معاون وزیر آموزش و پرورش گفت: آمار‌ها نشان می‌دهد ۵۰ درصد نوآموزان کلاس اولی پوسیدگی دندان داشتند.

به گزارش فارس، نامدار عبدالهیان، رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور به نتایج برنامه سنجش سلامت جسمانی و آمادگی تحصیلی در سال ۹۳ـ۹۲ اشاره کرد و آماری را بیان کرد: ‌ ۵۰ درصد از نوآموزان پوسیدگی دندان داشتند که عدد بالایی است و وزارت بهداشت در این خصوص باید توجه بیشتری داشته باشد.

عبدالهیان گفت: ۷ دهم درصد نوآموزانی که در سال گذشته مورد سنجش قرار گرفته‌اند، استثنایی تشخیص داده شده‌اند که برابر با ۸ هزار و ۷۵۰ نوآموز است که از این میزان ناشنوا ۴ درصد، نابینا ۶ درصد، کم‌توان ذهنی ۴ دهم درصد، اوتیسم ۴ صدم درصد، استثنایی با بیش از یک مشکل ۳ دهم درصد و تلفیقی ۴ صدم درصد بوده است.

منبع:دندانه

 

رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور از آغاز طرح سنجش بیش از یک میلیون نوآموز در سراسر کشور خبر داد و گفت: ۹۰۰ پایگاه ثابت، ۳۰۰ پایگاه سیار با ۷ هزار پرسنل در ۹۰۰ شهر و منطقه و ۲۰ هزار روستا در کشور غربالگری سنجش سلامت نوآموزان را انجام می‌دهند.
به گزارش خبرنگار مهر، نامدار عبدالهیان در حاشیه افتتاح طرح سنجش سلامت جسمانی دانش‌آموزان بدو ورود به دبستان با بیان این مطلب در جمع خبرنگاران افزود: طرح سنجش سلامت نوآموزان بدو ورود به دبستان یکی از مهم‌ترین طرح‌های سلامت دانش آموزی است که در این طرح شنوایی، بینایی، کم‌توان ذهنی، مشکلات دهان و دندان، پوست و پزشکی، دانش‌آموزان مورد بررسی قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه پیش بینی می‌شود امسال یک میلیون و ۲۵۰ هزار نوآموز قرار است در مسیر غربالگری ۱۳ گانه سنجش سلامت قرار گیرند، تصریح کرد: با طرح غربالگری سلامت دانش آموزان، از بیماری‌های نهفته در دانش‌آموزان جلوگیری می‌ شود.

به گفته عبداللهیان، سال گذشته در ۵۰ درصد ارزیابی‌ها نوآموزان بدو ورود به دبستان حداقل یک نفر پوسیدگی دندان داشت. موضوع پوسیدگی دندان در کلانشهر‌ها بیشتر است که باید در سیاست‌های سلامت مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: همچنین چاقی از دیگر مشکلات دانش آموزان بود که بحث الگوهای تغذیه‌ای و هدایت آن‌ها به سمت فست‌فود که دارای ارزش غذایی کم هستند زنگ خطری برای اولیای آن‌ها است.

عبداللهیان همچنین درباره هزینه‌های سنجش سلامت گفت: این هزینه در سراسر کشور یکسان است که در سال گذشته ۸ هزار تومان و امسال ۱۰ هزار تومان از والدین دریافت می‌کنیم. اما اینکه رایگان شود یا نه باید بگویم که هزینه‌های آموزش و پرورش سرفصل‌های تعریف‌ شده‌ای دارد و این طرح نیز خودگردان است. البته در مناطق کمتر توسعه یافته و دانش‌آموزانی که زیر نظر کمیته امداد یا بهزیستی هستند درصدی رایگان و درصدی نیم‌ب‌ها دریافت می‌شود.

وی در پایان افزود: نوآموزان بدو ورود به دبستان امسال برای نخستین بار شناسنامه سلامت به صورت الکترونیکی دریافت کرده و در پایگاههای سنجش سلامت آموزش و پرورش پرونده سلامت برای نوآموزان تهیه می‌شود.

منبع:دندانه

 

یدکتر اکبر کوشانفر
متخصص کودکان
عضو هیت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

مکیدن انگشت در کودکان بسیار شایع است. بیشتر خانواده‌ها نگران مکیدن انگشت نوزاد و کودکانشان هستند ولی این پدیده غریزی است و ۳۰ تا ۴۰ درصد کودکان ۲ تا ۴ ساله انگشتان خود را می‌مکند.
مکیدن انگشتان در نوزادان ۶ ماهه طبیعی بوده و به علت رشد دندان‌هاست ولی سفت مکیدن پستانک و شیشه شیر می تواند به مشکلات دندانی و پوسیدگی دندان‌ها منجر شود.

مکیدن انگشت در پسران شایع‌تر است. پسران به علت اختلالات خلقی بیشتر نسبت به دختران انگشتان خود را می مکند و گاهی کودکان ۱۰ تا ۱۲ سال نیز انگشتان خود را می‌مکند.

علل مکیدن انگشتان
گاه زمانی که کودک را در ۲ سالگی از شیر می‌گیرند کودکان به خاطر مکیدن پستان مادر شروع به مکیدن انگشتان خود می‌کنند و زمانی که کودک را از شیر‌خشک می‌گیرند به علت عادت به مکیدن شیشه کودک شروع به مکیدن انگشتان می‌کند.
کمبود محبت نیز می‌تواند از علل مکیدن انگشتان باشد. وجود بعضی ناهنجاری‌ها در خانواده، تغییرات خلقی، عکس العمل به اختلافات در خانواده و کمبود محبت می تواند از علل مهم مکیدن انگشتان کودک باشد.
کودکانی که مادرانشان کمتر به آنها توجه می‌کند و اغلب فرزند سوم و چهارم خانواده هستند بیشتر به این مشکل مبتلا می شوند.
کودکانی که تمام انگشتان خود را می‌مکند، دارای اختلالات خلقی بیشتری هستند و در صورت تمییز نبودن انگشت‌ها ممکن است دچار عفونت‌های ناخن و بافت‌های چرکی در انگشتان شوند.
مادران باید انگشت‌ کودکان خود را مرتب شستشو داده و ناخن‌های آنها را کوتاه کنند.

والدین کودکان را به علت مکیدن انگشت تنبیه نکنند
فشار روحی و تغییرات خلقی از مهم ترین عوامل مکیدن انگشتان است. خانواده‌ها باید سعی کنند زمانی که کودکان انگشتان خود را می‌مکند آنها را تنبیه نکنند. دست آنها را نکشند، نوک انگشتان آنها را به مواد تلخ آغشته نکنند، احساسات آنها را سرکوب نکنند و وسایل مورد علاقه کودک را فراهم کنند تا حواس کودک پرت شود.
تنبیه کودکان ممکن است به شب ادراری منجر شود. درصورت تنبیه و سرکوب احساسات ممکن است کودک به مشکلات دیگری دچار شود.

 

منبع:دندانه

 

دکتر بهزاد لطیفیان
متخصص بیماری‌های دهان فک و صورت

سلام! من اهل سیاره کوچک بچه‌های کله طاس‌ها هستم! مدتی است توی سیاره شما روپوش سفید‌ها گم شده‌ام ببینم شما می‌توانید راه برگشت را به من نشان دهید؟
حقیقتش را بخواهید من اصلا نمی‌خواستم از سیاره‌ام بیرون بروم، چند تا از اهالی سیاره شما که همیشه بین ما کله طاس‌ها می‌لولند زیر گوش مامانم آنقدر خواندند تا باعث شدند مامانم بیاوردم اینجا. البته مامان از اولش هم دل خوشی از سیاره ما نداشت. مدام گریه می‌کرد و دعا می‌کرد که هر چه زود‌تر برویم خانه خودمان، بخصوص روزهایی که مرا سوار سفینه شیمی درمانی می‌کردند و می‌بردند. آن روز‌ها که دیگر واویلا بود. وقتی بر می‌گشتم چشماش از گریه کاسه خون بود گو اینکه حال و روز من هم آن موقع‌ها دست کمی از مامانم نداشت ولی در مجموع دل و دماغم توی سیاره خودم پهلوی بقیه بچه‌های کله طاس، بهتر از حالا بود که مدام همراه مامانم با یک ماسک گنده روی صورتم و یک کلاه لبه دار به سرم بین ساختمان‌های شما روپوش سفید‌ها سرگردانیم و دنبال راه برگشتیم! ببینم بالاخره نگفتید شما می‌توانید راه برگشت را نشانم بدید.

راستش قضیه از جایی شروع شد که یک شب وقتی تازه هِق هِق آهسته و همیشگی مامانم کنار تختم شروع شده بود و داشت مثل لالایی هر شبم چشمانم را گرم خواب می‌کرد یکدفعه با درد دندان شدیدی از جا پریدم.
شدت درد آنقدر زیاد بود که اصلا یادم رفت صبح‌‌ همان روز بابت فرو شدن اسلحه فضایی شما روپوش سفید‌ها توی کمرم چقدر جیغ و داد کردم. از کله طاس‌های دیگه شنیده بودم این اسلحه فضایی، نامرد آنقدر قویه که مغز استخوانم را باهاش بیرون می‌کشند ولی این درد دندان روی همه آن‌ها را کم کرد.
مامانم‌‌ همان نصفه شبی یک روپوش سفید اخمو و خواب آلود را خبر کرد که بیاد ببینه چی شده؟ او هم بی‌معطلی یک قرص سفید و قرمز چپاند توی دهان من و یک لیوان آب داد دستم. بعد هم همانطور که من سعی می‌کردم وسط اشک و آه قرص‌ها را قورت بدهم به مامانم توضیح داد که فردا صبح باید اول ببردم آزمایش خون بدهم و بعد باید مرا ببرد پیش یک موجودی به نام دندان‌پزشک که بعداً فهمیدم یک نوع دیگر از اهالی سیاره روپوش سفیدهاست.

فردا صبح که از خواب بلند شدم دیگر درد دندان نبودم ولی منگ و خُمار بودم، مامانم سریع مرا کفش و کلاه کرد و بی‌خداحافظی با بقیه بچه‌ها، عازم سیاره شما شدیم. اول رفتیم آزمایش دادیم، بعد رفتیم یک ساختمانی که بالای درش یک تابلوی بزرگ داشت و توی تابلو، عکس دهان یک خانمی بود که داشت می‌خندید و دندانهای سفیدش مثل کله‌های طاس ما برق می‌زد. من با اینکه هنوز مدرسه نمی‌رفتم ولی بلد بودم بعضی کلمات تابلو را بخوانم. آخه مامانم تا قبل از اینکه کله من طاس شود هر روز یک ساعت با من الفبا کار می‌کرد ولی حالا فکر می‌کنم هر روز آن یکساعت را فقط گریه می‌کرد؛ چون یک‌دفعه به سرش می‌زد برود چیزی برایم بخرد ولی وقتی بر می‌گشت فقط دماغش را بالا می‌کشید و می‌گفت مغازه بسته بود… بگذریم! بهر حال با‌‌ همان سواد دست و پا شکسته‌ام توانستم بعضی کلمات نوشته شده زیر دهان خندان خانم را بخوانم مثلاً این جمله که نوشته بود: طراحی یک لبخند هالیوودی برای شما!
و وقتی پرسیدم: مامان هالیوودیعنی چی؟ مامانم با عجله گفت: بعد برات توضیح می‌دم حالا بیا بریم تو!

داخل ساختمان بعد از مدتی انتظار توی یک اتاق خیلی خوشگل کنار یک خانم خیلی لوس که مامانم صداش می‌کرد خانم منشی یک موجود روپوش سفید جدید از جنس آقا به دیدنمان آمد. چشماش آبی بود و سرش داشت کم کم مثل ما کچل می‌شد، ولی تمام صورتش از سفیدی برق می‌زد.
یک پارچه رنگ وارنگ به گردنش گره زده بود و دنباله‌اش را روی لباسش آویزان کرده بود که تا حالا ندیده بودم، نامه‌ای را که مامانم از سیاره کله طاس‌ها با خودش آورده بود به دقت خواند و چند بار چانه‌اش را خاراند، بعد نگاهی به من انداخت و با ابروهایی در هم کشیده سرش را چند بار تکان داد و بالاخره رو به مامانم گفت: دندونای بچه شما کار من نیست خانم، این بچه وضعیتش با بچه‌های دیگه فرق می‌کنه، معمولی نیست، باید ببرینش پهلوی متخصص…
بعد مکثی کرد و ادامه داد: من آدرس یکی از همکاران متخصص رو براتون می‌نویسم برید پیش اون، کارتون راه می‌افته!

از ساختمان لبخند هالیوودی زدیم بیرون و در حالی‌که من منتظر فرصتی بود تا مامان بالاخره بگوید هالیوود چی چیه؟
سوار ماشین شدیم و رفتیم سراغ یک ساختمان دیگر با یک تابلوی سفید دیگه بالای درش. این یکی، توی تابلو هیچ عکسی نداشت فقط پر از نوشته بود که من فقط توانستم یک جمله‌اش را بخوانم: عضو هیأت علمی دانشگاه و باز هم نفهمیدم یعنی چی و گذاشتمش توی صندوقچه ذهنم، کنار کلمه لبخند هالیوودی تا سر فرصت از مادرم بپرسم!

اتاقی که توش منتظر نشتیم به خوشگلی اتاق ساختمان قبلی نبود، تازه خود آقای روپوش سفید هم خیلی با روپوش سفید قبلی فرق داشت، وقتی آمد سراغمان دیدم یک عالمه موی سیاه از صورتش درآمده، درست مثل صورت بابام که وقتی موهای کله من ریخت و طاس شدم صورت او شروع کرد به مو در آوردن! بابام خودش گفت همه موهای من را شب‌ها که خواب بودم جمع کرده و چسبانده به صورتش که وقتی از سیاره کله طاس‌ها برگشتیم خونه دوباره همه‌اش را بکنه و بزاره روی سر خودم!

بهر حال این شهروند سیاره روپوش سفید‌ها هم بعد از اینکه نامه‌های دست مادرم را خواند، با ابروهای درهم کشیده سمت من آمد، ماسک را از روی صورتم پایین کشید و دهانم را باز کرد، بعد با‌‌ همان دستی که یک انگشتر به بزرگی انگشتر سابق مامانم توی یکی از انگشتاش بود، روی دندانهام رژه رفت.
القصه، این آقای روپوش سفید هم بعد از گشت و گذاری در دهان من رو کرد به مادرم و گفت که کار دندانهای من به تخصص او مربوط نمی‌شود یعنی اگر هم مربوط می‌شود با توجه به وضعیتی که توی آزمایشهام می‌بیند ترجیح می‌دهد که من را به یک متخصص دیگه به نام متخصص بیماری‌های دهان ارجاع بده، که اتفاقاً ساختمانش هم چند تا خیابون بالاتره!

مسافری از سیاره کله طاس‌ها/ قصه مسافری که به سیاره روپوش سفیدها پا گذاشت
مسافری از سیاره کله طاس‌ها/ قصه مسافری که به سیاره روپوش سفیدها پا گذاشت

هیچی دیگه! دست از پا دراز‌تر از این ساختمان هم زدیم بیرون و رفتیم سراغ روپوش سفید بعدی یعنی‌‌ همان متخصصی که اسم عجیبش را خیلی زود یادم رفت. توی این هیر و گیری من هم کلی سوادم رشد کرده بود و با خواندن در و دیوار خیابان‌ها و تابلوهای مغازه‌ها سرم را گرم می‌کردم. از قضا سخت‌ترین کلماتی که توی عمرم توانسته بودم بخوانمشان، توی تابلوی بزرگ همین روپوش سفید جدید نوشته شده بود.
وقتی رسیدیم به ساختمانش دیدم وسط تابلو با یک خط ریز که به زحمت می‌شد خواندش نوشته بود: متخصص بیماری‌های دهان و بعد زیرش با یک خط خیلی درشت کلمات قلمبه سلمبه‌ای نوشته بود که اگه درست خوانده باشمش یک چیزی بود تو مایه‌های: ارتودنسی نامرئی، ایمپلنت با اقساط مناسب، بلیچینگ در یک جلسه و جراحی عقل نهفته. این دفعه سعی نکردم این کلمات را توی ذهنم نگه دارم که بخوام بعداً معنیشان را بپرسم چون مطمئن بودم مامانم هم معنی ان‌ها را نمی‌داند فقط ازش پرسیدم: مامان نهفته یعنی چی؟ و وقتی مامانم گفت یعنی قایم شده، گم شده!
با خوشحالی به مادرم گفتم: پس یعنی این روپوش سفید می‌تونه عقل بابام رو هم که گفتی چند وقته گم شده پیدا کنه نه؟ بعد اون وقت تو دوباره با بابام آشتی می‌کنی می‌تونیم دوباره همه با هم توی سیاره کله طاس‌ها زندگی کنیم نه؟
مامانم جوابم را نداد فقط لبش را گاز گرفت و دست مرا محکم کشید توی ساختمان. بگذریم. اما از این یکی آقای روپوش سفید چی براتون تعریف کنم که بعد از آن روپوش سفید هالیوودی و آن روپوش سفید عضو نمی‌دونم چی چیه دانشگاه، قیافه‌اش گلی زده بود به جمال همه روپوش سفیدای سیاره‌تان. یک عینک گِرد و مشکی زده بود به چشمش که نصف صورتش راگرفته بود و مو‌هایش هم یک جوری بود که فکر کنم تازه روی سرش سبز شده بودند، تازه روپوش سفیدش را هم در آورده بود و به جاش یک کت (سورمه‌ای) رنگ پوشیده بود. فکر کنم داشت می‌رفت که ما مثل اجل معلق سرش خراب شدیم. این یکی هم باز مثل بقیه نامه‌ها را خواند و آزمایش‌ها را نگاه کرد و باز رو کرد به ما و گفت: الان که دیر وقته و من هم باید سریع برم خونه که متن سخنرانیم واسه افتتاحیه یک کنگره خیلی مهم رو آماده کنم. ولی شما می‌تونید فردا صبح بیایید دانشکده دندان‌پزشکی، من خودم هم شاید باشم یا نه؟ اونجا می‌سپرم به یکی از دانشجو‌ها که کارتون رو انجام بده باشه؟ پس تا فردا خداحافظ! بای بای!
و بعد هم شترق در را رویمان بست.

بماند که آن شب را کجا و چه جوری صبح کردیم. هر چی بود گذشت و صبح فردا دوباره مامانم کلاهم را به کله‌ام کشید و ماسک را به صورتم و راهی خیابان‌ها شدیم رسیدیم به یک ساختمون خیلی خیلی بزرگ با یک عالمه آدم روپوش سفید توش. پُرسان پُرسان سراغ آن روپوش سفید دیشبی راگرفتیم که معلوم شد خودش اصلاً نیست ولی به یکی دو تا از دوستاش سپرده بود که اگه ما آمدیم کارمان را راه بندازند. یکی از آن دوستان روپوش سفید برگه‌های آزمایش را از دست مامانم گرفت و مثل بقیه نگاه‌شان کرد. بعد یکدفعه مثل کسی که کشف مهمی کرده باشد فریاد زد: این آزمایش که تاریخش مال دیروزه! نمی‌شه خانم! آزمایش خون باید به روز باشه! می‌فهمین؟ خطرناکه! از لحاظ علمی واسه ما مسئولیت داره! باید برین دوباره آزمایش پلاکت و گلبول سفید بدین.
می‌دونید من همیشه این آقای روپوش سفید را دعا می‌کنم، آخه نمی‌دونم توی حرفاش چی داشت که باعث شد بالاخره بغض مامانم بعد از دو روز و دو شب بترکد و بزند زیر گریه! مامانم دو روز بود که اصلا گریه نکرده بود و من نگران بودم که نکنه اتفاق بدی افتاده باشه که دیگه گریه نمی‌کند!
خدا را شکر که این آقای روپوش سفید همت کرد و اشک مامانم را بالاخره در آورد، تازه بعدش هم که اشک‌ها و التماس مادرم را دید دلش سوخت و یک دختر روپوش سفید را که قدش از من یک کمی بلند‌تر بود صدا کرد و گفت: خانم دکتر! ببینم جامعه آماری پایان نامه‌ات رو کامل کردی یا نه؟ نمونه هات الان تکمیله؟
دختر روپوش سفید هم جواب داد که هنوز ۲ تا نمونه کم داره بعد آن دوست روپوش سفید دست مرا گذاشت توی دستش و گفت: خیلی خب با این پسر و مامانش می‌ری بیمارستانی که بستری هستن، همونجا دوباره آزمایش بِدن و توی همون بیمارستان یک یونیت دندان‌پزشکی هم دارن که مدت هاست دندان‌پزشک قراردادیش بابت درآمد کمش قهر کرده و رفته، از دوستای خودمه واسه همین خبر دارم، برو اونجا، دندون این بچه رو درست کن و توی جامعه آماریت واردش کن و برگرد، گرفتی چی شد؟
دختر روپوش سفید با نگرانی جواب داد: استاد مگه فراموش کردین؟ عنوان پایان نامه من چی بود؟ این بچه محدوده سنی‌اش به جامعه آماری من نمی‌خوره؟
استاد گفت: راست می‌گی؟ آخه اینقدر عنوان پایان نامه‌ات اصلاحیه خورد و عوض شد که خودمم یادم رفت حالا چی بودش؟
دختر جواب داد: «بررسی روشهای مسواک زدن در کودکان سرطانی end stage شش تا ۷ سال»
دوست روپوش سفید سری تکان داد و گفت: خیلی خب! کاری نداره که یا محدوده سنی پایان نامه‌ات رو
باز‌تر کن یا سن این بچه را بزرگ‌تر. بهرحال دندون این بچه رو درست کن فهمیدی؟
من که نفهمیدم چه جوری می‌شود سن مرا یکدفعه بزرگ‌تر کرد ولی به نظرم آن دختر روپوش سفید کاملا فهمید چون بلافاصله گفت چشم و با خوشحالی طرفم آمد و قبل از هر چیز روی زانوهاش خم شد تا کاملا هم قد من بشه. چند لحظه در سکوت توی چشمام نگاه کرد و بعد پرسید: اسمت چیه کوچولو؟
اولین کسی بود در سیاره روپوش سفید‌ها که داشت اسمم رامی پرسید واسه همین با خوشحالی گفتم: اُمید… اسمم اُمیده!
دختر روپوش سفید بهم لبخند زد و گفت: خوب اُمید! خیلی خوش شانس بودی که به پُست من و اُستاد مشاورم خوردی‌ها؟
من هم گفتم: شاید هم شما خیلی خوش شانس بودی که به پُست من خوردی؟ راستی شما بلدی دندونم رو درست کنی؟
دختر روپوش سفید که از تعجب دهانش باز مانده بود با کمی لکنت گفت: بلد بودن که بَلدم منتها قبلش باید حواسم به یک سری چیزا باشه که اونا رو باید از اُستادم بپرسم راستی چرا گفتی من خوش شانسم که به پُست تو خوردم اُمید؟
من هم با خنده جواب دادم: اینو وقتی اومدی سیاره بچه‌های کله طاس خودت می‌فهمی. حالا من یک چیز دیگه بپرسم؟
دختر روپوش سفید سرش را تکان داد که یعنی بپرس بعد گفتم: تو می‌دونی لبخند هالیوودی یعنی چی؟

مسافری از سیاره کله طاس‌ها/ قصه مسافری که به سیاره روپوش سفیدها پا گذاشت
مسافری از سیاره کله طاس‌ها/ قصه مسافری که به سیاره روپوش سفیدها پا گذاشت

دختر که انگار یه خورده جا خورده بود با مِن مِن گفت: لبخند هالیوودی یعنی… یعنی لبخند… یعنی یک لبخند خیلی قشنگ و دل‌نشین.
بعد من رو کردم به مامانم که از اول ماجرا در سکوت داشت ما را تماشا می‌کرد و از او پرسیدم: مامان! یعنی مثل همون لبخندی که توی تابلوی اون آقای روپوش سفید اولی بود؟
و مامانم که باز اشک توی چشماش حلقه زده بود یکدفعه بغلم کرد و در حالیکه منو به خودش فشار می‌داد به عکس من توی درب شیشه‌ای سالن اشاره کرد و زمزمه کرد: نه عزیزم! لبخند قشنگ و دل نشین یعنی مثل این لبخند، لبخند هالیوودی برای همه همه ما یعنی فقط لبخند تو…. لبخند اُمید
پس به اُمید دیدن لبخند اُمید روی لبهای همه اُمیدای کله طاس
منبع:دندانه

 

باربی با شهرت جهانی خود این‌بار به کمک کودکان آمده تا با پوشیدن لباس دندانپزشک، رابطه سرد و پر استرس کودکان با دندانپزشکی را بهبود بخشد…

این روزها که تب دندان‌پزشک شدن نه تنها در ایران، که در بسیاری از کشورهای دنیا فراگیر شده گویا عروسک‌ها هم لباس دندان‌پزشک پوشیده‌اند تا صاحبان کوچک خود را از همان سال‌های اول زندگی با دندان‌پزشکی آشنا کنند و ترس و استرس آن‌ها را هنگام حضور در محیط دندانپزشکی کم کنند.

برای بسیاری از کودکان، مراجعه به دندانپزشک و ملاقات با او، می‌تواند یک تجربه ترسناک باشد. اما استفاده از برخی راه‌های ساده می‌تواند به کاهش اضطراب کودک از دندانپزشکی کمک کند. استفاده از اسباب‌بازی‌ها و انتخاب یک مجموعه بازی دندانپزشک (play dentist) به شما کمک می‌کند که وقت ملاقات با دندان‌پزشک، کودک‌تان را آرام‌تر و با ترس کم‌تری با خود همراه سازید. برخی از بزرگ‌ترین کمپانی اسباب‌بازی‌سازی در جهان (Mattel Co) و نیز کمپانی محبوب و معروف (Sanrio Co)، با تولید عروسک‌های باربی دندانپزشک و عروسک‌ها و محصولات بهداشتی- دندانپزشکی Hello Kitty، که حتما تا به حال انواع آن‌ها را در اغلب فروشگاه‌ها و داروخانه‌ها ملاحظه کرده‌اید، به کمک شما آمده‌اند.

اگر کودک شما یکی از طرفداران باربی، کیتی یا دیگر شخصیت‌های کارتونی و محبوب این دوره است و در عین حال از رفتن به دندان‌پزشکی می‌ترسد، پیشنهاد می‌کنیم با خرید یکی از عروسک‌های محبوب که لباس دندان‌پزشک بر تن کرده‌اند، به او برای غلبه آشنایی با محیط و ابزار دندانپزشکی و غلبه بر ترس ناخودآگاهش از محیط درمانی کمک کنید.

خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند
خانم دکتر باربی!/ وقتی عروسک‌ها لباس دندانپزشک می‌پوشند

منبع:دندانه

 

یکی از مشکلات شایع دردندانپزشکی کودکان، پوسیدگی‌های زودرس دندانهای شیری است. این مشکل که با نام علمی Early Childhood Caries نامیده می‌شود، با ایجاد پوسیدگی در دندانهای شیری سبب تخریب ساختار و درد دندانی می‌گردد که تبعاتی چون مشکلات تغذیه و ظاهر نا‌زیبا را برای کودک در پی دارد.
از آنجا که این مشکل در سنین خیلی پایین شروع می‌شود، درمان این پوسیدگی‌ها هم برای بیمار و هم برای دندانپزشک یک معضل محسوب می‌گردد. این در حالی است که تنها با رعایت نکاتی ساده می‌توان از بروز چنین مشکلی جلوگیری کرد.

چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟
چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟

پوسیدگیهای دندانی زودرس دوران کودکی چیست؟
این پوسیدگی‌ها، نوع خاصی از پوسیدگی‌های دندانی شدید هستند که نوزادان و کودکان خردسال را درگیر می‌کنند و پیشرفت سریعی دارند. طبق تعریف آکادمی دندانپزشکی کودکان آمریکا، حضور بیش از یک سطح دندانی پوسیده (ضایعه حفره دار یا بدون حفره)، ترمیم شده یا از دست رفته (دراثرپوسیدگی) درهر کدام از دندانهای شیری در یک کودک زیر ۶ سال، پوسیدگی‌های زودرس دوران کودکی نامیده می‌شود.

چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟
چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟

علل ایجاد پوسیدگیهای دندانی زودرس دوران کودکی چیست؟
بر خلاف تصور بسیاری از والدین، قطره آهن در ایجاد این پوسیدگی‌ها هیچ نقشی ندارد، بلکه فقط سبب تغییر رنگ دندانهای پوسیده می‌گردد. مهم‌ترین علل ایجاد این پوسیدگی‌ها، شامل موارد زیر است:
الف. تمیز نکردن دهان کودک توسط والدین از زمان رویش اولین دندان‌های شیری.
ب. الگوی تغذیه‌ای نا‌مناسب شامل:
۱) استفاده از شیشه حاوی شیر یا سایر نوشیدنی‌های شیرین بعنوان پستانک، جهت آرام کردن وکمک به خوابیدن کودک.
۲) خوردن مکرر شیراز شیشه در طول شب، مطابق میل کودک.

ج. کاهش جریان بزاق حین خواب.
د. وجود پوسیدگی‌های متعدد درمان نشده در دهان پدر و مادر کودک.
ه. عدم مراجعه والدین به دندانپزشک برای معاینه کودک و کسب اطلاعات صحیح و انجام اقدامات پیشگیرانه از زمان رویش اولین دندان‌های شیری.
و. مصرف مکرر میان وعده‌های پوسیدگی زا در طول روز توسط کودک.
این عوامل، محیط مناسبی را برای فعالیت میکروب‌های پوسیدگی زا در دهان کودک فراهم می‌کنند که با تولید بعضی اسید‌ها، سبب پوسیدگی دندان‌های می‌شوند.

چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟
چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟

کدام دندان‌ها در دوران کودکی بیشتر پوسیده می‌شوند؟
چهار دندان پیشین شیری فک بالا، آسیاهای اول شیری هر دو فک و دندانهای نیش شیری فک پایین، معمولا دندانهایی هستند که به این پوسیدگی‌ها دچار می‌شوند. دندانهای درگیر، معمولا به صورت قرینه در دو سمت دهان کودک قرار دارند. دندان پیشین شیری فک پایین، معمولا پوسیده نمی‌شود که دلیل این امر، نقش محافظت کننده زبان از این دندان‌ها حین مکیدن شیر و نیز شستشوی طبیعی این دندان‌ها توسط جریان بزاق به علت قرار گیری دهانه مجرای غدد بزاقی سابمند یبولار و ساب لینگوال در پشت این دندان‌ها می‌باشد. دندانهای آسیای دوم شیری هم به دلیل اینکه در سن بالاتری رویش می‌یابند، معمولا مبتلا نمی‌شوند.

چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم:
۱. از آنجایی که پوسیدگی دندانی یک بیماری مسری است و میکروبهای ایجادکننده آن معمولا از دهان والدین (بویژه مادران) به نوزاد منتقل می‌شوند، قبل از اقدام به بچه دار شدن به فکر سلامت دندانهای خود باشید و با مراجعه به دندانپزشک، دندانهای پوسیده خود را درمان کنید. با نظر دندانپزشک می‌توانید با مصرف برخی آدامس‌های بدون قند یا دهانشویه‌ها، بهداشت دهانی خود را بهبود بخشید.
۲. ظرف شش ماه بعد از رویش اولین دندان کودک، جهت معاینه و دریافت اطلاعات و مشاوره‌های بهداشتی مناسب، نوزاد خود را نزد دندانپزشک متخصص کودکان ببرید. توصیه شده این مراجعه دیر‌تر از ۱۲ ماهگی کودک نباشد.
۳. دندانهای نوزادتان را زمان رویش آن‌ها تا حدود ۱. ۵سالگی، شب‌ها قبل از خواب با استفاده از یک پارچه یا گاز استریل، تمیز کنید.

۴. در دوره ۱. ۵ تا ۳ سالگی، دندانهای کودک را به کمک مسواکهای انگشتی یا دستی، بدون استفاده از خمیر دندان یا با استفاده از خمیر دندانهای فاقد فلوراید، شب‌ها قبل از خواب مسواک بزنید.
۵. در سن ۳-۶ سالگی، دندانهای کودک را با مسواکهای دستی یا برقی و خمیر دندانهای فلوراید دار مخصوص کودکان، روزی دو بار (یک بار بعد از صبحانه و یک بار قبل از خواب شب) مسواک بزنید.

۶. از شیشه حاوی شیر، به عنوان پستانک جهت آرام کردن و کمک به خوابیدن کودک استفاده نکنید.
۷. اجازه ندهید کودک با بطری یا شیشه محتوی چیزی غیر از آب در دهانش به خواب برود.
۸. در صورتی که کودک عادت کرده در شب مکررا شیر بخورد، سعی کنید به تدریج تعداد دفعات شیرخوردن را کاهش دهید و بعداز هربار شیردهی به کودک آب بخورانید تا اضافات شیر از روی دندانهای کودک پاک شود.

۹. تغذیه کودک از شیشه شیر را در حدود سن ۱۲-۱۴ ماهگی متوقف و او را به نوشیدن از فنجان یا لیوان تشویق کنید.
۱۰. اجازه ندهید کودک در طول روز، مکررا میان وعده‌های پوسیدگی زا از قبیل: انواع شیرینی، کلوچه، کیک، بیسکویت، پفک، چیپس وغیره مصرف کند. در صورت تمایل کودک به اینگونه خوراکی‌ها بهتر است آن‌ها را به طور یکجا وبعد از صرف وعده‌های غذایی اصلی به او داد.

۱۱. برنامه زمانی منظمی برای وعده‌های غذایی اصلی کودک و نیز میان وعده‌ها طرح ریزی کنید و تعداد میان وعده‌ها را به حداقل برسانید.
۱۲. کودک را تشویق کنید بجای خوراکیهای پوسیدگی زا، از ترکیبات غیر پوسیدگی زا مثل پنیر، ماست، میوه، سالاد و مغز‌ها (مثل پسته، بادام) در میان وعده‌ها استفاده کند.

منبع:دندانه

 

تلفظ شین به جای سین شاید ساده‌ترین اتفاقی باشد که یک دانش‌آموز دبستانی با دندان‌های ارتودنسی شده، ‌ ادا می‌کند و به خنده همکلاسی‌ها منتهی می‌شود. ارتودنسی کردن دندان‌ شرایطی دارد که مهم‌ترین آن‌ها، شرایط سنی است و بیشترین جمعیت افرادی که شامل این مساله می‌شوند، کودکان دبستانی و نوجوانان مقاطع ششم تا هشتم مدارس هستند. حال طرح این مساله که مناسب‌ترین سن برای انجام عمل ارتودنسی چه زمانی است یا اینکه این عمل چه پیامد مثبتی برای کودکان و نوجوانان دارد، بهانه‌ای شد برای گفتگو با دکتر «برهمن سبزواری» متخصص ارتودنسی و استادیار دانشکده دندانپزشکی رفسنجان. مشروح این گفت‌وگو را از نظر می‌گذرانید.

دندانه: به عنوان نخستین سوال بهتر است به انواع مشکلات ارتودنسی اشاره کنیم. این مشکلات به چند دسته تقسیم می‌شوند؟
به صورت عام و ساده مشکلات ارتودنسی شامل ناهنجاری‌های دندانی و اسکلتی است اما در سطح وسیع‌تر مشکلات ارتودنسی بر اساس رابطه فک بالا و پایین با هم، به ۳ گروه اصلی ناهنجاری کلاس یک، ناهنجاری کلاس دو و ناهنجاری کلاس سه تقسیم می‌شود که هر یک از این حالات درمان خاصی را نیاز دارد. مشکلات کلاس یک در زمانی است که فکین در موقعیت صحیح بوده ولی دندان‌ها در موقعیت صحیح نسبت به هم نباشند. اندازه دندان‌ها ممکن است نسبت به اندازه فک خیلی بزرگ یا خیلی کوچک باشد و جویدن را با اشکال مواجه کند و روی زیبایی تأثیر بگذارد. مشکل رابطه فکی کلاس دو هنگامی است که فک بالا رشد بیش از حد داشته یا موقعی است که فک پایین رشد کافی ندارد و عقب‌تر قرار گرفته است. مشکلات رابطه کلاس سه نیز که نسبت به سایر موارد نادر‌تر است، زمانی است که فک پایین رشدی بیشتر از حد داشته باشد، این وضع در جویدن مشکلات خاصی ایجاد کرده و در مجموع بر سلامتی فرد تأثیر دارد. در سنین پایین با درمان ارتودنسی به تنهایی رفع اشکال می‌شود ولی در سنین بالا درمان ارتودنسی و جراحی مشترکا بایستی انجام شود.

دندانه: سن مناسب مراجعه کودکان برای درمان این مشکلات چیست؟
سن مناسب مراجعه کودکان در دو گروه سنی کودکان و نوجوانان و همچنین بالغین (بزرگسالان) طرح درمان‌های متفاوت و متمایزی دارند.
بهم ریختگی نظم دندان‌های دایمی در فک پایین بسیاری از والدین را نگران می‌کند. دلیل این اتفاق چیست و آیا نیازی به پیگیری و مراجعه به دندان‌پزشک وجود دارد؟
اظهار نظر در این مورد بستگی به شدت بی‌نظمی و سن فرد دارد. اگر میزان آن اندک (حدود ۱ تا ۲ میلیم‌تر) و در سنین حدود ۹ تا ۱۰ سالگی باشد معمولا خود به خود با افزایش سن کودک و جایگزینی دندان‌های دایمی به جای دندان‌های شیری برطرف می‌شود.
میزان بیشتر آن نیازمند مداخله درمانی در سن حدود ۱۲ سالگی (پس از رویش دندانهای دایمی) دارد. در بزرگسالان نیز معمولا این بی‌نظمی‌ها خود به خود برطرف نمی‌شوند بلکه به علت رشد تاخیری فک پایین با افزایش سن به ویژه در اواخر دهه دوم زندگی (حدود ۲۰ سالگی)، مشکل شدید‌تر خواهد شد. به هرحال مراجعه به متخصص ارتودنسی در هر سنی توصیه می‌شود.

دندانه: چه دلایلی باعث بروز مشکلات ارتودنسی می‌شود؟ آیا از دست رفتن زودهنگام دندان‌های شیری در نظم آینده دندان دایمی موثر است؟
عوامل ایجاد کننده مشکلات ارتودنسی، ارثی و محیطی هستند. ارث یا ژنتیک در مشکلاتی مانند ارتفاع زیاد یا کم صورت و نیز بزرگی فک پایین تاثیر زیادی دارد. عوامل محیطی از قبیل عادت مکیدن انگشت به مدت طولانی یا از دست رفتن زودهنگام دندان‌های شیری هم می‌توانند باعث مشکلات اسکلتی یا دندانی شوند.

دندانه: آیا می‌توان از بروز مشکلات فکی و بی‌نظمی دندانی در کودکانی که والدین آن‌ها چنین مشکلاتی را دارند، جلوگیری کرد؟
در برخی از مشکلات دندانی و اسکلتی، این امکان وجود دارد که با مداخله بهنگام در سن مناسب، مانع از پیشرفت مشکل شد. ولی در مواردی از قبیل بزرگی شدید فک پایین، امکان پیشگیری وجود ندارد و درمان‌هایی شامل ارتودنسی و جراحی لازم است که پس از اتمام جهش رشدی بلوغ انجام می‌گیرد.

دندانه: برخی از کودکان در سال‌های اولیه رویش دندان دایمی دندان‌های مرتب دارند اما به تدریج نظم دندان آن‌ها بهم می‌خورد. دلیل این امر چیست؟
در کودکان نرمال انتظار می‌رود که در دوره دندانی شیری، بین دندان‌ها مقداری فاصله داشته باشد. در غیر این صورت پس از رویش دندان‌های دایمی، بی‌نظمی دندانی ایجاد خواهد شد. با توجه به اندازه کوچک‌تر دندان‌های شیری نسبت به دندان‌های دایمی جایگزین (ناحیه جلویی فکین)، این احتمال وجود دارد که در دوره دندانی مختلط (زمانی که کودک هم دندان شیری در دهان دارد و هم دندان دائمی رویش کرده‌اند) به تدریج بی‌نظمی دندانی ایجاد شود.

دندانه: برخی بر این عقیده‌اند که اگر دندان نیش کودکان خارج از قوس فکی رویش کرد، با کشیدن دندان نظم دندان‌ها به شکل طبیعی اصلاح خواهد شد، آیا این نظر صحیح است؟
دندان نیش با توجه به موقعیت آن در فکین و نیز شکل خاص تاج و طول ریشه، یکی از مهم‌ترین دندان‌های دایمی است و کشیدن آن به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. کشیدن دندان نیش دایمی می‌تواند منجر به بروز اختلال در عملکرد سیستم دندانی و زیبایی صورت شود.

دندانه: آیا اگر دندان آسیای اول کودکان به دلیل شدت پوسیدگی کشیده شود، ممکن است زمینه‌ساز مشکل ارتودنسی در آینده شود؟ برای پیشگیری چه باید کرد؟
دندان‌های آسیای اول دایمی که در حدود سن ۶ سالگی و در پشت آخرین دندان‌های شیری می‌رویند، مستعد پوسیدگی هستند. برای جلوگیری از پوسیدگی کاربرد شیارپوش (Fissure Sealant) توصیه می‌شود. از دست رفتن زودهنگام این دندان‌ها می‌تواند سبب بهم ریختن سیستم دندانی، کمبود فضا برای رویش سایر دندان‌های دایمی و نهفتگی دندان‌های دیگر شود. در صورت از دست رفتن دندان‌های فوق، باید دستگاه‌های فضا نگهدار، استفاده شود تا از بروز مشکلات جلوگیری شود.

وب‌سایت دکتر برهمن سبزواری

متخصص ارتودنسی و ناهنجاری‌های فک و صورت در مشهد

منبع:دندانه

 

سوال: چرا دندان‌های شیری را باید حفظ کرد؟ مگر دندان‌های شیری نمی‌افتند؟ پس چه نیازی به درمان آنهاست؟

پاسخ از دکتر ابوالفضل شفیعی
متخصص دندان‌پزشکی کودکان و عضو هیات‌علمی دانشکده دندان‌پزشکی رفسنجان
متأسفانه یک باور نادرست در بین عموم مردم وجود دارد که چون دندان‌های شیری موقتی هستند و در ‌‌نهایت خواهند افتاد، بنابراین اگر دچار پوسیدگی، درد یا آبسه شدند، نیازی به نگهداری آن‌ها از طریق انجام درمان ترمیم یا عصب کشی دندان نیست.
بر خلاف این تصور، دندان‌های شیری بدلایل مختلف اهّمیت بسیاری دارند. دندان‌های شیری نقش مهمی در جویدن غذا، کسب مهارت تکلم و نیز زیبایی چهره و اعتماد بنفس کودک دارند.
همچنین این دندان‌ها به عنوان یک فضانگهدارنده طبیعی برای دندان‌های دائمی زیرین خود عمل می‌کنند یعنی حضور آن‌ها به دندان‌های دائمی کمک می‌کند که در زمان مناسب و در محل صحیح خود رویش پیدا کنند. کشیدن یا از دست دادن زودهنگام دندان‌های شیری، می‌تواند باعث کوچک شدن طول قوس فکی و بنابراین نامرتب شدن دندان‌های دائمی که چندسال بعد رویش می‌یابند، شود. این موضوع به احتمال زیاد سبب می‌شود کودک در آینده نیاز به درمانهای پیچیده و پرهزینه ارتودنسی و جراحی فک برای اصلاح این مشکلات پیدا کند. بنابراین با توجه به اهمیت دندان‌های شیری باید این دندان‌ها تا سنی که به طور طبیعی می‌افتند، حفظ شوند.

منبع:دندانه

 

دکتر مریم شریفی
متخصص دندانپزشکی کودکان و استادیار دانشکده دندانپزشکی رفسنجان

اگر می‌خواهیم کودکانمان دندان‌های سالمی داشته باشند رعایت بهداشت دهان آنها را باید از زمان نوزادی آغاز کنیم.
در هر دوره سنی قواعد خاصی برای بهداشت دهان و دندان کودکان وجود دارد که کوتاهی از آنها می‌تواند منجر به آغاز جریان پوسیدگی دندانی و حتی از دست رفتن دندان‌ها در آینده نزدیک شود.
دکتر مریم شریفی در این مقاله به شکل کوتاه نکات کلیدی در زمینه مراقبت‌های بهداشت دهانی لازم برای کودکان در سنین مختلف را یادآور می‌شود:

اقدامات بهداشت دهان در نوزادی (تولد تا یک سالگی)
۱) با توجه به اینکه انتقال باکتری‌های پوسیدگی زا در این دوره از دهان والدین به کودک توسط اعمالی مانند بوسیدن یا مکیدن شیشه شیر یا پستانک توسط والد قبل از ورود به دهان نوزاد صورت می‌گیرد، توصیه می‌شود تا والدین یا مراقبین کودک با انجام اقدامات پیشگیری کننده مانند رعایت بهداشت دقیق دهان و کاربرد محصولات حاوی فلوراید و استفاده از دهانشویه‌های ضد میکروبی مانند کلرهگزیدین یا با جویدن آدامس‌های حاوی زایلیتول، از جمعیت باکتری‌های پوسیدگی زا در دهان خود بکاهند و انتقال آن‌ها را به دهان نوزاد به تاخیر انداخته یا از آن ممانعت کنند.
۲) به منظور دریافت راهکارهای دقیق پیشگیری از پوسیدگی و ارزیابی وضعیت دهانی نوزاد، اولین ملاقات با دندانپزشک باید در این دوره سنی انجام شود (۶ ماهگی تا یک سالگی).
۳) تمیز کردن و ماساژ دادن لثه قبل از رویش دندان‌ها به برقراری سلامتی لثه و رویش دندان‌ها کمک می‌کند.
۴) برای تمیز کردن دندانهای کودک در این دوره والد باید کودک را با یک دست در آغوش گرفته و با دست دیگر تمیز کردن دندان‌ها و ماساژ لثه را انجام دهد. این کار باید به کمک گاز یا پارچه تمیزی که دور انگشت والد پیچیده شده است یا به کمک مسواک انگشتی نرم صورت گیرد. بهتر است این عمل حداقل روزی یک بار انجام شود.
۵) کودک نباید با شیشه حاوی شیر یا مایعات شیرین در در دهان به خواب رود و پس از شیر دادن حتما باید دندان‌های کودک را تمیز کرد یا حداقل به او آب خوراند.

اقدامات بهداشت دهان در نوپایی (۱ تا ۳ سالگی)
۱) بهداشت دهان کودک در این دوره به طور کامل باید توسط والدین انجام شود.
۲) از مسواک نرم با سر کوچک متناسب با اندازه دهان کودک برای تمیز کردن دندان‌ها باید استفاده شود.
۳) چون کودکان این رده سنی نمی‌توانند به طور کامل محتویات دهان خود را تخلیه کنند و امکان بلع فلوراید وجود دارد، باید از خمیردندان‌های بدون فلوراید استفاده شود و برای جلوگیری از تولید کف زیاد و تحریک حالت تهوع، باید خمیردندان به مقدار کم (به اندازه دانه نخود) به کار برده شود.
۴) اگر در بین دندان‌های شیری رویش یافته، فضا وجود ندارد و دندان‌ها با هم در تماس هستند، برای تمیز کردن ناحیه بین دندانی باید از نخ دندان استفاده کرد. استفاده از وسایل نخ نگهدار برای نخ کشیدن این نواحی به والدین کمک می‌کند.
۵) برای تمیز کردن دندان‌ها والدین می‌توانند برای بی‌حرکت کردن کودک از تکنیک زانو به زانو استفاده کنند یا یکی از والدین روی زمین بنشیند و پا‌ها را دراز کند و کودک را در بین پاهای خود قرار دهد؛ بعد سر کودک را به روی ران خود خم کرده و با یک دست نگه دارد و با دست دیگر تمیز کردن دندان‌ها را انجام دهد.
۶) بهتر است در بین وعده‌های غذای اصلی به کودک غذاهای پوسیدگی زا مانند غذاهایی با درصد بالای قند و چسبندگی به سطح دندان مانند شکلات، کیک، بیسکوییت، شیرینی جات، چیپس و پفک داده نشود و تعداد دفعات مصرف غذاهای قندی کاهش یابد.

مراقبت‌های بهداشت دهانی لازم برای کودکان در سنین مختلف
مراقبت‌های بهداشت دهانی لازم برای کودکان در سنین مختلف

اقدامات بهداشت دهان در کودک پیش دبستانی (۳ تا ۶ سالگی)
۱) برای تمیز کردن دندان‌ها باید از مسواک با دسته بلند و سر کوچک استفاده شود.
۲) چون در این سن اکثر کودکان می‌توانند خمیردندان را به طور کامل از دهان خارج کنند، می‌توان مصرف خمیردندانهای حاوی فلوراید را شروع کرد اما برای جلوگیری از بلعیدن احتمالی باید به مقدار کم (به اندازه نخود) از خمیردندان استفاده کرد.
۳) مانند گروه سنی قبلی می‌توان از وسایل نخ نگه دار برای تمیز کردن تماس‌های بین دندانی استفاده کرد.
۴) برای بهداشت دهانی خوب پیشنهاد می‌شود که مراقبتهای بهداشتی دهان پس از صرف هر وعده غذایی انجام شود. در صورتی که این کار امکان پذیر نباشد، شست و شوی کامل دهان با آب باید انجام شده و بعد از صرف شام مسواک زدن و نخ کشیدن به طور دقیق انجام شود.
۵) روش توصیه شده برای انجام بهداشت دهان در کودک ۳ تا ۶ ساله این است که یکی از والدین پشت سر کودک بایستد یا بشیند و کودک سر خود را به عقب و بر روی بازوی چپ والد (برای والدین راست دست) تکیه دهد. سپس والد با دست چپ می‌تواند گونه را کنار نگه دارد و با دست راست دندان‌ها را مسواک کند.

اقدامات بهداشت دهان کودک در کودک دبستانی (۶ تا ۱۲ سالگی)
۱) هر چند در این سن مسئولیت برقراری بهداشت دهان و مسواک زدن به عهده کودک است، ولی والدین باید بر آن نظارت فعال داشته باشند. مثلا پس از انجام مراقبتهای بهداشتی دهان قبل از خواب، دهان کودک را بازبینی کرده و در تمیز کردن نواحی مشکل مثل سطح بیرونی دندانهای فک بالا یا سطح مجاور زبان در دندانهای فک پایین به کودک کمک کنند.
۲) مسواک زدن پس از هر وعده غذایی مناسب است اما اگر چنین عملی ممکن نبود، بهتر است مسواک زدن واقدامات بهداشت دهان بعد از صبحانه و شام به طور کامل صورت گیرد و پس از صرف نهار و میان وعده‌های غذایی، دهان کودک به دقت با آب شسته شود تا مواد غذایی باقی مانده از دهان خارج شوند.
۳) با افزایش ابعاد دهان و تعداد دندان‌ها می‌توان از مسواکهای با سر بزرگ‌تر استفاده کرد. موهای مسواک باید نایلونی و نرم باشد و دسته حالت مناسب برای در دست گرفتن راحت را داشته باشد.
۴) با توجه به اینکه خطر بلع خمیردندان وجود ندارد، باید از خمیردندانهای حاود فلوراید استفاده کرد.
۵) نخ کشیدن نواحی بین دندانی باید توسط کودک و با نظارت والدین انجام شود و در نواحی مشکل مثل نواحی عقب دهان، والدین باید این مسئولیت را انجام دهند.
۶) استفاده از ژل‌ها و دهانشویه‌های حاوی فلوراید برای مصرف خانگی در این گروه سنی به صورت هفتگی یا روزانه توصیه می‌شود.
۷) با لق شدن دندانهای شیری، لثه دردناک و ملتهب می‌شود که این امر، برقراری بهداشت دهان توسط کودک را با مشکل مواجه می‌کند. در چنین شرایطی باید کودک را تشویق کرد که اقدامات بهداشت دهان را ادامه دهد زیرا ماساژ و پاک کردن دندان‌ها و لثه به کمک مسواک برای حفظ سلامت بافتهای دهان ضروری است.

مراقبت‌های بهداشت دهانی لازم برای کودکان در سنین مختلف
مراقبت‌های بهداشت دهانی لازم برای کودکان در سنین مختلف

تکنیک صحیح مسواک زدن
متداول‌ترین روشی که برای مسواک زدن کودکان توصیه می‌شود، روش مالش افقی است که بیشترین تاثیر را در برداشتن پلاک میکروبی دارد.
در این روش مسواک به صورت افقی بر روی سطوح دندانی گذاشته شده و با حرکت مالشی به جلو و عقب حرکت داده می‌شود.
در حدود سن ۱۲ سالگی کودک باید تشویق شود تا به روش بزرگسالان مسواک بزند.

منبع:دندانه

 

سوال:
آیا دندان شیری عصب دارد؟ چه موقع دندان شیری به درمان پالپ (عصب کشی) نیاز پیدا می‌کند؟

پاسخ از دکتر ابوالفضل شفیعی
متخصص دندان‌پزشکی کودکان و عضو هیات‌علمی دانشکده دندان‌پزشکی رفسنجان

دندان‌های شیری مثل دندان‌های دایمی دارای تمام اجزای تشکیل دهنده یک دندان (شامل تاج، ریشه، عصب و رگهای خونی) هستند فقط شکل و اندازه آن‌ها متفاوت است. وقتی پوسیدگی یک دندان شیری زود ترمیم نشود، بتدریج این ضایعه پیشرفت می‌کند و به فضای ناحیه مرکزی دندان که پالپ نامیده می‌شود و محتوی اعصاب و رگ‌های خونی است می‌رسد و باعث ایجاد عفونت و گاهی درد دندان می‌شود.
قبل از اینکه عفونت بقدری زیاد شود که از سوراخ انتهای ریشه خارج شود و به لثه و استخوان اطراف دندان برسد و باعث آبسه و تورم لثه یا صورت شود، می‌توان با تمیز کردن ناحیهٔ مرکزی تاج دندان و در صورت لزوم داخل ریشه‌ها (که اصطلاحا کانال گفته می‌شود) با برخی وسایل خاص دندانپزشکی و بعد پر کردن این فضا با مواد و خمیرهای مخصوص، مشکل دندان را حل کرد و علائم بیمار را برطرف کرد. به این درمان، درمان پالپ یا در اصطلاح عامه عصب کشی گفته می‌شود.

منبع:دندانه

 

این مطلب به طور کلی در مورد آماده کردن کودکان برای مراجعه به دندان‌پزشکی است و به طور جزئی هم نکاتی را در مورد آمادگی ذهنی کودکان در مورد عصب کشی در بر می‌گیرد. از آنجایی که درمان ریشه (عصب کشی) برای کودکان و حتی بزرگسالان توام با بدبینی قبلی و ترس است، آماده کردن فکری و ذهنی کودکان قبل از مراجعه بسیار با اهمیت است. درمان ریشه برای کودکان به دلایل مختلف مانند پوسیدگی، ضربه و… مورد نیاز باشد.
در این مطلب، نکاتی چند در مورد آمادگی کودکان برای مراجعه جهت درمان ریشه، مطرح می‌شود.

۱- ما دندان‌پزشکان سعی می‌کنیم از عبارت «عصب‌کِشی یا عصب کُشی استفاده نکنیم! چون ما نه عصب را می‌کِشیم و نه عمل کُشتن عصب را انجام می‌دهیم! «درمان ریشه» عبارت صحیحی است که از قضا استرس کمتری هم به بزرگسالان و هم به کودکان وارد می‌کند. بنابراین در حضور کودکان سعی کنید از عبارت صحیح «درمان ریشه» به جای عصب کشی استفاده کنید.

۲- بچه‌ها را نترسانید! تجربیات ناخوشایند خود را به بچه‌ها منتقل نکنید. اگر پیش زمینه مثبتی قرار نیست به بچه‌ها بدهید، با آن‌ها در مورد درمان ریشه صحبت نکنید و اجازه بدهید فرزندتان بدون پیش زمینه ذهنی خودش درمان ریشه را تجربه کند.

۳- بعضی از کودکان تجربه بستری در بیمارستان دارند، تجربیات ناخوشایند از دندان‌پزشکی در درمان‌های قبلی دارند. این موارد را در جلسه معاینه با دندان‌پزشک مطرح کنید و از او برای درمان بهتر فرزند خود مشاوره بخواهید.

۴- بچه‌ها را از آمپول نترسانید و اصلا در مورد بی‌حسی و مسائل پیرامون آن صحبت نکنید. بعضی وقت‌ها تاکید بیش از حد روی یک مطلب اثر معکوس ایفا کرده و استرس فرزند شما را بیشتر می‌کند.

۵- تطمیع کودکان برای انجام درمان‌های دندان‌پزشکی اثر معکوس دارد. به کودکتان برای واداشتن او به انجام درمان دندان‌پزشکی وعده جایزه ندهید. زیرا کودک این برداشت را پیدا می‌کند که با امر بسیار ناخوشایندی مواجه است که شما حاضرهستید به خاطر واداشتن او به انجامش، باج بدهید! به علاوه نفس» رشوه «به کودک برای تن دادنش به اموری که باید با قانع شدن و منطق خود به آن‌ها تن بدهد، درست نیست.

۶- سعی کنید در وقت مراجعه به مطب یا کلینیک لشگرکشی نکنید! حضورهمزمان پدر، مادر، خواهر، برادر و… باعث استرس بیشتر فرزند دلبندتان و عدم تمرکز کافی کادر درمانی می‌شود. والدینی که خودشان استرس داشته باشند حتی اگر نخواهند، این استرس را به فرزندانشان منتقل می‌کنند. سعی کنید اول استرس خود را برطرف کنید تا فرزندانتان هم حس بهتری پیدا کنند.

۷- درمان ریشه اطفال ممکن است تفاوت‌های کلی یا جزئی با درمان‌های ریشه دندان‌های دائمی افراد بزرگسال داشته باشد. ممکن است دندان‌پزشک شما صلاح ببیند که شما مشاوره‌هایی را با متخصصان رشته‌های دیگر مثل مشاوره با ارتودنتیست یا متخصص ترمیمی انجام دهید. این موارد اگر چه وقت شما را خواهد گرفت ولی در ‌‌نهایت به نفع شما و فرزندتان خواهد بود و ممکن است انتخاب‌های درمانی بهتری را پیش رویتان بگذارد.

۸- اجازه بدهید در اتاق معاینه دندان‌پزشک با فرزندتان صحبت کند. به جای فرزند خود جواب ندهید. در حضور دندان‌پزشک به فرزندتان پرخاش نکنید، داد نزنید و قدرت» سرپرستی «خود را نشان ندهید! اجازه بدهید دندان‌پزشک با فرزندتان ارتباط برقرار کند و بقیه امور را به خود دندان‌پزشک و کادر درمانی محول کنید.

۹- بچه‌ها را گول نزنید. منطقی با آن‌ها صحبت کنید. شخص من در جریان درمان کودکان هرگز کودکان را گول نمی‌زنم. مواردی را که پیش‌بینی درد احتمالی یا اذیت وجود دارد، از قبل با کودک در میان می‌گذارم و سعی می‌کنم به طور فعال حین کار با او در تعامل باشم. اعتماد در کار با کودکان مهم‌ترین رکن شکل‌گیری رابطه کودک و دندان‌پزشک است. بنابراین به کودکان قول ندهید که قرار نیست دندان آن‌ها بی‌حس شود یا کار آن‌ها فقط پنج دقیقه طول می‌کشد! توضیح این موارد را به دندان‌پزشک واگذار کنید!

۱۰- بچه‌ها در ساعت مراجعه گرسنه نباشند. پرخوری هم نکرده باشند و غذای سنگین نخورده باشند.

۱۱- بهتراست کودکان استراحت کافی داشته باشند. کودکانی که خواب و استراحت کافی ندارند و استرس بیشتری داشته و همکاری کمتری نشان می‌دهند.

منبع:دندانه

 

برای برخی افراد ترس از رفتن به دندانپزشکی از دندان‌درد هم بد‌تر است و کودکان نیز در این زمینه آسیب‌پذیرترند.
اگر فرزندتان از آمدن به مطب دندانپزشکی وحشت دارد و برای بردن او نزد دندانپزشک باید دردسر زیادی را تحمل کنید می‌توانید با چند راهکار موثر از ترس او به میزان قابل توجهی بکاهید.
ترس از دندانپزشک و مطب دندانپزشکی که در کودکان به وفور دیده می‌شود با روش‌های زیر تاحد زیادی قابل کنترل است:

۱. در وهله‌ اول آگاه باشید که برخی از این نگرانی‌ها طبیعی هستند.
کودکان معمولا از تجارب جدید در مکان‌های ناآشنا می‌ترسند. بنابراین ترس کودکتان نباید شما را نگران کند پس آرام باشید.

۲. به داستان‌های منفی و کلیشه‌ای که شنیده‌اید دامن نزنید.
شاید شما خاطرات و تجارب منفی از درمان‌های دندانپزشکیتان در گذشته داشته باشید اما آن‌ها را بازگو نکنید چرا که کودکان به شما به عنوان یک الگو نگاه می‌کنند و تلاش می‌کنند مانند شما فکر و احساس کنند. بنابراین صحبت‌های شما در این رابطه نباید منفی باشد.

۳. دندانپزشکان عالی هستند.
عملکردهای مثبتی که پزشکتان در گذشته داشته را برجسته کنید و تجارب مثبت خود را به فرزندتان منتقل کنید.

۴. نقش پزشک را برای کودکتان بازی کنید.
کتاب‌هایی را در ارتباط با این موضوع بخوانید و پس از آن نقش بیمار و در مرحله‌ بعد دندانپزشک را برای کودکتان بازی کنید و اجازه دهید او دندان‌های شما را معاینه کند و سپس این کار را برای او انجام دهید تا هنگام مراجعه به پزشک دچار مشکل نشوید.

۵. تمام مراحل دندانپزشکی را پیش از مراجعه اجرا کنید.
قبل از مراجعه به دندانپزشک، تمام مراحل دندانپزشکی را مانند انجام تمام کارهایی که دندانپزشک می‌گوید تا زمانی که اجازه رفتن می‌دهد با کودک خود انجام دهید و از پیش کودک را با مراحل درمان آشنا کرده باشید.

۶. برای کودکتان هدیه‌ای در نظر بگیرید.
می‌توانید در هر بار مراجعه به مطب دندانپزشکی هدیه‌ای را به عنوان نتیجه رفتار خوبش به او بدهید. این کار در واقع او را تشویق به آمدن به دندانپزشکی و انجام تجویزات دکتر می‌کند.

۷. بیش از حد به فرزندتان اطمینان خاطر ندهید.
اطمینان دادن بیش از حد به کودکتان و گفتن جمله‌هایی مثل «همه چیز رو به راهه»، «نگران نباش» و غیره، موجب ایجاد ترس‌ و نگرانی بیشتر در فرزندتان می‌شود و به این فکر می‌افتد که شاید شرایط آنقدر بد است که والدین تا این حد تلاش می‌کنند او را آرام کنند. در صورتی که زمان آن رسیده تا فرزندتان با پزشکش تنها باشد این کار را سریعا انجام دهید و اعتراض نکنید چرا که این کار اعتماد شما به فرزندتان در رابطه با توانایی‌هایش را نشان می‌دهد و موجب اعتماد به نفس او می‌شود.

۸. تمرکز خود بر رفتارهای کودک را مدیریت کنید.
در ازای توجه به ناراحتی، ‌ اعتراض و گریه‌های فرزندتان برای شجاع شدن او تلاش کنید.

۹. شرایط فرار را برای فرزندتان مهیا نکنید.
تا جائی که می‌توانید برای جلوگیری از فرار کودکتان برای مواجهه با پزشک تلاش کنید و به او به روش صحیح روحیه بدهید.

۱۰. در صورت استرس زیاد در کودک به روانپزشک مراجعه کنید.
اگر استرس فرزندتان از دندانپزشک بسیار شدید است، پیش از قرار ملاقات با دندانپزشک به یک مشاور یا روانپزشک مراجعه کنید. در واقع یک مشاور آگاه به درمان‌های‌شناختی – رفتاری می‌تواند سلامت روانی کودکتان را تضمین کند.

چه کنیم که کودکمان از دندانپزشک نترسد؟
چه کنیم که کودکمان از دندانپزشک نترسد؟

منبع:دندانه

 

خمیردندان مناسب برای کودکان
اجزای خمیردندانهای کودکان متناسب با سن آن‌ها تعدیل شده‌اند. هدف این است که با کاربرد آن‌ها، هم دندانهای کودک تمیز شوند و سالم باقی بمانند و هم عارضه خاصی برای کودک نداشته باشد. همچنین نوع بسته بندی و طعم خمیردندانهای کودکان، عموما به صورتی است که برای آن‌ها جذاب باشد.
از آنجا که بلع ناخواسته خمیردندان در کودکان حین مسواک زدن خطرناک بوده و می‌تواند منجر به ایجاد مسمومیت حاد (از عوارض گوارشی مثل استفراغ تا عوارض قلبی) یا مزمن فلوراید (تغییر رنگ‌های قهوه‌ای نازیبا روی دندانهای دایمی) شود، بهتر است برای بچه‌های زیر سه سال، دندان‌ها بدون کاربرد خمیردندان مسواک زده شوند یا از خمیردندانهای بدون فلوراید مخصوص کودکان زیر سه سال استفاده گردد(مثل Baby Orajel Tooth and Gum Cleanser).
برای بچه‌های بزرگ‌تر بهتر است از خمیردندانهای مخصوص کودکان که هم سایندگی کمتری دارند و هم میزان فلورایدشان مناسب سن کودک است، آن هم به مقدار کم (اندازه یک نخود) استفاده شود. ضمنا باید کودک را تشویق کرد حین مسواک زدن، مکررا کف خمیردندان را از دهانش خارج کند.

خمیر دندان مناسب‌ برای بزرگسالان
پاسخ این سوال بستگی به این دارد که هدف و انتظارات فرد از کاربرد خمیردندان چه باشد؟ به عنوان مثال افرادی که بهداشت دهانی خوبی دارند و دندان و لثه‌هایشان سالم و طبیعی است، لزومی به تغییر خمیردندان مصرفی خود ندارند ولی فردی که مبتلا به بیماری یا مشکل خاصی در دهانش است، باید با مراجعه به دندانپزشک و مشاوره با وی، خمیردندان خود را انتخاب کند. به عنوان مثال:
– برای فردی که بر اساس تشخیص دندانپزشک مبتلا به ضایعات پوسیدگی اولیه است، خمیردندانهای محتوی فلوراید بالا‌تر ترجیح دارد.
– فردی که دندان‌هایش سالم هستند ولی به دلیل تحلیل لثه واستخوان در ناحیه طوق دندان، مبتلا به حساسیت و درد لحظه‌ای دندان به سرما یا گرما شده است، احتمالا بهتر است با نظر دندانپزشک، مدتی از خمیردندان ضدحساسیت استفاده کند. البته معمولا این افراد باید جهت رفع اساسی مشکلشان به یک دندانپزشک متخصص بیماریهای لثه مراجعه کنند.
– اگر در فردی باوجود رعایت بهداشت دهان، تشکیل جرم دندانی با سرعت بالایی صورت می‌گیرد، خمیردندانهای ضدجرم می‌توانند کمک کننده باشند.

نکته آخر اینکه:
خمیردندان یک محصول کمکی جهت حفظ سلامت دهان و دندانهاست و نباید از آن انتظارات غیرواقعی داشت. مسواک زدن صحیح دندان‌ها دوبار در روز (هر بار بمدت ۵ دقیقه) و نیز استفاده روزانه از نخ دندان و درکنار آن استفاده از سایر محصولات بهداشت دهانی مانند دهانشویه‌ها، آدامس‌ها و غیره با نظر دندانپزشک، به حفظ سلامت دهان و دندان‌ها کمک می‌کند. ضمنا مراجعه دوره‌ای منظم به دندانپزشک جهت معاینه دندان‌ها و گرفتن مشاوره‌های لازم و پرهیز از مصرف مکرر خوراکیهای پوسیدگی زا در طول شبانه روز هم ضروری است.

در همین زمینه بخوانید: از یک خمیردندان چه انتظاری باید داشته باشیم؟

منبع:دندانه

 

کودکتان بی‌قرار شده؟ بی‌دلیل جیغ می‌زند و گریه می‌کند؟ آب دهانش راه افتاده؟ اسهال گرفته یا دور دهانش جوش زده و زخم است؟ تب دارد؟ غذا نمی‌خورد و بدخلق شده؟ همه این‌ها می‌تواند علایم دندان درآوردن باشد و معمولا همه‌شان هم به محض اینکه دندان‌ها نیش زدند، برطرف می‌شوند. رویش دندان‌های شیری دوره سختی است و با مشکلات و علایمی همراه است که برای هریک راه‌حل‌های بجا و نابجایی وجود دارد.

اگر دیر و زود شد، نگران نشوید!
رویش دندان‌های شیری تقریبا از سن ۴ تا ۶ ماهگی آغاز می‌شود و تا ۳ سالگی ادامه می‌یابد. در پایان این سن کودک باید ۲۰ دندان شیری داشته باشد. البته والدین نباید نگران دیر و زود شدن این مساله باشند چون ۶-۵ ماه تاخیر یا تقدم در رویش دندان‌ها طبیعی است و نشانه کمبود ریزمغذی‌هایی مثل کلسیم محسوب نمی‌شود. گاهی برخی کودکان حین تولد یا یک ماه بعد از آن دندان درمی‌آورند و برخی دیگر یک ساله هستند و هنوز ۲ دندان در فک پایین دارند. مادر‌ها حس خوبی از رویش زودهنگام دندان‌های شیرخوار ندارند چون مراقبت از دندان‌ها وقتی زود‌تر از موقع می‌رویند سخت‌تر است. ممکن است این دندان‌ها سفتی لازم را نداشته باشند و گاهی خطر افتادن و بلعیدن هم وجود دارد. در عین حال، گاهی زود دندان درآوردن مانع تغذیه اصولی کودک و ناراحتی مادر حین شیرخوردن می‌شود، چون کودک سینه مادر را گاز می‌گیرد. دیر‌تر رویش پیداکردن دندان‌ها هم اگر همه مسائل یعنی وزن‌گیری و ترشح هورمون‌ها در کودک عادی باشد اشکالی ندارد و مراقبت‌کردن از دندان ساده‌تر و بهتر است.

چگونه درد دندان درآوردن کودک را تسکین دهیم؟
چگونه درد دندان درآوردن کودک را تسکین دهیم؟

از دندانی‌های پلاستیکی استفاده کنید
دکتر احمد جعفری- دانشیاردانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی

قدیمی‌ها برای تسریع درد و خارش ناشی از رویش دندان‌ها، قند روی لثه کودک می‌ساییدند که این کار اصلا توصیه نمی‌شود و تنها باعث زخم‌شدن لثه و التهاب و عفونت می‌شود. استفاده از گوشت نیم‌پز را هم توصیه نمی‌کنیم زیرا گرچه مانند دندانی عمل می‌کند اما می‌تواند آلودگی میکروبی داشته باشد.
دادن هویج نیز در شرایطی که خطر بلع وجود دارد مجاز نیست. بهترین وسیله که جایگزین مناسبی برای گوشت نیم‌پز یا هویج است که خیلی‌ها به اشتباه به این کودکان می‌دهند، دندانی‌های پلاستیکی است که انواع استاندارد آن در داروخانه‌ها به فروش می‌رسد. بهتر است به این دندانی، بندی آویزان کنید تا دور گردن کودک باشد و به زمین نیفتد و آلوده نشود.
برخی از این انواع را می‌توانید در فریزر بگذارید تا خنک شود و اثر بی‌حس‌کنندگی خفیفی داشته باشد.
استفاده از ژل‌های بی‌حس‌کننده دندان را توصیه نمی‌کنیم زیرا معمولا روی موضع زده نمی‌شوند و همزمان لب و زبان کودک را بی‌حس می‌کنند و باعث می‌شوند کودک زبانش را گاز بگیرد.
ژل در صورتی که دقیقا روی موضع زده شود و چند لحظه بعد با دستمال پاک شود، ایرادی ندارد اما استفاده زیاد به مدت طولانی در تمام دهان توصیه نمی‌شود.

چرا بچه‌ها موقع دندان درآوردن تب می‌کنند؟
دکتر غلامحسین رمضانی- دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی

یکی از اصلیترین عارضه‌ها و علایم رویش دندان، بی‌قراری و بی‌اشتهایی کودک و خارش لثه است که به دنبال لرزش ریشه برای بیرون‌زدن دندان بروز می‌کند. برای تسکین این خارش، کودکان همه چیز را به دهان می‌برند و فشار می‌دهند. این فشار آوردن خودش به رشد سریع‌تر دندان کمک می‌کند. در صورتی که بی‌قراری کودک شدید باشد، برای تسکین علایم می‌توان از قطره استامینوفن استفاده کرد اما اگر بیقراری‌اش شدید نیست، اجازه بدهید روند رویش دندان به صورت طبیعی طی شود. ریزش آب دهان نیز از علایم دندان درآوردن است و برخلاف عقاید رایج، فرقی نمی‌کند کودک آب دهان را قورت دهد یا بیرون بریزد. در هر صورت آب دهان باعث مشکل نمی‌شود و عامل اسهال یا زخم شدن دور دهان کودک نیست. تب و اسهال نیز گرچه خیلی مرتبط با رویش دندان نیست اما با آغاز روییدن دندان‌ها در برخی کودکان مشاهده می‌شود. همزمانی اسهال و تب و رویش دندان‌ها ۲ دلیل اصلی دارد؛ اولا حول و حوش ۴-۶ ماهگی که دندان‌ها هم در حال رویش هستند، سیستم دفاعی بدن کودک به تدریج مستقل از مادر می‌شود و این مقاومت بدنش را کاهش می‌دهد و باعث می‌شود علایمی مانند تب و اسهال بروز ‌کند. ثانیا در این زمان کودکان برای تسکین خارش لثه دست یا هر چیز آلوده‌ای را به دهان می‌برند و این باعث ورود میکروب‌ها به بدن می‌شود.
هفته‌نامه سلامت

منبع:دندانه

 

دکتر نغمه بهرانی/ دکتر نفیسه مومنی

هر کودکی تا سه‌سالگی بیست عدد دندان شیری داشته باشد. رویش دندان‌ها در چهار دوره مختلف کامل می‌شود:
– بدو تولد تا ۳ سالگی که تمام بیست دندان شیری رویش پیداکرده و تکمیل می‌شوند.
– سه‌سالگی تا ۶ سالگی دندان‌های شیری تکمیل‌شده و در این دوره تغییری به لحاظ رویش و یا افتادن دندان شیری اتفاق نمی‌افتد.
– ۶ سالگی تا ۱۲ سالگی که دوره آغاز ریزش دندان‌های شیری و رویش دائمی محسوب می‌شود و تا ۱۲ سالگی ادامه خواهد داشت.
– دوره بعد از ۱۲ سالگی که به‌طور معمول در این دوره هیچ دندان شیری دردهان یافت نمی‌شود و معمولاً تمامی دندان‌های دائمی به‌جز دندان عقل رویش یافته‌اند.

از بدو تولد تا سه سالگی
هر کودکی در مجموع بایستی تا سه‌سالگی بیست عدد دندان شیری داشته باشد که در هر فکی ۱۰ عدد خواهد بود این بیست عدد دندان شیری معمولاً از ۶ ماهگی شروع به رویش می‌نمایند و تا دو و نیم سالگی همه دندان‌های شیری به‌ مرور رویش پیدا می‌کنند و تا سه‌سالگی ریشه‌های این دندان‌ها هم تکمیل می‌شود. این دوره مسائل و مشکلات خاص خودش را دارد که متفاوت با دوره‌های بعد است. زود درآوردن و یا تأخیر دررویش دندان معمولاً از دلواپسی‌های والدین در این مرحله است هم‌چنین مسواک زدن دندان‌ها نیز در این دوران به یکی از دغدغه‌های والدین تبدیل می‌شود.
به علت نوع تغذیه و زمان مصرف آن (استفاده شیر در طول شب) در این سنین، کودکان مستعد پوسیدگی‌های دندانی هستند که برای جلوگیری از این موارد توصیه می‌شود بعد از مصرف شیر به کودک حتماً آب‌داده شود و در صورت امکان وعده‌های شیر شبانه کمتر و حذف شود. بعد از رویش دندان نیز، به‌جای بطری از لیوان به‌منظور نوشیدن مایعات استفاده شود و هرروز دندان‌های کودک توسط مسواک مخصوص کودکان (انگشتی) تمیز شود.

دوره سه سالگی تا شش سالگی
بین سه‌سالگی تا شش‌سالگی تغییر چندانی در دندان‌های شیری به وجود نمی‌آید به این معنی که رویش بیست دندان شیری کودک در سه‌سالگی کامل شده و تا شش‌سالگی نیز به همین منوال خواهد بود. در این دوره ممکن است عاداتی مثل مکیدن انگشت ادامه پیدا کند و باعث به وجود آمدن مشکلاتی از قبیل ایجاد فضا در دندان‌های قدامی شود. ترک عادات دهانی در این دوران بسیار مهم است چون ادامه آن تا مراحل بعدی، ضایعات جبران‌ناپذیری را در شکل صورت و رابطه دندان‌های کودک ایجاد می‌نماید. مسواک زدن کودک در این دوران و نحوه یادگیری طریقه مسواک زدن از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است.

دوره شش سالگی تا ۱۲ سالگی
شروع این دوره بارویش اولین دندان دائمی آسیای اول در پشت دندان‌های شیری در شش‌سالگی است که به ترتیب ریزش دندان هاش شیری بعدازآن به‌مرور اتفاق می‌افتد. ریزش دندان‌های شیری معمولاً ترتیب خاصی دارد و هریک از آن‌ها در یک بازه زمانی مشخصی ریزش می‌یابد. اطلاع از ترتیب و زمان رویش دندان‌های دائمی در این دوره از اهمیت خاصی برخوردار است. توصیه می‌شود والدین اطلاعات کافی در این زمینه داشته و در صورت مشاهده بی‌نظمی، به دندانپزشک مراجعه و کودک معاینه شود.

زمان رویش دندان‌های دائمی
– ثنایای میانی (سانترال) ۶ سالگی
– ثنایای کناری (لترال) ۷. ۵ سالگی
– نیش (کانین) ۱۰. ۵ سالگی
– آسیای کوچک اول (پرمولر اول) ۱۰. ۵سالگی
– آسیای کوچک دوم (پرمولر دوم) ۱۱ سالگی
– آسیای بزرگ اول (مولر اول) ۶ سالگی
– آسیای بزرگ دوم (مولر دوم) ۱۲ سالگی
– آسیای بزرگ سوم (مولر سوم یا دندان عقل) ۲۰ سالگی

در سنین ۶ تا ۱۲ سالگی به‌طور هم‌زمان دندان‌های شیری و دائمی در داخل دهان وجود دارد. به همین دلیل این سنین ازنظر دندانی دوره پیچیده‌ای محسوب می‌شود. همان‌طور که ریزش منظم دندان‌های شیری اهمیت دارد، رویش به‌موقع دندان‌های دائمی نیز مهم است و هر نوع تأخیر دررویش این دندان‌ها بایستی جدی تلقی شود. بی‌توجهی به دندان‌های دائمی تازه رویش یافته، در این دوره معمولاً باعث ایجاد اولین پوسیدگی در دندان‌های دائمی بخصوص دندان آسیا اول دائمی (که در شش‌سالگی رویش پیدا می‌کند) می‌شود که اکثر والدین به‌اشتباه آن را به‌عنوان دندان شیری در نظر می‌گیرند و با این نگرش به پوسیدگی آن زیاد اهمیت داده نمی‌شود.

دوره بعد از ۱۲ سالگی
ریزش آخرین دندان شیری بایستی تا ۱۲ سالگی صورت گیرد. بعدازاین سن به‌طور معمول نباید هیچ دندان شیری دردهان وجود داشته باشد. باقی ماندن دندان شیری بعد از سن ۱۲ سالگی غیرطبیعی بوده و بهتر است این مسئله پیگیری شود.
قابل‌ذکر است منشأ مشکلاتی که در این دوره ایجاد می‌شود ازجمله ردیف نبودن دندان‌ها، می‌تواند به دوره دندان‌های شیری مربوط باشد. برای رفع این مشکل، درمان‌های بی‌نظیر کشیدن دوره‌ای دندان‌ها با ترتیب خاص پیشنهاد می‌شود.

منبع:دندانه

 

رفتار مکیدن در سنین نوزادی پدیده‌ای طبیعی است که هم برخاسته از نیازهای روانی و هم نیازهای فیزیولوژیک نوزاد برای تغذیه است.
در مورد اینکه چرا بعد از سن نوزادی این رفتار در برخی کودکان ادامه می‌یابد، نظریه‌های مختلفی وجود دارند. نظریه روانکاوی، ادامه یافتن این عادت بصورت مکیدن غیرتغذیه‌ای (پستانک یا انگشت) را ناشی از یک مشکل روانی درعدم توانایی کنترل اضطراب توسط کودک می‌داند. در حالیکه نظریه یادگیری، آن را یک عادت آموخته شده می‌داند که لزوما بیانگر یک مشکل روانی نیست، اما معتقد است ادامه یافتن آن در برخی کودکان بعد از سن شش سالگی می‌تواند نشانه یک مشکل روانی باشد.
به دلیل شیوع بالای عادت مکیدن، قصد داریم در این نوشتار به برخی سوالات رایج در مورد تاثیر این عادت بر سلامت دهان و دندان کودک و نیز روش‌های درمان آن پاسخ دهیم.

عادت مکیدن انگشت در کودکان؛ عوارض و راه‌های درمان
عادت مکیدن انگشت در کودکان؛ عوارض و راه‌های درمان

عوارض مکیدن انگشت بر سلامت دهان و دندان کودک
مکیدن انگشت می‌تواند منجر به ایجاد برخی تغییرات دندانی و فکی شود. میزان تغییرات ایجاد شده می‌تواند بسته به طول مدت، شدت، میزان تکررعادت در شبانه روز و نیز حالتی که انگشت در دهان قرار می‌گیرد، متفاوت باشد. مهم‌ترین تغییراتی که در اثر مکیدن انگشت ایجاد می‌شود عبارتند از:
اپن بایت قدامی (فقدان همپوشانی عمودی دندانهای جلو): به این معناست که وقتی کودک دندان‌هایش را رویهم جفت می‌کند، دندانهای جلو به هم نمی‌رسند. در نتیجه کودک مثلا در گاز زدن سیب یا ساندویچ مشکل خواهد داشت.
افزایش اورجت دندانی و پروتروژن دندانهای قدامی بالا: افزایش فاصله افقی دندانهای جلوی فک بالا نسبت به دندانهای جلوی فک پایین و ایجاد شیب بیش از حد دندانهای جلوی فک بالا به بیرون
کراس بایت خلفی: تنگ شدن قوس دندانی فک بالا و جفت شدن نادرست دندانهای آسیای بالا و پایین
این تغییرات در مجموع منجر به کاهش کارایی دندان‌ها در جویدن غذا، نازیبا شدن دندان‌ها و چهره کودک و و نیز برخی بیماری‌ها و مشکلات مفصل فکی در بلند مدت می‌شود.

عادت مکیدن انگشت در کودکان؛ عوارض و راه‌های درمان
عادت مکیدن انگشت در کودکان؛ عوارض و راه‌های درمان

برای درمان عادت مکیدن انگشت چه باید کرد؟
قبل از هر اقدامی، کودک و والدینش باید بخواهند که درمان صورت گیرد وگرنه هرگونه تلاشی بی‌فایده است. برخی کودکان با ورود به مهد کودک یا پیش دبستانی به دلیل فشار دوستان، عادت را کنار می‌گذارند. قبل از تلاش برای ترک عادت، تنش‌های روحی کودک باید توسط دندانپزشک معالج ارزیابی گردد. بهتر است درمان بچه‌هایی که اخیرا تغییرات مهمی در زندگیشان داشته‌اند، مثلا به شهر یا کشور جدیدی مهاجرت کرده‌اند، مدرسه‌شان را تغییر داده‌اند، یا والدینشان از هم جدا شده‌اند، به تعویق بیفتد.
بطور کلی چهار روش برای توقف عادت توصیه شده است:
– مشاوره با بیمار
شامل صحبت کردن با کودک در مورد عواقب ادامه دادن عادت مکیدن و بویژه تاثیر آن بر نازیبا شدن دندان‌ها و چهره اوست. برای درک بهترکودک، می‌توان عکسی از اثر نامطلوب عادت مکیدن انگشت بر دندان‌ها و فک را تهیه کرد و به کودک نشان داد. دیده شده که تاثیر روش مشاوره، بر روی کودکان بزرگ‌تر و آنهایی که فشار جامعه را برای ترک عادت احساس می‌کنند، بیشتر است.

– یادآوری
برای کودکانی مناسب است که خودشان مایل به توقف عادت هستند ولی به مقداری کمک نیاز دارند. در این روش باید ابتدا هدف درمان را خوب برای کودک توضیح داد. سپس از برخی بانداژهای چسبنده ضد آب، دستکش‌های یک انگشتی یا جوراب، بویژه در طول ساعات خواب بر روی انگشت یا دست کودک استفاده کرد. همچنین برخی محلول‌های تلخ (شبیه لاک ناخن) برای این منظور در داروخانه‌ها وجود دارند که می‌توان بر اساس نیاز در طول روز یا قبل خواب بر روی ناخن انگشت کودک بکار برد. نکته مهم این است که کودک باید درک کند هدف همه این روش‌ها، یادآوری این موضوع به کودک است که انگشتش را در دهانش قرار ندهد. در صورتی که کودک احساس کند این روش‌ها جنبه تنبیهی دارند، کارایی لازم را نخواهند داشت.

– سیستم پاداش
در این روش قراردادی بین کودک و والدین یا کودک و دندانپزشک بسته می‌شود. در این قرارداد به سادگی بیان می‌شود که کودک برای مدت خاصی، عادت را ترک می‌کند و در مقابل جایزه‌ای دریافت خواهد کرد. به عنوان مثال می‌توان جدولی ماهانه تنظیم کرد و بر روی کمد اتاق خواب کودک نصب کرد و به ازای هر روز که کودک عادت را ترک کرد، یک ستاره در محل مربوطه بر روی جدول چسبانید و به ازای هر پنج ستاره، یک جایزه ویژه برای وی در نظر گرفت و همزمان با این کار، کودک را بصورت کلامی هم تشویق کرد. روش پاداش در صورتی که با درمان یادآوری تلفیق شود، تاثیر مفید بیشتری دارد.

– پلاک‌های عادت شکن:
درصورتی که عادت، پس از کاربرد درمانهای یادآوری و پاداش، همچنان ترک نشده ولی کودک واقعا مایل به ترک آن است، می‌توان از این درمان استفاده کرد. در این روش وسیله‌ای ثابت در دهان کودک قرار می‌گیرد که هم بطور فیزیکی مانع انجام عادت شده و لذت مکیدن را از بین می‌برد و هم به عنوان یک یادآور عمل می‌کند. جهت ترک کامل عادت، معمولا این وسایل باید حداقل بمدت شش ماه استفاده شوند.

عادت مکیدن انگشت در کودکان؛ عوارض و راه‌های درمان
عادت مکیدن انگشت در کودکان؛ عوارض و راه‌های درمان

از چه سنی باید سعی کرد عادت مکیدن کودک را متوقف کرد؟
توصیه شده برای پیشگیری از عوارض ناشی از مکیدن، بعد از سن دو سالگی، از انجام عادت توسط کودک ممانعت به عمل آید. از آنجاکه روش‌های درمانی ذکرشده برای کودکان بالای چهار سال مناسب‌تر است، پیشنهاد شده برای کودکان ۴-۲ ساله‌ای که عادت مکیدن انگشت دارند، پستانک جایگزین شود; چرا که مکیدن پستانک در مقایسه با انگشت، هم عوارض کمتری دارد و هم ترک آن راحت‌تر است.

منبع:دندانه

 

کشش درونی برخی انسان‌ها به گاز گرفتن بچه‌کوچولوهای خوشگل شاید نشان از این باشد که مغزشان دچار مشکل شده، شاید هم صرفا شبیه به رفتار دیگر پستانداران محسوب شود!

به گزارش خبرگزاری سینا در پژوهشی تازه، محققان اقدام به تصویربرداری‌ MRI از زنانی کردند که ناخودآگاه نوزادان را بو می‌کشیدند. بوی نوزادان منطقه مرتبط با پاداش را در مغز فعال می‌کرد که‌‌ همان منطقه‌ای است که وقتی دستمان به یک‌تکه لیت غذای خوشمزه می‌رسد، دوپامین آزاد می‌کند و حس خوشایندی را در ما ایجاد می‌کند. اثر عصبی مشابهی نیز در پژوهشی قدیمی‌تر مشاهده شده بود که در آن به زنان عکس‌های نوزادان نشان داده می‌شد.

این پژوهش ادعا می‌کند که وقتی چیزهای زیبا می‌بینیم یا غذا پیدا می‌کنیم، واکنش مغز ما تا حدی به موازات هم است و شاید تجربه روان‌شناختی ما از تمایل به گاز گرفتن، ناشی از همپوشانی روانی این دو باشد. ولی شاید دلایل دیگری هم برای ربط دادن بچه‌ها و گاز گرفتن به هم وجود داشته باشند. شاید نوعی «گاز گرفتن اجتماعی» دوستانه، بخشی از میراث فرگشتی ما باشد.

همه مخلوقات دنیای نخستینیان، به سوی نوزادان هم‌نوع خود کشش دارند. مثلاً برخی از میمون‌های دنیای قدیم صف می‌کشند تا نوزاد یک میمون دیگر را ببینند و مالیدن بینی و دهان به بدن نوزاد هم یکی از معمول‌ترین کارهایی است که انجام می‌شود.

اما هیچ‌یک از این‌ها گاز گرفتن واقعی نیست؛ زیرا وقتی گاز گرفتن رخ می‌دهد، حیوانات زخمی می‌شوند. ولی اگر منظور گاز گرفتن کاذب باشد که امری بسیار شایع است، مخصوصاً گازهای سرخوشانه‌ای که پستانداران هنگام بازی از هم می‌گیرند. دلایل این رفتار کاملاً روشن نیست. وقتی توله‌سگ کوچولویی به‌آرامی دستتان را گاز می‌گیرد، آیا دارد مهارت‌های حرکتی خود را تقویت می‌کند، یا برای مبارزه‌های واقعی تمرین می‌کند ویا فقط درگیر یک بازی دوستانه است؟

تمام این توضیحات صرفاً احتمالات هستند، ولی جالب توجه این است که این بازی گاز گرفتن، معمولاً بین دوستان مورد اعتماد رخ می‌دهد. نخستین‌شناسی به نام سوزان پری از دانشکده مردم‌شناسی دانشگاه لس‌آنجلس کالیفرنیا و همکارانش مشاهده کرده‌اند که میمون کاپوچین همنوعانش را با احتیاط و با شیوه‌ای به نظر آیینی، گاز می‌گیرد و دندان‌ها را محکم روی انگشتان قفل می‌کند، اما نه آن‌قدر که باعث درد شود. پژوهشگران فکر می‌کنند که شاید میمون‌ها با این کار در حال تقویت ارتباطات اجتماعی خود هستند و این پیغام را می‌فرستند که «من آن‌قدر قابل‌اعتماد هستم که می‌توانی انگشتت را بدون ترس گاز گرفته شدن، در دهان من بگذاری».

پس گاز گرفتن فقط برای غذا خوردن یا حمله نیست. به نظر می‌رسد که رفتارهای شبیه گاز گرفتن (مثل در دهان گذاشتن و میک زدن)، بخشی طبیعی از رفتارهای اجتماعی دوستانه خیلی از پستانداران باشند. همچنین، همه پستانداران زندگی را با میک زدن آغاز می‌کنند و با به هم فشردن فک‌های بدون دندان خود به هم، شیر را از غدد شیر پستان مادر خود بیرون می‌کشند. با توجه به چنین پس‌زمینه‌ای، این‌که ناگهان هوس کنید لپ گوشتالوی یک بچه‌کوچولوی خوشکل را گاز بگیرید، چندان هم عجیب نیست و صرفاً مثال دیگری از گاز کاذب دوستانه و نشانه‌ای از انگیزه‌های خوب شما به‌عنوان یک انسان خوب است.

منبع:دندانه

 

دندان قروچه در کودکان به معنای ساییدن دندان‌ها به‌هم است. این اتفاق معمولا در هنگام خواب رخ می‌دهد، اما برخی کودکان حین بیداری هم این عمل را انجام می‌دهند.

چرا کودکان دندان قروچه دارند؟
کتابهای مرجع دندانپزشکی کودکان، سه عامل را در ایجاد دندان قروچه موثر می‌دانند که شامل موارد زیر است:
دلایل موضعی: مثل تداخلات اکلوزالی، ترمیم‌های بلند یا وضعیت‌های دندانی تحریک کننده
عوامل سیستمیک: شامل انگل‌های روده‌ای، برخی کمبودهای تغذیه‌ای، آلرژی‌ها و اختلالات غدد
عوامل روانی: افزایش استرس یا اختلالات شخصیتی

پیامدهای دندان قروچه در کودکان
سایش متوسط مینا و گاهی عاج دندانهای نیش و آسیای شیری از معمول‌ترین پیامدهای دندان قروچه در کودکان است. سایش شدید دندان‌ها در اثر دندان قروچه، در برخی کودکان دارای عقب افتادگی ذهنی یا فلج مغزی اتفاق می‌افتد و می‌تواند باعث حساس شدن و به خطر افتادن حیات پالپ دندان شود. درد و ناراحتی عضلات جونده و مفصل گیجگاهی-فکی هم از دیگر عواقب دندان قروچه است.

درمان دندان قروچه
درمان باید از روش‌های ساده شروع شود:
ابتدا باید تداخلات اکلوزالی دندان‌ها توسط دندانپزشک شناسایی و حذف شوند.
اگر بیمار تداخلات اکلوزالی نداشت یا حذف آن‌ها منجر به بهبودی بیمار نشد، باید جهت رد احتمال مشکلات سیستمیک، وی را به پزشک مربوطه ارجاع داد.
اگر دو روش بالا موثر نبود، یک وسیله از جنس پلاستیک نرم (Night Gaurd) جهت محافظت از دندان‌ها توسط دندانپزشک بر روی دندان‌ها قرار داده می‌شود. معمولا استفاده از این وسیله در چند ماه باعث ترک عادت می‌شود.
اگربه نظر می‌رسد که این عادت، علت روانی دارد، باید کودک را جهت مشاوره به روانپزشک کودک ارجاع داد.
گاهی اوقات سایش دندانی به قدری شدید است که برای برطرف کردن حساسیت دندان یا جلوگیری از آسیب به پالپ دندان، روکش‌های فلزی استیل توسط دندانپزشک بر روی دندان‌ها قرار داده می‌شود.

منبع:دندانه

 

دکتر مژگان میرشفیعی

بهداشت دندان‌های شیری به جهت اینکه در ایجاد فضای لازم برای رویش دندان‌های دائمی مهم هستند باید جدی گرفته شود.

قبل از آغاز رویش دندان در کودکان حتما برای معاینه به متخصص دهان و دندان و دندانپزشک مراجعه شود، لازم است در این دوران والدین نسبت به بهداشت دهان و دندان فرزندان خود حساسیت بسیار بالایی داشته باشند.

قبل از آغاز رویش دندان‌ها لازم است که والدین بعد از هر بار مصرف غذا توسط کودکان با گاز استریل مرطوب سطح لثه‌ها را تمیز کنند. آغاز شش ماهگی زمان رویش اولین دندان کودک است که در این شرایط توصیه می‌شود با مسواک انگشتی یا گاز استریل مرطوب سطح دندان‌ها بعد از صرف هر وعده غذایی تمیز شود.

دندان‌های شیری اهمیت بالایی برای کودک دارد و علاوه بر اینکه نقش موثری در جویدن غذا و زیبایی کودک دارند در رشد و تکامل استخوان‌های صورت نیز مهم و در حفظ فضای لازم برای رویش دندان‌های دائمی حائز اهمیت هستند.
اگر بهداشت دندان‌های شیری مورد توجه قرار نگیرد شاهد بی‌نظمی‌هایی در رویش دندان‌های دائمی خواهیم بود که رفع این مشکل مستلزم صرف وقت و هزینه بسیار زیاد برای بهبود وضعیت دندان هاست.

عدم توجه والدین به بهداشت دهان و دندان و دندان‌های شیری در مواقع خاص منجر به بیرون زدن یا داخل رفتن فک کودک می‌شود. جلوگیری از بروز این مشکلات منوط به در نظر گرفتن بهداشت دهان و دندان است و باید بعد از هر بار مصرف غذا حتما مسواک استفاده شده یا حداقل دهان و دندان‌ها با آب شستشو داده شوند.

مصرف فلوراید عموما از سه سالگی به بعد توصیه می‌شود، اما نوع جدیدی از فلوراید صرفا در محیط دندانپزشکی توسط دندانپزشک و در مراکز بهداشت و مطب‌ها استفاده می‌شود و تحمل آن برای کودکان ساده‌تر است.
عموما مناطقی که فلوراید آب شرب آن‌ها کمتر از ۰/۷ است در اولویت فلورایدتراپی هستند و هر شش ماه یکبار وارنیش فلوراید در این مناطق انجام می‌شود اما، استفاده از ژل فلوراید که تحمل آن برای کودک سخت‌تر است از شش سالگی توصیه می‌شود.

استفاده از فلوراید استحکام دندان را به دنبال داشته و مقاومت دندان را نسبت به پوسیدگی بالا می‌برد.
فلورایدتراپی برای افراد زیر ۱۲ سال توصیه می‌شود. در حال حاضر به واسطه اجرای طرح تحول نظام سلامت، فلورایدتراپی به صورت رایگان برای کودکان زیر ۱۲ سال در مراکز بهداشت انجام می‌شود.

منبع:دندانه

 

سوال: آیا برای مسواک زدن دندان کودکان خردسال می‌توان از خمیردندان استفاده کرد؟

پاسخ از دکتر مهسا همتی، متخصص دندان‌پزشکی کودکان:
تمیز کردن دندان‌ها در سنین کودکی بسیار مهم است. والدین باید از شش ماهگی تا سه سالگی فضای دندانی کودک را پس از هر بار شیر خوردن یا غذا خوردن با پنبه خیس تمیز کنند.
برای کودکان زیر دو سال نیازی به استفاده از خمیر دندان برای مسواک زدن نیست، توصیه می‌شود برای کودکان بعد از سن سه سالگی نیز از خمیردندان‌های مخصوص اطفال استفاده شود.

از سن حدود دو و نیم سالگی به بعد کودک باید با همکاری والدینش مسواک بزند و به محض بروز پوسیدگی و قبل از درد گرفتن دندان‌ها با مراجعه به دندانپزشک نسبت به ترمیم آن‌ها اقدام کند.

منبع:دندانه