می‌‌گویند شاید در آینده نیازی به خرید خمیردندان نداشته باشید، چون مسواک‌‌های نسل آینده، شما را از مصرف خمیردندان بی‌نیاز می‌‌کنند. دانشمندان در داخل این مسواک‌‌ها، هسته ‌ای از جنس «دی‌اکسید‌تیتانیوم» قرار داده‌اند که موجب نوعی واکنش الکتروشیمیایی می‌‌شود که به راحتی پلاک ‌های میکروبی و جرم را از روی دندان‌‌ها برمی‌ دارد. ولی تا قبل از اینکه چنین مسواک‌‌هایی به بازار بیایند، شما باید همچنان به دنبال خرید یک خمیردندان مناسب باشید.
مطلب زیر را بخوانید تا خمیردندانی را بخرید که علاوه بر طعم و رنگ دلخواه شما، بتواند از پوسیدگی دندان‌‌های شما نیز پیشگیری کند.

خمیردندان‌های ضد پوسیدگی
خمیردندان ‌های حاوی فلوراید، اثر کاهش دهندگی پوسیدگی دندان‌‌ها را بر عهده دارند. مطالعات نشان می‌‌دهد اگر شما در سنین کودکی یعنی حدود ۲ سالگی از خمیردندان فلوراید دار استفاده کنید و همچنان به مصرف آن در سنین بزرگسالی ادامه دهید، می‌ توانید تا ۴۴ درصد از پوسیدگی دندان ‌ها جلوگیری کنید. اگر شما دنبال خرید این خمیردندان ‌ها هستید، باید بگویم که در این نوع خمیردندان‌ها معمولا فرمول فلوراید و یا کلمه فلوراید دار را به زبان کشور سازنده روی تیوپ خمیر دندان می‌ نویسند.

خمیردندان‌های سفید کننده
این روز‌ها خیلی ‌ها به دنبال خرید خمیردندان‌هایی هستند که هر چه بیشتر دندان ‌هایشان را سفید کند. از طرفی دیگر شرکت‌‌های سازنده خمیردندان نیز در رقابت شدید با هم هستند تا خمیردندان‌‌هایی را ارایه دهند که مشتریان بیشتری را به خاطر خواص سفید کنندگی بیشتر آن، جذب کند.
ولی شما باید به عنوان یک مصرف کننده از خمیردندان‌های سفید کننده انتظارات منطقی داشته باشد.
این خمیردندان‌ها دارای مواد ساینده و پاک ‌کننده قوی هستند که موجب تمیزی و سفیدی و شفافیت دندان‌ها می‌شوند.
لذا اگر دندان‌هایی سالم و بدون پوسیدگی دارید، ما خرید این خمیردندان‌‌ها را به شما توصیه می‌‌کنیم، ولی اگر دندا‌‌نهایتان دارای پوسیدگی متعدد و می‌نای آسیب دیده است، بهتر است دور این خمیردندان‌ها را خط بکشید، چون مواد شیمیایی قوی موجود در آن‌ها به طور مستقیم روی عاج دندان قرار گرفته و سبب بروز حساسیت دندانی در شما می‌ شود.

انواع خمیردندان؛ کدامیک برای شما مناسب است؟
انواع خمیردندان؛ کدامیک برای شما مناسب است؟

خمیردندان‌‌های ضد حساسیت
بیشتر شرکت‌های تولید کننده خمیردندان در میان محصولات خود، خمیردندان‌های ضد حساسیت را هم به بازار عرضه می‌‌کنند. این خمیردندان‌ها مخصوص افرادی است که دندان‌‌های حساسی دارند و با خوردن بستنی یا آب یخ یا چای و قهوه داغ، ناگهان دندان‌هایشان درد شدیدی را احساس می‌‌کند.
اگر شما هم چنین مشکلی دارید یک تیوب از این خمیردندان ‌ها بخرید، ولی فراموش نکنید این خمیردندان‌ها برای استفاده روزمره و دایمی نیست. به طور معمول باید دو هفته از این خمیردندان‌ها استفاده کنید و بعد از آن تا چند هفته با خمیردندان‌ معمولی دندان ‌هایتان را مسواک بزنید. سپس با توصیه دندان پزشک، برای برطرف شدن مشکلتان، یک یا چند دوره دیگر از این خمیردندان‌ها استفاده کنید.

خمیردندان‌‌های ضد جرم
اگر سیگاری باشید، گاهی وسوسه می‌ شوید که یک خمیردندان ضد جرم مخصوص سیگاری‌ها را بخرید و از شر جرم‌‌های روی دندان‌ و تغییر رنگ آن خلاص شوید.
ما به شما توصیه می‌‌کنیم که از خمیردندان‌های ضد جرم استفاده نکنید. این خمیر‌دندان‌‌ها حاوی موادی است که قدرت سایندگیشان بالاست. بنابراین اگر شما هر شب از این خمیردندان‌ها استفاده کنید، باید در انتظار سایش می‌نای دندا‌‌نهایتان باشید که از این محل‌های ساییدگی، دندان‌ها حساس می‌ شوند و شما با خوردن هر خوراکی یا نوشیدنی سرد و گرم احساس درد خواهید کرد.
ذرات ساینده این خمیردندان‌ها، سایش لثه‌‌ها را هم در پی دارند. بنابراین اگر سیگاری‌ نیستید، اصلا چنین خمیردندانی را نخرید.
اگر هم سیگاری هستید استفاده از این خمیردندان‌ها را به یک ‌بار در هفته و یا هر دو هفته یک ‌بار کاهش دهید.

خمیردندان‌های چینی!
شاید برخی از خمیردندان‌ها، قیمت بسیار ارزانی داشته باشند. بیشتر این خمیردندان‌‌ها، چینی هستند که استفاده از آن‌ها ممنوع اعلام شده است. چندی پیش اخباری درباره سمی بودن ترکیبات خمیردندان‌های چینی در بازارهای جهانی پخش شد و بسیاری از کشور‌ها واردات خمیردندان از چین را ممنوع کردند.

توصیه آخر
هنگام خرید خمیر دندان، باید وجود موادی مانند «دی‌اتیلن گلیکول، دی ‌گلیکول» و یا «دی‌ گلیکول استئارات» را در آن بررسی کنید، اما ممکن است بعضی از خمیردندان ‌ها، لیست مواد تشکیل ‌دهنده را ذکر نکرده باشند که در این صورت باید به نام کشور سازنده، نشان استاندارد و مجوز وزارت بهداشت توجه کنید.

منبع:دندانه

 

در دهان ما حدودا ۳۰۰گونه باکتری با ما همزیستی دارند که حدودا ۲-۳ گونه از آن‌ها ایجاد پوسیدگی می‌کنند.

دندان‌ها از دو جزء آلی و معدنی تشکیل شده‌اند. جزء آلی به صورت رشته‌های پروتئینی (کلاژن) چارچوبی را تشکیل می‌دهند که املاح (جزء معدنی) بر روی آن سوار شده ساختمان سخت دندان را ایجاد می‌کنند.
باکتری‌های پوسیدگی‌زا داخل دهان معمولا برای ادامه حیات، مواد قندی موجود در رژیم غذایی ما را تخمیر می‌کنند. حاصل تخمیر قند، تولید اسید است. هر وقت باکتری‌های پوسیدگی‌زا بیشتر از ۵۰دقیقه به صورت پلاک میکروبی روی دندان باقی بمانند، اسید تولید شده باعث حذف قسمت معدنی (جزء سخت) دندان می‌شود و با جایگزینی در جزء آلی (پروتئینی ونرم) آن اصطلاحا ایجاد پوسیدگی می‌کنند.

به همین دلیل است که دندان‌پزشکان توصیه می‌کنند برای جلوگیری از پوسیدگی، فرصت استفاده از مواد غذایی را به باکتری‌ها ندهید؛ پس از خوردن هر وعده غذایی مسواک بزنید یا دستکم دهانتان را با آب بشویید.

منبع:دندانه

 

معاون وزیر آموزش و پرورش گفت: آمار‌ها نشان می‌دهد ۵۰ درصد نوآموزان کلاس اولی پوسیدگی دندان داشتند.

به گزارش فارس، نامدار عبدالهیان، رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور به نتایج برنامه سنجش سلامت جسمانی و آمادگی تحصیلی در سال ۹۳ـ۹۲ اشاره کرد و آماری را بیان کرد: ‌ ۵۰ درصد از نوآموزان پوسیدگی دندان داشتند که عدد بالایی است و وزارت بهداشت در این خصوص باید توجه بیشتری داشته باشد.

عبدالهیان گفت: ۷ دهم درصد نوآموزانی که در سال گذشته مورد سنجش قرار گرفته‌اند، استثنایی تشخیص داده شده‌اند که برابر با ۸ هزار و ۷۵۰ نوآموز است که از این میزان ناشنوا ۴ درصد، نابینا ۶ درصد، کم‌توان ذهنی ۴ دهم درصد، اوتیسم ۴ صدم درصد، استثنایی با بیش از یک مشکل ۳ دهم درصد و تلفیقی ۴ صدم درصد بوده است.

منبع:دندانه

 

رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور از آغاز طرح سنجش بیش از یک میلیون نوآموز در سراسر کشور خبر داد و گفت: ۹۰۰ پایگاه ثابت، ۳۰۰ پایگاه سیار با ۷ هزار پرسنل در ۹۰۰ شهر و منطقه و ۲۰ هزار روستا در کشور غربالگری سنجش سلامت نوآموزان را انجام می‌دهند.
به گزارش خبرنگار مهر، نامدار عبدالهیان در حاشیه افتتاح طرح سنجش سلامت جسمانی دانش‌آموزان بدو ورود به دبستان با بیان این مطلب در جمع خبرنگاران افزود: طرح سنجش سلامت نوآموزان بدو ورود به دبستان یکی از مهم‌ترین طرح‌های سلامت دانش آموزی است که در این طرح شنوایی، بینایی، کم‌توان ذهنی، مشکلات دهان و دندان، پوست و پزشکی، دانش‌آموزان مورد بررسی قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه پیش بینی می‌شود امسال یک میلیون و ۲۵۰ هزار نوآموز قرار است در مسیر غربالگری ۱۳ گانه سنجش سلامت قرار گیرند، تصریح کرد: با طرح غربالگری سلامت دانش آموزان، از بیماری‌های نهفته در دانش‌آموزان جلوگیری می‌ شود.

به گفته عبداللهیان، سال گذشته در ۵۰ درصد ارزیابی‌ها نوآموزان بدو ورود به دبستان حداقل یک نفر پوسیدگی دندان داشت. موضوع پوسیدگی دندان در کلانشهر‌ها بیشتر است که باید در سیاست‌های سلامت مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: همچنین چاقی از دیگر مشکلات دانش آموزان بود که بحث الگوهای تغذیه‌ای و هدایت آن‌ها به سمت فست‌فود که دارای ارزش غذایی کم هستند زنگ خطری برای اولیای آن‌ها است.

عبداللهیان همچنین درباره هزینه‌های سنجش سلامت گفت: این هزینه در سراسر کشور یکسان است که در سال گذشته ۸ هزار تومان و امسال ۱۰ هزار تومان از والدین دریافت می‌کنیم. اما اینکه رایگان شود یا نه باید بگویم که هزینه‌های آموزش و پرورش سرفصل‌های تعریف‌ شده‌ای دارد و این طرح نیز خودگردان است. البته در مناطق کمتر توسعه یافته و دانش‌آموزانی که زیر نظر کمیته امداد یا بهزیستی هستند درصدی رایگان و درصدی نیم‌ب‌ها دریافت می‌شود.

وی در پایان افزود: نوآموزان بدو ورود به دبستان امسال برای نخستین بار شناسنامه سلامت به صورت الکترونیکی دریافت کرده و در پایگاههای سنجش سلامت آموزش و پرورش پرونده سلامت برای نوآموزان تهیه می‌شود.

منبع:دندانه

 

دندانه: از قدیم رسم بر این بوده که والدین لزوم رعایت بهداشت دهان و مسواک زدن را به کودکان و نوجوانانشان یادآوری کنند. اما حالا به نظر می‌رسد این سفارش‌ها و تاکیدها اثربخش نبوده و باید لزوم رعایت بهداشت دهان و مسواک زدن روزانه را به جوانان و دانشجویان هم یادآوری کرد؛ چراکه طبق نتایج بررسی کارنامه سنجش سلامت جسمی ۸۵۰۰ دانشجو از ۷۴ دانشگاه کشور، در سال ۹۲- ۹۳ وضعیت سلامت دهان دانشجویان ایرانی چندان تعریفی ندارد.

به گزارش ایسنا، سرپرست دفتر مشاوره و سلامت سازمان امور دانشجویان با تشریح کارنامه سلامت دانشجویان، گفته است که ۴ درصد دانشجویان ایرانی اصلا مسواک نمی‌زنند.
دکتر حمید یعقوبی در دومین گردهمایی روسای مراکز بهداشت و درمان دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی کشور با ارایه اطلاعاتی از بررسی کارنامه سنجش سلامت جسمی دانشجویان در سال ۹۳-۹۲ گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد ۱۶.۳ درصد دانشجویان دندان کشیده دارند، ۴۵.۵ درصد پرشده و ۴۳.۷ درصد دندان پوسیده دارند.

وی تاکید کرد: با نوجه به این آمارها می‌توان گفت که هم اکنون نیازمند ترویج بهداشت دهان و دندان در دانشگاه ها هستیم نه جذب دندان‌پزشک.

مشکلات سلامتی دانشجویان ایرانی البته محدود به پوسیدگی دندان و مسواک زدن نیست. حدود ۴۰ درصد دانشجویان الگوی مشخصی برای خواب ندارند، حدود ۱۵ درصد اصلا صبحانه نمی خورند یا میوه و لبنیات در برنامه غذایی آنها جایی ندارد، حدود چهل درصد اندام متناسب ندارند و چاق یا لاغرند. ۷.۹ درصد دانشجویان مذکر و ۹.۴ درصد دانشجویان مونث مبتلا به خستگی مزمن، ۶.۳ درصد دانشجویان مذکر و ۸.۳ درصد دانشجویان مونث مبتلا به ناراحتی گوارشی، ۶.۷ درصد دانشجویان مذکر و ۱۰.۸ درصد دانشجویان مونث مبتلا به سردردهای دوره‌ای هستند.

منبع:دندانه

 

در فوتبال ایران هر بازیکن و مربی برای خود لقب ویژه‌ای دارد؛ ژنرال، سلطان، شهریار، هلیکوبتر، گوچی، آندو، جادوگر، قلب شیر از جمله این القاب است که هر کدام داستان خاص خود را دارند و بنا به اتفاق یا بهانه‌ای روی نام افراد نشسته است.
یکی از عجیب‌ترین و متفاوت‌ترین این القاب در فوتبال ایران نصیب رضا عنایتی شده است: دندان پوسیده!

عبارت دندان پوسیده اولین بار در سال ۱۳۸۸ در کنار نام رضا عنایتی قرار گرفت. در آذرماه سال ۸۸ و پس از باخت استقلال مقابل تیم سپاهان در هفته هجدهم لیگ برتر، در مطلبی که در سایت رسمی باشگاه استقلال منتشر شد از برخی بازیکنان این تیم به شدت انتقاد و از آنها به دندان پوسیده تیم یاد شد. در این مطلب که در قالب نامه یک هوادار نوشته شده بود، در تحلیل دلیل باخت مقابل تیم سپاهان آمده بود:
«با گذشت هجده هفته از مسابقات لیگ برتر استقلال با دندان‌های پوسیده استقلال به مسابقات ادامه داد، بدون اینکه در خصوص کندن دندان‌های پوسیده اقدامی کند. کما اینکه در این راستا کارشناسان ورزشی در بارها و بارها به سرمربی استقلال تذکر داده‌ بودند اما او مماشات کرد.[…] چگونه بپذیریم مهاجمی با ۳۴ سال سن که نه نای راه رفتن دارد نه نای پریدن و نه نای درگیر شدن با مدافعان حریف و نه نای ارسال یک توپ، متاسفانه در دقیقه ۸۵ بازی پشت توپ ضربه ایستگاهی می‌ایستد؟»
این مطلب به عنوان نامه یک هوادار در حالی در سایت باشگاه استقلال منتشر شد که معمول است در سایت باشگاه موضع رسمی باشگاه منتشر می‌شود.
این اتفاق در زمان مدیریت واعظ آشتیانی در استقلال رخ داد و عنایتی مدیر عامل وقت را عامل انتشار این نامه می‌دانست.
چند روز پس از انتشار این نامه، رضا عنایتی از استقلال جدا شد و به تیم الامارات پیوست و جالب اینکه در این تیم بسیار خوش درخشید و قهرمان فصل شد!

انتشار این مطلب بهانه خوبی به دست روزنامه‌های ورزشی داد تا با این عبارت عجیب تیترهای جنجالی بسازند.

از آن زمان هر جا صحبتی از رضا عنایتی به میان می‌آید و بناست خبری از او در رسانه‌ای تیتر شود، عبارت «دندان پوسیده» جزو اولین انتخاب‌های روزنامه‌نگاران است.
جالب اینکه ظاهرا خود رضا عنایتی نه تنها از ملقب شدن به این عنوان ناراضی نیست که بارها با زبان راندن این عبارت علیه مدیران و مربیان باشگاه سابق خود موضع گرفته است و به آنها تاخته است.
خودش در این خصوص به یک روزنامه ورزشی گفته است: آنهایی که دنبال حذف من از استقلال بودند، خودشان از فوتبال حذف شدند. در سایت باشگاه نوشتند که من دندان پوسیده هستم و البته امروز از این لقب خوشحالم چرا هر کاری که می‌کنم می‌گویند این همان دندان پوسیده است!

اینها چند تیتر از روزنامه ها و سایت‌های ورزشی و غیر ورزشی است که از ترکیب نام رضا عنایتی و دندان پوسیده ساخته شده‌اند:
– صبای قم، تیمی بدون دندان پوسیده! (حبرگزاری مهر. جدایی عنایتی از صبای قم)
– عنایتی: چند ماه پیش دندان پوسیده بودم ولی حالا… (روزنامه سیاست روز)
– عنایتی: نه دندان پوسیده‌ام، نه دندان عقل؛ من رضا عنایتی هستم! (سایت قطره)
– دندان پوسیده را کشیدم و دور انداختم!(ایران ورزشی. گفتگو با رضا عنایتی که هنگام مصاحبه در مطب دندان‌پزشکی حضور داشت)
– دندان پوسیده برای خراب کردن استقلال آمده بود نه آباد کردن (فارس. انتقاد عنایتی از ناکامی کادر فنی استقلال در فضل قبل)
– در استقلال دندان پوسیده نداریم، همه دندان‌های استقلال طلایی است! ( تابناک. فتح‌الله زاده، سرپرست باشگاه استقلال در دفاع از باشگاه)
– دندان پوسیده استقلال ستاره ما شد! (ابرار. مربی سپاهان، باشگاه سابق عنایتی، پس از برتری مقابل تیم استقلال)
– استقلال بدون دندان پوسیده هم جام نگرفت! (روزنامه گل. انتقاد رضا عنایتی از کادر فنی استقلال)
– دندان پوسیده آقای گل شد! (فوتبال. موفقیت رضا عنایتی در لیگ سیزدهم)
– رقابت ژنرال و دندان پوسیده برای شکستن تمام رکوردها (روزنامه ۹۰ دومین اقای گلی رضا عنایتی)
– هت‌تریک دندان پوسیده! (روزنامه ۹۰)
– جباری هم دندان پوسیده شد! (روزنامه قانون. اخراج مجتبی جباری از استقلال)
– از سیب گندیده تا دندان پوسیده (باشگاه خبرنگاران جوان. مرور القاب عجیب در فوتبال)

منبع:دندانه

 

ترجمه پری‌ماه بهرامی

دندان‌پزشکان معمولا همگام انجام درمان‌های دندان‌پزشکی از دندان شما عکس رادیوگرافی تهیه می‌کنند.
در زیر پنج دلیل اصلی برای تهیه عکس رادیوگرافی را برای شما فهرست کرده‌ایم:

اینفوگراف/ ۵کاربرد عکس رادیوگرافی در دندانپزشکی
اینفوگراف/ ۵کاربرد عکس رادیوگرافی در دندانپزشکی

۱- دیدن پوسیدگی بین دندانی
گاهی اوقات پوسیدگی در مناطقی از دندان وجود دارد که دندان پزشکان با چشم غیر مصلح نمی‌توانند آنرا ببینند

۲- بررسی میزان تحلیل استخوان فک ناشی از بیماری لثه
بیماری لثه موجب تحیلی استخوان فک می‌شود. به کمک عکس رادیوگرافی می‌توان محل و میزان تحلیل استخوان را بررسی کرد.

۳- بررسی پر کردگی ریشه کانال
حین انجام درمان ریشه دندان تهیه عکس رادیوگرافی اجتناب ناپذیر است. عکس رادیوگرافی تعداد ریشه‌های دندان را به دندان پزشک نشان می‌دهد و به او در تعیین طول ریشه دندان کمک می‌کند.

۴- دیدن عفونت در قسمت انتهایی ریشه
بررسی وضعیت انتهای ریشه دندان و وجود کیست انتهای ریشه و داخل استخوان فک تنها با تهیه عکس رادیوگرافی امکان پذیر است.

۵- معاینه قبل از شروع درمان
دندان پزشکان قبل از انجام هرگونه کار درمانی مثل جراحی ایمپلنت یا کشیدن دندان به یک دید کامل از وضعیت دندان، لثه و استخوان فک احتیاج دارند.

منبع:دندانه

 

مرضیه طباطبایی
حکایت پیدایش کرم دندان که در یک کتیبۀ باستانی منقوش است از آثار عجیب به شمار می‌رود. [۱] بابلیان معتقد بودند بیماریهای گوناگونی که ساکنان دلتا در معرض ابتلای به آن‌ها بودند نتیجۀ حملات ارواح خبیثه و یا به علت بدخواهی ساحران و ساحرگان بوده است. از این رو همراه با استفاده از درمانهای شناخته شده برای معالجۀ ناخوشیهای جسمی، یک یا چند افسون نیز خوانده می‌شد. در موخره این افسون آمده است که بعد از انجام معالجه‌های تجویز شده، باید آن را سه بار بر شخص بیمار بخوانند. [۲]

کرم و دندان درد
هنگامی که آمون آسمان را بیافرید، آسمان‌ها زمین را خلق کردند و زمین رود‌ها را ایجاد نمود و رود‌ها جدول‌ها را آفریدند و جدول‌ها مرداب‌ها را ایجاد کردند و از مرداب‌ها کرم بوجود آمد.
پس از آنکه انو آسمان را بیافرید،
آسمان، زمین را آفرید،
زمین رود‌ها را آفرید،
رود‌ها آبراه‌ها را آفریدند،
آبراه‌ها مرداب را آفریدند،
و مرداب کرم را آفرید،
کرم گریان به پیشگاه شمش رفت،
اشکش در حضور ائا جاری شد:
«مرا خوردنی چه خواهی داد؟
مرا مکیدنی چه خواهی داد؟
» تو را انجیر رسیده خواهم داد،
و زردآلو.»
» مرا چه سود دارد، انجیر رسیده
و زردآلو؟
مرا به بالا، به میان دندان‌ها بر
و در لثه‌ها بگذار ساکن شوم!
خون دندان را خواهم مکید،
و از لثه، ریشه‌های آن را
خواهم جوید!»
گیره را محکم کن و ریشه‌اش را بگیر*
«حال که این را گفته‌ای،‌ای کرو!
ائا ترا بزند با زور
از دستش! «
*این سطر رهنمودی است که به دندانپزشک داده می‌شود. [۳]

[۱]. تاریخ مختصر ادیان بزرگ، ص ۲۲۹
[۲]. اساطیر خاورمیانه، ص ۸۲
[۳]. اساطیر خاورمیانه، صص ۸۲ و ۸۳
منبع:دندانه

 

رابطه جنس دندان با شیوع پوسیدگی
گفتگو با دکتر فرزاد نظری، متخصص بیماری‌های دهان فک و صورت

پوسیدگی دندان یکی از مشکلات شایع جوامع بشری است. درباره علت‌های پوسیدگی دندان همیشه چند سوال کلیشه‌ای در ذهن افراد هست: چرا علی‌رغم اینکه هر روز مسواک می‌زنم باز هم دندانم دچار پوسیدگی می‌شود؟ اما کسانی هستند که بی‌هیچ مراقبتی، دندان‌های کاملا سالم دارند؟ چرا دندان مادران در دوران بارداری و شیردهی دچار پوسیدگی می‌شود؟ و… پاسخ ساده‌انگارانه‌ای که همه برای پرسش‌هایی از این دست دارند مشابه است: مشکل از «جنس» دندان است!
اما این ادعا تا چه حد صحیت است؟ آیا ریشه تمام مشکلات دندانی را می‌توان در جنس دندان و وراثت دانست؟ دکتر فرزاد نظری متخصص بیماری‌های دهان فک و صورت، به تمام پرسش‌هایی از این دست با زبانی ساده پاسخ می‌دهد.

دندانه: آقای دکتر! مهم‌ترین دلیل پوسیدگی دندان چیست؟
دلایل متعددی برای پوسیدگی دندان وجود دارد اما رایج‌ترین و شایع‌ترین دلیل، رعایت نکردن بهداشت دندان یا حتی دهان است. همچنین پوسیدگی دندان به نوع رژیم غذایی و تعداد دفعات مسواک زدن و کشیدن نخ دندان هم بستگی دارد که همگی این موارد در ماهیت به عدم رعایت بهداشت باز می‌گردد.

دندانه: دندان برخی از افراد علی رغم رسیدگی فراوان خیلی زود دچار پوسیدگی می‌شود؛ به طوری که گلایه می‌کنند مراجعه همیشگی به دندان‌پزشکی دارند. دلیل آن چیست؟
گاه افرادی به دندان‌پزشک مراجعه می‌کنند که ممکن است روزانه و به تعداد سه بار در روز مسواک بزنند؛ اما باز هم دندان‌های پوسیده‌ای داشته باشند. نکته اینجاست که نحوه استفاده از مسواک هم شرط مهمی برای بهداشت دندان است. گاهی یک بار مسواک زدن در روز به شیوه صحیح و در مدت زمان مناسب و طولانی، بهتر از سه بار مسواک زدن در روز به صورت اشتباه است. همچنین در کنار مسواک، استفاده از نخ دندان نباید فراموش شود؛ زیرا نخ دندان مکمل بهداشت دندان با مسواک است. به طور کلی زمانی که یک فرد با حوصله روزانه به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه برای مسواک زدن وقت صرف کند و نخ دندان بکشد، دندان‌هایی سالم و تمیز خواهد داشت.

دندانه: آیا واقعا جنس دندان افراد مختلف با هم تفاوت دارد؟ آیا فاکتوری به نام جنس دندان در میزان شیوع پوسیدگی دندان موثر است؟
خیر جنس دندان همه افراد با هم برابر است. فقط ساختار شیمیایی دندان در افراد، مختلف است.
با کمی دقت در بیمارانی که به دندان‌پزشک مراجعه می‌کنند این پیش‌بینی که چون مادر یا پدرم دندان‌هایی مانند من داشتند و یا چون آب مسافرت به آن تماس داشته، باعث پوسیدگی شده است در حالی که همانگونه که گفته شد جنس دندان تمام افراد به طور کلی یکی است و نمی‌توان ارث را موثر دانست. البته در علم پزشکی گزینه‌ای مانند ارث روی دندان تاثیر می‌گذارد اما درصد تاثیرگذاری آن بسیار محدود و پایین بوده و دلیل رایج آن به عدم رعایت بهداشت مربوط می‌شود. عده‌ای از افراد جامعه پوسیدگی دندان‌هایشان را ناشی از بد بودن جنس آن‌ها می‌دانند. این گروه معتقدند که دندان‌هایشان گچی است و نظافت آن‌ها را بیهوده می‌دانند. بررسی دندان‌های این افراد نشان می‌دهد که جنس دندانشان تفاوت چندانی با سایر افراد ندارد و در واقع علت خرابی دندان‌های این گروه عدم آگاهی و یا رعایت نکردن نکات بهداشتی، تغذیه‌ای و درمانی است.
از سوی دیگر تحقیقات دانشمندان نشان داده است که کمی یا زیادی مواد معدنی دندان در شروع پوسیدگی آن‌ها تأثیر چندانی ندارد. همچنین این دو عامل در پوسیده شدن دندان‌ها، آن گونه که این گروه می‌پندارند نقش تعیین کننده‌ای ندارند.

چرا مسواک می‌زنیم اما باز هم دندانمان می‌پوسد؟
چرا مسواک می‌زنیم اما باز هم دندانمان می‌پوسد؟

دندانه: چه فاکتورهایی در جنس دندان موثر است؟
به طور کلی می‌توان گفت جنس دندان در همه افراد ثابت بوده و عواملی مانند ژنتیک یا تغذیه دوران کودکی از عواملی است که بر خرابی یا پوسیدگی دندان‌ها اثر می‌گذارد.

دندانه: بسیاری از خانم‌ها ادعا می‌کنند در دوران بارداری یا شیردهی دچار پوسیدگی شدید دندانی شده‌اند. چنین ادعایی تا چه حد درست است؟ آیا بارداری و شیردهی باعث تخریب ساختار دندان می‌شود؟
ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که بر خلاف تصور بسیاری از خانم‌ها، انجام درمان‌های دندان‌پزشکی در طول دوران بارداری و شیردهی برای کودک آن‌ها هیچ خطری ندارد، اگرچه در مورد نوع درمان و زمان انجام آن‌ها، اولویت‌ها و الزاماتی وجود دارد که باید به آن‌ها توجه کرد. اما در پاسخ به این سوال که چرا برخی از خانم‌ها به پوسیدگی دندان در این دوران به خصوص مبتلا می‌شوند، باید گفت زمانی که مادران جوان به دلیل دغدغه‌های تازه‌ای که در جریان زندگی مشمول آن شده‌اند، از انجام بسیاری از وظایف روزانه خود، نظیر مسواک زدن و شست‌وشوی دهان، غفلت می‌ورزند باعث می‌شود دندان‌های پوسیده‌ای داشته باشند. همچنین رژیم غذایی این افراد در دوران شیردهی هم بر روی دندان‌هایشان اثرگذار است.

دندانه: عده‌ای از خانم‌ها بر این باورند که پوسیدگی دندان آن‌ها ممکن است شیردهی آن‌ها به نوزاد بر دندان‌های نوزاد هم تاثیر گذارد. آیا این باور را تایید می‌کنید؟
خانم‌های باردار یا شیرده باید بدانند که جنین از استخوان و کلسیم بدن آن‌ها تغذیه می‌کند و وقتی دندان شکل می‌گیرد دیگر تحت هیچ شرایطی غیرقابل تغییر نیست.

دندانه: اینکه افرادی علی رغم کمترین رسیدگی به سلامت دهان، دندان‌هایی کاملا سالم و بدون پوسیدگی دارند به چه دلیل است؟
این مساله به ژنتیک افراد مربوط می‌شود زیرا افرادی که دندان‌هایی با فاصله دارند باعث تجمع و ماندن غذای کمتری پای دندان‌هایشان می‌شود و این افراد حتی با مسواکی به سادگی مواد غذایی را از دندان‌هایشان پاک می‌کنند. اما این مساله برای افرادی که دچار پوسیدگی می‌شوند، به دندان‌های به هم چسبیده و بدون فضای خالی مربوط می‌شود.

دندانه: آیا ریسک پوسیدگی دندان نوزادی که شیر مادر می‌خورد یا شیر خشک و شیر گاو متفاوت است؟
شیر مادر قند بیشتری نسبت به شیر خشک یا شیر گاو دارد و به طور طبیعی قند و هر گونه شیرینی برای دندان نوزاد منجر به پوسیدگی می‌شود اما این به معنای منفی و مضر بودن شیر مادر نیست زیرا محتوای مواد این شیر به قدری غنی است که مقداری از آن می‌تواند تمام کلسیم و انرژی یک نوزاد را در کنار سیستم ایمنی بدن وی، تامین کند. مادرانی که به نوزاد از شیر خودشان می‌دهند می‌توانند پس از شیردهی با استفاده از یک گاز یا دستمال مرطوب دندان نوزاد را پاک کنند. با بزرگ‌تر شدن نوزاد امکان استفاده از مسواک انگشتی برای پاک کردن دندان‌ها وجود دارد و در ادامه با استفاده از روش‌های پیشگیرانه مانند فلورایدتراپی و فیشورسیلانت امکان کاستن از ریسک پوسیدگی دندانی کودکان وجود دارد.

دندانه: آیا دندان‌های شیری خراب و پوسیده روی آینده دندان‌های دائمی اثر می‌گذارند؟
این امر نیز به شدت پوسیدگی بستگی دارد به این معنا که اگر شدت پوسیدگی خیلی شدید باشد و به عفونت تبدیل شده و روی جوانه دندان تاثیر بگذارد، روی دندان‌های دائمی تاثیر می‌گذارند. در غیر این صورت پوسیدگی سطحی را می‌توان درمان کرد تا از صحت و سلامت دندان‌های آتی و دائمی اطمینان حاصل کرد.

منبع:دندانه

 

یکی از مشکلات شایع دردندانپزشکی کودکان، پوسیدگی‌های زودرس دندانهای شیری است. این مشکل که با نام علمی Early Childhood Caries نامیده می‌شود، با ایجاد پوسیدگی در دندانهای شیری سبب تخریب ساختار و درد دندانی می‌گردد که تبعاتی چون مشکلات تغذیه و ظاهر نا‌زیبا را برای کودک در پی دارد.
از آنجا که این مشکل در سنین خیلی پایین شروع می‌شود، درمان این پوسیدگی‌ها هم برای بیمار و هم برای دندانپزشک یک معضل محسوب می‌گردد. این در حالی است که تنها با رعایت نکاتی ساده می‌توان از بروز چنین مشکلی جلوگیری کرد.

چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟
چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟

پوسیدگیهای دندانی زودرس دوران کودکی چیست؟
این پوسیدگی‌ها، نوع خاصی از پوسیدگی‌های دندانی شدید هستند که نوزادان و کودکان خردسال را درگیر می‌کنند و پیشرفت سریعی دارند. طبق تعریف آکادمی دندانپزشکی کودکان آمریکا، حضور بیش از یک سطح دندانی پوسیده (ضایعه حفره دار یا بدون حفره)، ترمیم شده یا از دست رفته (دراثرپوسیدگی) درهر کدام از دندانهای شیری در یک کودک زیر ۶ سال، پوسیدگی‌های زودرس دوران کودکی نامیده می‌شود.

چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟
چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟

علل ایجاد پوسیدگیهای دندانی زودرس دوران کودکی چیست؟
بر خلاف تصور بسیاری از والدین، قطره آهن در ایجاد این پوسیدگی‌ها هیچ نقشی ندارد، بلکه فقط سبب تغییر رنگ دندانهای پوسیده می‌گردد. مهم‌ترین علل ایجاد این پوسیدگی‌ها، شامل موارد زیر است:
الف. تمیز نکردن دهان کودک توسط والدین از زمان رویش اولین دندان‌های شیری.
ب. الگوی تغذیه‌ای نا‌مناسب شامل:
۱) استفاده از شیشه حاوی شیر یا سایر نوشیدنی‌های شیرین بعنوان پستانک، جهت آرام کردن وکمک به خوابیدن کودک.
۲) خوردن مکرر شیراز شیشه در طول شب، مطابق میل کودک.

ج. کاهش جریان بزاق حین خواب.
د. وجود پوسیدگی‌های متعدد درمان نشده در دهان پدر و مادر کودک.
ه. عدم مراجعه والدین به دندانپزشک برای معاینه کودک و کسب اطلاعات صحیح و انجام اقدامات پیشگیرانه از زمان رویش اولین دندان‌های شیری.
و. مصرف مکرر میان وعده‌های پوسیدگی زا در طول روز توسط کودک.
این عوامل، محیط مناسبی را برای فعالیت میکروب‌های پوسیدگی زا در دهان کودک فراهم می‌کنند که با تولید بعضی اسید‌ها، سبب پوسیدگی دندان‌های می‌شوند.

چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟
چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم؟

کدام دندان‌ها در دوران کودکی بیشتر پوسیده می‌شوند؟
چهار دندان پیشین شیری فک بالا، آسیاهای اول شیری هر دو فک و دندانهای نیش شیری فک پایین، معمولا دندانهایی هستند که به این پوسیدگی‌ها دچار می‌شوند. دندانهای درگیر، معمولا به صورت قرینه در دو سمت دهان کودک قرار دارند. دندان پیشین شیری فک پایین، معمولا پوسیده نمی‌شود که دلیل این امر، نقش محافظت کننده زبان از این دندان‌ها حین مکیدن شیر و نیز شستشوی طبیعی این دندان‌ها توسط جریان بزاق به علت قرار گیری دهانه مجرای غدد بزاقی سابمند یبولار و ساب لینگوال در پشت این دندان‌ها می‌باشد. دندانهای آسیای دوم شیری هم به دلیل اینکه در سن بالاتری رویش می‌یابند، معمولا مبتلا نمی‌شوند.

چگونه از پوسیدگی‌های دندانی زودرس دوران کودکی پیشگیری کنیم:
۱. از آنجایی که پوسیدگی دندانی یک بیماری مسری است و میکروبهای ایجادکننده آن معمولا از دهان والدین (بویژه مادران) به نوزاد منتقل می‌شوند، قبل از اقدام به بچه دار شدن به فکر سلامت دندانهای خود باشید و با مراجعه به دندانپزشک، دندانهای پوسیده خود را درمان کنید. با نظر دندانپزشک می‌توانید با مصرف برخی آدامس‌های بدون قند یا دهانشویه‌ها، بهداشت دهانی خود را بهبود بخشید.
۲. ظرف شش ماه بعد از رویش اولین دندان کودک، جهت معاینه و دریافت اطلاعات و مشاوره‌های بهداشتی مناسب، نوزاد خود را نزد دندانپزشک متخصص کودکان ببرید. توصیه شده این مراجعه دیر‌تر از ۱۲ ماهگی کودک نباشد.
۳. دندانهای نوزادتان را زمان رویش آن‌ها تا حدود ۱. ۵سالگی، شب‌ها قبل از خواب با استفاده از یک پارچه یا گاز استریل، تمیز کنید.

۴. در دوره ۱. ۵ تا ۳ سالگی، دندانهای کودک را به کمک مسواکهای انگشتی یا دستی، بدون استفاده از خمیر دندان یا با استفاده از خمیر دندانهای فاقد فلوراید، شب‌ها قبل از خواب مسواک بزنید.
۵. در سن ۳-۶ سالگی، دندانهای کودک را با مسواکهای دستی یا برقی و خمیر دندانهای فلوراید دار مخصوص کودکان، روزی دو بار (یک بار بعد از صبحانه و یک بار قبل از خواب شب) مسواک بزنید.

۶. از شیشه حاوی شیر، به عنوان پستانک جهت آرام کردن و کمک به خوابیدن کودک استفاده نکنید.
۷. اجازه ندهید کودک با بطری یا شیشه محتوی چیزی غیر از آب در دهانش به خواب برود.
۸. در صورتی که کودک عادت کرده در شب مکررا شیر بخورد، سعی کنید به تدریج تعداد دفعات شیرخوردن را کاهش دهید و بعداز هربار شیردهی به کودک آب بخورانید تا اضافات شیر از روی دندانهای کودک پاک شود.

۹. تغذیه کودک از شیشه شیر را در حدود سن ۱۲-۱۴ ماهگی متوقف و او را به نوشیدن از فنجان یا لیوان تشویق کنید.
۱۰. اجازه ندهید کودک در طول روز، مکررا میان وعده‌های پوسیدگی زا از قبیل: انواع شیرینی، کلوچه، کیک، بیسکویت، پفک، چیپس وغیره مصرف کند. در صورت تمایل کودک به اینگونه خوراکی‌ها بهتر است آن‌ها را به طور یکجا وبعد از صرف وعده‌های غذایی اصلی به او داد.

۱۱. برنامه زمانی منظمی برای وعده‌های غذایی اصلی کودک و نیز میان وعده‌ها طرح ریزی کنید و تعداد میان وعده‌ها را به حداقل برسانید.
۱۲. کودک را تشویق کنید بجای خوراکیهای پوسیدگی زا، از ترکیبات غیر پوسیدگی زا مثل پنیر، ماست، میوه، سالاد و مغز‌ها (مثل پسته، بادام) در میان وعده‌ها استفاده کند.

منبع:دندانه

 

بررسی‌ها نشان داده است که ورزش باعث کم شدن ترشح بزاق و تغییراتی در مواد تشکیل دهنده آن می‌شود که در ‌‌نهایت مشکلات دهان و دندان ایجاد می‌کند.
مطالعات جدید نشان داده است که ورزش با شدت زیاد برای همه بدن مفید است به جز دندان‌ها. نتایج این مطالعات در مجله پزشکی ورزشی و علم ورزش منتشر شده است.

سال گذشته در مطالعات انجام شده بر روی ورزشکاران المپیک مشخص شد که سلامت دهان و دندان آن‌ها کم است. بیشتر این افراد به مدت یک سال به دندانپزشک مراجعه نکرده بودند و بیماری‌های دندان و لثه داشتند.
در این مطالعات مشخص نشده بود که چرا بیشتر ورزشکاران بیماری‌های دهان و دندان داشتند اما حدس‌هایی زده می‌شد که این مشکل به دلیل خوردن نوشیدنی‌های پرقند باشد.

در مطالعات اخیر محققان برای فهمیدن دلیل این مشکل ۳۵ ورزشکار سه گانه و ۳۵ فرد سالم غیر ورزشکار را در یک سن و با یک جنسیت بودند مقایسه کردند. همه این افراد تحت آزمایش‌های دهان و دندان قرار گرفتند و پرسشنامه‌هایی درباره نوشیدنی‌های مصرفی به این افراد داده شد. بزاق دهان این افراد در شرایط مختلف بررسی و اندازه‌گیری شد. بررسی‌ها نشان داد که هنگام دویدن میزان ترشح بزاق دهان کاهش می‌یابد و دهان خشک‌تر می‌شود. همچنین اجزای شیمیایی تشکیل دهنده بزاق نیز تغییر می‌کنند. به هنگام دویدن میزان «آلکالین» بیشتری در بزاق تولید می‌شود. میزان آلکالین زیاد باعث ایجاد مشکلات دهان و دندان می‌شود.

یکی از محققان در این باره می‌گوید: تغییرات در بزاق دهان به هنگام ورزش تعجب‌آور بود. ما تصور می‌کردیم مصرف نوشیدنی‌های ورزش باعث مشکلات دهان و دندان می‌شود، اما در بررسی‌ها دریافتیم که هیچ ارتباطی بین این دو وجود ندارد، بلکه تغییرات در بزاق دهان و ترشحات آن باعث ایجاد مشکلات می‌شود. بزاق دهان در نگهداری از دندان‌ها نقش دارد.

ورزشکاران مورد بررسی در این ۹ ساعت در هفته تمرین داشتند. ورزشکاران باید به تامین آب بدن توجه کنند، از مسواک و نخ دندان استفاده کنند و در صورتی که ورزشکاران استقامتی هستند به دندانپزشک مراجعه کنند.
منبع:دندانه

 

گفتگو با دکتر کیوان ساعتی درباره تصورات و باورهای نادرست دندانی
پونه شیرازی/ روزنامه جام‌جم

شما هم فکر می‌کنید پوسیدگی دندان قابل پیشگیری است یا اینکه بالاخره هر فردی دچار پوسیدگی دندان می‌شود؟ به نظرتان بعید می‌رسد که فردی بتواند برای چند دهه از زندگی خود از تجربه تلخ و دردناک پوسیدگی و خرابی دندان در امان بماند؟ اگر به شما گفته شود اصلاح نوع تغذیه یعنی کاهش مصرف شیرینی و تنقلات، نقش اساسی در کاهش پوسیدگی دندانتان خواهد داشت، باور می‌کنید؟ چرا فکر می‌کنید اگر مسواک را بسیار سفت روی دندانتان بکشید تمیز‌تر می‌شود؟

این‌ها پرسش‌هایی است که پاسخ به آن‌ها براساس باور‌ها و تصوراتی که درباره حفظ بهداشت و سلامت دندان‌ها در ذهن بسیاری از ما به درست یا غلط جا افتاده، متفاوت است.
دکتر کیوان ساعتی، متخصص دندانپزشکی ترمیمی در گفت‌و‌گو با جام جم درباره اینکه چگونه می‌شود از پوسیدگی دندان برای زمانی طولانی پیشگیری کرد، توضیح می‌دهد: رعایت بهداشت مناسب دهان، یعنی استفاده از مسواک، نخ دندان و دهانشویه‌های فلوراید دار در کنار داشتن عادات مناسب تغذیه‌ای چون کاهش مصرف شیرینی‌ها و میان وعده‌های شیرین در کاهش پوسیدگی دندان‌ها بسیار موثر است. گرچه نباید نقش ژنتیک را در این زمینه نادیده گرفت. یعنی دندان‌های برخی افراد به صورت ژنتیکی بسیار مقاوم است و دیر‌تر از دیگران دچار پوسیدگی و دیگر آسیب‌های دندانی می‌شود.

دندان سالم با کاهش مصرف شیرینی و تنقلات
نیازی نیست مصرف شیرینی و شکلات را بر خود حرام کنید تا دندان‌های سالمی داشته باشید، بلکه به گفته دکتر ساعتی، برای حفظ سلامت دندان‌ها و پیشگیری از پوسیدگی آن‌ها کاهش مصرف شیرینی جات کافی است. یعنی نه تنها بهتر است شیرینی جات، کمتر مصرف شود بلکه کاهش مصرف میان وعده‌هایی نظیر پفک و چیپس نیز که از عوامل پوسیدگی زای دندانی است باید مورد توجه قرار بگیرد.
این استادیار دانشگاه تاکید می‌کند: پوسیدگی دندانی در واقع یک بیماری با منشا باکتریایی است. عامل پوسیدگی دندان در واقع در دهان همه وجود دارد، اما در اثر بی‌توجهی به رعایت بهداشت دهانی، محیط برای رشد و تکثیر آن‌ها فراهم می‌شود. در حالی که با رعایت دقیق بهداشت دهانی و اصلاح تغذیه‌ای به این عوامل بیماری زا فرصت رشد و ایجاد پوسیدگی داده نخواهد شد.

جرم گیری، مفید یا آسیب رسان؟
خیلی‌ها تصور می‌کنند جرم گیری به دندانشان صدمه می‌زند و آن را در برابر آسیب‌های دندانی ضعیف و آسیب پذیر می‌کند، در حالی که عکس این قضیه صادق است. در واقع، جرم یک پلاک میکروبی است که از تجمع میکروب‌های مرده‌ای شکل می‌گیرد که مواد معدنی ناشی از تغذیه و بزاق روی آن تجمع کرده است. به این ترتیب، سطح ناهمواری که بر اثر تجمع جرم در سطح دندان ایجاد می‌شود، محلی برای اقدامات تخریبی میکروب‌های عامل بیماری‌های لثه یا پوسیدگی دندان می‌شود.
بر این اساس، دکتر ساعتی می‌گوید: جرم گیری صدمه‌ای به دندان وارد نمی‌کند و برای سلامت لثه‌ها نیز بسیار مفید است، اما مانند هر کار دیگر، افراط در این کار نیز آسیب زننده است، ولی اگر با دستور دندانپزشک و در فواصل مناسب زمانی انجام شود به هیچ وجه مضر نخواهد بود. بر این اساس، بسیاری از دندانپزشکان انجام دو بار جرم گیری در سال را توصیه می‌کنند.
این دندانپزشک در پاسخ به این سوال که آیا دندان‌های عصب کشی شده زود‌تر می‌میرند، می‌گوید: واقعیت آن است که دندان‌هایی که درمان ریشه شده‌اند از چند نظر بیشتر در معرض آسیب هستند. در واقع، تخریب زیاد نسج دندان عصب کشی شده، دلیلی بر کاهش استحکام بافت باقیمانده دندان و در نتیجه پتانسیل بالای شکستن آن است. از سوی دیگر به دلیل کاهش حس بیمار در این دندان‌ها، به طور ناخودآگاه فشار جویدن در این دندان‌ها بالا‌تر است. ناگفته نماند با ترمیم‌های صحیح و اصولی، آسیب پذیری دندان‌های عصب کشی شده تا حدی کاهش می‌یابد.

یک دندان پوسیده در هر بارداری
بسیاری از خانم‌ها تصور می‌کنند بارداری با پوسیده شدن دندان‌ها و بروز مشکلات دندانی رابطه مستقیم دارد، اما تاکنون هیچ تحقیقاتی، ارتباطی بین پوسیدگی دندان و بارداری را به طور قطعی تائید نکرده است. در واقع پوسیدگی دندان، مشکلی است که در هر مقطع از زندگی در صورت کم توجهی به رعایت بهداشت دهان و دندان و داشتن رژیم غذایی پرکربوهیدرات اتفاق می‌افتد.
دکتر ساعتی نیز در این باره می‌گوید: در دوران بارداری به دلیل شرایط فیزیولوژیک و افزایش سطح بعضی هورمون‌ها، سیستم دفاعی بدن ضعیف می‌شود و این مساله به باکتری‌های پوسیدگی زا اجازه فعالیت می‌دهد، اما تحت نظر دندانپرشک بودن در کنار رعایت مناسب و دقیق بهداشت می‌توان از پوسیدگی دندانی ممانعت به عمل آورد. حتی این تصور که طی بارداری، کلسیم دندان‌های مادر به تامین نیاز جنین اختصاص می‌یابد، اشتباه است؛ زیرا نیاز کلسیمی جنین فقط از طریق ذخیره استخوانی مادر تامین می‌شود.

چند باور نادرست درباره دندان
چند باور نادرست درباره دندان

عمر دندان‌های شیری فقط تا هفت سالگی نیست
خیلی‌ها تصور می‌کنند دندان شیری فقط تا هفت سالگی در دهان کودک باقی می‌ماند و پس از آن این دندان‌ها می‌افتد. به همین دلیل، به حفظ سلامت و بهداشت دندان‌های شیری توجه کافی نمی‌کنند.
برخلاف این تصورات، دکتر ساعتی تاکید می‌کند: دندان‌های شیری تا دوازده سالگی یا شاید بیشتر در دهان می‌مانند، اما اولین دندان دائمی در شش سالگی در دهان رویش می‌یابد. جالب آنکه اگر حجم پوسیدگی در دوران شیری زیاد باشد این حجم باکتری در دوره مختلط شیری و دائمی مانده و پوسیدگی در دوره دندان‌های دائمی نیز بروز خواهد کرد. همچنین اگر دندان‌های شیری بدون تجویز دندانپزشک و زود‌تر کشیده شوند، آثار بدی در دوره دندان‌های دائمی از نظر به هم ریختگی دندانی به جا خواهد گذاشت. به همین دلیل، رسیدگی‌های دندانپزشکی به دندان شیری بسیار ضرورت دارد.

پستانک، باعث نامرتبی دندان‌های کودک می‌شود
این باور درست است. در واقع، بررسی‌ها نشان داده است مکیدن پستانک در بروز عفونت گوش میانی، جلوزدگی فک و پوسیدگی دندان‌ها در کودکان موثر است. همچنین مکیدن پستانک، خطر ابتلابه عفونت قارچی دهان و برفک را افزایش می‌دهد. به بیان دیگر، پستانک سبب حرکات غیرطبیعی و تداخل در رشد طبیعی فک و دهان شده و در نتیجه موجب رشد دندانی نامناسب و چفت نشدن دندان‌ها می‌شود.
دکتر ساعتی می‌افزاید: در سنین خاصی، زیاده روی در مکیدن پستانک باعث نامرتبی دندان‌های کودک می‌شود. در مواردی که والدین بروز چنین مشکلی را مشاهده می‌کنند باید به دندانپزشک مراجعه کنند.

چند باور نادرست درباره دندان
چند باور نادرست درباره دندان

قطره آهن، چای و قهوه دندان را نمی‌پوساند
خیلی از والدین تصور می‌کنند قطره آهن به پوسیدگی دندان فرزندشان منجر می‌شود در حالی که به گفته دکتر ساعتی، قطره آهن فقط به تغییر رنگ دندان‌ها می‌انجامد و هیچ خطری از نظر ابتلابه پوسیدگی دندانی ایجاد نمی‌کند. اما توصیه می‌شود در صورت استفاده از قطره آهن، سطح دندان کودکان با گاز استریل مرطوب تمیز شود.
وی درباره مضرات نوشیدن چای برای دندان می‌افزاید: اگر چای به تنهایی و نه با قند یا شکر مصرف شود، هیچ آسیبی به دندان‌ها نمی‌رساند، اما در طولانی مدت باعث تغییر رنگ دندان‌ها به سمت زرد‌تر شدن می‌شود.

خیلی‌ها فکر می‌کنند مسواک‌های برقی بهتر دندان‌ها را تمیز می‌کند، اما دکتر ساعتی معتقد است چنانچه روش استفاده از مسواک، صحیح باشد هیچ تفاوتی بین مسواک ساده و برقی در برداشت پلاک غذایی از روی دندان‌ها وجود ندارد، اما برای برخی افراد مانند کسانی که دچار عقب ماندگی ذهنی یا معلولیت هستند و برای کودکان که توانایی کمتری در استفاده از مسواک معمولی دارند، مسواک برقی پیشنهاد مناسب تری است.

این دندانپزشک با تاکید بر اینکه استفاده از دهانشویه برای تمیزی دندان کافی نیست، می‌گوید: اما در کنار استفاده صحیح از مسواک و نخ دندان، دهانشویه به پیشرفت بهداشت دهان کمک می‌کند. همچنین سفت مسواک زدن دندان‌ها نه تنها باعث تمیز‌تر شدن آن‌ها نمی‌شود بلکه به می‌نای دندان‌ها آسیب می‌زند. البته باید در نظر داشت تمیز کردن سطح زبان از طریق کاهش حجم باکتری‌ها نیز به بهبود بهداشت دهان کمک می‌کند.

منبع:دندانه

 

احسان جمال ریحان

موارد زیر را بررسی کنید تا متوجه شوید پوسیدگی‌ها چگونه ایجاد می‌شوند، چگونه می‌توان از آن‌ها جلوگیری کرد و چگونه می‌توان آن‌ها را درمان کرد.
این مطلب خلاصه‌ای از سخنان دکتر کیمبرلی آ. هارمس، مشاور انجمن دندانپزشکی آمریکا است.

۱- شکر علت اصلی پوسیدگی‌ها است
نادرست؛ اما می‌تواند تا حدودی صحت داشته باشد. واقعیت این است که اسید تولید شده توسط باکتری‌های درون دهان شما، عامل ایجاد پوسیدگی است. هرچند این باکتری‌ها زمانی شروع به تولید اسید می‌کنند که شما کربوهیدرات‌ها مصرف کنید که شکر جزیی از این گروه مواد غذایی است.
برنج، سیب زمینی، نان، میوه و سبزیجات جزء کربوهیدرات‌ها هستند. زمانی که اسید، دندان شما را می‌خورد، باکتری‌ها سوراخ کوچکی برای تکثیر پیدا می‌کنند. مسواک و نخ دندان قادر به تمیز کردن این سوراخ کوچک نیستند. باکتری‌ها از طریق سوخت و ساز کربوهیدرات‌ها به تولید اسید ادامه داده و پوسیدگی دندان شما رفته رفته بزرگ‌تر می‌شود.

یک حقیقت بسیار مهم: مقدار کربوهیدرات مصرفی عامل پوسیدگی دندان نیست، بلکه مدت زمان قرارگیری در معرض این مواد دندان شما را نابود می‌کند. خوردن مقدار زیادی کربوهیدرات برای ناهار، یک مثال است. اما اگر تمام روز مشغول نوشیدن نوشیدنی‌های شیرین باشید، در این صورت دندان شما به طور پیوسته در معرض عوامل ایجاد کننده پوسیدگی قرار گرفته است که برای دندان شما ناسالم‌تر است.
یک ضرب المثل می‌گوید: «تمام روز نوشیدنی بخور تا دندانت پوسیده شود».

۲- قرار گرفتن در معرض غذاهای اسیدی مانند لیمو باعث ایجاد پوسیدگی در دندان می‌شود.
درست. غذاهای اسیدی مانند لیمو، آب مرکبات یا نوشیدنی‌های غیرالکلی پوسیدگی ایجاد نمی‌کنند، اما می‌نای دندان را در معرض خطر قرار می‌دهند. اسید‌ها می‌توانند می‌نای دندان را از بین برده و دندان شما را ضعیف‌تر کنند. در صورت از دست دادن محافظت می‌نای دندان و رسیدن به عاج، اکنون دندان شما کاملا مستعد پوسیدگی است.

۳- احتمال بروز پوسیدگی در کودکان نسبت به بزرگسالان بیشتر است.
نادرست. به کمک سیلنت‌ها، آب حاوی فلوراید و مراقبت‌های پیشگیرانه، میزان پوسیدگی در کودکان آمریکایی، در ۲۰ سال اخیر، به نصف مقدار قبلی کاهش یافته است.

هرچند در شهروندان سالمند، افزایش در میزان پوسیدگی گزارش شده است. علت: این افراد دارای شرایط ویژه‌ای هستند. برخی از داروهای مصرفی محیط دهان را خشک کرده و میزان بزاق را کاهش می‌دهند. بزاق برای مقابله با پوسیدگی دندان بسیار حیاتی است چرا که به خنثی کردن اسید‌ها کمک کرده و یک کیفیت ضدعفونی از خود بروز می‌دهد که باکتری‌ها را از بین برده و از گیر کردن غذا در بین دندان‌ها جلوگیری می‌کند.

۴-گذاشتن آسپرین در کنار دندان‌ها، به تسکین درد دندان کمک می‌کند.
نادرست. خوردن قرص آسپرین چیزی است که به کاهش درد دندان کمک می‌کند. از آنجایی که این قرص حالت اسیدی دارد، قرار دادن آن در کنار دندان‌ها می‌تواند بافت لثه را سوزانده و باعث ایجاد آبسه شود. از انجام این کار به پرهیزید و همواره قرص آسپرین را بخورید.

۵- تمامی پرکردگی دندان‌ها، نهایتا بایستی جایگزین شوند.
نادرست. پرکردگی توسط آمالگام (آلیاژ جیوه با چند فلز دیگر) یا کامپوزیت در صورت از بین رفتن و یا ایجاد پوسیدگی جدید در کنار آن، یا در صورت شکستن دندان جایگزین می‌شود. در صورتی که هیچ کدام از این مشکل‌ها رخ ندهد، می‌توانید همین پرکردگی را برای باقی عمرتان داشته باشید.

انتظار این است که پرکردگی دندان برای تمامی عمر جواب دهد؛ اما این امر به مواردی از قبیل سایش دندان و عادات بهداشتی دهان بستگی دارد. در صورتی که روزی ۲ مرتبه با خمیر دندان حاوی فلوراید دندانهای خود را مسواک بزنید و از نخ دندان و دهانشویه روزی ۱ بار استفاده نمایید، پوسیدگی کمتری را تجربه کرده و پرکردگی‌های شما مدت بیشتری دوام خواهند آورد.

۱۵ باور درست و نادرست در مورد پوسیدگی دندان
۱۵ باور درست و نادرست در مورد پوسیدگی دندان

۶- اگر پوسیدگی در دندان شما وجود داشته باشد، متوجه آن خواهید شد.
نادرست. این یک باور بسیار بسیار نادرست است. پوسیدگی ملایم دندان هیچ علامت خاصی ایجاد نمی‌کند.
درد همراه با پوسیدگی دندان زمانی به سراغ شما می‌آید که پوسیدگی کاملا در مرحله پیشرفته قرار گرفته و باعث آسیب به عصب شده است. اگر به پوسیدگی فرصت پیشرفت دهید، در این صورت ممکن است نیازمند درمان‌های گران قیمت مانند عصب کشی ریشه شوید. به همین دلیل است که معاینات منظم دندانپزشکی از اهمیت بسزایی برخوردار است. همچنین با آغاز یک پوسیدگی، این مشکل خود بخود برطرف نخواهد شد. پوسیدگی از زمان آغاز، شروع به رشد می‌کند تا جایی که که دیگر قادر به تمیز کردن آن نخواهید بود. زمانی که پوسیدگی به عاج دندان رسید به رشد خود ادامه خواهد داد.

۷- با درمان دندان پوسیده، پوسیدگی متوقف می‌شود.
درست. ممکن است بعد‌ها پوسیدگی در سایر نواحی دندان ایجاد شود اما پوسیدگی خاص درمان شده از میان رفته است. با پرکردن پوسیدگی و انجام کارهای بهداشتی لازم مانند مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و دهانشویه، آن نقطه از دندان مجددا دچار پوسیدگی نخواهد شد.

و اما یک اخطار: گاهی پرکردگی در اثر گذر زمان در لبه‌ها دچار شکستگی شده و از بین می‌رود. دسترسی به این نواحی برای تمیز کردن، دشوار است؛ از اینرو باکتری‌ها وارد آن شده و پوسیدگی مجددا رخ می‌دهد.

۸- پوسیدگی در بین دندان‌ها، محتمل‌تر است.
درست. هرجایی که باکتری‌ها بتوانند پنهان شوند و شما قادر به دسترسی به آن نقطه با استفاده از مسواک یا نخ دندان نباشید، ناحیه‌ای است که احتمال پوسیدگی در آن بیشتر است. به طور مثال شیارهای عمیق در پشت دندانهای جلویی مکان‌های مناسبی برای پوسیدگی به شمار می‌روند. این امر می‌تواند در بین دندان‌ها نیز اتفاق بیفتد جایی که مسواک قادر به داخل شدن در آن مناطق نیست و بسیاری از مردم در مورد استفاده از نخ دندان در این مکان‌ها مشکل دارند. در مورد این قضیه با استفاده از یک دهانشویه حاوی فلوراید (دهانشویه ضد پوسیدگی) می‌توانید محافظت بیشتری از دندان‌های خود به عمل آورید.

۹- شکاف‌های ریز در بین دندان‌ها، پوسیدگی را افزایش می‌دهد.
درست. در صورت داشتن شکاف کوچک بر روی دندان و عدم توانایی در تمیز کردن آن، به احتمال فراوان دچار پوسیدگی خواهید شد. شکاف‌های بزرگ‌تر از نظر تمیز کردن، آسان‌تر می‌باشند. بنابراین تا زمانی که آن‌ها را خالی از باکتری نگه می‌دارید، این شکاف‌های بزرگ احتمال کمتری برای بروز پوسیدگی خواهند داشت.

۱۰- ترک‌ها و لب پریدگی‌های دندان، باعث بروز پوسیدگی می‌شود.
درست. اگر این موارد باعث ایجاد مکانی مخفی برای باکتری‌ها شود، جایی که مسواک قادر به تمیز کردن آن نیست، این نواحی مستعد پوسیدگی خواهند بود. استفاده از دهانشویه حاوی فلوراید می‌تواند خطر پوسیدگی را کاهش دهد چرا که به راحتی به مکان‌هایی که مسواک به آن‌ها دسترسی ندارد، جریان پیدا می‌کند. اخیرا به دلیل افزایش دندان قروچه در مردم، ترک‌های بیشتری در دندان‌ها ایجاد می‌شود. استرس و نگرانی، باعث می‌شود تا مردم بیشتر این کار را انجام دهند. مدیریت استرس می‌تواند نقشی کلیدی در سلامت دندان‌ها ایفا نماید.

۱۵ باور درست و نادرست در مورد پوسیدگی دندان
۱۵ باور درست و نادرست در مورد پوسیدگی دندان

۱۱- حساسیت دندان به معنی پوسیدگی در آن است.
نادرست. حساسیت دندان می‌تواند به این معنی باشد که شما دارای دندان‌هایی حساس هستید یا عقب نشینی لثه در شما رخ داده که نهایتا ریشه دندان را در معرض محیط بیرونی قرار می‌دهد. ممکن است دندا‌‌نهایتان شکسته باشند یا ترک بر روی آن‌ها وجود داشته باشد و یا نیازمند درمان عصب کشی ریشه باشید. عوامل بسیار زیادی وجود دارند که می‌توانند باعث ایجاد حساسیت دندانی شوند که یکی از آن‌ها پوسیدگی است.

۱۲- پوسیدگی‌ها تنها دلیل برای عصب کشی ریشه است.
نادرست. در صورت آسیب دیدن عصب‌های درون دندان‌ها، نیازمند عصب کشی ریشه هستید. عدم درمان پوسیدگی دندان می‌تواند باعث آسیب به عصب شود، اما عوامل دیگری نیز در این پدیده دخیل هستند. ترک‌ها، شکستگی‌ها یا سایر آسیب‌های دندانی می‌تواند باعث آسیب عصب شود. در بسیاری از موارد دندان قروچه و فشردن دندان‌ها بر روی هم می‌تواند باعث ایجاد مشکلات دندانی شود که نهایتا شما را ملزم به استفاده از درمان عصب کشی ریشه خواهد کرد.

۱۳- دندان قروچه و فشردن دندان‌ها بر روی هم، می‌تواند منجر به پوسیدگی شود.
درست. دندان قروچه و فشردن دندان‌ها بر روی هم یکی از مخرب‌ترین کارهایی است که می‌توانید با دندان‌های خود بکنید. با آدامس جویدن معمولی، دندان‌ها تنها برای مدت کوتاه (چند میلی ثانیه) با هم تماس دارند و لذا تنش بسیار کمی را تجربه خواهند کرد. اما دندان قروچه و فشردن دندان‌ها بر روی هم فشار بسیار زیادی بر دندان‌ها برای زمان‌های طولانی‌تر وارد می‌کند. این امر نهایتا می‌تواند باعث ایجاد ترک، شکستگی یا آسیب جدی به دندان شما شود. در صورتی که این نوع شکستگی باعث بیرون آمدن عاج تضعیف شده دندان شود، پوسیدگی دندان با سرعت بیشتری شکل خواهد گرفت. عموما دندان قروچه و فشردن دندان‌ها بر روی هم باعث می‌شود تا برای بازیابی دندان شکسته از روکش استفاده گردد یا عصب کشی ریشه برای درمان عصب آسیب دیده به کار می‌رود.

۱۴- پوسیدگی‌های موجود در دندان بچه‌ها، به هیچ وجه نگران کننده نیستند.
نادرست. دندان شیری فضای مورد نیاز برای دندانهای دائمی را حفظ می‌کند. در صورتی که پوسیدگی‌ها در دندان بچه، بدون درمان باقی بمانند، می‌توانند باعث ایجاد دردهای جدی و آبسه شوند. گهگاه عفونت می‌تواند به سایر قسمت‌های بدن نیز انتقال یابد و در برخی از موارد، حتی منجر به مرگ شود.

۱۵- مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و دهان شویه بهترین راه برای جلوگیری از پوسیدگی است.
درست. قطعا این امر حقیقت دارد. پیشگیری کلید حل مشکلات است. باید باکتری‌ها را از دندان‌های خود بزدایید. دوبار با خمیر دندان حاوی فلوراید دندان‌های خود را مسواک بزنید واز نخ دندان و دهان شویه روزانه به طور مرتب استفاده کنید. دهان شویه‌های ضد میکروب، باکتری‌ها را هدف قرار داده، جرم دندان را کم کرده، باعث بهبود تنفس نامناسب و ورم لثه می‌شوند. دهان شویه‌های حاوی فلوراید، دندان‌ها را در برابر پوسیدگی مقاوم‌تر می‌کند. در صورتی که باکتری‌ها به طور مرتب و روزانه از تمامی نواحی دندا‌‌نهایتان زدوده شوند، دچار پوسیدگی دندان نخواهید شد.

گروه ترجمه مجله پزشکی مادر، احسان جمال ریحان
منبع:دندانه

 

محققان هشدار می‌دهند، مشکلات دهان و دندان یکی از علامت‌های جدی ابتلا به بیماری است، از تغییر رنگ دندان گرفته تا وضعیت لثه، می‌تواند اطلاعات زیادی درباره سلامت فرد بدهد، اما باید به چه نوع علامتی توجه کرد؟

بوی بد دهان- بیماری کبد
اگر باوجود اینکه به طور منظم دندان و زبان خود را مسواک می‌زنید و از نخ دندان استفاده می‌کنید باز هم دهانتان بو می‌دهد ممکن است این موضوع علامت مشکل جدی در قسمتی دیگر از بدن باشد؛ علامت بیماری‌هایی از جمله اختلال گوارشی، سوءهاضمه و گاهی هم بیماری کبد.
اغلب در مرحله اولیه بیماری علایم دیگر خودش را نشان نمی‌دهد اما در صورت مصرف زیاد الکل احتمال بیماری کبد وجود دارد.

دندان‌های زرد- دارو
داروهای متعددی در زرد شدن دندان‌ها موثر دانسته شده است که شامل آنتی بیوتیک‌هایی مانند تتراسایکیلین موجود در دهان شویه‌ها و داروهای دیگر مثل داروی فشارخون بالاست. بهترین راه حل، برای سفید کردن دندان این است که به متخصص مراجعه کنید؛ زیرا خمیردندان‌هایی که ادعا می‌شود دندان‌ها را سفید می‌کند، تنها لکه‌های سطحی را از بین می‌برد.

خشکی دهان- دیابت
اگرچه خشکی دهان ممکن است به علت کمبود آب بدن باشد اما عوامل دیگری مانند مصرف الکل، استعمال دخانیات و… نیز در این امر نقش دارد، اما کمبود بزاق دهان یکی از نخستین علایم دیابت است. این ناراحتی باعث ضخیم شدن رگ‌های خونی غدد بزاقی و کند شدن تولید طبیعی بزاق می‌شود. خشکی دهان لثه‌ها را به عفونت مستعد‌تر می‌سازد. علایم دیگر دیابت شامل تشنگی بیش از حد، سوزن سوزن شدن دست و پا، تکرر ادرار و تاری دید است. در صورتی که دچار این علایم شدید، به پزشک مراجعه کنید.

زخم‌های باز- سرطان دهان
موقعی که زخم باز در دهان ایجاد شود و پس از گذشت یک هفته یا بیشتر هنوز رفع نشده باشد، لازم است به پزشک مراجعه کنید.
بروز زخم دهان هنگام مریضی و ضعیف شدن سیستم ایمنی امری طبیعی است، اما در صورت ماندگاری آن به معاینه پزشک نیاز است.
مراقب زخم‌های برجسته با حاشیه‌های سفید و قرمز، خون ریزی و بی‌حسی در دهانتان باشید.

خون ریزی لثه
خون ریزی لثه هنگام یا پس از مسواک زدن و بوی بد دهان می‌تواند، علایم التهاب لثه باشد که در صورت درمان نشدن، بیماری به نام پریودنتیت به وجود می‌آید که باعث عفونت بافت‌های لثه می‌شود. در موارد حاد می‌تواند منجر به تحلیل شدید بافت استخوان و لق شدن دندان‌ها شود. برای پیشگیری به طور منظم مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید و در صورت مشاهده خون‌ریزی حین مسواک زدن یا پس از برخاستن از خواب به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

دندان‌های صاف، ساییده شده- استرس
دندان قروچه می‌تواند نشانه استرس باشد که هنگام خواب آشکار می‌شود. دندان قروچه باعث درد فک و سردرد می‌شود. برای پیش گیری از آسیب دیدن دندان، افراد می‌توانند هنگام خواب از محافظ مخصوص دهان استفاده کنند.
منبع:دندانه

 

درمان‌های ارتودنسی نیز مانند هر درمان‌های پزشکی دیگر عوارضی دارد؛ ولی بسیار محدود و اگر بیمار بهداشت دهان و همکاری مناسب با دندان‌پزشک خود را در طول درمان درست رعایت کند، اغلب بدون عارضه مضر و بلند مدت خواهد بود.

اگر شما مشتاق انجام درمان ارتودنسی هستید باید این عوارض را بشناسید و از راه‌های جلوگیری و درمان آنها را مطلع باشید و در نهایت تصمیم بگیرید که تحمل این عوارض به نتیجه‌ای که امیدوار هستید به دست بیاورد می‌ارزد یا نه!

عوارض در تمام زمینه‌های درمان پزشکی دو گروه کلی هستند: آن‌هایی که قابل اجتناب هستند، آن‌هایی که قابل اجتناب نیستند. البته عوارض را می‌توان به: قابل برگشت و غیر قابل برگشت و یا به کوتاه مدت و بلند مدت هم تقسیم بندی کرد.
در این بین فقط درصد و خطر عوارض کم و زیاد می‌شود وگرنه هر دستکاری در محیط بدن به هر حال عوارضی خواهد داشت!

شما در طی درمان ارتودنسی محدودیت‌هایی خواهید داشت (مثلا در غذا خوردن و…) یا ممکن است به علت وجود اتصالات ارتودنسی، گونه یا زبانتان آزرده شوند و… اما همه این موقعیت‌ها محدود به دوران ارتودنسی خواهند بود و با اتمام ارتودنسی فقط خاطره آن‌ها برایتان خواهد ماند!

حال اگر ارتودنسی موفقی داشته باشید، این خاطره‌ها مصداق شعر» نابرده رنج گنج مسیر نمی‌شود» می‌باشند!اما‌ گاه برخی عوارض ممکن است اثر دایم و غیر قابل برگشت یا غیر قابل جبران بگذارند!
در این بین، شایع‌ترین عارضه ارتودنسی که تا حدودی غیر قابل اجتناب است، گرد شدن نوک ریشه‌هاست که اگر ارتودنسی درستی انجام شود، بسیار ناچیز خواهد بود و هیچ خطری دندان‌ها را تهدید نخواهد کرد.
توجه داشته باشید که این گرد شدن در برخی افراد حتی بدون ارتودنسی هم اتفاق می‌افتد!

به این تصویر توجه کنید:

چه عارضه‌هایی در درمان ارتودنسی شایع است؟
چه عارضه‌هایی در درمان ارتودنسی شایع است؟

این تصاویر از رادیوگرافی‌های قبل و بعد از درمان خانم بزرگسالی انتخاب شده‌اند که به علت سختی کار اتفاقا درمان طولانی (۳ سال) هم داشته است.
فلش‌های سبز بعد از ارتودنسی را نشان می‌دهند: گرد شدن نوک ریشه‌ها بسیار محدود و قابل اغماض هستند و هیچ خطری دوام دندان‌ها را تهدید نمی‌کند!
به دو خط موازی که با فلش قرمز مشخص شده توج کنید. این فاصله حالتی است که بعد از ارتودنسی طبیعی است و علت اصلی لق به نظر رسیدن دندان هاست. البته این حالت در فردی که بهداشت خوبی داشته و لثه و استخوان سالمی دارد، بلافاصله بعد از ارتودنسی شروع به رفع شدن می‌کند و معمولا به دوماه نمی‌کشد که دندان‌ها دوباره کاملا محکم می‌شوند و این فاصله به حالت قبل بر می‌گردد!

اغلب عوارض غیر قابل برگشت در ارتودنسی، قابل اجتناب هستند:
عدم رعایت بهداشت در طی ارتودنسی باعث می‌شود صدماتی به بافت دندان‌ها یا اطراف دندان‌ها وارد شود: پوسیدگی دندان‌ها و تخریب لثه و استخوان از شایع‌ترین نتایج این همکاری نامناسب است!
در اصل ارتودنسی نیست که سبب پوسیدگی و… می‌شود! خود فرد است که با عدم رعایت مناسب بهداشت، به خود و مسیر ارتودنسی صدمه می‌زند!
البته، ارتودنتیست هم اگر تبحر کافی نداشته باشد، می‌تواند صدمات زیادی را سبب شود!
ولی یک ارتودنتیست حاذق، هم کار خود را درست انجام می‌دهد و هم شما را به موقع از خطر آگاه کرده و نجات می‌دهد!

منبع:دندانه

 

بسیار پیش می‌آید که بیماران بعد از ارتودنسی از زرد شدن دندان‌ها خبر می‌دهند، ارتودنسی فی‌النفسه هیچ‌گونه تغییر رنگی در دندان‌ها ایجاد نمی‌کند اما…

– ممکن است بیمار با عدم رعایت بهداشت دچار پوسیدگی‌هایی در دندان‌ها شود. این پوسیدگی‌ها به شکل لکه‌های سفید یا قهوه‌ای و حتی‌ گاه سیاه دیده می‌شوند (به تصویر زیر توجه کنید) که به خوبی با رعایت بهداشت مناسب قابل احتراز خواهند بود. اما وقتی ایجاد شدند، برطرف کردن آن‌ها نیاز به اقدامات دندانپزشکی خواهد داشت.

آیا رنگ دندان‌ها بعد از ارتودنسی زرد می‌شود؟
آیا رنگ دندان‌ها بعد از ارتودنسی زرد می‌شود؟

– مورد دیگر که طی درمان ارتودنسی رایج است، تغییر رنگ موقت دندان‌ها به علت استفاده از دهانشویه کلرهگزیدین رقیق نشده است. این تغییر رنگ موقتی بوده با مسواک زدن قابل پیش‌گیری و قابل رفع است.

– به ندرت ممکن است دندان‌هایی که سابقه ضربه یا پوسیدگی‌ها یا ترمیم‌های عمیق داشته‌اند، در ارتودنسی دچار مرگ عصب دندان شده و رنگشان عوض شود. در این حالت درمان ریشه (عصب‌کشی) و سفید کردن لازم خواهد بود. حالت اخیر بسیار نادر و شاید ۱ در هزار نفر است!

آیا رنگ دندان‌ها بعد از ارتودنسی زرد می‌شود؟
آیا رنگ دندان‌ها بعد از ارتودنسی زرد می‌شود؟

– در انتهای درمان ارتودنسی، تمام چسب‌ها و کامپوزیت‌هایی که برای چسباندن براکت‌ها و بندهای ارتودنسی استفاده می‌شدند از روی دندان پاک می‌شوند و بنابراین هرچه از ارتودنسی به دندان اضافه شده برداشته می‌شود. اما ممکن است بقایای کوچکی از کامپوزیت‌ها روی دندان باقی بماند و به شکل یک برجستگی یا تغییر رنگ کوچکم به چشم بیایند.

– اغلب بعد از درمان، چون بیمار توجهش به دندان‌ها بیشتر شده، ممکن است «احساس» کند رنگ دندان‌ها زرد است. در این موارد مدتی بعد از ارتودنسی می‌تواند از روش‌های سفید کردن دندان‌ها استفاده کند. به ندرت استفاده از درمان‌های ترمیم زیبایی ممکن است توصیه شود.

اما نکته‌ای جالب هم در این مقوله موجود است و آن تفاوت شرایط تهیه عکس از دندان‌ها است:
در عکس زیر تصاویر در شرایط نور کمی متفاوت در ابتدای درمان و پایان درمان ولی با یک دوربین تهیه شده‌اند اما عکس ۲ سال بعد با دوربین دیگری تهیه شده و دندان‌ها به نظر سفید‌تر می‌رسند!

یک سرنخ خوب در این مورد مقایسه رنگ لثه‌ها بین تصاویر است که کمک می‌کند تشخیص دهیم تفاوت رنگ دندان‌ها تا چه حدی حاصل شرایط تصویر برداری ممکن است باشد (به داخل مستطیل توجه کنید):

آیا رنگ دندان‌ها بعد از ارتودنسی زرد می‌شود؟
آیا رنگ دندان‌ها بعد از ارتودنسی زرد می‌شود؟

منبع:دندانه

 

برای اینکه بهترین نتایج در ارتودنسی حاصل شود در درجه اول باید ارتودنتیست به اندازه کافی متبحر باشد. اگر کار شما پیچیده نباشد، هر ارتودنتیستی خواهد توانست درمان مناسب ارایه دهد. ولی اگر در کار شما گره‌ای ایجاد شود و یا از اول پیچیدگی زیادی داشته باشد، ارتودنتیست متبحر توان کنترل و اصلاح مساله را خواهد داشت ولی ارتودنتیست کم تبحر‌تر احتمالا خود دچار مشکل خواهد شد!

و اما بیمار یا والدین وی چکار می‌توانند بکنند که هر ارتودنتیستی بتواند بهترین خدمت ممکن را ارایه دهد؟
در این بین اصولی را باید رعایت کرد که به طور خلاصه در این نوشته بیان می‌شود و سعی می‌شود عوارض عدم رعایت آن‌ها هم بیان شود!

نکاتی که در مطب ارتودنتیست باید رعایت کنید:
اندکی قبل از وقت داده شده در مطب حضور یابید تا مراحل پذیرش زود‌تر طی شود و به موقع آماده حضور در اتاق کار باشید.
حضور همراه در اتاق کار به ویژه خردسالان سبب حواس پرتی بیمار و اخلال در کار بیمار می‌شود یا همکاری بیماررا کم می‌کند.

به هنگام نشستن روی صندلی دندان پزشکی دقت کنید کمر کاملا به پشتی صندلی بچسبد وسر و گردن به درستی در محل پیش بینی شده روی صندلی تکیه داشته باشند: در اینصورت هم خود راحت‌تر خواهید بود و هم ارتودنتیست کنترل بیشتری بر محیط دهان و ابزار کار خواهد داشت.

خانم‌های عزیز، بستن مو‌ها با هر وسیله‌ای (مانند کش، گیره) که تکیه دادن سر را با سختی همراه کند سبب ناراحتی شما روی صندلی کار و اخلال در کار درمان می‌شود.

قبل از اولین جلسه کاری که معولا اتصالات ارتودنسی وصل می‌شوند، اگر بهداشت دهان و دندان ضعیف باشد لثه‌ها متورم خواهند بود و نیز احتمال ترشح خون از لثه وجود دارد که هردو مورد دقت کار را پایین می‌آورد و تاثیر بد بر چسب مخصوص اتصال دستگاه دارد.

نکاتی که درطول درمان ارتودنسی باید رعایت کنید:
در طی درمان اگر بهداشت دهان و دندان ضعیف باشد احتمال پوسیدگی، لک شدن و بدرنگ شدن دندان‌ها، بیماری لثه ها و حتی از دست رفتن استخوان وجود دارد.
غذاهای سخت یا چسبناک به سیم‌ها و سایر وسایل ارتودنسی صدمه رسانده و موجب افزایش طول درمان شده و گاهی اوقات منجر به حرکات دندانی نامطلوب تا زمان معاینه مجدد و اصلاح آن‌ها می‌گردد.

اگر یکی از وسایل متصل شده برای ارتودنسی از روی دندان جدا یا لق شده باشد با ارتودنتیست خود تماس بگیرید. وجود وسایل متصل روی دندان از پوسیدگی جلوگیری می‌کند درحالی که وسایل لق خطرناک بوده و در زیر آن پوسیدگی ایجاد خواهد شد.
به خاطر بسپارید که حصول نتایج مطلوب نیازمند همکاری بیمار-ارتودنتیست می‌باشد و اگر همکاری (رعایت بهداشت، محافظت از وسایل، انضباط در مراجعه، استفاده درست از وسایل کمکی،…) بیش از حد نامطلوب باشد نه تنها زمان و حتی هزینه درمان بیشتر می‌شود بلکه ممکن است درمان قطع شود تا ازصدمات بیشتر (پوسیدگی و…) پیشگیری شود. به هر حال به این ترتیب از کیفیت درمان کاسته خواهد شد!

اگر
بیمار و/یا والدین بیمار دقت کافی در این مورد نداشته باشند و مشکلات و نقایص در این زمینه را حل و فصل ننمایند، رسیدن به درمان مطلوب کمتر قابل پیش بینی بوده و ریسک پذیری کار بالا‌تر خواهد بود!

منبع:دندانه

 

دکتر سمانه رازقی
دندان‌پزشک کودکان و استادیار دانشگاه علوم پزشکی قزوین

از نظر علمی، بهترین زمان برای اولین ویزیت دندان‌پزشکی، همزمان با رویش اولین دندان شیری است. میانگین این زمان حدود ۸ ماهگی است. اگر برای والدین چنین امکانی وجود نداشت یا دسترسی به دندان‌پزشک اطفال که می‌داند چطور باید کودک را معاینه کند، مقدور نبود تا یک سالگی لازم است اولین معاینه دندان‌پزشکی صورت گیرد.

در این ملاقات اولیه، دندان‌پزشک روش‌های رعایت بهداشت و اینکه چطور باید دندان‌های کودک را تمیز کنند و حتی رژیم غذایی که می‌تواند سلامت دندان‌های کودک را تضمین کند به مادر و پدر می‌آموزد. این نکته را همه والدین باید مدنظر قرار دهند و تا یک سالگی لااقل یک بار کودکشان را نزد دندان‌پزشک ببرند. آن‌ها نباید منتظر توصیه کسی باشند. این اولین اشتباه مادر گرامی از روی ناآگاهی بوده است.

اما اولین تغییر حالت یا علامتی که می‌تواند دال بر پوسیدگی دندان باشد، چیست؟ یک مادر چگونه می‌تواند متوجه آن شود؟
لازم است بدانید اولین دندان‌هایی که در بچه‌ها پوسیده می‌شوند، دندان‌های قدامی فک بالا هستند. علتش هم می‌تواند این باشد که این دندان‌ها معمولا قبل از یک سالگی درمی‌آیند و بچه‌های زیر یک سال حتی شب‌ها نیز شیر می‌خورند و در حالی که سر شیشه را در دهان دارند یا پستان مادر را می‌مکند به خواب می‌روند. در شرح حال بسیاری از بچه‌هایی که با پوسیدگی دندان‌های جلویی فک بالا به کلینیک‌های دندان‌پزشکی مراجعه می‌کنند عادت شبانه شیر خوردن را ذکر می‌کنند.
علاوه بر این علت اصلی پوسیدگی، عدم رعایت بهداشت هم باعث می‌شود این پوسیدگی‌ها به سرعت رشد کنند. همان‌طور که می‌دانید مقدار بزاق دهان هنگام خواب به شدت کاهش می‌یابد. (حتما تا به حال متوجه خشکی دهانتان هنگامی که از خواب بیدار می‌شوید، شده‌اید.) و مادرانی که نسبت به رعایت بهداشت دهان کودکشان بی‌دقت هستند، اجازه‌ می‌دهند این پوسیدگی پیشرفت و به سرعت دندان‌های فک بالا را درگیر کند.

در صورت ادامه روند شیردهی شبانه حتی دندان‌های آسیا نیز دچار پوسیدگی می‌شوند. پوسیدگی دندان‌های آسیا بسیار جدی‌تر است چون بچه‌ها را در امر جویدن غذا با مشکل مواجه می‌کند و از تغذیه عادی عقب می‌اندازد. مادران باید به علامت اصلی پوسیدگی دندان‌ها یعنی تغییرات ظاهری و حفره‌دار شدن سطح سفیدرنگ دندان یا‌‌ همان تغییر ظاهر می‌نای دندان حساس باشند و برای جلوگیری از پیشرفت پوسیدگی، توصیه‌هایی را از دندان‌پزشک بخواهند چون زیر ۲ سال هیچ اقدام درمانی نمی‌توان کرد.

یکی دیگر از دلایلی که باعث می‌شود مادران متوجه پوسیدگی دندان‌های کودک نشوند، نسبت دادن تغییر حالت و رنگ دندان‌ها به قطره آهن است. چون برای بچه‌ها از ۶ ماهگی قطره آهن تجویز می‌شود و هر چه سعی کنید باز هم تغییر رنگ مختصری به دندان‌های کودک می‌دهد، توجه مادران از دندان‌ها کاسته می‌شود. البته باید تاکید کنم تغییر رنگ بسیار مختصر در اثر قطره آهن با مسواک زدن برطرف می‌شود و اگر سعی کنید قطره را درست در انتهای دهان بریزید دندان‌ها رنگ نمی‌گیرند.
بعد از دادن قطره لازم است به بچه آب بدهید یا دندان‌هایش را با گاز مرطوب تمیز کنید.

پیشرفت پوسیدگی با علامت درد (بچه اجازه نمی‌داد دست به سمت دهانش ببرند) خود را نشان می‌دهد. گاهی بچه‌ها دندانشان را مدام لمس می‌کنند یا تب بدون علت یا بیماری خاص دارند. این‌ها دلیل پیشرفت پوسیدگی است. اگر از این مرحله بگذرد آبسه و تورم ظاهر می‌شود و گاهی آنقدر پوسیدگی ریشه را تخریب می‌کند که چاره‌ای جز کشیدن دندان نمی‌ماند.
والدین عزیز نباید مضطرب شوند. فقط کافی است ویزیت قبل از یک سالگی داشته باشند و توصیه‌های دندان‌پزشک را جدی بگیرند. دندان‌پزشک به شما خواهد گفت شیرینی یا شکلات به ویژه شکلات‌های چسبنده به بچه ندهید و اگر گاهی به او دادید دهانش را بشویید یا از او بخواهید مقداری آب بنوشد. در رژیم بچه مقدار قند باید محدود باشد. ضمنا شیوه مسواک زدن به بچه را آموزش می‌دهد. به خاطر بسپارید حتی اگر پوسیدگی سطحی در چنین مواقعی اتفاق بیفتد با رعایت بهداشت پروسه پوسیدگی متوقف می‌شود یا خیلی کند خواهد شد.

اگر شما به دندان‌پزشک مراجعه کنید، او با یک بررسی ساده می‌تواند با ترکیبات خاص فلوراید‌داری که در اختیار دارد (اشکال خاصی از مواد برای بچه‌های زیر ۳ سال وجود دارند) و انجام فلورایدتراپی، مانع پوسیدگی دندان‌های کودکتان شود یا تا حدود زیادی از روند تخریب بکاهد. با این کار فرصتی به دست می‌آید که سن بچه افزایش یابد. بچه‌های ۳ سال به بالا با ترفندهای خاص همکاری خوبی دارند و روی یونیت دندان‌پزشکی قرار می‌گیرند و امکان درمان پوسیدگی را فراهم می‌کنند.

اگر کودکی دندان‌های قدامی‌اش را به دلیل پوسیدگی از دست داده باشد هر چند فقدان این دندان‌ها در امر جویدن خللی ایجاد نمی‌کند اما از منظر زیبایی و همچنین تلفظ برخی حروف مشکل‌ساز خواهد شد. تلفظ حرف‌هایی مانند «ف» «ر» یا «ل» امکان دارد به درستی انجام نشود. در این حالت برخی از والدین اصرار می‌کنند از منظر زیبایی نمای دندان‌های جلویی برای بچه‌ بازسازی ‌شود. به این منظور پلاک‌های خاص ثابتی طراحی می‌شود که مانند یک پروتز که ساخته شده از اکریلیک‌های خاص همرنگ دندان است عمل می‌کند و با بند مخصوصی به دندان‌های عقبی کودک وصل می‌شود. این پروتز صرفا جنبه زیبایی دارد و هیچ کمکی به جویدن بچه نمی‌کند و کارایی دیگری ندارد.

تاکید بیشتر ما در مورد پوسیدگی دندان‌های عقبی است که متاسفانه از دید والدین پنهان می‌ماند. توصیه می‌کنم حتما با مراجعه به دندان‌پزشک مانع این روند پوسیدگی شوید و یادتان باشد اگر این اتفاق برای دندان‌های عقبی بیفتد بچه را با مشکل جدی غذا خوردن روبه‌رو می‌کند. خدا را شکر این مادر عزیز به موقع به داد دندان‌های آسیای اشکان رسیده است.

منبع:دندانه

 

دندان‌های با پوسیدگی جزئی، نیازی به روکش ندارند.

دکتر ایمان پریسایی در خصوص مواد پرکننده دندان، اظهار کرد: مواد پرکننده دندان مانند هر چیز دیگری دارای کیفیت‌ها و قیمت‌های متفاوتی است که بر روی ماندگاری آن‌ها در دهان تاثیر می‌گذارد.
وی در خصوص قرار دادن روکش برای دندان‌های پر شده، اظهار کرد: قرار دادن روکش به میزان تخریب و پوسیدگی دندان‌ها ارتباط دارد، در صورتی که پوسیدگی بسیار زیاد بوده و احتمال ریختن مواد پرشده وجود داشته باشد، باید از روکش دندان استفاده کرد.

دکتر پریسایی ادامه داد: کامپوزیت‌های دندانی مانند دیگر مواد پرکننده دندان به نام «آمالگام دندانی» که حاوی جیوه، نقره، قلع و روی است، تداوم و استحکام مشابه دارد اما به دلیل اینکه کار با مواد کامپوزیتی هم‌رنگ دندان بسیار دشوار است و شرایط سختی از جمله نداشتن بزاق دهان، رطوبت و مهارت دندانپزشک را می‌طلبد، به همین دلیل اگر شرایط لازم محیا نشود، تداوم آن کمتر می‌شود.

وی با بیان اینکه مواد هم‌رنگ دندان یا کامپوزیت‌ها برای پر کردن دندان مناسب نیستند، افزود: در صورتی که پوسیدگی دندان بسیار زیاد باشد بهتر است از کامپوزیت‌ها استفاده نشود؛ کامپوزیت‌ها یا‌‌ همان مواد هم‌رنگ دندان به دلیل داشتن خاصیت انعطاف‌پذیری بالا، درزهای زیادی داشته و در اثر بهداشت ضعیف و پوسیدگی زیاد، میکروب‌ها بیشتر نفوذ کرده و در نتیجه دندان سریع‌تر خراب می‌شود.
پریسایی ادامه داد: اخیرا مواد باندینگ (در این روش از یک صمغ هم‌رنگ دندان استفاده می‌شود و با نور خاصی، این صمغ سفت شده و در ‌‌نهایت به دندان می‌چسبد) تولید شده که میزان جمع‌شدگی در مواد کامپوزیت را بالا برده و موجب کاهش نفوذپذیری می‌شود.

این دندانپزشک در خصوص آمالگام یا ماده پرکننده نقره‌ای رنگ دندان، تصریح کرد: در بعضی از کشور‌ها به دلیل فقدان رعایت اصول دفع پسماند‌ها، مصرف این نوع مواد ممنوع شده است اما در ایران به دلیل اینکه این اصول رعایت می‌شوند، مصرف آن هیچ مشکلی ندارد.

منبع:دندانه

 

دکتر محمدرضا خامی
متخصص دندانپزشکی اجتماعی

عوامل تیرگی دندان‌ها را می‌توان به دو دسته داخلی و خارجی تقسیم نمود. عوامل داخلی آن دسته از مسائلی هستند که باعث تیره شدن دندان‌ها از داخل دندان می‌شوند. عوامل خارجی از سطح بیرونی دندان بر آن اثر می‌کند.

عوامل داخلی که در تغییر دندان موثرند
۱- دارو‌ها
مصرف برخی دارو‌ها در دوران جنینی، نوزادی و کودکی که دندان‌ها در حال تشکیل هستند باعث تغییر رنگ دندان‌ها می‌شود. متأسفانه این گونه تغییر رنگ‌ها بسیار شدید هستند و درمان آن‌ها نیز بسیار مشکل و پر هزینه است. بنابراین باید با جلوگیری از مصرف خود سرانه دارو از این گونه تغییر رنگ‌ها خودداری کرد. از مهم‌ترین دارو‌های شناخته شده در این زمینه می‌توان به تتراسایکلین اشاره کرد. این لکه‌های آبی، خاکستری و سیاهی بر روی دندان ایجاد می‌نماید. دندان هائی که درگیر می‌شوند بستگی به زمان مصرف دارو دارد. در برخی از موارد این تیرگی ممکن است در تمامی دندان‌ها ایجاد گردد.

۲- فلوراید
فلوراید عنصری است که وجود آن برای محکم شدن دندان و مقاومت آن در مقابل پوسیدگی لازم است ولی مقدار زیاد آن باعث تغییر رنگ زرد تا قهوه‌ای دندان‌ها همراه با لکه‌های سفید و قهوه‌ای بر روی آن‌ها می‌شود. فلوراید اضافی ممکن است در آب آشامیدنی برخی مناطق وجود داشته باشد که در این مواقع باعث زردی رنگ دندان‌های اکثر افراد در آن مناطق می‌شود.

۳- درمان روت کانال دندان‌ها
بسیاری از دندان‌ها پس از درمان روت کانال با گذشت زمان دچار تغییر رنگ می‌شوند. علل زیادی برای این گونه تغییر رنگ وجود دارد که از آن جمله می‌توان به خونریزی از پالپ دندان در موقع درمان روت کانال، باقی ماندن بقایای پالپ در تاج دندان، اثر مواد پرکننده کانال و… اشاره کرد. در صورتی که درمان روت کانال به موقع و به درستی انجام شود به مقدار زیادی از این اثرات کاسته می‌شود.
مواد ترمیمی دندان نظیر آمالگام نیز می‌توانند باعث تیرگی دندان شوند. جیوه موجود درآمالگام (ماده پرکننده فلزی دندان) به تدریج در بافت دندان نفوذ کرده و آن را تیره می‌نماید. در این گونه موارد حتی اگر بعد از چند سال بخواهیم دندان را با مواد سفید پرکنیم باز هم دندان تیره به نظر می‌رسد.

۴- ضربه به دندان‌ها
در خیلی از موارد باعث تغییر رنگ دندان می‌شود. خونریزی پالپ در هنگام ضربه خوردن و نفوذ آن به توبول‌های عاجی عامل تغییر رنگ در این موارد است.

۵- عفونت دندان‌ها
دندانهای عفونی شیری و دائمی اگر به موقع درمان نشوند دچار تغییر رنگ می‌شوند.

۶- بیماری‌های مادرزادی، ارثی و اکتسابی
در این دسته از عوامل، بیماری هائی نظیر برخی بیماری‌های خونی، پوستی یا بیماری‌های مادرزادی نقص مینا و عاج قرار می‌گیرند.

چرا دندان‌ها تغییر رنگ می‌دهند؟
چرا دندان‌ها تغییر رنگ می‌دهند؟

عوامل خارجی که در تغییر رنگ دندان مؤثرند
۱- رنگیزه‌های غذا‌ها
مواد غذائی رنگی در طولانی مدت باعث تیرگی دندان می‌شوند. از این جمله می‌توان به غذاهای حاوی رب گوجه زعفران آب مرکبات و… اشاره کرد.

۲- چای
مصرف بیش از اندازه چای به خصوص اگر پررنگ باشد باعث تیرگی دندان می‌شود. باید دانست که چای حاوی فلوراید می‌باشد و در صورتی که مصرف آن بی‌رویه باشد باعث فلوئوریزاسیون دندان نیز می‌گردد.

۳- قهوه
این نوشیدنی هم مثل چای اگر بی‌رویه مصرف شود باعث تغییر رنگ دندان می‌گردد.

۴- دود سیگار
یکی از بد‌ترین انواع عوامل تغییر رنگ دندان‌ها است.

۵- دهان شویه‌ها
دهان شویه در دندانپزشکی استفاده درمانی دارد و دندانپزشکان ممکن است در موارد مختلفی آن را تجویز نمایند ولی مصرف خودسرانه و بی‌رویه آن مثل هر داروی دیگری مضر است. استفاده مداوم از دهان شویه‌ها علاوه بر برهم زدن فلور میکروبی دهان باعث تیرگی دندان‌ها می‌شود.
همانطور که قبلا «اشاره شد سن فاکتور مهمی در تیرگی دندان هااست. می‌نای دندان‌ها در هنگام رویش سفید، براق و شفاف هستند ولی باگذشت زمان شفافیت خود را از دست داده کدر و زرد رنگ می‌شوند. به علت نیروهای وارده به دندان در هنگام جویدن به مرور زمان ترک هائی در می‌نای دندان‌ها به وجود می‌آید که با نفوذ رنگیزه‌های غذائی در این ترک‌ها تیرگی دندان بیشتر می‌شود.

نقش مراقبت‌های بهداشتی در جلوگیری از پوسیدگی دندان‌ها
برای آنکه طراوت و شادابی دندا‌‌نهایتان حفظ شود و همواره لبخند زیبائی داشته باشید نکات زیر را در نظر داشته باشید:
مسواک و نخ دندان بهترین پیشنهاد برای تمیز کردن دندان‌ها است. با استفاده مداوم از آن‌ها علاوه بر کاهش پوسیدگی و بیماری‌های لثه به سفیدی و زیبائی آن‌ها کمک کنید.
از به کار بردن خمیر دندان‌های ساینده خودداری کنید. برخی از افراد سیگاری برای از بین بردن تیرگی‌های ناشی از سیگار از خمیر دندان‌ها یا پودر‌های ساینده استفاده می‌نمایند که با سایش می‌نای طبییعی دندان باعث تیره‌تر شدن دندان‌ها در طولانی مدت می‌شوند.
برای جرم گیری و تمیز کردن دندا‌‌نهایتان به طور مرتب به دندانپزشک مراجعه نمائید. متأسفانه درمورد جرم گیری باور‌های غلطی در جامعه ماوجود دارد مبنی بر اینکه باعث از بین بردن دندان‌ها می‌شود. از کشیدن سیگار و مصرف بی‌رویه چای، قهوه و جویدن آدامس خودداری کنید.
از مصرف آدامس‌ها، برچسب‌ها و ژل هائی که در مغازه‌ها تحت عنوان سفید کردن دندان فروخته می‌شود خودداری کنید. برای سفید کردن دندا‌‌نهایتان حتما» به دندانپزشک مراجعه کنید.

درمان تغییر رنگ دندان‌ها
خوشبختانه هم اکنون درمان‌های خوبی برای اکثر موارد بد رنگی دندان وجود دارد که از آن جمله می‌توان به روش‌های سفید کننده دندان‌ها (بلیچینگ) و ونیر چینی (لامینیت) اشاره کرد. برای یافتن بهترین راه سفید کردن دندا‌‌نهایتان با دندانپزشک خود مشاوره نمائید.

منبع:دندانه