درمان‌ریشه دندان‌ها همیشه آن طور که دندان‌پزشکان دوست دارند، به راحتی و شسته رفته پیش نمی‌رود؛ گاهی در‌‌ همان ابتدای کار پیدا کردن اوریفیس کانال‌ها، عبور از مسیر کانال‌ها و رسیدن به طول کارکرد با دشواری‌هایی همراه است. گاهی این مشکلات در‌‌ همان ابتدای کار و در پیدا کردن اوریفیس کانال‌ها به چشم می‌خورد. برخی از اوقات در عبور از مسیر کانال‌ها و رسیدن به طول کارکرد دچار مشکل می‌شویم. در این مطلب هفت نکنه فشرده در مورد پیدا کردن دهانه کانال‌های که پیدا نمی‌شوند، می‌پردازیم.

۱. بی‌محابا اندو نکنید
اغلب موارد پیش‌بینی دشواری مسیریابی و بازکردن کانال‌های ریشه یک دندان به دلیل کلسیفیکاسیون امکان پذیر است. رادیوگرافی قبل از اقدام به درمان ریشه یک «باید» اساسی است اما حتی بدون گرافی هم برخی موارد می‌توانید حدس‌های نزدیک به واقعیت در این مورد بزنید. دندان‌هایی که دچار سایش (براکسیزم، کلنچینگ) شده‌اند، دندان‌ها با ترمیم‌های وسیع قدیمی یا پوسیدگی‌های سرویکالی و دندان‌های دچار تغییر رنگ با سابقه ضربه می‌توانند جز موارد دشوار برای درمان‌ریشه باشند. مسئله مهم این است که قبل از مبادرت به درمان ریشه حتما رادیوگرافی پری‌آپیکال از دندان مورد نظر داشته باشیم. ارزیابی قبل از درمان در وقت مطب صرفه‌جویی کرده و اعتبار کاری ما را حفظ می‌کند.

۲. نه به فرز برای پیدا کردن کانال
هندپیس‌های با سرعت بالا (توربین‌ها) و بیشتر وسایل چرخشی ابزارهای مناسبی برای جست‌و‌جوی کانال نیستند. جست‌و‌جوی دهانه کانال‌ها باید با وسیله‌ای که لامسه شما را درگیر کند صورت گیرد. یک سوند یا اکسپلورر اندودونتیک یا یک فایل دستی، در واقع امتداد انگشتان شما برای لمس اوریفیس‌ها است. ولی وسایل چرخشی در کاربرد معمول، این کارایی را نخواهند داشت. استفاده از فرز برای پیدا کردن اوریفیس‌ها، ضمن به هم زدن نقشه کف پالپی، ایجاد لج و احتمال پرفوراسیون، کل روند درمان را دشوار‌تر و احتمال پیدا شدن کانال‌ها در درمان مجدد توسط یک همکار دیگر را اگر نگوییم غیرممکن، بسیار دشوار می‌کند.

۳. توجه به آناتومی و مورفولوژی
به شکل تاج و زاویه ریشه‌ها نسبت به هم و نسبت به تاج توجه کنید. مثلا ریشه‌های متباعد، اغلب اوریفیس‌های نزدیک هم دارند. بعد باکو لینگوالی و مزیو دیستالی، محل کاسپ‌ها و… هم می‌تواند در مورد آناتومی کانال‌ها و محل قرار گیری اوریفیس کانال‌ها اطلاعاتی به دست بدهد که دانستن این نکات نیاز به تجربه درمانی بالا دارد.
حفره دسترسی مناسب که مورفولوژی دندان را لحاظ کند اولین و مهم‌ترین اصل در دسترسی به دهانه کانال‌ها و عبور از مسیر کانال‌ها است.

۴. از نور و بزرگنمایی کافی استفاده کنید
در کشور ما متاسفانه استفاده از بزرگنمایی در آموزش دندانپزشکی دانشکده‌ها معمول نیست. ولی مطالعات نشان داده است که بزرگنمایی و نور کافی می‌تواند احتمال پیدا شدن کانال‌های پیدا نشده را تا درصد بسیار چشمگیری بالا ببرد. استفاده از لوپ و میکروسکوپ‌های دندانپزشکی (Dental Operating Microscope) می‌تواند در بهبود کیفیت بسیاری از درمان‌های ما راهگشا باشد.

هفت نکته درباره درمان‌ریشه دندان‌‌هایی با کانال کلسیفیه
هفت نکته درباره درمان‌ریشه دندان‌‌هایی با کانال کلسیفیه

۵. به موقع ارجاع دهید
دستکاری بیش از حد، تخریب بیش از حد تاج و کف پالپ، پرفوراسیون، لج و… موفقیت درمان را کاهش خواهد داد. حتی اگر بعد از صرف چند جلسه بتوانید درمان ریشه قابل قبولی ارائه دهید، هزینه‌های درمان ریشه عادی پاسخگوی وقت اختصاص داده توسط شما نخواهد بود. ارجاع همیشه دلیل بر ناتوانی و نتوانستن نیست، دندانپزشکان باهوش با ارجای به موقع در وقت و هزینه‌های خود صرفه جویی بیشتری می‌کنند.

۶. تست حباب شامپاین و رنگ آمیزی
وقتی هیپوکلریت در فضای کرونالی اوریفیس‌هایی که به دنبال آن‌ها هستیم، قرار گیرد، حباب‌هایی که از دهانه اوریفیس‌ها آزاد می‌شود می‌تواند راهنمای ما برای پیدا کردن کانال‌ها باشند. رنگ آمیزی با متیلن بلو مخصوصا در ترکیب با بزرگنمایی هم در پیدا کردن اوریفیس‌ها کمک کننده است. دستگاه‌های اولتراسونیک هم می‌توانند با حذف سکوهای عاجی و کلسیفیکاسیون‌های دهانه کانال‌ها، پیدا کردن کانال‌ها را تسهیل کند.

۷. صبر و حوصله به خرج دهید
قرار نیست که همه دندان‌ها شبیه هم باشند یا شما بلافاصله بعد از تهیه حفره دسترسی با کانال‌های اتوبانی مواجه شوید! هیچ روش آسان یا میانبری برای پیداکردن یا بازکردن کانال‌های کلسیفیه وجود ندارد. تنها چیزی که می‌تواند به کمک شما بیاید تجربه بیشتر است که آن هم در پرتو صبر و حوصله و ممارست بیشتر به دست می‌آید. به جرات می‌توان گفت حوصله، صبر و تلاش مهم‌ترین سلاح دندان‌پزشکان در مواجهه با مشکلاتی از این دست است.

منبع:دندانه

 

عضو شورای عالی نظام پزشکی با اشاره به اینکه اکثریت مردم از نظر مالی توان ترمیم دندان های آسیب دیده خود را ندارند، گفت: اغلب بیماران برای رهایی از درد دندان به مراکز دولتی مراجعه می کنند.

دکتر بهنام عباسیان، با اشاره به اینکه خدمات دندانپزشکی در کشور ما از پوشش بیمه ای برخوردار نیست، افزود: با توجه به اینکه در سبد خانوار سلامت دهان و دندان تعریف نشده است، اغلب مردم توان پرداخت هزینه های مربوط به درمان بیماری های دهان و دندان خود را ندارند.

وی با تاکید بر اینکه شعار دولت باید پیشگیری به همراه درمان باشد، ادامه داد: تقویت منابع بیمه‌ای برای پوشش خدمات دندانپزشکی یک ضرورت است و ورود بیمه های تکمیلی به این عرصه کمک بزرگی به ارتقای سلامت دهان و دندان می کند.

عضو هیات مدیره جامعه دندانپزشکی ایران افزود: باید تدابیری اندیشیده شود تا آحاد مردم به خدمات درمانی دندانپزشکی دسترسی داشته باشند و دغدغه آنان تامین هزینه های مالی نباشدواجرای طرح وارنیش فلوراید در گروههای سنی ۶ تا ۱۴ سال و مادران باردار گرچه راهکار خوبی برای کاهش پوسیدگی محسوب می‌شود، اما کافی نیست، زیرا ۹۰ درصد همین گروههای هدف نیازمندخدمات سطح دو و سه برای دندان‌های خود هستند.

دکتر عباسیان با بیان اینکه پیشگیری به تنهایی چاره مشکلات نیست، تصریح کرد: گرچه پیشگیری مقدم بر درمان است اما در حوزه دندانپزشکی با توجه به آمار بالای پوسیدگی و موارد از دست دادن دندان، ارائه خدمات سطوح دو و سه یک ضرورت محسوب می شود که به دلیل توان مالی پایین، اغلب مردم از دریافت این خدمات محروم هستند.

عضو دندانپزشک شورای عالی نظام پزشکی با اظهار تاسف از اینکه مراکز دولتی دندانپزشکی خدمات درمانی را در سطح یک ارائه می دهند، خاطرنشان کرد: اکثریت مردم توان مراجعه به بخش های خصوصی دندانپزشکی را ندارند و در مراکز دولتی نیز تنها خدماتی که ارائه می شود محدود به کشیدن و یا ترمیم های بسیار سطحی است ، بنابراین بیماران ترجیح می دهند با کشیدن دندان آسیب دیده از درد خلاص شوند و میزان کشیدن دندان در مراکز دولتی نیز رو به افزایش است.

منبع:دندانه

 

دندان‌های با پوسیدگی جزئی، نیازی به روکش ندارند.

دکتر ایمان پریسایی در خصوص مواد پرکننده دندان، اظهار کرد: مواد پرکننده دندان مانند هر چیز دیگری دارای کیفیت‌ها و قیمت‌های متفاوتی است که بر روی ماندگاری آن‌ها در دهان تاثیر می‌گذارد.
وی در خصوص قرار دادن روکش برای دندان‌های پر شده، اظهار کرد: قرار دادن روکش به میزان تخریب و پوسیدگی دندان‌ها ارتباط دارد، در صورتی که پوسیدگی بسیار زیاد بوده و احتمال ریختن مواد پرشده وجود داشته باشد، باید از روکش دندان استفاده کرد.

دکتر پریسایی ادامه داد: کامپوزیت‌های دندانی مانند دیگر مواد پرکننده دندان به نام «آمالگام دندانی» که حاوی جیوه، نقره، قلع و روی است، تداوم و استحکام مشابه دارد اما به دلیل اینکه کار با مواد کامپوزیتی هم‌رنگ دندان بسیار دشوار است و شرایط سختی از جمله نداشتن بزاق دهان، رطوبت و مهارت دندانپزشک را می‌طلبد، به همین دلیل اگر شرایط لازم محیا نشود، تداوم آن کمتر می‌شود.

وی با بیان اینکه مواد هم‌رنگ دندان یا کامپوزیت‌ها برای پر کردن دندان مناسب نیستند، افزود: در صورتی که پوسیدگی دندان بسیار زیاد باشد بهتر است از کامپوزیت‌ها استفاده نشود؛ کامپوزیت‌ها یا‌‌ همان مواد هم‌رنگ دندان به دلیل داشتن خاصیت انعطاف‌پذیری بالا، درزهای زیادی داشته و در اثر بهداشت ضعیف و پوسیدگی زیاد، میکروب‌ها بیشتر نفوذ کرده و در نتیجه دندان سریع‌تر خراب می‌شود.
پریسایی ادامه داد: اخیرا مواد باندینگ (در این روش از یک صمغ هم‌رنگ دندان استفاده می‌شود و با نور خاصی، این صمغ سفت شده و در ‌‌نهایت به دندان می‌چسبد) تولید شده که میزان جمع‌شدگی در مواد کامپوزیت را بالا برده و موجب کاهش نفوذپذیری می‌شود.

این دندانپزشک در خصوص آمالگام یا ماده پرکننده نقره‌ای رنگ دندان، تصریح کرد: در بعضی از کشور‌ها به دلیل فقدان رعایت اصول دفع پسماند‌ها، مصرف این نوع مواد ممنوع شده است اما در ایران به دلیل اینکه این اصول رعایت می‌شوند، مصرف آن هیچ مشکلی ندارد.

منبع:دندانه

 

هر دانشکده کوچک دندانپزشکی سالانه ۱۰ میلیارد تومان هزینه دارد و فقط دندانپزشک برای درمان تربیت می‌کند، تعرفه خدمات پیشگیری از پوسیدگی آن قدر پایین است که من دندانپزشکی را ندیده‌ام که در این زمینه کار کند.
این جملات بخشی از جملات دکتر حسین حصاری است که مدتی است در عرصه رسانه‌ای بسیار فعال شده است. این جملات البته حرف تازه‌ای نیست. طی سال‌های گذشته بسیاری از صاحب‌نظران حوزه دندان‌پزشکی از درمان-محور بودن آموزش دندان‌پزشکی در ایران انتقاد کرده‌اند.
اما چرا در حالی که هم مشکلات و هم راهکار علبه بر مشکلات دندان‌پزشکی برای کارشناسان این حوزه مشخص است هنوز همه چیز در حد حرف و گلایه و انتقاد باقی مانده و هیچ راهکار عملی در این‌باره مشاهده نمی‌شود؟

ادامه صحبت‌های دکتر حسین حصاری را بخوانید:

هر دانشکده دندانپزشکی با ۴۰ دانشجو سالانه ۱۰ میلیارد تومان هزینه دارد اما با این هزینه درد مردم از بین نمی‌رود چرا که مشکلات مردم با پیشگیری مرتفع می‌شود بنابراین مهم است که اجازه ندهیم دندان کودک ۶ ساله بپوسد چرا که اگر این اتفاق روی دهد هزینه‌ای ۱۰ برابر پیشگیری برای درمان نیاز دارد.

حصاری خاطرنشان کرد: یعنی اگر دندان‌های کودکان با ۵۰ هزار تومان در سال بتواند از پوسیدگی در امان باشد پس از پوسیدگی دست کم باید با سه برابر هزینه آن را ترمیم کرد که این رقم با کمترین تعرفه عنوان شد.

این دندانپزشک تأکید کرد: هنر نظام سلامت مترقی و پیشرفته در آن است که کار درست را به موقع انجام دهد یعنی پیشگیری کند نه اینکه پس از خراب شدن دندان با بهترین روش‌ها و تکنیک‌ها آن را ترمیم کند.

دکتر حصاری افزود: تعرفه‌های اقدامات پیشگیری به حدی پایین است که هیچ مطبی با این تعرفه‌ها فیشورسیلنت را انجام نمی‌دهند ضمن اینکه فرآیند مالی دریافت هزینه‌ها از بیمه طولانی است و من تاکنون پزشکی را ندیدم که این کار را انجام دهد.

وی افزود: چنانچه دندانی به عصب نرسیده باشد بیمه‌های تکمیلی ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان برای آن در نظر گرفته‌اند و در مطب‌های خصوصی ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان برای ترمیم این دندان اخذ می‌شود.

این دندانپزشک گفت: اگر دندان به عصب رسیده باشد هزینه درمان عصب‌کشی بسته به تعداد ریشه‌ها و سختی تا ۳ برابر یک ترمیم ساده هزینه دارد یعنی عصب‌کشی و ترمیم دندان آسیا ۳ پیشگیریبرابر سایر دندان‌ها هزینه دارد بنابراین پیشگیری یکی از بهترین‌ روش‌های کاهش ابتلا به پوسیدگی و در نتیجه هزینه‌های درمانی است که کشورهای پیشرفته نیز به این سمت حرکت کرده‌اند چرا که آن‌ها نیز قادر به تأمین هزینه درمان نیستند.

منبع:دندانه

 

گاهی در جریان یک حادثه یا تصادف، یک یا چند دندان از داخل فک خارج می‌شود و اصطلاحا بیرون می‌پرند. معمولا با شروع تعطیلات و بیشتر شدن فعالیت‌های ورزشی و بازی کودکان مانند دوچرخه سواری و فوتبال، شیوع این حادثه ناگوار بیشتر می‌شود.
به حالتی که دندان به طور کامل از ساکت دندانی فک خارج شود اوالسیون (Avulsion) می‌گویند. همه افراد به خصوص والدین بهتر است برای مواجهه با چنین حوادثی آمادگی داشته باشند. Avulsion از معدود اورژانس‌های دندانپزشکی است که در مواجهه با آن، سرعت عمل مراجعه کننده و دندانپزشک در نتایج درمان اهمیت بسیاری دارد. نکاتی که به آن‌ها اشاره می‌شود، مواردی هستند که در مواجهه با این حادثه می‌تواند یاریگر شما باشد:

۱- قبل از هر کاری سعی کنید فرد آسیب دیده را آرام کنید. فرد آسیب دیده مخصوصا کودکان، نیاز دارند که در بروز چنین حوادثی توسط اطرافیان، آرام شوند.

۲- دندان را پیدا کنید و آن را از ناحیه تاج (قسمت سفید) بردارید. از لمس ریشه خوداری کنید. دندان معمولا در محل بروز حادثه می‌تواند پیدا شود ولی گا‌ها دندان داخل ساکت خود در فک (بالا) فرو رفته است و به همین دلیل ممکن است به نظر برسد که از جایش خارج شده است.

۳- اگر دندانی که پیدا کرده‌اید، کثیف شده است آن را زیر آب روان سرد به مدت ده ثانیه بشویید و بعد آن را در محل خود جایگذاری کنید. با یک دستمال تمیز دندان را در محل با گاز گرفتن ثابت نگه دارید.

۴- اگر امکان قرار گرفتن دندان در محل وجود ندارد یا قادر به انجام آن، به علت عدم همکاری فرد ضربه دیده نیستید، آن را داخل شیر قرار دهید. محلول‌های مخصوصی هم ممکن است در کیت‌های اورژانس برای همین کار وجود داشته باشند که در صورت دسترسی به آن‌ها از شیر بهترند. اگر شیر هم در دسترس نبود داخل دهان (فرد ضربه دیده یا حتی خودتان!) می‌توانید بین دندان‌های آسیا و گونه، دندان را تا رسیدن به دندانپزشک، نگهداری کنید. بزاق داخل لیوان هم گزینه دیگر برای نگه داشتن دندان است. بنابراین از آب برای نگه داشتن دندان استفاده نکنید.

راهنمای اورژانس دندانپزشکی: خارج شدن دندان از فک حین حادثه
راهنمای اورژانس دندانپزشکی: خارج شدن دندان از فک حین حادثه

۵- در سریع‌ترین زمان ممکن، به یک مرکز اورژانس دندانپزشکی مراجعه کنید. در صورتی که سریع خود را به دندانپزشک برسانید، این شانس وجود دارد که دندان دوباره سر جایش قرار گیرد.

۶- دندانپزشک بر حسب شرایط تکاملی دندان (انتهای ریشه باز یا انتهای بسته) و زمانی که دندان بیرون از حفره بوده است (کمتر از یک ساعت و یا بیشتر از یک ساعت) در مورد درمان‌های مورد نیاز برای دندان خارج شده تصمیم می‌گیرد.

راهنمای اورژانس دندانپزشکی: خارج شدن دندان از فک حین حادثه
راهنمای اورژانس دندانپزشکی: خارج شدن دندان از فک حین حادثه

۷- آنتی بیوتیک‌های تجویز شده توسط دندانپزشک، باید به طور مرتب مصرف شوند. غذاهای نرم به مدت حداقل دو هفته مصرف شوند و دهان روزانه دو بار با دهانشویه تجویز شده توسط دندانپزشک (کلرهگزیدین ۱/. درصد) شست و شو داده شود. در طول بهبودی هم از مسواک‌های نرم برای مسواک زدن استفاده شود.

۸- کودکانی که دندان‌شان در اثر ضربه از محلش خارج می‌شوند، باید از نظر ایمنی به بیماری کزاز بررسی شوند و در صورتی که واکسن آن‌ها کامل نشده است، از دوز یادآور استفاده شود.

۹- معاینات و بررسی‌های رادیوگرافیگ در طولانی مدت لازم است ادامه پیدا کند. دندانپزشک ممکن است، ملاقات‌هایی را در طول هفته‌ها و ماه‌های آینده تعیین کند که مراجعات باید حتما در این زمان‌ها ادامه پیدا کند.

راهنمای اورژانس دندانپزشکی: خارج شدن دندان از فک حین حادثه
راهنمای اورژانس دندانپزشکی: خارج شدن دندان از فک حین حادثه

منبع:دندانه

 

دندانپزشکی تقلبی، دندانپزشکی آلترناتیو

قرن‌ها انسان‌ها در دوره‌های تاریک جهالت زیسته بودند. از ابتدای پیدایش گونه انسان تا زمان انقلاب صنعتی دانش بشر پیشرفت چندانی نکرده بود. ولی در چند قرن اخیر انسان دریافت که باید «علمی» بیاندیشد و خرافات و باور‌های غلط و اثبات نشده را کنار بگذارد. به حدس‌ها و تصوراتش اعتماد نکند و همه ایده‌ها را از مسیر علم بیازماید. تاریخ دانش پزشکی هم از این قضیه مستثنا نیست. پاستور با یک ازمایش علمی نشان داد که مگس‌ها از گوشت گندیده به وجود نمی‌آیند! دانشمندان دیگری ثابت کردند که عامل بسیاری از بیماری‌ها میکروب‌ها هستند و نه اجنه، چشم زخم، خود هوا، آب، خاک یا نفرین!
دندانپزشکی هم در ابتدای پیدایش از خرافات و شبه علم مبرا نبود. زمانی در دندانپزشکی رویکرد کشیدن دندان به جای درمان نگهداری دندان باب شد با این فرض که از پخش عفونت جلوگیری شود یا درد‌های مزمن و باعلت نامشخص درمان شود. این دیدگاه هیچ پایه علمی نداشت و در زمانی که حتی درمان‌های جایگزین دندان از دست رفته بسیار محدود بود، زیان‌های جبران ناپذیری به سلامت دهان و دندان بیماران وارد کرد.

الان در عصر اینترنت، عصر ماهواره و نانو تکنولوژی با رواج شایعه‌های جدیدی مواجه هستیم که پایه علمی نداشته و صرفا بی‌پایه و بدون اینکه مستندی برای آن‌ها ارائه شود، در مقیاس وسیع منتشر می‌شوند. یکی از شایعات جدید در مورد درمان ریشه (عصب کشی) می‌باشد که در رسانه‌ها وسایت‌های زرد خارجی منتشر شده و احتمالا به زودی به کشور ما هم خواهد رسید. در این شایعه که مثل خیلی از شایعه‌های بی‌اساس خبر از کشف «جدید» می‌دهد این طور القا می‌کند که عصب کشی (ه‌مان درمان کانال ریشه) باعث سرطان می‌شود. چون موادی در آن به کار می‌رود که سرطان زاست!

این دست شایعات واضح است که هیچ مبنایی ندارد. درمان کانال ریشه سالیان زیادی است که انجام می‌گیرد. در واقع درمان ریشه یکی از قدیمی‌ترین درمان‌های دندانپزشکی است و بی‌خطر بودن آن ده‌ها سال است که به اثبات رسیده است. ابداع درمان کانال ریشه به روش مدرن ده‌ها سال قبل از درمان ایمپلنت و درمان‌های جدید ترمیمی و پروتزی است و تمام جوانب آن سنجیده شده و خطرات احتمالی آن سال‌های قبل باید روشن می‌شد! برای اینکه مواد دندانپزشکی بتوانند وارد بازار شوند سختگیری‌های زیادی در موردشان صورت می‌گرد و از تمام جنبه‌های بیولوژیک و سمیت زایی مورد بررسی قرار می‌گیرند. شایعاتی که علیه درمان‌های کلاسیک و سودمند دندانپزشکی منتشر می‌شود به نظر می‌رسد بیشتر جنبه رپورتاژ آگهی و تبلیغ با روشی غیراخلاقی در مورد دندانپزشکی تجارت گونه‌ای با اصطلاح «دندانپزشکی بیولوژیک» دارد که عده‌ای سودجو درصدد تبلیغ آن و جا زدن آن به عنوان «دندانپزشکی» استاندارد هستند. البته جزئیات و روش این دندانپزشکان در هیچ مقاله یا روش علمی مورد تائید قرار نگرفته است. دندانپزشکانی بنا بر روش holistic dentistry یا بیولوژیک یا به اصطلاح آلترناتیو طبابت می‌کنند در واقع کلاهبرداران عصر جدیدند که اطلاعات موهومی را به بهای بالا به مراجعین دندانپزشکی می‌فروشند بدون اینکه بتوانند خدمتی واقعی را به آن‌ها ارائه دهند!

این گروه ادعا می‌کنند که درمان ریشه (عصب کشی) عفونت را حبس و در سراسر بدن پخش می‌کند ولی جایگزینی برای درمان ریشه ارائه نمی‌دهند! جایگزین درمان ریشه فقط کشیدن دندان است و این تفکر غیر از افزایش بی‌دندانی در جوامع نتیجه دیگری در بر ندارد.
توجه کنید که درمان ریشه یک درمان بسیار رایج و قدیمی است. تاریخچه درمان ریشه حتی به زمان ذکریای رازی بر می‌گردد. دگ‌تر گودیس در آغاز کتاب دنتال پالپ خود که یکی از منابع معتبر دندانپزشکی است به نام ذکریای رازی و نحوه استفاده او از یک نوع درمان ریشه برای معالجه دندان درد بیماران اشاره می‌کند. میلیون‌ها نفر هر سال درمان ریشه انجام می‌دهند. در عین حال در سراسر جهان تعداد بسیاری هم بنابر دلایل مختلف به سرطان مبتلا می‌شوند. چه بسیار افرادی که بدون اینکه حتی یکبار به دندانپزشک مراجعه کنند سرطان می‌گیرند و این دو از نظر علمی هیچ ارتباط علت و معلولی با هم ندارد.
ارتباط دادن درمان دندانپزشکی و سرطان بسیار مضحک و غیر منطقی است. چوم بیشتر افراد جامعه به درمان دندانپزشکی بالاخره در سنی نیاز پیدا می‌کنند. درست مثل اینکه بگوییم کسانی که تلوزیون می‌بینند سرطان می‌گیرند و بعد آمار بگیریم و نتیجه بگیریم صد درصد کسانی که سرطان گرفته‌اند تلوزیون تماشا می‌کرده‌اند!

همه انسان‌ها در عصر مدرن به مراقبت‌ها و درمان‌های دندانپزشکی نیاز دارند. این مراقبت‌ها و درمان‌ها می‌تواند از چک آپ‌های زمان بندی شده تا درمان‌های پیشگیرانه و درمان‌های ساده و پیچیده دندانپزشکی را در بر بگیرد. همه خدماتی که در دانشکده‌های دندانپزشکی سطح بالای دنیا (که خوشبختانه دانشکده‌های کشور مارا هم شامل می‌شود) ارایه می‌شوند استاندارد و بیولوژیک بوده و باز کردن دکان جدیدی به اسم دندانپزشکی بیولوژیک، با کلاهبرداری و گول زدن مردم تفاوتی ندارد!

منبع:دندانه

 

معاون بهداشتی وزیر بهداشت گفت: ۸/۵ درصد جمعیت کشور سالمند هستند. مراقبت از ۱۵ بیماری سالمندان در شبکه بهداشتی- درمانی کشور ادغام شده است و بر اساس شاخص‌های کشوری ۶۰ درصد سالمندان دچار یکی از اختلالات دهان و دندان هستند.

علی اکبر سیاری، معاون وزیر بهداشت گفت: ‌وزارت بهداشت یک تحقیق کشوری را در مورد شایع‌ترین بیماری‌ها و اختلالات سالمندان کشور انحام داده است که بر اساس این ارزیابی کشوری شایع‌ترین بیماری سالمندان در ایران اختلالات دهان و دندان است و ۶۰ درصد سالمندان از این نظر مشکل دارند.

دکتر سیاری افزود: بر این اساس مراقبت از ۱۵ بیماری شایع در بین سالمندان در شبکه بهداشتی- درمانی کشور ادغام شده است که شامل خدمات بهداشت و مراقبت از بیماریهای دهان و دندان، پرفشاری خون، اختلال دفع ادرار، اختلال حافظه و دیابت است بعد از مشخص شدن نوع بیماری سالمندان به پزشک ارجاع داده می‌شود و گزارش پزشک نیز به شبکه ارائه می‌شود.

وی اضافه کرد: بر اساس آمارگیری کشوری هم اکنون ۶ میلیون و ۱۵۹ نفر از مردم کشور که معادل ۸/۲ درصد است سالمند هستند. این آ‌مار تا سال ۲۰۵۰ به ۲۴ درصد جمعیت کشور افزایش می‌یابد بنابراین باید از هم اکنون همه دستگاه‌ها برای ارائه خدمات بهداشتی- درمانی، رفاهی و اجتماعی به سالمندان اقدام کنند اما متأسفانه این برنامه‌ها کند پیش می‌رود.

منبع:دندانه

 

گزارش روزنامه سپید درباره بیمه‌ها در حوزه دهان و دندان
سید محمدرضا متقی

بیمه دندانپزشکی همیشه یکی از دغدغه‌های مردم بوده و هست. بالاخص با افزایش هزینه‌های کالاهای وارداتی در این چند سال، و به تبع‌آن گران شدن هزینه‌های دندانپزشکی، دغدغه‌های مالی در این حوزه افزایش یافته است. مردم می‌خواهند به واسطه بیمه کمی از بار خود در این حوزه بکاهند، اما می‌بینیم که این اتفاق نیفتاده و حتی بر آن افزوده شده است.

جالب آنکه در بسیاری از کشور‌های توسعه یافته مانند کانادا هزینه دندانپزشکی برای عموم مردم رایگان بوده است. البته این را نیز نباید از خاطر برد که تعداد مبتلایان به پوسیدگی و خرابی دندان در این کشور، یک دهم نسبت به ایران است، یعنی کمتر از ۷درصد طبق آمار رسمی که به علت غنی سازی مواد خوراکی در کانادا به این نقطه رسیده است. به صورتی که حتی آب آشامیدنی این کشور غنی شده و مانع از پوسیدگی دندان و پوکی استخوان می‌شود.

یک متخصص تغذیه ایرانی ساکن در کانادا در مصاحبه با خبرنگار سپید پیرامون این موضوع گفت: «کانادا یکی از کشور‌هایی است که دغدغه تغذیه سالم را برای خود نهادینه کرده است. همین نکته باعث شده میزان سرانه مصرف مواد کلسیمی آشکار و پنهان، که در مواد خوراکی غنی شده یافت می‌شود، میزانی چند برابری نسبت به کشورهایی مانند ایران داشته باشد.»

آمنه موسوی در ادامه افزود: «همین رفتار باعث آن شده که اکنون دولت این کشور بتواند هزینه‌های دندانپزشکی را کنترل کند و آن را به صفر برساند. اما اگر این کشور نیز طبق آمار منتشر شده، مانند ایران، بیش از ۷۰درصد مردمانش دچار بیماری‌های دهان و دندان بودند هیچگاه نمی‌توانست به این نقطه برسد.»

وی افزود: «اگر مسئولین کشور با دقت بیشتر به مقوله تغذیه مردم اندیشه کنند و غنی سازی خوراکی‌ها را در دستور کار خود قرار دهند، می‌توانیم نسل بعدمان حداقل مشکلات این نسل را نداشته باشد.»

ضیاءالدین مظهری نیز با اشاره به اهمیت غنی‌سازی مواد خوراکی، گفت: «امروز خوشبختانه تا حدی روغن پالم از لبنیات گرفته شده است و این نشانه توانایی وزارت بهداشت در کنترل این حوزه است. حال اگر در قدم بعدی به غنی‌سازی مواد خوراکی بپردازیم، می‌توانیم لطف بزرگی به جامعه کنیم.»

این متخصص تغذیه افزود: «زمانی که حجم زیاد مردم دچار بیماری هستند مشخصا نمی‌توان شاهد آن بود که بیمه‌ها درست و به اندازه خدمت‌رسانی کنند. مانند اینکه اگر همه خودرو‌ها همزمان دچار مشکل و تصادف شوند بیمه شخص ثالث نمی‌تواند هزینه‌ها را درست تامین کند. اما اگر بخش بیمار جامعه کمتر باشد، بیمه‌ها هم توانمند‌تر خواهند شد و غنی‌سازی تغذیه‌ای مهم‌ترین این راهکار‌ها است.»

حسین حصاری، دندانپزشک نیز در این زمینه اظهار کرد: «هر دانشکده دندانپزشکی با ۴۰ دانشجو سالانه ۱۰ میلیارد تومان هزینه دارد، اما با این هزینه درد مردم از بین نمی‌رود چرا که مشکلات مردم با پیشگیری مرتفع می‌شود، بنابراین مهم است که اجازه ندهیم دندان کودک ۶ ساله بپوسد، چرا که اگر این اتفاق روی دهد، هزینه‌ای ۱۰ برابر پیشگیری برای درمان نیاز دارد.»

حصاری خاطرنشان کرد: «یعنی اگر دندان‌های کودکان با ۵۰ هزار تومان در سال بتواند از پوسیدگی در امان باشد، پس از پوسیدگی دست کم باید با سه برابر هزینه آن را ترمیم کرد که این رقم با کمترین تعرفه عنوان شد.»

این دندانپزشک تأکید کرد: «هنر نظام سلامت مترقی و پیشرفته در آن است که کار درست را به موقع انجام دهد، یعنی پیشگیری کند، نه اینکه پس از خراب شدن دندان با بهترین روش‌ها و تکنیک‌ها آن را ترمیم کند.»

حصاری خاطرنشان کرد: «تعرفه‌های اقدامات پیشگیری به حدی پایین است که هیچ مطبی با این تعرفه‌ها فیشورسیلنت را انجام نمی‌دهند. ضمن اینکه فرآیند مالی دریافت هزینه‌ها از بیمه طولانی است و من تاکنون پزشکی را ندیدم که این کار را انجام دهد.»

وی افزود: «چنانچه دندانی به عصب نرسیده باشد، بیمه‌های تکمیلی ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان برای آن در نظر گرفته‌اند و در مطب‌های خصوصی ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان برای ترمیم این دندان اخذ می‌شود.»

این دندانپزشک در انت‌ها گفت: «اگر دندان به عصب رسیده باشد هزینه درمان عصب‌کشی بسته به تعداد ریشه‌ها و سختی تا ۳ برابر یک ترمیم ساده هزینه دارد، یعنی عصب‌کشی و ترمیم دندان آسیا؟ برابر سایر دندان‌ها هزینه دارد، بنابراین پیشگیری یکی از بهترین‌ روش‌های کاهش ابتلا به پوسیدگی و در نتیجه هزینه‌های درمانی است که کشورهای پیشرفته نیز به این سمت حرکت کرده‌اند، چرا که آن‌ها نیز قادر به تأمین هزینه درمان نیستند.»

با این شرایط به نظر می‌رسد که اگر فکری درست و اساسی در حوزه پیشگیری، بالاخص دهان و دندان نشود، با رشد روزافزون استفاده از خوردنی‌ها قندی در میان افراد کم سن و کم علاقگی به استفاده از خوراکی‌های کلسیم‌دار، شاهد بحرانی بزرگ‌تر در این حوزه و ناکارآمدی بیشتر بیمه‌ها در این بخش مهم خواهیم بود.

منبع:دندانه

 

یکی از اولین نکاتی که دهن بسیاری از ما را پیش از آغاز یک درمان دندان‌پزشکی به خود مشغول می‌کند میزان درد و ناراحتی است که ممکن است آن درمان به ما تحمیل کند. ارتودنسی نیز از این قاعده مستثنی نیست و بسیاری از افراد در مورد میزان درد و جراحتی که مشمول حال آنها خواهد شد نگرانند.
اما نکته اینجاست که در درمان‌های ارتودنسی درد و ناراحتی بسیار کمتر از آن است که فکر می‌کنید یا می‌شنوید! هرچند باید تغییری در روند زندگی‌تان انتظار داشته باشید و بپذیرید که ارتودنسی برای خود مشکلاتی و ناراحتی‌هایی خواهد داشت که اگر نتایج ارتودنسی برای شما ارزشمند است، به تحملشان می‌ارزند:

– اولین ناراحتی که در ارتودنسی یا هر درمانی در دهان ممکن است احساس کنید، این حس است که جسم خارجی وارد دهان شما می‌شود و دستکاری در آن انجام می‌شود. این تجربه در همه حیطه‌های داندانپزشکی تقریبا مشترک است و البته در ارتودنسی کمتر! زیرا به ندرت از سوزن و یا مته دندانپزشکی استفاده می‌شود!

– ناراحتی احتمالی بعدی دست کاری‌های حین گذاشتن سیم‌ها یا عوض کردن آن‌ها ست که در طی جلسات ویزیت ممکن است احساس بدی به شما منتقل کند.

– ناراحتی دندان‌ها بین جلسات درمان که معمولا تا ۳-۲ روز بعد از هر جلسه ممکن است تجربه کنید. شیوع درد واقعی دندان در ارتودنسی بسیار کم و میزان آن محدود است و به راحتی با استامینوفن (که نیاز به نسخه ندارد) کنترل می‌شود، مگر علت درد متفاوت باشد یا فرد مشکل زمینه‌ای داشته باشد و یا دندان مشکل پوسیدگی شدید یا مشکل عصب داشته باشد (موارد اخیر عملا ربطی به پروسه ارتودنسی ندارند!).

– درد و ناراحتی در سطح داخلی لب – گونه به خاطر نوک سیم اصلی یا فرعی و یا قلاب‌ها روی اتصالات که بلند می‌شود و ممکن است باعث آزار شود. اگر زخمی ایجاد شود مانند بقیه زخم‌ها که در محیط دهان شایع هستند باید دوره بهبود را طی کنند. موم‌های ارتودنسی در جلوگیری از این زخم‌ها موثرند و اگر هم زخمی ایجاد شد برخی دارو‌ها به بهبودشان کمک می‌کنند.

– ناراحتی‌های مربوط به تعییر شرایط زندگی و غذا خوردن. در طی ارتودنسی برخی غذا‌ها را نباید بخورید چون «ممکن» است باعث کنده شدن اتصالات و افزایش طول و هزینه درمان شودو این باعث می‌شود نیاز پیدا کنید که عادت‌های تغذیه خود را عوض کنید. مثلا بعضی‌ها از اینکه در طی ارتودنسی با خیال راحت نمی‌توانند گوجه سبز یا «ته دیگ سفت و ضخیم» بخورد ناراحت خواهند بود!

– ناراحتی آخر که نام آن را ناراحتی شیرین می‌گذارم حسی است که در زمان کندن اتصالات ارتودنسی تجربه می‌کنید. دکتر ارتودنتیست شما اگر تکنیک درستی داشته باشد، نیروی کمی در زمان کندن اتصالات احساس خواهید کرد و درد احساس نمی‌کنید مگر دندانی حساس شده باشد. به هر حال کندن هر براکت در کسری از ثانیه انجام می‌شود و هر ناراحتی‌ای هم کمتر از ۲ دقیق طول می‌کشد.

در آخر به خاطر بسپاریم که:
* بسیاری از این ناراحتی‌ها در سیستم‌های جدید ارتودنسی یا به حداقل رسیده و یا دیگر وجود ندارد ولی درد و حساسیت دندان چون به خود فرد هم بستگی دارد، ممکن است از کنترل ارتودنتیست خارج باشد و حتی با مدرن‌ترین تکنیک‌ها هم کمی ناراحتی برای بیمار وجود داشته باشد!

در واقع اگر واقع نیاز به ارتودنسی حس می‌کنید باید بدانید که ارتودنسی یکی از کم عارضه‌ترین و کم دردسر‌ترین خدمات درمانی است و اغلب مشکلاتش حتی در بد‌ترین حالت بسیار نادر و کم شدت‌تر از آن است که کسی را از انجامش منصرف کنند!

 

منبع:دندانه

 

همشهری آنلاین: اگر دندان کشیده باشید، شاید با عارضه‌ای بسیار دردناک به نام حفره خشک (Dry Socket) یا اوستئیت آوئولی که پس از آن ممکن شروع شود، آشنا باشید.
این عارضه هنگامی رخ می‌دهد که لخته خونی که در محل کشیدن دندان تشکیل شده است، از جا کنده شود. و حفره خالی دندان را خشک و در معرض عوامل بیرونی باقی گذارد.

لخته خونی که به طور طبیعی در محل کشیدن دندان تشکیل می‌شود؛ از اعصاب و استخوانی که زیر دندان سابق شما قرار داشت، محافظت می‌کند. در نبود این بالشتک سودمند، اعصاب و استخوان‌ها بدون محافظ می‌مانند و این امر ممکن است به برانگیخته شدن درد در محل کشیده شدن دندان و نیز در مسیر اعصابی به سمت گوش و چشم در‌‌ همان طرف صورت می‌روند، بینجامد.

حفره خشک می‌تواند به علت شماری از عوامل ایجاد شود، اما شایع‌ترین علت‌های آن شامل آلودگی باکتریایی در محل کشیدن دندان، یا باقیماندن قطعات استخوان در محل کشیدن دندان پس از جراحی است.

عوامل متعددی ممکن است بیماران را در معرض خطر بیشتر دچار شدن به این عارضه پس از کشیدن دندان قرار دهند. برای مثال سیگار کشیدن چرا که مواد شیمیایی موجود در دود سیگار می‌تواند باعث تحریک شدن یا 
آلودگی زخم شود. افرادی که سابقه بیماری‌های پریودنتال دارند یا قبلا هم دچار عارضه حفره خشک شده‌اند، در معرض خظر بیشتری هستند. زنانی که قرص‌های پیشگیری از بارداری مصرف می‌کنند، نیز به علت میزان بالای استروژن در این قرص‌ها که ممکن است به حل شدن لخته‌های خونی بینجامد، بیشتر در خطر این عارضه هستند.

درمان عارضه با تجویز داروهای ضددرد و آموزش مراقبت شخصی مناسب درباره چگونگی شستشوی محل دندان کشیده‌شده و پانسمان زخم انجام می‌گیرد.

حفره خشک چیست؟
حفره خشک چیست؟

منبع:دندانه

 

آیا تاکنون فکر کرده‌اید برای دندانی که توسط دندان‌پزشکتان کشیده می‌شود چه اتفاقی می‌افتد؟ آیا تمام دندان پزشکان دندان‌های کشیده شده را دور می‌اندازند؟

واقعیت این است که برای دندانی که کشیده می‌شود جای به‌خصوصی وجود ندارد. از میان روش‌های دفع دندان برخی روش‌های برای دندان‌پزشک هزینه‌بر هستند، برخی از روش‌ها منفعت اندکی برای دندان‌پزشک دارند و برخی دیگر از آن‌ها کمی عجیب و غریبند.
برای پی‌بردن به اتفاقات احتمالی که برای دندان کشیده شده شما می‌افتد پیشنهاد می‌کنیم مطلب زیر را بخوانید…

بعد از آنکه دندان کشیده می‌شود، دندان‌پزشک معمولاً آن را در سینی کنار صندلی دندان‌پزشکی قرار می‌دهد، بسیاری از مردم فکر می‌کنند که دندان به پایان راه رسیده در حالی که تازه در آغاز سفرش قرار گرفته است.

هشت سفر متفاوتی که دندان شما بعد از خارج شدن از دهانتان ممکن است طی کند:

۱- سوازنده شدن همراه با زباله‌های زیستی
بر طبق استاندارد پاتوژن‌های حامل در خون (اداره اطلاعات و ایمنی شغلی OSHA)، دندان کشیده شده باید در پوشش زباله پرخطر قرار بگیرد.
بعد از آنکه دندان‌ها توسط شرکت مدیریت زباله‌های پزشکی جمع‌آوری شد، به همراه دیگر زباله‌های پزشکی سوزانده می‌شوند. در این فرایند دندان‌هایی که شامل هیچ ضایعات فلزی دندان‌پزشکی نباشند در کوره سوزانده شده و در صورتی که شامل ضایعات فلزی باشند احتمالاً یکی از دو مسیر بعدی دفع زباله را که در ادامه بیان خواهیم کرد طی می‌کنند.

۲- رفتن به مرکز زباله‌های فلزی (ضایعات فلزی)
اگر دندان کشیده شده شما با آمالگام پر شده باشد، سوزاندن آن در کوره موجب انتشار جیوه در اتمسفر می‌شود، از این‌رو سوزاندن دندان‌های کشیده شده داری ترمیم آمالگام (که از جمله ضایعات فلزی دندان‌پزشکی است) مجاز نیست پس چنین دندان‌هایی ابتدا جهت جداسازی آمالگام می‌بایست به مرکز زباله‌های مخصوص فرستاده بشوند.

۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند
۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند

۳- افتادن به دست فروشنده‌های ضایعات فلزی دندان‌پزشکی (دلال فلز قراضه‌های دندان‌پزشکی)
صنعت ضایعات فلزی دندان‌پزشکی زیاد مشهور نیست. اگر دندان شما ترمیم شده باشد (ترمیمی که قسمتی از آن توسط لابراتوار ساخته شده است) ممکن است دندان‌پزشکتان آن را برای دلال ضایعات فلزی دندان‌پزشکی بفرستد. با یک جستجوی ساده برای عبارت «پالایش ضایعات فلزی دندان‌پزشکی» یا یک جستجوی سریع در گوگل در مورد مجله‌های تخصصی دندان‌پزشکی آگهی‌های تبلیغاتی بسیاری از شرکت‌هایی که از خرید فلزات به کار برده شده در دهان افراد پول درمی‌آورند را پیدا خواهید کرد.

۴- نگهداری توسط بیمار
اگرچه برخی از دندان‌پزشکان نظری مخالف دارند ولی منع قانونی برای دندان‌پزشک برای بازگرداندن دندان کشیده شده به بیمار وجود ندارد و بسیاری از بیماران نیز تمایل به نگهداری دندان کشیده شده خود دارند. البته تعداد زیادی از دندان‌پزشکان هم هستند که دندان کشیده شده را به بیمار برنمی‌گردانند و موضوع را بحث‌برانگیز کرده و به چالش می‌کشانند.

۵- استفاده برای اهداف آموزشی
بعضی از دندان‌ها به دانشگاه‌ها اهدا می‌شود. بسیاری از دندان‌پزشکان دندان‌هایی را که می‌کشند جمع‌اوری کرده و به منظور استفاده آموزشی دانشجویان دندان‌پزشکی به دانشگاه‌ها اهدا می‌کنند. البته دندان‌های کشیده شده فقط برای آموزش دانشجویان استفاده نمی‌شود بلکه برای آموزش‌های مداومی که یک دندان‌پزشک لازم دارد تا برخی اعمال مثل درمان ریشه را روی دندان کشیده شده انجام بدهد نیز به‌کار می‌رود.

۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند
۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند

۶- استفاده برای اهداف تحقیقاتی
شرکت‌های تولیدکننده لوازم و تجهیزات دندان‌پزشکی همیشه به تحقیقاتی وابسته هستند که آن‌ها را به بهترین راه برای تصمیم‌گیری درباره مواد پر کردن دندان و ساخت تاج دندان برساند.
اینکه چطور دندان‌هایی با بیشترین پایداری در برابر کرم‌خوردگی ساخته بشود و نیز بررسی واکنش‌های مختلفی که دندان‌ها در مقابل فشار‌ها و آسیب‌های احتمالی نشان می‌دهند و خیلی از موارد دیگر… در نتیجه این تحقیقات وقتی پی‌بردند که چطور بهترین تولیدات مرتبط با دندان را بسازند، دندان‌های واقعی‌ نیز به بهترین وجه کار می‌کنند.

۷- به مزایده گذاشتن (فروش به بالا‌ترین پیشنهاد)
البته این حالتی است که کمتر دندانی برایش پیش‌ می‌آید آن را تجربه کند و اغلب مستلزم آن است که صاحب دندان فردی مشهور باشد تا دندان طی نمایشی منحصر به فرد به بالا‌ترین پیشنهاد فروخته بشود.

۸- یادگاری شدن برای دندان‌پزشک
گاهی اوقات هم دندان کشیده شده شما به یادگاری‌ای برای دندان‌پزشک تبدیل می‌شود، همچون آقای دکتر پارکر، معروف به پارکر بدون درد (painless parker)، پارکر دندان‌پزشکی بود که حدود صد سال قبل کار می‌کرد او در یک روز ۳۵۷ دندان را کشید و سپس آن‌ها را به صورت گردنبندی درست کرد و دور گردنش انداخت، او همچنین سطلی شامل هزاران دندان کشیده شده را در طی سال‌های کاری‌اش جمع کرده بود که در حال حاضر در موزه نگهداری می‌شود.

درباره چند سازه هنری عجیب از دندان‌های کشیده شده اینجا را بخوانید

۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند
۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند

همان‌طور که می‌بینید زندگی پس از مرگ برای مرواریدهای سفید شما نیز وجود دارد و مسیرهای بسیاری وجود دارد که دندان شما پس از خارج شدن از مطب دندان‌پزشکی می‌تواند طی کند.
البته در بعضی از کشور‌ها همچون هند، چین، کشورهای آفریقایی همانند موروکو (morocco)، دندان‌های کشیده شده مسیرهای دیگری نیز می‌پیمایند که در نتیجه آن شاید سفر خود را در دهان فرد دیگری ادامه دهند! در این مسیر دندان‌های کشیده شده و نیز دست‌دندان‌های ساخته شده از آن‌ها، توسط دندان‌پزشکان خیابانی در معرض دید قرار داده می‌شوند تا صاحب جدید خود را پیدا کنند…

منبع:دندانه

 

جستاری برای یافتن پاسخ سوالی که ذهن بسیاری از دندان‌پزشکان امروز را مشغول کرده است

بسیاری از دندان‌های به شدت آسیب دیده برای بقا احتیاج به درمان ریشه، جراحی افزایش طول تاج و روکش دارند. مانند هر دندان‌پزشک دیگری، شاید برای شما هم پیش آمده که در مواجهه با چنین دندانی، بیمار را ترغیب به پیمودن این راه طولانی و پر هزینه کرده باشید. اما در آخر با این سوال همیشگی بیمار، خود نیز به فکر فرو رفته باشید: «دکتر! بعد از همه این کار‌ها آیا این دندان برایم عمری می‌شود یا نه؟»
بالعکس، ممکن است بار‌ها پس از پیشنهاد کشیدن و جایگزین کردن چنین دندانی، این تردید به سراغتان آمده باشد که «آیا واقعا امکان حفظ دندان وجود نداشت؟ کدامیک برای بیمار بقای بیشتری خواهد داشت؛ ایمپلنت یا دندان؟»

راه حل علمی یافتن این پاسخ‌ها نه تکیه بر تجارب شخصی در حفظ دندان‌هاست و نه ادعاهای شرکت‌های وارد کننده ایمپلنت. در دندان‌پزشکی مدرن و مبتنی بر شواهد قوی‌ترین ابزار برای یافتن پاسخ چنین سوالاتی مطالعات Systematic review است. مطالعاتی که به بررسی و مقایسه نتایج حاصله از انبوهی از مطالعات، که در رابطه با سوال مورد نظر انجام شده‌اند، می‌پردازند. جستجو کردن، تعیین کیفیت، رد یا قبول مطالعات براساس معیارهای کیفی و بالاخره آنالیز نتایج حاصل از تک تک مقالات، مراحل کلیدی چنین مطالعاتی هستند. سوال مورد نظر ما «درمان ریشه یا ایمپلنت» دیر زمانیست که کانون توجه دندان‌پزشکان، بیماران و شرکت‌های بیمه گر بوده است. در واقع از اولین سال‌های رواج بالینی ایمپلنت‌ها این نگرانی وجود داشته است که فعالیت های بازاریابی باعث استفاده بیش از حد از ایمپلنت‌ها گردد. این دغدغه نخستین بار در کنفرانسی در سال ۱۹۷۹ مطرح گردید و تا به امروز – که موفقیت بالای ایمپلنت‌های دندانی واقعیتی اثبات شده است – نیز ادامه دارد. بررسی یکی از ارزشمند‌ترین مطالعاتSystematic review‌ با چنین مضمونی می‌تواند راه مناسبی برای افزایش دانش ما در این زمینه باشد. هدف این مطالعه، مقایسه میزان بقای دندان‌های به شدت تخریب شده‌ای که با درمان ریشه و روکش نگهداری شده‌اند با ایمپلنت های تک واحدی می‌باشد. *

چه تفاوتی در دستاوردهای درمانی بین دندان‌های درمان ریشه و روکش شده با روکش های متکی بر ایمپلنت وجود دارد؟ *۱

مواد و روش‌ها
این مطالعه در چهار چوب PICO) Problem، intervention، comparison، outcome) صورت گرفته است. برای یافتن مقالات از جستجوی دستی و اینترنتی استفاده شده است. تنها مقالاتی مورد جستجو بودند که به بررسی میزان بقای دندان‌های درمان ریشه و روکش شده یا ایمپلنت های تک واحدی پرداخته باشند. جستجو در مقالات چاپ شده بین سال‌های ۱۹۸۱تا ۲۰۰۵ صورت گرفته است. در مورد مطالعات مربوط به ایمپلنت، جستجو با این کلمات کلیدی انجام شده است: dental-Implant-single. در نتیجه مجموعا ۱۷۹۷ مطالعه یافت شد. جستجو در مورد مقالات مربوط به حفظ دندان با این کلمات کلیدی صورت گرفت: «root canal therapy،» «restored teeth،» «outcome»» prognosis» «و در مجموع ۴۳۰ مقاله یافت شد. پس از بررسی دقیق توسط دو مرورگر منتخب و اعمال ملاک های ورود به مطالعه، تعداد زیادی از این مقالات فاقد کیفیت لازم دانسته و رد شدند. در ‌‌‌نهایت تنها ۵۵ مقاله مربوط به ایمپلنت و۱۳ مقاله مربوط به حفظ دندان وارد مطالعه و در مرحله بعد تعیین کیفیت شدند. مقالات از لحاظ کیفی در ۶ دسته تقسیم بندی شدند که قوی‌ترین آنها مطالعات randomized controlled، double blind trials d و ضعیف‌ترین آنها مطالعات گزارش مورد بودند. out come مورد بررسی برای هر دو روش درمانی تنها «میزان بقای» ایمپلنت یا دندان بود و نه میزان موفقیت. دلیل نویسندگان مقاله تلاش برای جلوگیری از ایجاد bias به نفع درمان ایمپلنت ذکر شده است. به این ترتیب که در بیشتر مقالات مورد بررسی علی رغم وجود ملاک‌های علمی متعدد برای تعیین میزان موفقیت ایمپلنت، تنها موجود بودن ایمپلنت در پایان دوره مطالعه به عنوان موفقیت ایمپلنت در نظر گرفته شده بود. اما در مطالعات مربوط به درمان ریشه ملاک های موفقیت سختگیرانه تری، نظیر فقدان پری اپیکال پریودونتیت در رادیو گرافی یا بررسی‌های پاتولوژیک، اعمال شده بود. بنابراین تنها مقالاتی که صرفا میزان بقای دندان را به عنوان outcome بررسی کرده بودند وارد آنالیز شده و بقیه از مطالعه خارج شدند.

نتایج
سیزده مقاله مربوط به درمان ریشه و ۵۵ مقاله مربوط به ایمپلنت وارد مطالعه شدند. سطح کیفی مقالات در گروه ایمپلنت بالا‌تر از گروه درمان ریشه بود. متوسط میزان دوره fallow up در مطالعات درمان ریشه ۷. ۸ سال و در مورد مقالات مربوط به ایمپلنت پنج سال بود. نتایج حاصل از مرور تمام مقالات در مورد میزان بقای این دو روش در نمودارهای «forest plot» نشان داده شد. این نمودار‌ها روشی آسان و سریع برای مقایسه نتایج مطالعات متعدد هستند (توضیح راجع به نحوه تفسیر این نمودار‌ها از مجال این بحث خارج است).
نتایج بررسی این نمودار‌ها در مقاطع زمانی مختلف نشان داد که تفاوتی در میزان بقا ی این دو روش درمانی در هیچ یک از این مقاطع وجود نداشته است.

بحث
نتایج این مطالعه نشان می‌دهد تفاوتی در میزان بقای ایمپلنت های تکی و دندان‌های درمان ریشه شده‌ای که روکش دریافت کرده‌اند وجود ندارد. بنابراین تصمیم گیری بر حفظ یا کشیدن دندان باید مبتنی بر فاکتورهایی غیر از میزان بقا باشد. این نتایج همخوان با نتایج مطالعه دیگری است که نشان داده تفاوتی در میزان شکست این دو روش وجود ندارد. هر چند که ایمپلنت‌ها مدت زمان بیشتری در فانکشن بوده و طبعا مشکلات بعد از درمان بیشتری داشته‌اند. *۲

در مطالعه حاضر تنها اصطلاح «دندان درمان ریشه شده» ملاک ورود مقاله به مطالعه بوده است. حال اینکه درمان‌های اندودونتیک شامل طیف وسیعی از درمان‌ها، نظیر درمان اولیه ریشه یا درمان مجدد -درمان غیر جراحی یا همراه با اپیکوتومی- هستند که هر کدام میزان شکست و موفقیت متفاوتی دارند. بررسی‌های بعدی بهتر است با مقایسه تفکیکی هر یک از این موارد با درمان های ایمپلنت صورت گیرد. همین طور اصطلاح ایمپلنت های دندانی شامل طیف وسیعی از درمان‌ها می‌باشند که در این مطالعه برای قابل مقایسه بودن نتایج تنها ایمپلنت‌های تک واحدی بررسی شده‌اند.
نوع ترمیم دندان‌های درمان ریشه شده نیز تاثیر زیادی بر میزان بقای آنها دارد. بر حسب نتایج یک مطالعه ۸۵درصد دندان‌هایی که پس از درمان ریشه کشیده شده‌اند ترمیم مناسبی نداشته اند۳* مطالعه دیگری نشان داده که دندان‌های درمان ریشه شده‌ای که روکش نشده‌اند، شش برابر بیشتر در معرض خطر کشیده شدن قرار دارند *۴ به منظور قابل مقایسه بودن نتایج در این بررسی تنها دندان‌هایی که پس از درمان ریشه، روکش شده‌اند، با روکش های متکی بر ایمپلنت مورد مقایسه قرار گرفته‌اند.

تعمیم نتایج این مطالعه با کاربردهای بالینی باید با احتیاط صورت گیرد. بیماران، درمانگر‌ها و شرایط مطالعه نمی‌توانند به صورت کامل نمایانگر شرایط بالینی باشند. به عنوان مثال بسیاری از درمان های ریشه توسط دانشجویان دندان پزشکی صورت گرفته است ولی درمان های ایمپلنت خصوصا در سال های اول مطالعه توسط تیم های تخصصی انجام شده است. همچنین احتمال وجود publication bias» «(تمایل به چاپ بیشتر نتایج موفقیت آمیز در مقایسه با درمان های ناموفق) در مورد درمان های ایمپلنت بیشتر است؛ زیرا ایمپلنت‌ها برندهای تجاری متنوعی دارند ولی درمان ریشه غالبا ماهیت یکسانی دارد.
ایمپلنت‌های تکی غالبا در نواحی گذاشته شده‌اند که در دو طرف آنها دندان طبیعی وجود داشته است. اما در مورد مقالات مربوط به درمان ریشه اطلاعات خام کافی برای مشخص کردن اینکه دندان روکش شده به صورت تکی بوده و یا جزیی از بریج بوده است، موجود نیست. با توجه به اینکه میزان شکست تک کراون‌ها کمتر از دندان‌های پایه است*۵ این عامل نیز می‌تواند نتایج را به نفع درمان ایمپلنت تغییر داده باشد. با این حال تفاوتی میان دو روش درمانی از لحاظ میزان بقا مشاهده نشد.

اعتبار نتایج یک systematic review بستگی به کیفیت تک تک مقالات وارد شده در آن دارد. متاسفانه اکثر مطالعات وارد شده در بررسی حاضر در دسته fair قرار داشته‌اند و در این میان کیفیت مقالات مربوط به ایمپلنت بالا‌تر از گروه دیگر بوده است. تاثیر احتمالی این واقعیت بر نتایج درمان به قضاوت خواننده واگذار می‌شود.
در مطالعاتی که به مقایسه دو روش درمانی می‌پردازند درجاتی از هتروژنیتی بین روش های مورد مقایسه، غیر قابل اجتناب است. در مطالعه حاضر نیز میزانی از هتروژنیتی به خاطر تفاوت های ماهیتی و متودولوژیکال این دو نوع درمان وجود دارد. درمان ریشه را می‌توان درمانی دانست که برای جلوگیری یا کنترل نوعی عفونت (عفونت پری اپیکال) صورت می‌گیرد. حال اینکه درمان های ایمپلنت در نقاط سالم و بدون عفونت استخوان فک انجام می‌شوند. منبع دیگر هتروژنیتی همانگونه که قبلا اشاره شد تفاوت در میزان مهارت درمانگر‌ها است. در تعدادی از مطالعات، درمان ریشه‌ها توسط دانشجویان دندان پزشکی انجام شده است.

برای یافتن پاسخ سوال مورد نظر این مطالعه، انجام مطالعات دیگری به صورت Randomized controlled tiral، که به مقایسه میزان بقاء دو روش درمانی، در شرایط یکسان بپردازند ضروری است. یکی از موارد ضعف مطالعهٔ حاضر، کم بودن تعداد مقالاتی است که به میزان بقای دندان‌های درمان ریشه و متعاقبا روکش شده، پرداخته باشند. بیشتر مقالات تنها موفقیت رادیولوژیک درمان ریشه را گزارش کرده بودند؛ بدون آنکه به نوع ترمیم تاج اشاره‌ای شده باشد.

از زمان انجام برخی مقالات بررسی شده در این متا آنالیز بیش از دو دهه می‌گذرد. شکی نیست که در طول این زمان پیشرفت های متعددی در زمینه علم اندودونتیکس، نظیر ابزارهای روتاری نیکل تیتانیوم، میکروسکوپ‌های جراحی، مواد جدید… حاصل شده است. همچنین از آن زمان پیشرفت های بسیاری، نظیر تغییرات عمده در پرداخت سطوح ایمپلنت‌ها، نو آوری‌ها و اصلاحات بسیار در زمینه ماکرو دیزاین ایمپلنت‌ها… در زمینه ایمپلنت‌ها صورت گرفته است. در واقع علم اندودونتیکس امروزی را می‌توان به اندازه ایمپلنتولوژی مدرن دانست و مسلما این پیشرفت‌ها ممکن است بر میزان بقای هر کدام از این دو روش تاثیرات عمده‌ای به جای گذاشته باشد.

هنگامی که مرمت پذیری یک دندان مورد شک باشد تصمیم گیری راجع به حفظ یا جایگزین کردن آن با ایمپلنت مورد سوال است. بررسی مراحل decision making در حوصله این بحث نمی‌گنجد. اما تلاش برای یافتن معیارهای مشخص و عملی برای انتخاب بین این دو روش به همکاری نزدیک محققان دو رشته برای انجام مطالعات استاندارد randomized controlled trial نیاز دارد.

نتیجه گیری
برای تعیین یک طرح درمان مناسب، درمانگر باید فاکتورهای متعددی را در نظر داشته باشد. نتایج systemic review حاضر نشان می‌دهد تصمیم گیری برای انجام درمان ریشه و یا جایگزین کردن دندان با ایمپلنت باید مبتنی بر ملاک هایی غیر از میزان بقا ی این دو روش باشد. روش های غیر جراحی درمان ریشه و به دنبال آن روکش کردن دندان و یا کشیدن و جایگزین کردن دندان با ایمپلنت، هر دو نتایج عالی و قابل اعتمادی در پی داشته‌اند. انتخاب های درمانی موجود نظیر ایمپلنت های دندانی هنگامی که به روش های متنوع اندودونتیک فعلی اضافه گردند موجب ارتقاء طرح درمان‌ها خواهند شد. آنچه بر پایه اخلاق حرفه‌ای روشن است این است که نخستین تلاش‌ها باید در جهت درمان و حفظ دندان باشد.

منبع:دندانه

 

۴۰نکته‌ای که از رازهای مهم حفظ سلامت دند‌ان‌ها هستند و معمولا دندان‌پزشکان در مطب خود فرصت و فراغتی برای گوشزد کردن آن‌ها به شما ندارند، آشنا می‌کنیم.

۱ لااقل روزی ۲ بار، اول صبح و شب، لازم است دندان‌ها مسواک زده شوند.

۲ لااقل روزی یک بار قبل از مسواک‌زدن باید با نخ دندان حاوی فلوراید، بین دندان‌ها تمیز شوند.

۳ هفته‌ای ۲ تا ۳ بار باید از دهان‌شویه فلوراید ۲/۰ درصد استفاده شود.

۴ هفته‌ای ۱ تا ۲ بار باید از دهان‌شویه کلرهگزیدین ۱۲/۰درصد استفاده شود.

۵ افراد با ریسک بالای پوسیدگی دندان، باید هر ۳ تا ۴ ماه یک بار به دندان‌پزشک مراجعه کنند و افراد با ریسک کمتر، هر ۶ تا ۹ ماه یک بار.

۶ افراد با ریسک بالای پوسیدگی دندان باید هر ۱۲ تا ۱۸ ماه یک بار از دندان‌های خود کلیشه رادیوگرافی تهیه کنند و افراد با ریسک کمتر، هر ۲۴ تا ۳۶ ماه یک بار.

۷ استفاده از آدامس‌های فاقد قند پس از مصرف غذاهای حاوی ساکارز یا تنقلات به مدت ۵ تا ۳۰ دقیقه توصیه می‌شود.

۸ استفاده از خمیر دندان‌های حاوی فلوراید مناسب و مواد ساینده کم همراه با مسواک توصیه می‌شود.

۹ دهان‌شویه آب‌نمک ممکن است مفید باشد اما جایگزین روش‌های پیشگیری فوق‌الذکر نمی‌شود.

۱۰ دندان‌های شیری کودکان تا سن ۱۱ تا ۱۲ سالگی باید تحت کنترل باشند و بدون حفظ فضایشان نباید آن‌ها را کشید.

۱۱ کشیدن دندان‌های شیری منجر به از دست رفتن فضای دندان‌های دایمی زیرین می‌شود و نیاز به درمان‌های ارتودنسی را واجب می‌کند.

۱۲ به محض رویش اولین دندان دایمی در سن ۶ تا ۸ سالگی باید شیارهای آن از نظر ابتلا به پوسیدگی مورد معاینه قرار گرفته و در صورت لزوم بسته شوند.

۱۳ در صورتی که به صورت ژنتیکی ناهنجاری‌های دندانی یا فکی در والدین یا بستگان کودک وجود داشته باشد، بهتر است کودک از سنین ۱۰ سالگی تحت کنترل دندان‌پزشک متخصص کودکان یا ارتودنسی قرار گیرد.

۱۴ وجود فاصله بین دندان‌های شیری معمولا طبیعی است و نباید موجب نگرانی والدین شود.

۱۵ مقادیری بی‌نظمی و درهم‌رفتگی دندان‌های پایینی در سنین ۸ تا ۹ سالگی معمولا طبیعی است و به مرور برطرف می‌شود.

۱۶ درد نداشتن دندان‌ها الزاما بیانگر سالم بودن آن‌ها و نداشتن پوسیدگی نیست.

۱۷ در صورتی که دندانی درد شدید داشته باشد، نشان‌دهنده تخریب وسیع عاج و عصب دندان است و احتمال نیاز به درمان ریشه را مطرح می‌کند.

۱۸ قسمت‌هایی از دندان که در معرض پوسیدگی بوده‌اند، در صورت بهبود بهداشت، موادمعدنی جذب می‌کنند و پوسیدگی را متوقف می‌کنند.

۱۹ نواحی متوقف شده فوق‌الذکر می‌توانند رنگ جذب کنند و قهوه‌ای باشند و احتیاجی به ترمیم نیست.

۲۰ هر تغییر رنگی روی سطح جونده دندان‌ها، الزاما پوسیدگی نیست و نیاز به ترمیم ندارد.

۲۱ در صورت ترمیم دندان با مواد فلزی غیرهمرنگ (آمالگام)، احتمال حساس بودن دندان به سرما و سایر محرک‌ها ظرف مدت ۴۵ روز تا ۲ ماه وجود دارد.

۲۲ در صورت ترمیم دندان با مواد همرنگ، حساسیت دندان‌ها بیش از یک هفته قابل‌توجیه نیست و باید بررسی شود.

۲۳ در صورتی که پس از ترمیم دندان خود احساس بلندی می‌کنید، در اولین فرصت به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.

۲۴ بلندی ترمیم می‌تواند سبب حساسیت به سرما و گرما شده یا سبب شکستگی ترمیم یا دندان شود.

۲۵ در مراحل اولیه پوسیدگی دندان که بیشتر به صورت حساسیت به شیرینی یا سرما نشان داده می‌شود، به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.

۲۶ پس از بروز درد شدید، خودبه‌خود و شبانه که بعضا با داروهای مسکن نیز آرام نمی‌شود، دندان نیاز به درمان ریشه پیدا می‌کند.

۲۷ ظرف مدت ۳ هفته پس از پایان درمان ریشه حتما باید پانسمان با مواد ترمیمی دایمی جایگزین شود.

۲۸ دندان‌های درمان ریشه شده به دلیل از دست دادن بیشتر بافت‌های خود، بسیار ضعیف ‌شده و مستعد شکستن هستند.

۲۹ پس از درمان ریشه، خوردن غذاهای سفت ممکن است سبب شکستن دندان شود.

۳۰ بافت‌‌ها و دیواره‌های دندان درمان ریشه شده باید تقویت شود تا احتمال شکستن کاهش یابد.

۳۱ درصورتی که دندان درمان ریشه شده دچار شکستگی شود، لبه آن معمولا به زیر لثه امتداد یافته و نیاز به جراحی لثه را نیز مطرح می‌کند.

۳۲ ریشه دندان‌های درمان ریشه شده در رادیوگرافی به‌صورت نوارهای سفیدی دیده می‌شوند.

۳۳ این نوارهای سفید باید به صورت متراکم و یکنواخت تا نوک ریشه امتداد یافته باشد.

۳۴ هر دندان درمان ریشه شده‌ای نیاز به روکش ندارد.

۳۵ دندان‌هایی که درمان ریشه نشده‌اند نیز ممکن است به دلایل دیگری مانند تخریب وسیع یا زیبایی نیاز به روکش داشته باشد.

۳۶ در مواردی که چند دندان در کنار هم به صورت جداگانه قرار گرفته‌اند و لازم است همه آن‌ها روکش شوند، به هیچ عنوان نباید به یکدیگر چسبانده شوند بلکه باید به صورت جداگانه روکش شوند تا امکان تمیز کردن نواحی بین دندانی و حفظ سلامت لثه‌ها می‌سر شود.

۳۷ در صورتی که دندانی کشیده شده است، برای جایگزینی دندان از دست رفته، دو دندان مجاور ناحیه بی‌دندانی پایه گرفته شده و ناحیه وسط پر ‌شود. به این روش که یکپارچه بوده و ۳ دندان (۲ دندان پایه و یک دندان وسط) متصل به هم هستند، بریج یا پل گفته می‌شود.

۳۸ زیر بریج باید به وسیله نخ‌هایی که از نخ دندان ضخیم‌تر است و «سوپر فلاس» نامیده می‌شود، تمیز شود.

۳۹ عبور دادن دهان‌شویه با فشار از زیر بریج به پاکسازی بیشتر کمک می‌کند.

۴۰ در صورتی که دندان‌های دو طرف ناحیه بی‌دندانی سالم هستند، برای پرهیز از آسیب دیدن این دندان‌ها می‌توان به کمک ایمپلنت فضای بین دو دندان را جایگزین کرد.

منبع:

 

بخاطر دندان‌هایتان سفر نکنید!

امروزه سفر به خارج از کشور برای درمان، توریست‌درمانی نامیده می‌شود که تبدیل به یک صنعت جهانی مولتی میلیارد دلاری شده است. در بعضی از موارد، بیماران ثروتمند برای دست پیدا کردن به بهترین شیوه‌های درمانی که به هر نقطه‌ای از جهان مسافرت می‌کنند و در پاره‌ای از موارد دیگر هم مردم از کشورهای درحال‌توسعه، به دنبال اعمالی مانند جراحی زیبایی یا درست کردن دندان‌هایشان با قیمت پایین‌تر مسافرت می‌کنند. به‌طورقطع، هیچ کشوری نیست که همه درمان‌های خوب را در انحصار خود داشته باشد.

توریست‌درمانی چقدر بین مردم شایع شده است؟
بر طبق آمار شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات مسافرتی، حدود ۱.۲ میلیون آمریکایی در سال ۲۰۱۴ برای درمان به خارج از این کشور مسافرت کرده‌اند که انگیزه سفر تقریبا نیمی از آنان مراقبت‌های دندانی بوده است. مقصد عمده این مسافران هم شامل کاستاریکا، هند، مالزی، مکزیک، سنگاپور، کره جنوبی، تایوان، تایلند و ترکیه بوده است.
اگرچه ایالات‌متحده آمریکا متخصصان خبره و خدمات پزشکی گسترده دارد که در سراسر آن قابل‌دسترسی است، اما بر طبق آمار، دلیل عمده‌ای که مردم این کشور برای مسافرت درمانی به خارج ارائه می‌دهند، صرفه‌جویی در هزینه‌های درمان است که در سایر کشورها به آنان وعده داده‌شده است.
مسلما برای این افراد ممکن است که در بسیاری از کشورهای دنیا خدمات دندانی خوب یا حتی پزشکانی را بیابید که در آمریکا دوره دیده‌اند و در زادگاه خود کار می‌کنند، اما افرادی که می‌خواهند برای درست کردن دندان‌های خود مسافرت کنند، باید نکات زیادی را بدانند.

استانداردهای متفاوت
شاید خطر عمده‌ای که شما را در درمان در یک کشور دیگر تهدید می‌کند، این باشد که استانداردهای درمانی مانند کشوری که در آن زندگی می‌کنید بالا نباشند. برای مثال هر دندان‌پزشک در آمریکا بعد از فارغ‌التحصیلی از یک مدرسه دندانپزشکی معتبر، باید پیش از شروع به کار امتحانات کشوری و منطقه‌ای را بگذراند؛ علاوه بر این متخصصان هم نیاز به سال‌های اضافه آموزش دیدن خارج از کوریکولوم آموزشی دارند. به‌هرحال استانداردهای آموزشی در کشورهای دیگر ممکن است متفاوت باشند.
اضافه بر این، بعضی از آموزش‌های عمومی در آمریکا مانند استریلیزه کردن، واکسیناسیون و کنترل عفونت‌ها که می‌توانند ضامن سلامت بیماران باشند ممکن است در خارج از کشور وجود نداشته باشند. در بعضی از مناطق هم بر خونریزی به‌خوبی نظارت نمی‌شود، ممکن است داروهای بی‌کیفیت به شما بدهند و مواد و چگونگی جاگذاری ایمپلنت و روکش دندان ممکن است آن‌قدر که شما می‌خواهید و در وطنتان اتفاق می‌افتد، باکیفیت نباشند.

نقص در برقراری ارتباط
یکی دیگر از چالش‌های موجود در توریست‌درمانی، سختی ارتباط برقرار کردن است. اختلاف درک زبان یکدیگر، باعث می‌شود شما به‌سختی بتوانید درک کنید که حین و بعد از معالجه باید چه انتظاراتی از روند درمان خود داشته باشید یا آیا پزشک شما سؤالاتی را که از او می‌پرسید به‌درستی درک می‌کند یا نه و این باعث بدفهمی روند درمان یا مشکلاتی که در آن وجود دارد می‌شود. این موضوع باعث می‌شود پزشک خارجی شما برای فهمیدن تاریخچه بیماری‌تان با مشکل مواجه شود، همچنین پرونده پزشکی شما و اطلاعات روند درمانی که در خارج از کشور گذرانده‌اید، معمولا ناقص است و ممکن است زمانی که شما به کشورتان برمی‌گردید، برایتان مشکلاتی پیش آورد. قوانین مراقبت از بیمار و حریم خصوصی او هم ممکن است نازل‌تر از آن باشند که شما توقع دارید.

اگر این مشکلات، درمان شما در خارج از کشور را غیرممکن هم نکنند، آسان نبودن زبان و فرهنگ می‌تواند شرایط را برای شما سخت و ناراحت‌کننده کند. به‌خصوص اگر می‌خواهید دندان‌هایتان را درست کنید، شفاف نبودن شرایط که گهگاه اتفاق می‌افتد، می‌تواند منجر به بدفهمی راجع به خدمات و قیمت‌ها و همچنین غذاها، اتاق‌ها، خدماتی که در هتل ارائه می‌شود و غیره شود و گاهی این باعث می‌شود هزینه سفر شما ازآنچه فکرش را می‌کردید بیشتر شود.

توریست‌درمانی مانند تعطیلات نیست
بسیاری از افرادی که برای درست کردن دندان‌هایشان به خارج از کشور سفر می‌کنند، زمان کافی برای کامل کردن دوره درمانی خود را ندارند. برای مثال ایمپلنت کردن دندان‌ها، گاه بیش از ۲ ماه وقت می‌برد. این به این معنا است که کارهای دندان شما باید در کشورهای متفاوت توسط دندان‌پزشکان متفاوت انجام بشود. بعضی از افراد تصمیم می‌گیرند که تمام کارهای دندان خود را در چارچوب زمانی کمی انجام بدهند که ازنظر کیفی یا سلامت عمومی برای آنان مطلوب نخواهد بود. نگرانی دیگری که وجود دارد زمان ناکافی برای بهبود یافتن است، زیرا باوجوداینکه یک ساحل با منظره زیبا ممکن است در کنار شما باشد، بسیاری از افراد دوست دارند که زودتر به خانه بروند و آنجا بهبود پیدا کنند. درواقع مراکز کنترل بیماری‌های آمریکا (CDC)، به بیمارها توصیه می‌کنند که از تفریح کردن و کارهایی مانند حمام آفتاب گرفتن، نوشیدن الکل، شنا کردن، گردش‌های طولانی یا فعالیت بدنی شدید و سخت بعد از عمل جراحی خودداری کنند.

بعدازاینکه به خانه برمی‌گردید، اگر در روند درمانتان هر مشکل یا نگرانی پیش‌آمده باشد، معمولا غیرممکن است که به همان کشور برگردید و از پزشک معالج‌تان بخواهید که درمانش را اصلاح کند؛ بنابراین شما باید در کشور خود یک پزشک دیگر بیابید که درمانتان را تکمیل کند. در اینجا یک نکته وجود دارد که شما باید به خاطر بسپارید و آن این است که هزینه درمان مجدد اگر ضروری هم باشد بر عهده بیمار است و بنابراین یکی از مزایای درست کردن دندان‌ها در کشور خود این است که شما می‌توانید مدام تحت مراقبت باشید و یک دندان‌پزشک دارید که شما را اغلب می‌بیند، تاریخچه دندان‌های شما را می‌داند و می‌تواند به شما کمک کند به سطح خوبی از درمان برسید.

قبل از مسافرت به یاد بسپارید
در اقتصاد جهانی امروز، توریست‌درمانی توجه بسیار زیادی را به خود جلب کرده است. ازآنجاکه این صنعت، منبعی برای سایر تجارت‌ها است، کشورها تمام تلاششان را می‌کنند که افراد را ترغیب کنند برای یافتن درمان‌های ارزان‌تر به آنجا مسافرت کنند. اگرچه این امکان وجود دارد که خدمات دندان‌پزشکی عالی را در خیلی از قسمت‌های جهان دریافت کنید، باید علاوه بر مزایای توریست‌درمانی، درباره خطرات و جایگزین‌های آن قبل از اینکه برای درست کردن دندان‌هایتان به کشور دیگری مسافرت کنید، بیاموزید.
اگر تصمیم دارید که این کار را انجام دهید، باید مطمئن شوید که تمام افرادی که در درمان شما نقش دارند، معتبر هستند.

 

نکاتی که باید در توریست‌درمانی دندانی بدانید
نکاتی که باید در توریست‌درمانی دندانی بدانید

منبع:دندانه

 

پرسش یکی از کاربران سایت دندانه:
در مراجعاتی که برای ترمیم و روکش دندان‌هایم به یک دندان‌پزشک داشته‌ام او در حین انجام کارش مدام به ساعت مچی یا ساعت روی دیوار مطب نگاه می‌کند. احساس می‌کنم او برای تمام کردن کار من و شروع کار نفر بعدی عجله دارد و این موضوع من را دچار استرس می‌کند که مبادا در انجام کار من کوتاهی و عجله می‌کند. آیا نگرانی من بی‌مورد است؟

پاسخ از دکتر سیامک شایان امین:
بسیاری از مراحل درمان‌های دندان‌پزشکی باید در زمان مشخصی انجام شوند. مواد دندان‌پزشکی باید در مدت زمان مشخصی ترکیب و به‌کار گرفته شده و برای قوام گرفتن و سفت شدن آن مدت زمان مشخصی بگذرد. مثلا سمان (سیمان‌)های دندان‌پزشکی که برای ترمیم ساختار دندان یا چسباندن پین، پست‌کور یا روکش به کار می‌روند باید در زمان مشخص شده توسط کمپانی سازنده ترکیب شده و دندان‌پزشک فرصت دارد در مدت محدود و تعیین‌شده‌ای آن ماده را برای دندان استفاده کند و در ادامه مدت زمان مشخصی صبر کند تا آن ماده سفت (ست) شود.
اگر دندان‌پزشک شما به ساعت خود نگاه می‌کند احتمالا به دلیل محاسبه زمان لازم برای طی شدن مراحل درمان است.

منبع:دندانه

 

دکتر محمدرضا خامی

جرم‌گیری را راهکاری مناسب برای مقابله با آسیب دندان است. جرم رسوبی است که روی دندان و لثه ایجاد می‌شود و باعث پوسیدگی دندان و بروز بیماری‌های لثه می‌شود. به همین دلیل با جرم گیری می‌توان رسوبات و جرم روی دندان‌ها را که به صورت یک لایه سخت و محلی برای تجمع و تکثیر پلاک میکروبی به حساب می‌آیند را از بین برد.

جرم گیری با ابزارهای دستی و ابزارهای اولتراسونیک انجام می‌شود. این باور اشتباهی است که با جرم‌گیری مینا دندان از بین می‌رود؛ چرا که جرم‌گیری تنها جرم و رسوبات روی دندان را از بین می‌برد و حالت زبری بعد از جرم‌گیری به دلیل جا ماندن جرم‌های باقی مانده بعد از جرم گیری است و به مینای دندان آسیبی وارد نشده است.

در بسیاری از موارد افراد فکر می‌کنند که دندان بعد از جرم‌گیری لق می‌شود که این اشتباه است چراکه به علت تحلیل رفتن استخوان نگهدارنده، دندان لق می‌شود و به علت انباشتگی جرم و چسباندن دندان‌ها جرم‌ها مانع معلوم شدن لقی دندان می‌شوند.

بروساژ اغلب بعد از جرم گیری انجام می‌شود. بروساژ در واقع مسواک زدن حرفه‌ای به وسیله خمیر و برس مخصوصی است که برای بیمار توسط دندانپزشک صورت می‌گیرد و برای ایجاد سطح صیقلی روی دندان، حذف ناصافی بعد از جرم‌گیری، رنگ‌ها و لکه‌هایی که چسبندگی زیادی ندارند، استفاده می‌شود.

منبع:دندانه

 

در روز دوشنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۸ در مراسمی با حضور جمعی از مدیران حوزه دندانپزشکی و گردشگری سلامت در مرکز تخصصی دندانپزشکی مهر گاندی، پروانه بین المللی استاندارد جهانی گردشگری حلال به این مرکز دندانپزشکی اهدا شد.

اعطای پروانه گردشگری حلال به مرکز دندانپزشکی مهر گاندی
اعطای پروانه گردشگری حلال به مرکز دندانپزشکی مهر گاندی

مرکز تخصصی سلامت دهان و دندان مهر گاندی که در سال ۱۳۹۰ توسط جمعی از اساتید دانشگاه های تهران پایه گذاری و تاسیس شده است پس از نزدیک به دو دهه فعالیت و مجهز شدن به پیشرفته ترین تکنولوژی های روز دنیا توانست با پشت سر گذاشتن تست ها و استانداردهای لازم موفق به اخذ اولین پروانه بین المللی استاندارد جهانی گردشگری حلال در حوزه تخصصی دندانپزشکی شود.

نشان استاندارد جهانی گردشگری حلال، تایید سازمان بین المللی سی تی وان و سازمان های جهانی گردشگری حلال است که پس از بازرسی های مربوطه و تایید شدن مشخصه های یک کسب و کار در زمینه گردشگری حلال، به آن کسب و کار تعلق می‌گیرد. نشان استاندارد محصول بر پایه‌ی چهار مولفه‌ی اصلی، کیفیت محصول، سلامت محصول، حلیت محصول و اصالت محصول بنا شده است. البته مولفه‌های بسیار بیشتری برای تایید شدن یک کسب و کار در حوزه گردشگری برای گرفتن نشان استاندارد حلال وجود دارد.

سازمان بین المللی سیتی وان ، تنها سازمان صادر کننده پروانه بین المللی بهره برداری استاندارد محصول در حوزه سلامت، کیفیت ، اصالت و حلیت کلیه محصولات و خدمات می باشد. این سازمان به عنوان تنها سازمان موجود در حوزه گردشگری حلال پذیرفته و به تمام کشورهای عضو UNWTO معرفی شده است.

منبع:دندانه

 

ترجمه: دکتر یاسر مالی،
پزشک متخصص کودکان

مقدمه
تشخیص اشتباه (misdiagnosis) می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد: از عدم تشخیص (missed diagnosis) یعنی عدم شناسایی هیچ‌گونه مشکل طبی در شرایطی که واقعا مشکلی وجود دارد، تا تشخیص غلط که نادرستی آن بعدا مشخص می‌شود مثلا بدخیم تلقی کردن یک تومور خوش‌خیم. تشخیص اشتباه نوعی از خطاهای پزشکی است و با وجود دشواری تخمین دقیق فراوانی آن، برخی آمار‌ها میزان آن را ۲%-۱% و دارای پیامدهای متغیر برآورد کرده‌اند.

بروز تشخیص اشتباه علل متعددی دارد. بیمارانی که تشخیص اشتباه در مورد آن‌ها اتفاق افتاده غالبا پزشکان و کارکنان سلامت را مقصر می‌دانند اما انواع مشکلات ممکن است در این مورد دخیل باشند: از عملکرد نامناسب تجهیزات پزشکی گرفته تا تصمیم بیمار برای مخفی کردن اطلاعات، موانع زبانی و ادراکی بین پزشک و بیمار، عدم تجربه پزشک، یا بیماری‌های بسیار نادری که تشخیص نشانه‌هایشان برای پزشک دشوار است. گاهی نیز ممکن است یک بیماری تظاهر بسیار نامعمولی را از خود نشان بدهد و باعث شود که پزشک به علت عدم انطباق علایم، این تشخیص را کنار بگذارد ولی بعدا معلوم شود که تظاهرات این بیمار آتیپیک بوده‌اند.

معرفی بیماران
در این‌جا ۴ بیمار معرفی می‌شوند که به بخش دندان‌پزشکی کودکان و پیشگیری در دانشکده دندان‌پزشکی دولتی تیرووانانتاپورام در کرالای هند ارجاع گردیده‌اند.

مورد اول.
یک دختر ۵ ساله با تورم، درد و اریتم لثه مرتبط با دندان‌های شماره ۸۴ و ۸۵ (شکل ۱ قسمت A) همراه با لق شدن درجه ۳ دندان شماره ۸۵، از طرف یک دندان‌پزشک عمومی با تشخیص آبسه پری‌آپیکال ارجاع شد. رادیوگرافی IOPA (پری‌آپیکال داخل دهانی) (شکل ۱ قسمت B) خوردگی ریشه دندان ۸۵ و جابجایی جوانه دندانی در حال رشد مربوط به دندان شماره ۴۶، ناشی از یک ضایعه مختلط رادیولوسنت و رادیواپاک با حاشیه‌های نامشخص را نشان داد. رادیوگرافی اکلوزال (شکل ۱ قسمت C) خوردگی کورتکس سمت بوکال را مشخص کرد. در رادیوگرافی پانورامیک (شکل ۱ قسمت D) یک ضایعه تخریب‌گر مندیبل در سمت راست همراه با جابجایی جوانه‌های دندانی ۴۶ و ۴۷ مشاهده شد. در CT اسکن یک ضایعه لیتیک گسترش‌یابنده مندیبل همراه با گسیختگی کورتکس‌های هر دو سمت بوکال و زبانی مشهود بود. مشخص شد که اولین مولار در حال رشد، درون ضایعه احاطه شده است. فرضیه وجود یک تومور بدخیم مطرح شد. کودک به مرکز سرطان در ناحیه ارجاع گردید که در آن‌جا تشخیص یک تومور سلول‌های گرد برای وی داده شد و بر آن اساس تحت درمان قرار گرفت.

خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی

مورد دوم
یک دختر ۵ ساله با تشخیص سارکوم یوئینگ به این مرکز ارجاع شد. کودک از ۲ هفته قبل دچار تورم سمت راست صورت شده بود. در معاینه یک تورم مواج در وستیبول سمت بوکال در مقابل دندان‌های ۸۴ و ۸۵ مشاهده شد. پالپکتومی دندان ۸۵ حدود ۵/۲ سال قبل انجام شده بود. رادیوگرافی IOPA (شکل ۲ قسمت B) یک ضایعه رادیولوسنت را در ناحیه پری‌آپیکال دندان‌های ۸۴ و ۸۵ نشان داد که به سمت پایین تا جوانه دندان‌های پره‌مولار در حال رشد گسترش یافته و باعث جابجایی آن‌ها شده بود. رادیوگرافی اکلوزال (شکل ۲ قسمت A) خوردگی صفحه کورتیکال مندیبل را در سمت بوکال نشان داد. سیتولوژی نمونه حاصل از آسپیراسیون با سوزن نازک (FNA) انجام شد که مطرح‌کننده یک ضایعه چرکی بود. دندان‌های درگیر کشیده شدند و سپس کورتاژ دقیق انجام گرفت. گزارش آسیب‌شناسی بافتی تایید کرد که ضایعه یک کیست ادنتوژنیک ملتهب بوده است.

خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی

مورد سوم
یک شیرخوار ۳ ماهه با تشخیص تومور اکتودرمی شیرخوارگی جهت بیوپسی به این مرکز ارجاع شد. والدین از ۲ روز قبل متوجه وجود تورمی روی کام بیمار شده بودند. در سمت راست کام یک ضایعه پیگمانته دیده می‌شد (شکل ۳ قسمت A). در معاینه دقیق مشخص شد که این ضایعه در حین لمس حرکت می‌کند. در همین حین ضایعه از محل خود جدا شد و مشخص گردید که پوست دانه جک‌فروت (jackfruit؛ یک میوه گرمسیری فراوان در جنوب و جنوب شرقی آسیا) بوده است (شکل ۳ قسمت B).

خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی

مورد چهارم
یک دختر ۸ ساله با تشخیص استئوسارکوم سمت چپ مندیبل به این مرکز ارجاع شد. کودک با یک تورم سفت و استخوانی در سمت چپ مندیبل و مرتبط با دندان‌های ۷۴ و ۷۵ (شکل ۴ قسمت‌های A و B) به مدت ۲ ماه مراجعه کرده بود. بیمار هیچ دردی نداشت. در کاوش جراحی مشخص شد که این تورم ماهیت استخوانی دارد ولی صفحه کورتیکال استخوان سالم به نظر می‌رسد (شکل ۴ قسمت‌های C و D). بررسی آسیب‌شناسی بافتی روی نمونه حاصل از جراحی نشان داد که این ضایعه یک سکستروم است و ضایعه در حقیقت استئومیلیت بوده است.

خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی
خطا یا عدم تشخیص در دندانپزشکی

بحث
دندان‌پزشکان در تشخیص و درمان زودهنگام ضایعات دهانی نقش مهمی دارند. این نقش به صورت ایده‌آل نه فقط شامل معاینه دقیق و گاهی بررسی رادیوگرافیک برای تشخیص مشکل، بلکه همچنین شامل تایید تشخیص بالینی به وسیله بیوپسی و بررسی میکروسکوپی پس از آن است. درمانی که فقط بر قضاوت بالینی بدون تایید بافت‌شناختی مبتنی باشد، خصوصا در موارد سرطانی یا پیش‌سرطانی بودن ضایعه، می‌تواند عواقب وخیمی را در پی داشته باشد.

در یک مطالعه انجام‌شده توسط کندری (Kondori) و همکاران برای مقایسه تشخیص بالینی گذاشته‌شده توسط دندان‌پزشکان با تشخیص نهایی تاییدشده توسط بررسی آسیب‌شناسی نمونه بافتی، تشخیص‌های بالینی در ۴۳% موارد اشتباه بودند. میزان تشخیص اشتباه دندان‌پزشکان عمومی ۹/۴۵%، جراحان دهان و ماگزیلوفاسیال ۸/۴۲%، اندودونتیست‌ها ۲/۴۲% و پریودونتیست‌ها ۲/۴۱% گزارش شد. شایع‌ترین بیماری‌هایی که تشخیص داده نشده بودند، عبارت بودند از: هیپرکراتوز (۱۶%)، هیپرپلازی فیبروی التهابی موضعی (۱۰%)، فیبروم (۸%)، گرانولوم پری‌آپیکال (۷%) و کیست رادیکولار (۶%). ضایعات سرطانی نیز در ۶/۵% موارد اشتباه تشخیص داده شده بودند.

تشخیص اشتباه می‌تواند باعث آزار بی‌مورد بیماران و والدین آن‌ها (در مورد کودکان بیمار) تا زمان رسیدن به تشخیص صحیح شود. در موارد معرفی‌شده در این مقاله، توجه بیشتر به جزئیات می‌توانست باعث پیشگیری از آزار والدین و تاخیر در درمان شود.

تومورهای سلول‌های گرد ضایعات نادر تخریب‌گر استخوان هستند که بیش از همه در کودکان دیده می‌شوند. درد، تورم سریع، بی‌حسی و نورالژی ممکن است به عنوان نشانه‌های اولیه بیماری وجود داشته باشند. موارد بسیار اندکی از این بیماری در کودکان زیر ۵ سال گزارش شده‌اند. بروز این تومور‌ها در ناحیه سر و گردن نامعمول است و در صورت بروز در فک، درگیری مندیبل بیش از ماگزیلا دیده می‌شود. این تومور رفتاری تهاجمی دارد که با رشد سریع و احتمال بالای میکرومتاستاز در زمان تشخیص مشخص می‌شود. برازائو- سیلوا (Brazao-Silva) و همکاران یک مورد تومور سلول‌های گرد را در مندیبل گزارش کرده‌اند که تحت عنوان آبسه دندانی درمان شده و به مرگ منجر شده است. در اولین بیمار توصیف‌شده در این مقاله، کودک به خاطر درمان ضایعه‌ای که یک آبسه دندانی به نظر می‌رسیده به این مرکز ارجاع شده است. اما رادیوگرافی‌ها واضحا نشان می‌دادند که این ضایعه چندان هم خوش‌خیم و بی‌گناه نیست. جابجایی جوانه دندان‌ها (شکل ۱ قسمت‌های B و D) و خوردگی کورتکس سمت بوکال (شکل ۱ قسمت C) باید شکی را در ذهن پزشکان برمی‌انگیختند. رادیوگرافی پانورامیک (شکل ۱ قسمت D) ماهیت تخریبی ضایعه را نشان می‌داد. بررسی‌های تفصیلی بیشتر از قبیل CT اسکن یا FNA می‌توانستند باعث اجتناب از تاخیر در درمان این ضایعه بدخیم شوند.

برای بیمار دوم معرفی‌شده در این مقاله، تشخیص سارکوم یوئینگ گذاشته و جهت بیوپسی ارجاع شده بود. نمای بالینی و رادیوگرافیک نیز با این تشخیص مطابقت داشتند ولی ضایعه مواج بود. دندان‌پزشک عمومی احتمالا به این یافته توجه نکرده و نتیجه‌ گرفته بود که با یک سارکوم یوئینگ مواجه است. ماهیت مواج ضایعه باعث شد که برای آن FNA انجام شود و چرکی بودن آن اثبات گردد.

تومور نورواکتودرمی ملانوتیک شیرخوارگی (MNTI) یک نئوپلاسم پیگمانته استئولیتیک نسبتا ناشایع است که عمدتا در فک نوزادان و شیرخواران تشخیص داده می‌شود. به دلیل نشات گرفتن آن از ستیغ عصبی، در کودکان مبتلا به این تومور افزایش ترشح وانیلیل ماندلیک اسید مشاهده می‌گردد. در بیمار سوم نمای بالینی همراه با سطح ظاهرا پیگمانته ضایعه، باعث شده بود تا پزشک به وجود این تومور شک کند. در کشور هند (که این مقاله مربوط به آن‌جاست) ارجاع اکثر کودکان بیمار به متخصصان دندان‌پزشکی کودکان امری شایع است. در این بیمار احتمالا علت اصلی ارجاع، سن پایین و عدم همکاری کودک بوده است. احتمالا همین امر باعث شده که دندان‌پزشک عمومی معاینه بیشتر از جمله لمس ضایعه را انجام ندهد و به این نتیجه‌گیری اشتباه دچار شود.

در بیمار چهارم هم شک به استئوسارکوم بر اساس یک نتیجه‌گیری اشتباه مطرح شده بود. کودک با تورم سمت چپ مندیبل از ۲ ماه قبل مراجعه کرده بود و همراه آن دردی نداشت. استئوسارکوم یک تومور بدخیم استخوان است که معمولا طی دوره رشد سریع حین بلوغ در نوجوانان ایجاد می‌شود. علایم و نشانه‌های همراه با این تومور عبارتند از: درد استخوانی، شکستگی‌های پاتولوژیک و درد حین حرکت. رادیوگرافی‌های ساده در موارد استئوسارکوم‌های متعارف اینترامدولاری عمدتا یک ضایعه لیتیک و اسکلروتیک مختلط را نشان می‌دهند که باعث تخریب کورتکس می‌شود و غالبا با یک توده بافت نرم گاهی حاوی کلسیفیکاسیون همراه است. واکنش‌های پریوستی متغیری ممکن است وجود داشته باشند ولی شایع‌ترین آن‌ها از نوع سوزنی و شبیه اشعه خورشید است. این نما تقریبا برای استئوسارکوم پاتوگنومونیک محسوب می‌شود ولی ممکن است در متاستازهای استئوبلاستیک نیز وجود داشته باشد. وجود مثلث کادمن (Codman) نیز در استئوسارکوم شایع است ولی ویژگی کمتری دارد. از این عبارت برای توصیف ناحیه مثلثی‌شکل استخوان زیر پریوستی جدید استفاده می‌شود که در مواقع بالا رفتن یک ناحیه پریوست از روی استخوان توسط یک ضایعه (غالبا توسط یک تومور) مشاهده می‌گردد. چهارمین بیمار معرفی‌شده مبتلا به استئومیلیت بود که در مورد وی شک به استئوسارکوم مطرح شد. استئومیلیت عفونت استخوان است و می‌تواند حاد، تحت حاد یا مزمن باشد. ایجاد شواهد رادیوگرافیک تخریب استخوان و واکنش پریوستی در استئومیلیت ۳-۲ هفته طول می‌کشد. نهایتا نواحی لوسنت متافیزی با شدت متغیر تخریب کورتکس و استخوان پریوستی جدید ایجاد می‌شوند. واکنش پریوستی می‌تواند به صورت استخوان‌ جدید لایه‌لایه، پوست پیازی یا سوزنی یا مثلث کادمن ناشی از آبسه زیر پریوست تظاهر کند. رادیوگرافی اکلوزال مندیبل در بیمار چهارم تشکیل استخوان زیر پریوست، تشکیل گسترده‌تر استئوییدهای می‌نرالیزه در بافت نرم مجاور استخوان و مثلث کادمن تیپیک را نشان داد که باعث شد دندان‌پزشک عمومی تصور کند با یک استئوسارکوم مواجه است. اما بیوپسی پس از کاوش جراحی تشخیص استئومیلیت را مطرح کرد.

به والدین ۳ تن از این بیماران قبل از قطعی شدن تشخیص و حتی قبل از انجام معاینات و آزمایش‌های کامل، گفته شده بود که کودکشان مبتلا به نوعی ضایعه با احتمال بدخیمی است. این والدین تا زمان رسیدن به تشخیص نهایی متحمل رنج و نگرانی فراوانی شده بودند. رسیدن به تشخیص قطعی در این موارد بسیار اهمیت دارد. بسیار مهم است که دندان‌پزشکان به عنوان بخشی از مراقبین سلامت نه تنها به وجود یا عدم وجود بیماری، بلکه همچنین به وضعیت روحی و اجتماعی والدین نیز توجه داشته باشند.

نتیجه‌گیری
به عنوان یک پزشک همواره باید به کشف علایم و نشانه‌های بیمار دقت کرد. تفسیر صحیح این علایم و نشانه‌ها از کشف آن‌ها نیز مهم‌تر است. دانش نظری و تجربه بالینی هر دو در پیشگیری از تشخیص اشتباه اهمیت دارند. اما مهم‌تر از همه آن است که ابتدا تمامی بیماری‌های احتمالی ایجادکننده این علایم و نشانه‌ها در ذهن سبک و سنگین شوند و سپس مشکل بیمار به وی گفته شود تا به این ترتیب از وارد شدن صدمات عاطفی و روحی غیر ضروری به بیماران اجتناب گردد.

منبع:دندانه

 

کشیدن زود هنگام دندان شیری، ‌نژاد، جنس، ژنتیک و اندازه فک در نامرتب شدن دندان‌های دایمی تاثیرگذار هستند.

دکتر کاظم ارجمندی در گفت‌وگو با سینا درباره علل رویش دندان‌های نامرتب اظهار داشت: عواملی همچون‌نژاد، جنس، ژنتیک و اندازه فک و این‌که دندان‌ها بزرگ باشند و فضای کافی برای رویش وجود نداشته باشند در نامرتب شدن دندان‌های دایمی تاثیرگذار هستند.

وی با اشاره به عامل کنترل کننده از رویش دندان‌های نامرتب گفت: حفظ و نگهداری دندان‌های شیری کودکان بسیار مهم است این باور خانواده‌ها که دندان‌های شیری را بی‌فایده می‌دانند و با کوچک‌ترین درد و ناراحتی دندان کودک را می‌کشند اشتباه است.

این دندانپزشک با بین این‌که همین کشیدن زود هنگام دندان‌های شیری باعث نامرتب شدن دندان‌های دایمی می‌شود، افزود: برای این‌که اندازه فک فضای کافی برای رویش و قرار گرفتن دندان‌های دایمی را داشته باشد باید از دندان‌های شیری به خوبی مراقبت شود.
دکتر ارجمندی گفت: چنان‌چه دندان‌های شیری درد داشت باید به دندانپزشک مراجعه شود و در صورتی که لازم به کشیدن باشد توسط دندانپزشک برای فضلی خالی دندان کشیده شده باید یک حد نگه‌دار تهیه شود تا جای خالی دندان دایمی حفظ شود.

وی در پاسخ به این‌که زبان زدن به جای خالی دندان عامل رویش نامرتب دندان‌ها است، گفت: این‌که زبان زدن باعث کجی دندان می‌شود یک باور غلط است، برآیند نیرو‌ها هنگام رویش دندان به گونه‌ای است که دندان به سمت فضای خالی که وجود دارد حرکت می‌کند چنان‌چه حد مشخصی برای دندانی که می‌خواهد درآید نداشته باشیم ممکن است دندان کج درآید.

ارتودنسی درمان دندان‌های کج بزرگسالان
این دندانپزشک درباره درمان دندان‌های نامرتب گفت: از سن ۱۰ سالگی به بعد به کمک ارتودنسی می‌توان درمان دندان‌های کج را شروع کرد.

ارجمندی افزود: در حال حاضر برای انجام ارتودنسی محدودیت سنی وجود ندارد و افراد در سنین بالا هم می‌توانند ارتودنسی را انجام دهند.

وی با اشاره به افرادی که برجستگی لب به علت دندان‌های جلو آمده دارند، خاطر نشان کرد: دندان‌پزشک در مرحله نخست برای این افراد ارتودنسی را بررسی می‌کند چنان‌چه تشخیص دهد که با ارتودنسی اصلاح نمی‌شود آن‌گاه جراحی فک لازم است.

منبع:دندانه

 

پس از کشیدن دندان، دندان‌پزشک موارد زیر را برای کنترل خونریزی و درد و جلوگیری از عفونت به شما توصیه می‌کند:

– تکّه گاز گذاشته‌شده بر محلّ دندان کشیده‌شده را به مدّت حداقل نیم ساعت با فشار ملایم فک در دهان نگه‌ دارید.
– از مک زدن و خالی نمودن مکرّر آب دهان خودداری کنید.
– از خوردن غذاهای سفت و نوشیدنی‌های داغ در روز اول پرهیز کنید.
– از کشیدن سیگار و قلیان و استفاده از نی برای نوشیدن مایعات تا چند روز خودداری نمایید.
– چند شب اول پس از کشیدن دندان، آن ناحیه را مسواک نکنید امّا بقیه دندان‌های خود را می‌توانید مسواک بزنید.
– در روز اول و دوم پس از کشیدن دندان، با استفاده از دهان‌شویه یا آب و نمک رقیق ولرم و یا محلول شستشوی نمکی روزانه چند بار دهان را به‌آرامی و بدون پمپاژ نمودن شستشو دهید.
– خروج و نشت مقداری خونابه از حفره دندان کشیده‌شده به مدّت یک تا دو روز طبیعی است و نیازی به ویزیت دندان‌پزشکی ندارد.
– در صورت بروز خونریزی در منزل، یک تکّه گاز استریل یا پارچه مرطوب‌شده را بر روی محلّ دندان کشیده‌شده بگذارید و با فشار ملایم دهان را ببندید. به یاد داشته باشید که گذاشتن پنبه یا دستمال کاغذی روی محل خون ریزی، به دلیل استعداد این مواد به جذب خون، مشکل را حاد تر می کند. ضمناً از بیرون دهان، کمپرس سرد (با کیسه یخ) انجام دهید.
– درصورتی‌که خونریزی شدید و کنترل‌نشدنی باشد، به کلینیک مراجعه کنید. از گذاشتن داروها و مواد مختلف بر موضع اجتناب کنید.
– در صورت بروز درد از استامینوفن استفاده کنید و از مصرف داروهای مسکن ضدّ التهابی مثل آسپرین و بروفن به علّت اینکه خاصیت ضدّ انعقادی دارند، خودداری کنید.
– پوشیده شدن نواحی اطراف حفره دندان با قشری سفید یا خاکستری رنگ، پس از چند روز اتفاقی طبیعی و نشانه آغاز مراحل ترمیم بافت است؛ آن را با عفونت اشتباه نگیرید.
– اگر دچار تورم در ناحیه یا درد ممتد و آزاد دهنده شدید با دندان‌پزشک خود تماس بگیرید.
– توجّه داشته باشید به علّت طولانی بودن زمان بی‌حسّی (معمولاً سه تا چهار ساعت) و بی‌حس بودن بافت‌های نرم اطراف دندان، لب، گونه یا زبان گاز گرفته نشود.
– گاهی اوقات به علّت درآمدن لخته خون از حفره دندان کشیده‌شده، عارضه‌ای به وجود می‌آید که اصطلاحاً درای ساکت (حفره خشک) نامیده می‌شود. این عارضه درد نسبتاً شدیدی دارد و بعد از دو تا سه روز به وجود می‌آید. در صورت بروز آن باید به کلینیک مراجعه کنید.
– دهان تا چند روز بعد از کشیدن دندان بدطعم است و بوی نامطبوعی دارد که طبیعی است و نشانه وجود عفونت نیست.

مراقبت‌های لازم بعد از عمل جرّاحی دندان
خارج کردن برخی دندان‌ها با روش‌های ساده و معمول ممکن نیست و نیازمند انجام جرّاحی است. در طیّ جرّاحی، توسط دندان‌پزشک برای دسترسی به دندان نهفته، بافت مخاطی لثه را برش داده و مقداری از بافت لثه و احیانا استخوان را بر می دارد تا بتواند دندان را از محل خود خارج کند.
پس از انجام جرّاحی دندان، رعایت موارد زیر برای کاستن از عوارض عمل، جلوگیری از بروز مشکلات بعدی و بهبودی سریع‌تر، الزامی است:
– بعد از انجام جرّاحی، ممکن است بر روی جراحت داخل دهان، قشر خاکستری رنگی دیده شود، دهان تا چند روز بدطعم ‌شود و بوی نامطبوعی داشته باشد. این حالات طبیعی است و نشان‌دهنده وجود عفونت نیست.
– روز اول رژیم غذایی مایع یا نرم و سرد داشته باشید و از روز بعد در صورت عدم ناراحتی از غذاهای معمولی می‌توانید استفاده کنید (با طرف دیگر فک، غذا جویده شود).
– صرف مایعات و غذاهای کافی و مقوّی بعد از جرّاحی ضروری است و در بهبودی شما تأثیر به‌سزایی دارد. مراقب باشید از فشار مستقیم لقمه غذایی بر روی ناحیه بخیه‌زده شده تا یک هفته اجتناب شود.
– تورّم و درد بعد از جرّاحی قابل انتظار است. کاربرد کمپرس سرد (کیسه یخ) از خارج دهان، بعد از جرّاحی و ادامه آن در روز اول و کمپرس گرم از روز سوم به بعد در کاهش تورّم مؤثر است.
– حداکثر تورّم در مدّت ۴۸ تا ۷۲ ساعت بعد از جرّاحی به وجود می‌آید که از روز چهارم کاهش می‌یابد و طیّ هفت تا ده روز از بین می‌رود.
– مسواک زدن دندان‌ها از روز بعد از جرّاحی بدون اشکال است. دقّت کنید که به مدّت یک هفته از مسواک زدن مستقیم بخیه‌ها خودداری شود.
– یک هفته تا ده روز بعد از عمل جرّاحی برای کشیدن بخیه به کلینیک مراجعه کنید.

نحوه انجام کمپرس سرد و گرم
به کار بستن صحیح کمپرس پس از جرّاحی‌های دهان کمک زیادی در کنترل خونریزی و تورّم می‌کند و موجب تسریع در بهبود ناحیه جرّاحی می‌شود. برای این منظور در ۲۴ ساعت اول پس از جرّاحی از کمپرس سرد، ۲۴ ساعت دوم بدون کمپرس و از ۲۴ ساعت سوم به بعد از کمپرس گرم استفاده شود. کمپرس سرد به این ترتیب است که مقداری یخ خرد‌ شده را در یک کیسه پلاستیکی می‌ریزیم و آن را داخل یک پارچه خشک می‌پیچیم تا از تماس مستقیم یخ با پوست جلوگیری شود. سپس آن را بیست دقیقه از بیرون در مجاورت ناحیه جرّاحی قرار می‌دهیم و پس از آن بیست دقیقه استراحت می‌دهیم. این عمل را در ۲۴ ساعت اول پس از جرّاحی تکرار می‌کنیم.
در ۲۴ ساعت دوم کمپرس سرد و گرم انجام نمی‌شود. در ۲۴ ساعت سوم به بعد گرما چه از طریق کمپرس گرم و چه از طریق دهان شویه گرم موجب تسریع در از بین رفتن تورّم و بهبودی می‌شود. کمپرس گرم به وسیله کیسه آب گرم و یا بطری حاوی آب گرم انجام می‌شود. نحوه انجام آن مانند کمپرس سرد است. ضمن اینکه باید مراقب بود که تماس کیسه یا بطری گرم موجب سوختگی پوست ناحیه نشود.

منبع:دندانه