فخرالدین حیدریان
رئیس هیأت مدیره انجمن دندانپزشکی ایران شعبه استان همدان

«دندان خراب را باید کشید، کند و دور انداخت» از روزگار گذشته و حتی تا به امروز، این جمله تمثیلی معروف و رایج در زبان محاوره‌ای ما بوده و هنوز هم، کم و بیش و به فراخور بحث آن را می‌شنویم و‌گاه بیان می‌کنیم، به طوری که اگر گوینده بخواهد؛ اصلاح‌ناپذیری امری را تفهیم کند، معمولاً در دسترس‌ترین تمثیل برای بیان و تفهیم موضوع به شنونده همین مثل دم‌دستی است.

قاعدتاً این مثل، از یک سو ریشه در دید و فرهنگ عمومی مردم، نسبت به دندان و درمان‌ناپذیری آن داشته و از سوی دیگر به دلیل نبود علم، امکانات و یا امکان نگهداری دندان خراب در گذشته‌های دور به باوری بدل شده است، اما با پیشرفت علم دندانپزشکی، به نظر می‌رسد؛ باید مانند هر مسأله‌ای دیگر این تمثیل را هم مورد بازنگری قرار داد؛ زیرا امروزه دندان خراب هم در اکثر مواقع قابل نگهداری است به شرطی که..
نقش دندان در تغذیه و به تبع آن سلامتی بدن، و در مرحله بعد زیبایی و تأثیر آن در روابط اجتماعی از یک سو و نیز هزینه‌های زیاد درمانی آن، از سوی دیگر سبب شده است که دندان و دندانپزشکی مسأله‌ای ملموس و جدی در زندگی افراد چه در بعد سلامت فردی و چه از نظر حضور جدی آن، در سبد هزینه خانوار باشد.

متأسفانه شاخص‌های سلامت و بهداشت دهان و دندان، نشانی مثبت از وضعیت مناسب و مطلوب سلامت دهان و دندان در ایران ندارد، به طور مثال وقتی می‌شنویم که فقط یک درصد جمعیت بین ۳۴ تا ۴۵ ساله کشورمان دهان سالم و بدون دندان پوسیده هستند و یا اینکه سالیانه حدود ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار دندان در کشور کشیده می‌شود…….. پس می‌توان حدیث مفصل از این مجمل خواند!
درباره سلامت دهان و دندان باید هم علت‌ها را واکاوی کرد و هم راه‌حل‌های علمی را جدی گرفت در این یادداشت؛ نخست به علل وضعیت نامطلوب سلامت دهان و دندان می‌پردازیم و سپس راهکارهایی را برای خروج از این وضعیت و یا لااقل بهبود وضعیت ارائه می‌دهیم:

آنچه در این مجال مورد بحث قرار می‌گیرد نه درمان‌های زیبایی و به اصطلاح لوکس دندانپزشکی با جامعه هدف کوچک، که درمان‌های رایج مرتبط با حداقل‌های سلامت عمومی دهان و دندان کل جامعه است که به نحوی عموم جامعه، براساس شاخص‌های بهداشتی و درمانی با آن مواجه هستند.

به طور خلاصه علت وضعیت نامطلوب سلامت دهان و دندان را می‌توان در ۳ سطح و دسته تقسیم‌بندی کرد:

اهمیت ندادن به بهداشت دهان و دندان، و جدیت نداشتن در اولویت دادن پیشگیری بر درمان
متأسفانه در رابطه با پیشگیری و رعایت بهداشت به دلیل فرهنگ غالب و نادرستی که در کشور ما شکل گرفته است معمولاً مردم پس از ایجاد مشکل، به دنبال حل آن برمی آیند، از این‌رو مراجعه مردم و توجه بیشتر آن‌ها به بخش درمان است تا مراقبت پیشگیرانه! لذا به نظر می‌رسد؛ در حوزه پیشگیری، آنچنان که باید به این مسأله اهمیت داده نشده است. امروزه اگرچه ممکن است سطح استفاده از وسایل بهداشت دهان و دندان، مانند؛ مسواک، خمیردندان و دهان‌شویه و… نسبت به گذشته بیشتر شده باشد، اما توجه نکردن جدی به آموزش‌ها و یادگیری‌های ناقص سبب شده، جهش و پیشرفت را در زمینه بهبود شاخص پوسیدگی افراد نداشته باشیم و قطعاً به همین دلیل است که به‌رغم افزایش مراکز آموزشی، دانشکده‌های دندانپزشکی، دندانپزشکان و مراکز درمانی، آنچه افزایش پیدا کرده؛ خدمات درمانی است و نه خدمات بهداشتی و پیشگیری!

گران بودن خدمات و درمان‌های دندانپزشکی و نبود پوشش مناسب بیمه‌ای این خدمات
در حوزه درمان‌های پزشکی، درمان دندانپزشکی جزو درمان‌های گران‌قیمت محسوب می‌شود و بنابر بررسی‌های انجام شده؛ در حال حاضر هزینه خدمات دندانپزشکی، رتبه سوم هزینه‌های درمان را به خود اختصاص داده است. سهم این خدمات، از بازار خدمات سلامت حدود ۱۵ درصد است، به طوری که خدمات دندانپزشکی پس از خدمات بستری و دارویی، پرهزینه‌ترین خدمات پزشکی هستند. با این وجود؛ خدمات دندانپزشکی در ایران، علاوه بر سطح کیفی مناسب، از نظر هزینه هم، اختلاف چشمگیری با خدمات مشابه در سایر کشور‌ها دارد و در واقع نسبت به خیلی از کشورهای دیگر به مراتب، ارزان‌تر است، اما آنچه تقبل هزینه‌های دندانپزشکی را در ایران، طاقت‌فرسا کرده است پایین بودن سطح درآمدی بسیاری از مشاغل و افراد در جامعه ایرانی است.

دلایل متعدد هم برای این گرانی خدمات می‌توان بیان کرد مانند زیاد بودن هزینه‌های مواد مصرفی و تجهیزات دندانپزشکی (هزینه استهلاک و تعمیرات و تجهیزات و..)، سخت بودن کار دندانپزشکی و کوتاه بودن عمر مفید کاری یک دندانپزشک، پرمسئولیت بودن کار دندانپزشکی و نیز پرریسک بودن خدمات دندانپزشکی و… این درحالی است که به‌رغم این زیاد بودن هزینه‌ها، به طور متوسط کمتر از ۱۰ درصد! هزینه‌های درمان دندانپزشکی توسط بیمه‌ها پرداخت می‌گردد، و بیش از ۹۰ درصد هزینه‌ خدمات دندانپزشکی بی‌واسطه از جیب مردم پرداخت می‌شود. در چنین شرایطی اگر نبود ثبات اقتصادی و نوسان قیمت و اتفاقاتی شبیه جهش قیمت ارز و تورم لحظه‌ای (مانند آنچه در سال ۹۰ رخ داد) نیز به موضوع اضافه شد، پیچیدگی موضوع و بار سنگین درمان بر دوش بیماران بیشتر از این هم خواهد شد. در چنین حالتی؛ پایین آمدن قدرت خرید مردم به دلیل متناسب نبودن افزایش دستمزد‌ها با رشد تورم، موجب می‌شود تا خدمات دندانپزشکی به تدریج از سبد سلامت خانوار‌ها حذف شده و به‌رغم نیاز، مراجعات مردم به دندانپزشکی بیش از پیش کاهش یابد و رفتن به مطب دندانپزشکی، صرفاً به مراجعات اورژانس که معمولاً با کشیدن دندان نیز همراه است ختم شود… همین امر، آمار بیماری‌های دهان و دندان را افزایش می‌دهد و در چنین شرایطی تمام تلاش‌های نظام سلامت برای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های دهان و دندان کاری بیهوده خواهد بود.

ذهنیت منفی نسبت به درمان‌های دندانپزشکی
اگرچه این موضوع در قیاس با موارد بالا، در ریشه‌یابی ضعف‌های سلامت دهان و دندان جامعه، دارای اهمیت کمتری است، اما قابل توجه و تحلیل است. ریشه این ذهنیت منفی در ۲ چیز نهفته است؛ نخست اینکه معمولاً در ذهن مراجعه‌کنندگان دندانپزشکی، درمان دندانپزشکی کاری پر از استرس و دلهره‌آور است و همین مورد به ظاهر ساده و کم‌اهمیت،‌گاه سبب تأخیر در مراجعات درمانی و در ‌‌نهایت پیشرفت بیماری دهان و دندان می‌شود که در ‌‌نهایت، پیچیده و پرهزینه شدن سیر درمان، را به دنبال دارد.

دلیل دوم این ذهنیت منفی، به تجربیات ناموفق از درمان‌های قبلی، برمی‌گردد که موجب می‌شود بیمار با تردید نسبت به موفقیت درمان‌های جدید بنگرد و معمولاً کشیدن و از دست دادن دندان را بر تلاش دوباره و احتمالاً ناموفق، برای حفظ دندان‌ها ترجیح بدهد که متأسفانه، با توجه به شرایط حاکم در برخی از درمان‌ها و درمانگر‌ها و لحاظ کردن موارد حاشیه‌ای مانند هزینه، رفت و آمد و… ملاحظه بیراهی هم نیست.
با توجه به مواردی که برشمردیم؛ و پیچیدگی حوزه بهداشت و درمان در بخش سلامت دهان و دندان، برای بهبود وضعیت در این حوزه، باید ۲ وظیفه را در کنار و به موازات هم، در نظر گرفت؛ یکی کار و تلاش جدی برای ارتقای آموزش بهداشت دهان و دندان و نیز رعایت اصول پیشگیرانه، به صورت پایه‌ای واصولی در پروسه سلامت و دوم ایجاد تمهیداتی برای پوشش بهتر بیمه‌ای خدمات دندانپزشکی در راستای کم کردن بار هزینه‌های درمان جامعه.

آموزش و پیشگیری
باید با فرهنگ‌سازی علمی مناسب و جدی، توسط وزارتخانه‌های مسئول و سیستم رسانه‌ای دولت، مانند بهداشت و درمان، آموزش‌وپرورش، وزارت رفاه و تأمین اجتماعی، صدا و سیما و… زمینه ارتقای سلامت دهان و دندان را از طریق آموزش بهداشت اصولی بهداشت دهان و دندان به مادران و کودکان، روش‌های پیشگیرانه مانند فیشور سیلانت تراپی، فلوراید تراپی، افزودن فلوراید به آب مناطقی که شیوع پوسیدگی به هردلیلی در آنجا زیاد است، تغییرو اصلاح الگوی تغذیه‌ای اشتباه و رایج به‌ویژه در مدارس، نظارت دقیق‌تر بر تولید مواد غذایی استاندارد و… فراهم کرد تا با تکیه بر اصل منطقی «اولویت پیشگیری بر درمان» در این زمینه به موفقیت‌های ملموس دست بیابیم.

تأکید بر شیوه‌های رایج و کلیشه‌ای سابق که به طور مشخص، مدت‌هاست که ناکارآمدی آن‌ها ثابت شده است، تأکید بر اشتباه و مصداق آزموده را آزمودن خطاست، خواهد بود. در صورت موفقیت بهداشت و پیشگیری، ما با کاهش چشمگیر بار درمان‌های دندانپزشکی روبه‌رو خواهیم شد که قاعدتاً برنده اصلی آن سلامت جامعه، اقتصاد خانوار و کشور خواهد بود.

گسترش چتر حمایتی بیمه‌ها بر روی خدمات دندانپزشکی
همان‌طور که به تفصیل اشاره شد، تأمین هزینه‌های خدمات درمانی و تأمین سلامت دهان از توان بخش بزرگی از جامعه با درآمد متوسط به پایین خارج است و به نسبت گران‌تر از سایر هزینه‌های خانوار است، از این‌رو در مرحله درمان، پرداخت بخش قابل توجه از هزینه خدمات توسط سازمان‌های بیمه‌گر ضرورت داشته و شکل‌گیری و ایجاد بیمه دندانپزشکی بسیار مورد نیاز جامعه است. امری که در برنامه توسعه پنجم هم، به عنوان سهم پرداخت ۳۰ درصدی بیمار از خدمات درمانی دندانپزشکی مورد تأکید قرار گرفته است.
هرچند دولت نیز در ادامه اجرای طرح تحول سلامت، و نیز براساس برنامه توسعه پنجم، در حوزه دندانپزشکی هم برنامه‌هایی برای اجرا دارد. اما به‌رغم اهمیت زیاد، کارهای صورت گرفته تا این زمان در حوزه سلامت دهان و دندان، به هیچ‌وجه رضایت‌بخش نبوده است. از این‌رو امیدواریم با اصلاح این نگرش غلط که درمان دندانپزشکی درمانی لوکس تلقی می‌شود، ارائه بسته‌های خدمات سلامت دهان و دندان در قالب بیمه به مردم، راهگشا شود.

نظارت بر تأمین مواد و تجهیزات باکیفیت
اگر بخواهیم برای ماندگاری درمان‌های دندانپزشکی راه‌حلی پیشنهاد دهیم، قطعاً استفاده از مواد و تجهیزات با کیفیت و مرغوب، بر روی ماندگاری درمان بسیا مؤثر خواهد بود، با توجه به اینکه عمده مواد مصرفی و حتی تجهیزات دندانپزشکی وارداتی است؛ لذا نظارت دقیق و مستمر وزارت بهداشت بر محصولات وارداتی آن‌ها با استانداردهای معتبر پزشکی و دندانپزشکی و همچنین نظارت دقیق بر تولیدات داخلی می‌تواند؛ در درازمدت، علاوه بر کاهش هزینه‌های درمان خانوار‌ها، از مراجعات مکرر درمانی هم که معمولاً با مخاطراتی نیز همراه هستند بکاهد (مانند انتقال بیماری‌های عفونی و…).

نظارت بر درمان و تعرفه‌گذاری صحیح
نظارت صحیح، دقیق و علمی بر مراکز درمانی از جنبه‌های مختلف حایز اهمیت خاص است و در صورت جدی گرفتن آن، می‌تواند به ارائه خدمات درمانی بهتر و باکیفیت مطلوب‌تر منجر شود و گروه هدف؛ گیرندگان خدمات درمانی، را از خدمات بهتر و استاندارد بهره‌مند کند. قطعاً جایگاه‌های نظارتی صنفی مانند سازمان نظام پزشکی، انجمن‌های صنفی و نیز دستگاه‌های مرتبط دولتی مانند معاونت‌های درمان و بهداشتی دانشگاه‌های علوم پزشکی، می‌توانند با نظارت دقیق چه از منظر بستر ارائه خدمات (بهداشت) و چه از نظر صلاحیت درمانگر نظارت کیفی و… سبب ارتقای ارائه خدمات مرتبط با سلامت دهان و دندان شود.

به امید روزی که جامعه ایرانی نه تنها در حرف و شعار که به صورتی جدی و عملی، پیشگیری را مقدم بر درمان بداند و همه مردم بتوانند در صورت نیاز به خدمات درمانی دندانپزشکی بدون ملاحظات و محدودیت‌های اقتصادی به ارتقای سلامت خود اهمیت بدهند.
منبع:دندانه

 

رامین نیمار

از دیروز مرتب دارم یاد کسانی که در زندگی به من چیزی آموخته‌اند می‌افتم و سعی می‌کنم به هر وسیله و روشی شده ازشون تشکر کنم و با یک تبریک خشک و خالی، بهشون بگم که قدر‌شناس چیزهایی که به من آموخته‌اند هستم. امروز تعطیلی بود و میهمان خونه مادرم بودیم. پدر سال‌هاست از پیش ما رفته و دیگه نیست که بشه به او تبریک گفت و مامان به همین دلیل با همه پیری و کم توانی که داره، ما رو دعوت کرد که جای خالی بابا رو حس نکنیم. بعد از نهار طبق معمول رفتم مسواک بزنم که متوجه شدم مسواکی که خونه مامان داشتم دفعه قبل دور انداختم و هنوز یکی برای اینجا تهیه نکرده‌ام.
احساس کلافگی می‌کردم. یک مرتبه نکته‌ای به ذهنم رسید: «چه کسی این رفتار رو در وجود من نهادینه کرده که اینقدر برام مسواک زدن مهمه که هرروز لااقل دوبار باید مسواک بزنم؟» یادم اومد: «یک دندان پزشک»!

سال‌ها پیش یک روز مادرم منو برد مطب یک دکتر حوالی می‌دون ونک تهران که درباره یک دندان دایمی که تازه دراومده بود باهاشون مشورت کنه که چرا کج در اومده. دکتر خیلی مهربونی بود. بعد از معاینه و عکس و کارهایی که کرد، منو نشوند و برام توضیح داد که مسواک زدن چه اهمیتی داره و نخ کشیدن دندون چیه. بعد منو به یک خانم پرستار یا دکتری که اونجا بود معرفی کرد که به من روش مسواک زدن رو آموزش بده. یادمه که اون خانم به صورت مفصل و کامل با مدل، پوس‌تر و توضیحات منو یاد داد و حتی با سوالاتی از من امتحان گرفت که مسواک زدن و نخ کشیدن رو دقیق یادم بده. یک جلسه دیگه هم برام وقت گذاشتند که وضعیت مسواک زدن منو بررسی کردند و یادمه که خیلی منو تشویق کردند، چون خوب مسواک زده بودم…

القصه، بعد از اون دیگه مسواک زدن برای من شد یک رفتار کاملن ضروری روزانه. هرگز نشده که روزی دو تا سه بار مسواک نزنم و شب‌ها دندونامو نخ نکشم. امروز بود که متوجه شدم اون دکتر بود که این خدمت رو به من کرد. خیلی سعی کردم شماره تلفنی از او گیر بیارم که تبریک بگم و ازشون برای این تاثیر مهمی که روی زندگی من گذاشته تشکر کنم نشد. تلاش زیادی کردم که از طریق دوستان اطلاعاتی گیر بیارم که بازم موفق نبودم. متاسفانه اسم کامل این دکتر یادم نیست ولی می‌دونم که بالا‌تر از می‌دون ونک داخل یک خیابون سمت راست خیابون مصدق اون موقع (ولیعصر حالا) مطبشون بود و یک پلاک برنجی روی دیوار اسم دکتر که بهرامی یا بهرامیان یا بهرمانی بود روش نوشته بود…

هرچند دکتر خودم رو یادم نیست و این رو پای بی‌توجهی خودم می‌ذارم، ولی از همه دکترای دندان پزشکی که در کنار «درمان»، به فکر «آموزش» بیمارانشون هستند تشکر می‌کنم و به اونا این روز رو تبریک می‌گم. این دکترا معلم‌هایی هستند که در حوزه تخصصی دندونپزشکی نقش مهمی در زندگی آدما دارند چون برای یک عمر باعث می‌شن هم دهان و دندان‌های افراد تحت آموزش تمیز و خوشبو باشه و هم درد و ناراحتی دندان رو از زندگی آدما دور می‌کنند.
کاش همه دکترا اینطور باشن.

منبع:دندانه

 

هفت توصیه کلیدی درباره مسواک زدن

۱- هر بار که مسواک زدن قبل از خواب را فراموش کنم،‌ چقدر برای دندان‌هایم بد است؟
خیلی بد است. احتمالا می‌دانید که به توصیه انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (ADA) باید دندان‌ها را دو بار در روز مسواک زد. حتما این را هم می‌دانید، مسواک زدن آسان‌ترین راه برای جلوگیری از بوی بد دهان است.
۲- اما اهمیت مسواک زدن چیزی فراتر از خوشبویی دهان است. هر بار که از مسواک زدن طفره می‌روید،‌ باعث رشد باکتری‌ها و و تشکیل پلاک‌های دندانی می‌شوید که موجب پوسیدگی و بیماری‌های لثه می‌شوند. اگر وسط روز زبان خود را به دندان‌های خود روی خط لثه بکشید، وجود ماده‌ای چسبناک یا زبر را روی دندان‌ها حس خواهید کرد. این پلاک است.

خوشبختانه مسواک زدن باکتری‌ها را به هم می‌ریزد و در نتیجه باکتری‌ها در محل باقی نمی‌مانند، زیرا اگر باقی بمانند، شروع به حمله به دندان‌ها می‌کنند. به علاوه اگر پلاک مدت زمان زیادی در محل بماند، به جرم تبدیل که ماده سفت و زرد رنگی است، می‌شود و در نتیجه موجب التهاب و خونریزی لثه‌ها می‌شود. اگر این جرم مدت زیادی روی دندان‌ها بماند،‌ ممکن است دندان‌های خود را از دست دهید.

۳- دقیقا مشخص نیست پلاک‌ها چه زمانی خطرناک می‌شوند، اما با یک بار مسواک نزدن فرایند پوسیدگی دندان آغاز می‌شود، به خصوص اگر این فراموش کردن‌ها تکرار شود.

۴- سرسری مسواک زدن
سرسری مسواک زدن هم به همان اندازه بد است. دو بار مسواک زدن در روز و ترجیحا با خمیردندان فلورایدی و یک مسواک نرم در روز شوخی نیست. هربار مسواک زدن باید حدود ۲ دقیقه طول بکشد و همه سطوح دندان شسته شود، نه فقط دندان‌های جلویی که موقع خندیدن دیده می‌شوند. همچنین ADA کشیدن روزانه نخ دندان و برای مراقبت‌های بیشتر رفتن مرتب پیش دندان‌پزشک را توصیه می‌کند (مثلا جرم روی دندان را فقط دندان‌پزشک می‌تواند تمیز کند.)

۵- مسواکی را انتخاب کنید که برس آن لبه‌های یا نوک‌های تیز یا دندانه‌دار که به دهان آسیب می‌زنند، نداشته باشد. دسته مسواک به‌وسیله سازنده تست شده باشد تا تحت شرایط استفاده معلوم دوام بیاورد. موهای برس مسواک با استفاده معمول نباید بریزد. مسواک‌‌های برقی هم باید مجوز ایمنی مصرف را داشته باشند. اندازه و شکل برس مسواک باید طوری باشد که به راحتی وارد دهان شما شود و امکان دسترس به همه مناطق را به شما بدهد.

۶- زمان تعویض مسواک
مسواک‌تان را هر سه تا چهار ماه یکبار، و حتی زودتر اگر برس مسواک ریشه ریشه شده است، عوض کنید.

۷- جایگزین‌های مسواک
آدامس،‌ خوشبوکننده‌ها و شستشودهنده‌ها،‌ نمی‌توانند جایگزین مسواک زدن شوند. این سه موجب حس تازگی در دندان می‌شوند،‌ اما به‌گفته سوهاتا، مسواک زدن و کشیدن نخ دندان تنها راه‌های مؤثر در ازبین‌بردن پلاک‌های دندان هستند.

منبع:دندانه

 

۴۰نکته‌ای که از رازهای مهم حفظ سلامت دند‌ان‌ها هستند و معمولا دندان‌پزشکان در مطب خود فرصت و فراغتی برای گوشزد کردن آن‌ها به شما ندارند، آشنا می‌کنیم.

۱ لااقل روزی ۲ بار، اول صبح و شب، لازم است دندان‌ها مسواک زده شوند.

۲ لااقل روزی یک بار قبل از مسواک‌زدن باید با نخ دندان حاوی فلوراید، بین دندان‌ها تمیز شوند.

۳ هفته‌ای ۲ تا ۳ بار باید از دهان‌شویه فلوراید ۲/۰ درصد استفاده شود.

۴ هفته‌ای ۱ تا ۲ بار باید از دهان‌شویه کلرهگزیدین ۱۲/۰درصد استفاده شود.

۵ افراد با ریسک بالای پوسیدگی دندان، باید هر ۳ تا ۴ ماه یک بار به دندان‌پزشک مراجعه کنند و افراد با ریسک کمتر، هر ۶ تا ۹ ماه یک بار.

۶ افراد با ریسک بالای پوسیدگی دندان باید هر ۱۲ تا ۱۸ ماه یک بار از دندان‌های خود کلیشه رادیوگرافی تهیه کنند و افراد با ریسک کمتر، هر ۲۴ تا ۳۶ ماه یک بار.

۷ استفاده از آدامس‌های فاقد قند پس از مصرف غذاهای حاوی ساکارز یا تنقلات به مدت ۵ تا ۳۰ دقیقه توصیه می‌شود.

۸ استفاده از خمیر دندان‌های حاوی فلوراید مناسب و مواد ساینده کم همراه با مسواک توصیه می‌شود.

۹ دهان‌شویه آب‌نمک ممکن است مفید باشد اما جایگزین روش‌های پیشگیری فوق‌الذکر نمی‌شود.

۱۰ دندان‌های شیری کودکان تا سن ۱۱ تا ۱۲ سالگی باید تحت کنترل باشند و بدون حفظ فضایشان نباید آن‌ها را کشید.

۱۱ کشیدن دندان‌های شیری منجر به از دست رفتن فضای دندان‌های دایمی زیرین می‌شود و نیاز به درمان‌های ارتودنسی را واجب می‌کند.

۱۲ به محض رویش اولین دندان دایمی در سن ۶ تا ۸ سالگی باید شیارهای آن از نظر ابتلا به پوسیدگی مورد معاینه قرار گرفته و در صورت لزوم بسته شوند.

۱۳ در صورتی که به صورت ژنتیکی ناهنجاری‌های دندانی یا فکی در والدین یا بستگان کودک وجود داشته باشد، بهتر است کودک از سنین ۱۰ سالگی تحت کنترل دندان‌پزشک متخصص کودکان یا ارتودنسی قرار گیرد.

۱۴ وجود فاصله بین دندان‌های شیری معمولا طبیعی است و نباید موجب نگرانی والدین شود.

۱۵ مقادیری بی‌نظمی و درهم‌رفتگی دندان‌های پایینی در سنین ۸ تا ۹ سالگی معمولا طبیعی است و به مرور برطرف می‌شود.

۱۶ درد نداشتن دندان‌ها الزاما بیانگر سالم بودن آن‌ها و نداشتن پوسیدگی نیست.

۱۷ در صورتی که دندانی درد شدید داشته باشد، نشان‌دهنده تخریب وسیع عاج و عصب دندان است و احتمال نیاز به درمان ریشه را مطرح می‌کند.

۱۸ قسمت‌هایی از دندان که در معرض پوسیدگی بوده‌اند، در صورت بهبود بهداشت، موادمعدنی جذب می‌کنند و پوسیدگی را متوقف می‌کنند.

۱۹ نواحی متوقف شده فوق‌الذکر می‌توانند رنگ جذب کنند و قهوه‌ای باشند و احتیاجی به ترمیم نیست.

۲۰ هر تغییر رنگی روی سطح جونده دندان‌ها، الزاما پوسیدگی نیست و نیاز به ترمیم ندارد.

۲۱ در صورت ترمیم دندان با مواد فلزی غیرهمرنگ (آمالگام)، احتمال حساس بودن دندان به سرما و سایر محرک‌ها ظرف مدت ۴۵ روز تا ۲ ماه وجود دارد.

۲۲ در صورت ترمیم دندان با مواد همرنگ، حساسیت دندان‌ها بیش از یک هفته قابل‌توجیه نیست و باید بررسی شود.

۲۳ در صورتی که پس از ترمیم دندان خود احساس بلندی می‌کنید، در اولین فرصت به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.

۲۴ بلندی ترمیم می‌تواند سبب حساسیت به سرما و گرما شده یا سبب شکستگی ترمیم یا دندان شود.

۲۵ در مراحل اولیه پوسیدگی دندان که بیشتر به صورت حساسیت به شیرینی یا سرما نشان داده می‌شود، به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.

۲۶ پس از بروز درد شدید، خودبه‌خود و شبانه که بعضا با داروهای مسکن نیز آرام نمی‌شود، دندان نیاز به درمان ریشه پیدا می‌کند.

۲۷ ظرف مدت ۳ هفته پس از پایان درمان ریشه حتما باید پانسمان با مواد ترمیمی دایمی جایگزین شود.

۲۸ دندان‌های درمان ریشه شده به دلیل از دست دادن بیشتر بافت‌های خود، بسیار ضعیف ‌شده و مستعد شکستن هستند.

۲۹ پس از درمان ریشه، خوردن غذاهای سفت ممکن است سبب شکستن دندان شود.

۳۰ بافت‌‌ها و دیواره‌های دندان درمان ریشه شده باید تقویت شود تا احتمال شکستن کاهش یابد.

۳۱ درصورتی که دندان درمان ریشه شده دچار شکستگی شود، لبه آن معمولا به زیر لثه امتداد یافته و نیاز به جراحی لثه را نیز مطرح می‌کند.

۳۲ ریشه دندان‌های درمان ریشه شده در رادیوگرافی به‌صورت نوارهای سفیدی دیده می‌شوند.

۳۳ این نوارهای سفید باید به صورت متراکم و یکنواخت تا نوک ریشه امتداد یافته باشد.

۳۴ هر دندان درمان ریشه شده‌ای نیاز به روکش ندارد.

۳۵ دندان‌هایی که درمان ریشه نشده‌اند نیز ممکن است به دلایل دیگری مانند تخریب وسیع یا زیبایی نیاز به روکش داشته باشد.

۳۶ در مواردی که چند دندان در کنار هم به صورت جداگانه قرار گرفته‌اند و لازم است همه آن‌ها روکش شوند، به هیچ عنوان نباید به یکدیگر چسبانده شوند بلکه باید به صورت جداگانه روکش شوند تا امکان تمیز کردن نواحی بین دندانی و حفظ سلامت لثه‌ها می‌سر شود.

۳۷ در صورتی که دندانی کشیده شده است، برای جایگزینی دندان از دست رفته، دو دندان مجاور ناحیه بی‌دندانی پایه گرفته شده و ناحیه وسط پر ‌شود. به این روش که یکپارچه بوده و ۳ دندان (۲ دندان پایه و یک دندان وسط) متصل به هم هستند، بریج یا پل گفته می‌شود.

۳۸ زیر بریج باید به وسیله نخ‌هایی که از نخ دندان ضخیم‌تر است و «سوپر فلاس» نامیده می‌شود، تمیز شود.

۳۹ عبور دادن دهان‌شویه با فشار از زیر بریج به پاکسازی بیشتر کمک می‌کند.

۴۰ در صورتی که دندان‌های دو طرف ناحیه بی‌دندانی سالم هستند، برای پرهیز از آسیب دیدن این دندان‌ها می‌توان به کمک ایمپلنت فضای بین دو دندان را جایگزین کرد.

منبع:

 

یک دندانپزشک گفت: یکی از عوارض بیماری‌های لثه مادران زایمان زودرس است که این بیماری‌ها با افزایش انقباضات رحمی منجر به زایمان زودرس و تولد نوزاد کم وزن می‌شود.

دکتر زهرا سید معلمی در گفت‌وگو با خبرنگار سینا، درباره تأثیر پوسیدگی دندان مادر باردار بر سلامت جنین اظهار داشت: مهم‌ترین بیماری‌ها در ناحیه دهان بیماری لثه و پوسیدگی دندان است این بیماری‌ها ممکن است تأثیر سوء بر سلامت جنین بگذارد.

این دندانپزشک درباره بیماری‌های لثه تصریح کرد: بیماری‌های لثه در سنین میانسالی شیوع بیشتری پیدا می‌کنند، اگر مادر باردار مبتلا به بیماری لثه بهداشت دهان را رعایت نکند این بیماری تشدید می‌شود و در دوران بارداری اثرات منفی زیادی روی جنین دارد.

زایمان زودرس و تولد نوزاد کم‌وزن از عوارض بیماری لثه مادر
سیدمعلمی درباره عوارض بیماری لثه برای مادر باردار گفت: یکی از عوارض بیماری‌های لثه زایمان زودرس است، در بیماری‌های شدید لثه ماده‌ای به نام پروستاگلاندین ایجاد می‌شود که افزایش این ماده در خون باعث افزایش انقباضات رحمی شده و در نتیجه زایمان زودرس رخ می‌دهد.

وی در ادامه گفت: یکی دیگر از مشکلاتی که بیماری‌های لثه به وجود می‌آورند تولد نوزاد کم وزن است‏، بنابراین توصیه می‌شود در این دوران اگر مادر بیماری لثه دارد حتما برای درمان اقدام کند، تحقیقات نشان داده انجام یک جرم‌گیری ساده از بروز مشکلات جدی برای سلامتی مادر و جنین جلوگیری می‌کند.

درمان دندان مادر باردار خطری برای جنین ندارد
این دندانپزشک درباره درمان‌های دندانپزشکی برای مادر در دوران بارداری اذعان داشت: جرم‌گیری دندان مادر در هر کدام از ماه‌های بارداری خطری را ایجاد نمی‌کند، در سه ماهه دوم بارداری نیز انجام سایر امور دندانپزشکی برای مادر از نظر تأثیر بر جنین بی‌خطر است.

وی توصیه کرد: بهتر است مادر پیش از اقدام به بارداری با مراجعه به دندانپزشک از سلامت دهان و دندان‌های خود اطمینان حاصل کند و آموزش‌های لازم برای رعایت بهداشت فردی را از دندانپزشک خود یاد بگیرد.

پوسیدگی دندان مادر پس از تولد به نوزاد منتقل می‌شود
سیدمعلمی پوسیدگی دندان را مهم‌ترین بیماری دهان در تمامی سنین دانست و گفت: این بیماری به شدت بیماری لثه تاثیرات نامطلوب روی جنین ندارد ولی تاثیرات پوسیدگی دندان مادر پس از تولد کودک دیده می‌شود.

این دندانپزشک بیان کرد: وقتی که مادر دارای پوسیدگی دندانی فعال باشد، باعث افزایش خطر پوسیدگی در دهان کودک می‌شود در همان مراحل اولیه تولد و حتی در زمانی که هنوز دندان‌های کودک رویش پیدا نکرده‌اند، میکروب‌های پوسیدگی‌زا در همان تماس‌های اولیه از دهان مادر به دهان کودک منتقل شود.

سیدمعلمی ادامه داد: مهم‌ترین نوع باکتری‌های پوسیدگی‌زا که استرپتوکوک‌میوتانس نام دارد در شیارهای زبان کودک تجمع پیدا می‌کند و بلافاصله پس از این‌که کودک دندان‌دار می‌شود این تجمع بر روی دندان‌ها انجام می‌شود و ریسک پوسیدگی در این کودک افزایش پیدا می‌کند.

این متخصص دندانپزشکی به راه‌های دیگر این انتقال اشاره کرد و گفت: گاهی این انتقال افقی است یعنی از سایر فرزندان به کودک انجام می‌شود حتی اگر در مهدکودک ارتباط مشترکی بین کودکان وجود داشته باشد ممکن است این انتقال رخ دهد.

وی افزود: بنابراین باید سعی کنیم علاوه بر از بین بردن پوسیدگی دندان مادر و حذف میکروب‌ها، راه‌های انتقال میکروب‌ها را هم از بین ببریم به عنوان مثال باید توجه داشته باشیم چشیدن غذا با قاشق کودک توسط فرد بزرگسال و همچنین فوت کردن به غذای کودک برای خنک کردن غذا باعث انتقال میکروبی می‌شود.

وی گفت: گاهی بزرگسالان پستانک کودک را که آلوده شده در دهان خود تمیز می‌کنند که این کار درست نیست و منتقل کننده میکروب‌های پوسیدگی‌زا از دهان مادر یا مراقب کودک به دهان کودک است.

رعایت بهداشت دهان و تغذیه سالم بر مادر باردار واجب است
این متخصص دندانپزشکی تصریح کرد: به مادر باردار برای رعایت بهداشت فردی روزی دوبار مسواک زدن همراه با خمیردندان حاوی فلوراید و استفاده از نخ‌دندان برای تمیز کردن سطوح بین دندانی را توصیه می‌کنیم.

رژیم پرکربوهیدرات عامل افزایش پوسیدگی دندان است
سیدمعلمی در پاسخ به این‌که چه نوع رژیم غذایی سبب افزایش پوسیدگی دندان می‌شود، گفت: تغذیه پرکربوهیدرات استعداد ابتلای به پوسیدگی را افزایش می‌دهد لذا توصیه می‌کنیم در مادران باردار تغذیه پرکربوهیدرات و حاوی مواد قندی کنار گذاشته شود و نهایتا فقط یک‌بار استفاده از مواد قندی را مجاز می‌دانیم.

وی در ادامه افزود: مواد قندی فقط شامل قند و شکر نیست حتی غذاهایی مانند نان و سیب‌زمینی و میوه‌ها هم درصد کمتری ایجاد پوسیدگی‌ می‌کنند، اما موادی که کربوهیدرات ساده‌تر دارند مانند قند، شکر، شکلات، کیک و بیسکویت بیشترین سهم را در ایجاد پوسیدگی‌ دارند و مصرف این مواد باید به شدت محدود شود.

سیدمعلمی مادران باردار را به مصرف میوه‌جات و سبزیجات در بین وعده‌های غذایی توصیه کرد.

این دندانپزشک گفت: یکی از مواردی که برای حفظ سلامت دهان مادر اهمیت دارد استفاده از فلوراید است که می‌توان از خمیردندان و دهانشویه‌های حاوی فلوراید استفاده کرد.

وی افزود: البته آدامس‌های بدون قند هم باعث از بین بردن میکروب‌های پوسیدگی‌زا می‌شوند و به بهداشت دهان مادر کمک می‌کنند.

سیدمعلمی بحث مراقبت از دندان با تجویز دندانپزشک در دوران بارداری را بسیار مهم دانست و اظهار داشت: اگر پوسیدگی فعالی در دندان دیده می‌‌شود دندانپزشک باید پوسیدگی را حذف کند و با مواد ترمیمی آن را جایگزین کند و جرم‌گیری دندان‌ها هم بسیار مهم است.

این متخصص دندانپزشک گفت: این‌که مادرها تحمل درد دندان را بهتر از درمان می‌دانند کاملا اشتباه است زیرا عفونتی که در دهان باشد عوارض بدتری برای مادر و جنین دارد و یا باعث زایمان زودرس می‌شود، بنابراین در هر مرحله‌ای از بارداری که باشد به این موارد باید فوری رسیدگی شود.

سن شش ماهگی اولین مراجعه به دندانپزشکی است
سیدمعلمی توصیه‌هایی برای حفظ سلامت دندان کودک کرد: در سن شش ماهگی با مراجعه به دندانپزشکی اولین ارزیابی خطر پوسیدگی را برای دندان کودک باید داشته باشیم، بر اساس این ارزیابی دندانپزشک توصیه‌های لازم را به مادر می‌کند.

وی افزود: در سن ۱۲ ماهگی باید دندان‌های کودک توسط دندانپزشک معاینه شود البته باید در این زمان دندان‌های والدین کودک هم بررسی شوند.

تمیز کردن لثه و دندان کودک فراموش نشود
سیدمعلمی درباره شیوه تمیز کردن دندان‌های کودک گفت: در ابتدای رویش دندان در کودک، با یک پارچه کاملا تمیز و مرطوب دندان و لثه‌های کودک را پاک می‌کنیم و بعد کم‌کم از مسواکی که متناسب با اندازه دهان کودک باشد، استفاده می‌شود.

این متخصص دندانپزشک بیان کرد: در همان سن ۱۲ ماهگی اگر دندانپزشک خطر ابتلا به پوسیدگی دندان را بالا ارزیابی کند از وارنیش فلوراید برای دندان‌های کودک استفاده می‌کند.

سیدمعلمی درباره مسواک زدن کودک گفت: برای کودک باید روزی دوبار مسواک بزنیم، در ضمن برای سن زیر سه سال که کودک توانایی خارج کردن آب دهانش را ندارد باید از خمیردندان بدون فلوراید استفاده شود یا اگر از خمیردندان حاوی فلوراید مخصوص کودک استفاده می‌شود، باید به میزان بسیار کم(به اندازه دانه برنج) و لایه‌ای بسیار نازک روی مسواک بزنیم.

وی افزود: از سه تا شش سالگی میزان خمیردندان به اندازه یک دانه نخود افزایش می‌یابد تا اگر بلعی هم صورت گرفت میزان فلوراید اضافه مشکلی برای کودک ایجاد نکند.

مصرف شیر در طول شب پوسیدگی ایجاد می‌کند
این متخصص دندانپزشک درباره رابطه بین شیر مادر و پوسیدگی دندان اذعان داشت: مصرف شیر مادر برای کودک بسیار ضروری است و تحقیقات نشان داده که شیر مادر پوسیدگی دندان ایجاد نمی‌کند اما اگر از شیشه استفاده شود، می‌تواند عاملی برای ایجاد پوسیدگی دندانی کودک شود.

وی ادامه داد: پس از سن ۱۲ ماهگی هم اگر شیر مادر بیشتر از هفت بار در طول روز استفاده شود می‌تواند باعث ایجاد پوسیدگی دندان شود.

سیدمعلمی خاطرنشان کرد: عادات غذایی کودک از همان سن یکسالگی شکل می‌گیرد، اگر ما با علاقه‌ای که خود به استفاده از مواد غذایی شور یا شیرین داریم، کودکمان را هم به همان شیوه غذا بدهیم کودک هم به این مواد غذایی عادت می‌کند، در صورتی که اگر از ابتدا به شیوه سالم یعنی مصرف غذاهای کم‌نمک یا غذاهایی که شیرینی زیاد نداشته باشند آموزش دهیم به همان شیوه عادت تغذیه‌ای کودک شکل می‌گیرد.

منبع:دندانه

 

پیرسینگ (piercing) یا سوراخ کاری بدن در فرهنگ‌های قدیم مخصوصاً فرهنگ‌های قبیله‌ای از گذشته وجود داشته است ولی دندانپزشک‌ها در سال‌های اخیر، بیشتر با آن در دهان مراجعین مواجه می‌شوند. پیرسینگ در اطراف دهان، گونه‌ها، بینی و حتی دور چشم انجام می‌شود. یک نوع خاص و عجیب از دستکاری دردهان با هدف به اصطلاح زیبایی، تانگ اسپلیتینگ نام دارد که در آن زبان به دو نیم تقسیم می‌شود و حالتی مثل چنگال پیدا می‌کند.

شایع‌ترین محل پیرسینگ زبان و بعد لب‌ها است. در ادامه گونه‌ها و اطراف فرنوم می‌توانند محل‌هایی برای پیرسینگ باشند. یک مورد نادر و البته خطرناک پیرسینگ، روی زبانچه می‌باشد که در آن احتمال آسپیراسیون حین قرارگیری و بعد از قرار گیری و احتمال تحریک رفلکس تهوع وجود دارد.
پیرسینگ زبان به دو صورت دورسولترال و دورسوونترال انجام می‌شود که دومی شایع‌تر و کم خطر‌تر است.

پیرسینگ لب و دهان و ملاحظات دندانپزشکی آن
پیرسینگ لب و دهان و ملاحظات دندانپزشکی آن

در بقایای فسیل‌ها و اجساد انسان‌های اولیه پیداشده در کاوش‌های باستانی، آثار پیرسینگ دیده‌شده است! در میان قبایل آزتک و مایاهای امریکا، پیرسینگ زبانی شایع بوده است. در خاورمیانه در بین صوفیان هم که در کشور ما از قدمت تاریخی برخوردارند، سوراخ کردن زبان رواج داشته است. در کتاب پیدایش بابل ابراهیم یک حلقه بینی و یک بازوبند به ربکا زن پسرش (اسحاق) داد. رومی‌ها، مایا‌ها و اسکیمو‌ها از پیرسینگ برای مشخص کردن اعضای قوم و گروه خود استفاده می‌کردند. پیرسینگ امروزه در میان زنان شایع‌تر است.

چرا پیرسینگ؟
پیرسینگ یک عملیات جراحی زیبایی بدون فایده از نظر پزشکی است. عوارض و مشکلات کمی ممکن است داشته باشد. طبق مطالعه‌ای که در Clinical Nursing Research در سال ۲۰۰۱ منتشر شد، ۶۲ درصد از کسانی که پیرسینگ انجام می‌دهند، «منحصربه‌فرد شدن» را علت پیرسینگ می‌دانند. طبق یک مطالعه در آلمان، قربانیان سوءاستفاده جنسی از پیرسینگ به‌عنوان نماد تسلط دوباره بر بدن خود استفاده می‌کنند. پیرسینگ صرفاً می‌تواند جنبه زیبایی داشته باشد و یا یک سنت قبیله‌ای، بومی، مذهبی یا فرهنگی باشد. در تمامی این موارد به‌عنوان یک دندانپزشک با مشاهده این موارد در مراجعینمان، صلاحیت کافی در مورد پرسش یا نصیحت در مورد جنبه‌های روانی و اجتماعی قضیه نداریم، اما می‌توانیم مراجعین را در مورد خطرات پیرسینگ و زیان‌های احتمالی آن آگاه کنیم.
به‌عنوان یک درمانگر با توجه به فلسفه پزشکی «do not har» (به بیمار آسیب نزنید) می‌توانید از ارائه خدمات مرتبط به پیرسینگ خودداری کنید و در مورد آن‌ها بیماران را آگاه کنید. به عنوان یک دندانپزشک خوب در نظر داشته باشید که در صورت تصمیم قطعی مراجعه‌کننده، یک پیرسینگ حرفه‌ای آسیب کمتری را نسبت به یک پیرسینگ غیرحرفه‌ای و ناشیانه وارد می‌کند.

آسیب‌های پیرسینگ

پیرسینگ لب و دهان و ملاحظات دندانپزشکی آن
پیرسینگ لب و دهان و ملاحظات دندانپزشکی آن

دهان حفره‌ای گرم و مرطوب حاوی میلیون‌ها باکتری است. ویروس‌ها، باکتری‌ها و قارچ‌ها می‌تواند به دنبال از بین رفتن تمامی سطح پوشاننده در یک نقطه از مخاط دهان یا پوست، از آن نقطه وارد بافت‌ها و ارگان‌ها شده و عفونت ایجاد کنند. ریسک انتقال عوامل بیماری‌زا مانند هپاتیت و ایدز هم حین انجام پیرسینگ و بعد از انجام با توجه به آسیب به بافت نرم و زخم ایجادشده، وجود دارد.
ریسک آلرژی به جواهر و زینت‌آلات مورداستفاده در پیرسینگ همیشه وجود دارد. مخصوصاً این قضیه در استفاده از تزئینات نیکلی جدی است.
بافت اسکار بعد از پیرسینگ ممکن است باقی بماند و اسکار دائمی تبدیل بشود. یکی دیگر از عوارض احتمالی پیرسینگ، ایجاد گوشت اضافه یا کلوئید است.
آدم و تأخیر در بهبود زخم پیرسینگ ممکن است اتفاق بیفتد و فرد را دچار اذیت کند. خونریزی و درد هم یافته‌های غیر شایعی به دنبال پیرسینگ نیستند.
ریسک زیادی برای تروماهای دهانی، تحلیل لثه و شکستگی و ترک دندان‌ها متعاقب پیرسینگ و استفاده از تزئینات روی لب و داخل دهانی وجود دارد.
تداخل با بلع، جویدن، صحبت کردن و… بعد از پیرسینگ ممکن است وجود داشته باشد و تطابق با جسم خارجی دردهان مدت‌ها طول بکشد.
در طول اخذ گرافی‌های تشخیصی پیرسینگ ممکن است تداخل، خط و حتی خطر برای فرد ایجاد کند! در نیاز به MRI ممکن است در صورت خارج نکردن اجسام خارجی فلزی، سوختگی ایجاد شود! حتی در استفاده از آرامبخشی هوشیارانه، حضور یک جسم خارجی دردهان با خطر بلعیده شدن و یا حتی خفگی همراه است.

بهداشت و ملاحظات حین و بعد از پیرسینگ

پیرسینگ لب و دهان و ملاحظات دندانپزشکی آن
پیرسینگ لب و دهان و ملاحظات دندانپزشکی آن

مهم‌ترین نکته در مبادرت به پیرسینگ، آگاهی در مورد ریسک‌های احتمالی و خطرات بهداشتی است. پیرسینگ باید توسط فرد حرفه‌ای و با رعایت تمامی اصول بهداشتی و استریلیزاسیون صورت گیرد. در غیر این صورت احتمال انتقال بیماری‌های واگیردار در جریان انجام آن کم نیست! هپاتیت و ایدز خطرناک‌ترین ویروس‌هایی هستند که امکان آن وجود دارد در پیرسینگ غیربهداشتی بین افراد منتقل شوند. وسایل مورداستفاده، مانند وسایلی که در دندانپزشکی استفاده می‌شوند باید یا اتوکلاو شوند و یا یک‌بارمصرف باشند! وسایلی که مستقیم با خون و بافت تماس ندارند هم ضدعفونی می‌شوند. کسی که پیرسینگ انجام می‌دهد باید از دستکش استفاده کند و کلیه نکات بهداشتی را رعایت نماید.
بهبود محل زخم پیرسینگ حداقل یک ماه و حداکثر شش ماه ممکن است طول بکشد. پیرسینگ کاران (سوراخ کاران) حرفه‌ای، انجمنی در امریکا به اسم Association of Professional Piercers (APP) دارند که دستورالعمل‌هایی برای مراجعین پیرسینگ در نظر گرفته است. ثابت نگه‌داشتن و دستکاری نکردن موضع پیرسینگ، شست‌وشو با دهان‌شویه بدون الکل و فشار گاز در صورت ایجاد خونریزی توصیه‌هایی هستند که توسط این انجمن ارائه‌شده‌اند.
دوروبر جسم تزئینی (جواهر) را تمیز نگه‌دارید. شستن با آب و صابون و خشک‌کردن آن هرروز توصیه می‌شود.
در صورت احساس تورم غیرعادی و عفونت حتماً به درمانگر مراجعه کنید.
از نوشیدنی‌های حاوی الکل، غذاهای حاوی نمک، فلفل و غذاهای اسیدی و … استفاده نکنید.
حلقه یا تزئین داخل محل پیرسینگ اگر خارج شود محل به‌تدریج بسته می‌شود. معمولاً اگر بنا به دلایلی مانند درمان دندانپزشکی یا جراحی دردهان نیاز به خارج کردن جسم تزئینی پیرسینگ باشیم، باید از وسیله‌ای موقتی استفاده شود تا مسیر بسته نشود.
ملاحظات بلافاصله بعد از پیرسینگ درست مثل ملاحظات جراحی است. قبل از پیرسینگ هم بیمار نباید مشکل انعقادی داشته باشد یا این‌که مصرف‌کننده طولانی‌مدت آسپرین باشد. کشیدن سیگار هم در روزهای بلافاصله بعد از پیرسینگ ممنوع می‌باشد.
افرادی که دارای پیرسینگ هستند به‌طور اکید نباید از ظروف مشترک با بقیه افراد استفاده کنند. نباید از استخرهای عمومی استفاده نمایند و در تماس‌های نزدیک هم حتی المکان از بوسیدن، روبوسی و تنفس دهان‌به‌دهان با دیگران خودداری کنند.

مشکلات مراجعین دارای پیرسینگ به دندانپزشک

دندانپزشک اگر با زخم باز بعد از پیرسینگ مواجه شود، باید با شست‌وشو، ضدعفونی و پاکسازی ناحیه، احتمال عفونت را کاهش دهد.
مواردی که بعد از پیرسینگ بیمار در مورداستفاده از آن‌ها منع مصرف دارد و یا باید رعایت کند:
غذاهای داغ، حاوی نمک زیاد، چسبنده و اسیدی را فردی که پیرسینگ انجام می‌دهد نباید مصرف کند. از خوردن لقمه‌های بزرگ باید اجتناب شود. جویدن آدامس، دستکاری با جسم خارجی و یا ناخن در محل پیرسینگ با خطر عفونت جسم خارجی همراه است. حضور افراد دارای پیرسینگ در استخرهای عمومی و مکان‌هایی ازاین‌دست ممکن است هم برای خودشان و هم دیگران حاوی اشکال باشد و خطر انتقال عوامل بیماری‌زا را در برداشته باشد. استفاده از گاردهای دهانی ورزشی حتماً باید بعد از خارج کردن پیرسینگ صورت گیرد.

درآخر
پیرسینگ چه دلمان بخواهد، چه نخواهد، چه در فرهنگ ما مقبول یا مطرود باشد، جز مواردی است که در برخی جوامع رایج شده است. در کشور ما هم حتی باوجود ملاحظات فرهنگی، این نوع تزئینات نایافتنی نیستند! بنابراین وظیفه دندانپزشکان است که آگاهی کافی در مورد جزئیات خطرات، عوارض، مشکلات مراجعه‌کنندگان و راه‌حل‌های آن‌ها داشته باشند و بتوانند مراجعین خود را به نحو احسن راهنمایی کنند

منبع:دندانه

 

 

 

کلر و فلوئر دوتا از خطرناک ترین و واکنش پذیرترین گازهای موجود در این سیاره هستند اما رفتار عنصرها بستگی به نوع ترکیبی که در آن حضور دارند دارد. برای مثال اگر سدیم با کلر مخلوط کنید نمک خوراکی بدست می آید و اگر سدیم را با فلوئور مخلوط کنید چیزی بدست می‌آید که باعث تقویت دندان‌هایتان می‌شود. همان چیزی که دندان‌پزشکتان به آن فلوراید می‌گوید در واقع سدیم فلوراید یا شاید ترکیب مشابه دیگری مانند فلوراید قلع و یا مونوفلوروفسفات سدیم باشد. چیزی که همه این مواد در آن مشترک هستند یون‌های فلوراید است.

اما برای مدت‌های طولانی کسی نمی‌دانست که چرا فلوراید به جلوگیری از پوسیدگی دندان کمک می‌کند، و مانند خیلی اکتشافات بزرگ دیگر کاملاً به طور اتفاقی کشف شد.

ماجرا به سال ۱۹۰۱ بر می گردد، زمانی که دندان‌پزشکی به نام فردریک مَکِّی به کلورادو اسپرینگ نقل مکان کرد. به مانند همه دندان‌پزشکان دیگر، او نیز زمان زیادی را صرف مشاهده‌ی دندان های مردم می‌کرد و با تعجب متوجه شد که بیشتر دندان‌های مردم محلی دارای لکه‌های قهوه‌ای بود، حتی دندان‌هایی که از جهات دیگر دارای سلامت کامل بودند. اما علی‌رغم ظاهر بدشان به نظر می‌رسید که دندان‌های مردم محلی مقاومت بیشتری نسبت به پوسیدگی داشتند. نه او و نه هیچ یک از دوستان دندان پزشکش تا به حال چنین چیزی ندیده بودند و این مسئله سی سال از وقت او و همکارانش را گرفت تا بالاخره آن کشف کردند.
مردم کلورادو اسپرینگ دندان‌هایی با ظاهر زشت ولی سالم داشتند چرا که آب شرب آن منطقه پر از فلوراید طبیعی بود. محققان دیگری کشف کردند تا زمانی که غلظت فلوراید آب کمتر از یک میلیونم باشد، بدون ایجاد آن لکه‌های قهوه‌ای زشت باعث حفاظت دندان‌ها در مقابل کرم خوردگی می‌شود. بر اساس این یافته، در سال ۱۹۴۵ شهر گرند رَپید در ایالت میشیگان اولین شهر ایالات متحده شد که فلوراید را به آب شرب مورد استفاده شهروندانش اضافه کرد و برای پانزده سال محققان میزان پوسیدگی دندان را بین کودکان آن شهر پیگیری کردند. تعداد پوسیدگی دندان‌ها ۶۰٪ کاهش یافت و طولی نکشید که همه به آب شرب و خمیر دندان‌هایشان فلوراید اضافه کردند.

اما هنوز دندان پزشکان مطمئن نبودند که چرا فلوراید چنین اثری دارد. اما در نهایت در سال ۱۹۶۲ دلیل آن را کشف کردند. آن‌ها کشف کردند که علت تاثیر فلوراید ارتباط زیادی با ترکیب شیمیایی مینای دندان که لایه‌ی سخت بیرونی دندان است دارد. مینای دندان حاویِ ترکیبی به نام هیدروکسی آپاتیت است. زمانی که باکتری‌های روی دندان شما در حال هضم قندهای موجود در دهان شما هستند، قادرند به اندازه کافی اسید تولید کنند که هیدروکسی آپاتیت موجود در مینای دندان را در خود حل کند که سپس باعث تولید یون‌های کلسیم و فسفات می‌شود. فلوراید با ترکیب شدن با این یون‌ها ترکیب متفاوتی را تولید می‌کند. فلور آپاتیت، که با دندان یکی شده و به عنوان مینای اصلاح شده در می‌آید و از آن جایی که برای حل کردن فلور آپتایت نیاز به غلظت بالاتری از اسید است، این مینای دندان جدید بسیار بیشتر در برابر پوسیدگی مقاوم است. پس هرچند فلوئور ممکن است بسیار خطرناک باشد اما فلوراید بهترین راه محافظت از دندان‌هایتان است.
منبع:دندانه

 

رئیس انجمن پریودنتولوژی ایران با اعلام اینکه بیش از ۷۰ درصد مردم از بیماری‌های لثه رنج می‌برند، گفت: بیماری‌های دهان و دندان بعد از سرماخوردگی شایع‌ترین بیماری عفونی به شمار می‌رود.

دکتر بهزاد هوشمند در آستانه برپایی پانزدهمین کنگره انجمن علمی پریودنتولوژی ایران، گفت: هر چند عادات غلط بهداشتی و غذایی به ویژه نبود عادات صحیح و سطح تغذیه‌ای نامناسب و نیز مصرف سیگار و الکل را از عوامل اصلی ابتلا به بیماری ‌ای دهان و دندان عنوان می‌کنند، اما در حال حاضر در جامعه ما مهم‌ترین عامل بالا بودن شاخص بیماری‌های لثه، پایین بودن فرهنگ بهداشت عمومی مردم و سبک نادرست زندگی آنان است.
وی ادامه داد: ۷۵ درصد بیماری‌های حوزه سلامت که شامل بیماری‌های دهان و دندان نیز می‌شود به شاخص‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مربوط است، زیرا همانطور که می‌دانیم، امروزه سلامت به مفهوم سلامت جسمانی، روانی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تعریف می‌شود.

رئیس انجمن پریودنتولوژی ایران از استرس‌های اجتماعی و تنش‌های روانی به عنوان دیگر عوامل بالا بودن آمار بیماری‌های لثه و دهان نام برد و تصریح کرد: از آنجا که این تنش‌ها روی رفتار اجتماعی اثرگذار است و سبب تغییر سبک زندگی می‌شود، روی شاخص‌های سلامت به ویژه سلامت دهان و دندان اثر مستقیم برجای می‌گذارد.

وی گفت: ناسالم بودن سبک زندگی از یک سو و از سوی دیگر مدیریت ناصحیح در حوزه سلامت دهان و دندان سبب شده که نه تنها شاخص‌های سلامت دهان و دندان طی سال‌های اخیر بهبود نیابد، که طی ۱۰تا ۱۵ سال اخیر این شاخص‌ها بد‌تر نیز بشود تا جایی که آمار مبتلایان به بیماری‌های دهان و دندان نسبت به گذشته افزایش یافته است.
هوشمند ادامه داد: مساله اساسی در حوزه بیماری‌های دهان و دندان، آموزش صحیح به افراد و مراقبت از وضعیت سلامت دهان و دندان از‌‌ همان ابتداست که امروزه بر پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان از دوره قبل از تولد و جنینی تاکید می‌شود.

منبع:دندانه

 

فدراسیون جهانی دندانپزشکی در کنگره سالانه خود دو پروژه بین‌المللی سلامت دهان را معرفی کرد

فدراسیون جهانی دندانپزشکی (FDI) و شرکت دانش‌بنیان GSK در کنگره بین‌المللی سال ۲۰۱۹ این فدراسیون که شهریور امسال در شهر سانفرانسیسکو برگزار شد، دو قرارداد کاری امضاء کردند.

معرفی دو پروژه سلامت‌محور در کنگره جهانی دندانپزشکی۲۰۱۹
معرفی دو پروژه سلامت‌محور در کنگره جهانی دندانپزشکی۲۰۱۹

به گزارش یاهو، یکی از این قراردادها، مربوط به پروژه‌ای دوساله با همکاری «قطار لبخند»، موسسه خیریه کودکان دارای شکاف کام و لب است که GSK حمایت از آن را بر عهده دارد.

در این پروژه، FDI و قطار لبخند به کمک یکدیگر به دندانپزشکان و سایر درمانگرانی که در درمان کودکان مبتلا به این اختلال نقش دارند آموزش‌هایی را ارائه خواهند داد. همچنین از دیگر بندهای این پروژه، تهیه اطلاعات آموزشی برای بیماران مبتلا به شکاف کام و لب و خانواده‌های آن‌ها درباره اهمیت سلامت دهان، افزایش آگاهی درباره چالش‌های سلامت دهان پس از جراحی شکاف کام و لب و ضروریات بهداشت دهان در افراد مبتلا به این اختلال است.

خانم دکتر کاترین کل، رئیس FDI، در سخنرانی خود در کنگره بین‌المللی این فدراسیون درباره اختلال شکاف کام و لب گفت: «در دنیا از هر ۷۰۰ کودک، یک کودک به شکاف کام و لب مبتلا است و پیش‌بینی ما این است که تنها در هندوستان، هر روز ۱۰۰ کودک مبتلا به این اختلال به دنیا می‌آیند که بسیاری از آن‌ها زنده نمی‌مانند.»

او ادامه داد: «درمان کودکان مبتلا به شکاف کام و لب با همکاری تیمی شامل پرستار، جراح پلاستیک، دندانپزشک کودکان، متخصص گفتاردرمانی و ارتودنتیست ممکن است و این یعنی بسیاری از مردم در کشورهای کم‌درآمد یا با درآمد متوسط هرگز به درمان‌های اصولی دست پیدا نمی‌کنند. خوشبختانه خیریه قطار لبخند با کار شبانه‌روزی در جهت توانمند کردن گروه‌های درمانی شکاف کام و لب در مناطق کم‌برخوردار در حال تلاش برای تغییر این موقعیت است.»

سوزانا شفر، رئیس موسسه خیریه قطار لبخند هم در سخنرانی خود گفت‌: «مراقبت منظم از سلامت دندان‌ها در کودکان مبتلا به شکاف کام و لب برای جلوگیری از خطرات فزاینده بیماری‌های دهان ضروری است. بسیار مهم است که متخصصین سلامت دهان، بیماران مبتلا به این اختلال و خانواده‌‌های آن‌ها را در جهت تأمین بهداشت دهان یاری کنند.»

رونمایی از سند الگوی درمان افراد مبتلا به بی‌دندانی نسبی

از دیگر برنامه‌های کنگره جهانی دندانپزشکی ۲۰۱۹، معرفی نقشه راه تغییر الگوی مراقبت‌های بهداشتی و درمانی افراد با دندان‌های از دست رفته، از مدل بایومدیکال و درمانی به یک مدل بیمارمحور، جامع و با تمرکز بر روی پیشگیری بود. این سند که نقشه راه ۳C یا (Collaborative Care Continum) نام گرفته و با حمایت شرکت GSK طراحی شده است، این قابلیت را دارد که هر دندانپزشک بتواند بر اساس آن ریسک‌های موجود، برنامه‌ریزی برای مراقبت از بیمار و درمان بیماران مبتلا به بی‌دندانی نسبی را در هر کیس تخمین بزند.

توصیه‌های موجود در این چشم‌انداز، به سه بخش «پیش از درمان و فاز تشخیص»، «فاز درمان» و «بعد از درمان و مراقبت‌های طولانی‌مدت» تقسیم شده است. برای مشاهده این سند به آدرس https://www.fdiworlddental.org/sites/default/files/media/resources/pdp-white_paper-en.pdf مراجعه نمایید.

درباره GSK

GlaxoSmithKline که به اختصار GSK نامیده می‌شود، یک شرکت دانش‌بنیان با هدف کمک به افزایش طول عمر و کیفیت زندگی افراد است. این شرکت در سطوح بین‌المللی به تحقیق، توسعه و ساخت داروهای نوین، واکسن‌ها و محصولات بهداشتی در زمینه سلامت دهان، تسکین درد، آلرژی و آنفولانزا و سلامتی عمومی می‌پردازد.

معرفی دو پروژه سلامت‌محور در کنگره جهانی دندانپزشکی۲۰۱۹
معرفی دو پروژه سلامت‌محور در کنگره جهانی دندانپزشکی۲۰۱۹

گفتنی است کنگره جهانی سالانه فدراسیون بین‌المللی دندانپزشکی، در سال ۲۰۱۹ از ۴ تا ۸ سپتامبر (۱۳ تا ۱۷ شهریور ۹۸) در سانفرانسیسکو برگزار شده است.

این کنگره سال ۲۰۲۰، از ۱ تا ۴ سپتامبر در چین و سال ۲۰۲۱، از ۲۶ تا ۲۹ سپتامبر در استرالیا برگزار خواهد شد.

منبع:دندانه

 

نتایج یک مطالعه در کشور انگلیس نشان می‌دهد ۶۰ در صد مردم با استفاده ازهر شیئی، برای درآوردن خرده غذاهای بین دندان‌ها، سلامت دهان خود را به مخاطره می‌اندازند.
از جمله وسایلی که مردم اعتراف کرده‌اند بدین منظور به کار می‌برند می‌توان از پیچ آچار، قیچی، گوشواره، سوزن و چاقو نام برد.

این تحقیقات که توسط انجمن بهداشت دندان بریتانیا به عمل آمده، همچنین نشان می‌دهد که در ۲۳ درصد کسانی که خرده غذاهای بین دندان‌ها را تمیز نمی‌کنند خطر بیماری‌های لثه و بوی بد دهان بیشتراست.

دکتر نایجل کار‌تر، مدیر اجرایی این انجمن می‌گوید لازم است که به مردم در مورد اهمیت بکار بردن نخ دندان برای تمیز کردن دندان‌ها آموزش داده شود.

دکترکار‌تر می‌افزاید که استفاده از نخ دندان بخش مهمی از بهداشت دندان است که به سلامت دندان و لثه کمک می‌کند ولی در عین حال باید استفاده از نخ دندان با ملایمت صورت گیرد و دقت شود که به لثه‌ها صدمه‌ای وارد نشود.

به عقیده دکتر کار‌تر بهترین وسیله برای بیرون آوردن ذرات غذا از بین دندان‌ها استفاده از خلال دندان است.

دکتر کار‌تر می‌گوید:» ایده بیرون آوردن ذرات غذا از فاصله دندان‌ها با پیچ آچار ممکن است در بدو امر خنده دار به نظر برسد ولی عملا این یک نگرانی مهمی است که بعضی از مردم از هر وسیله در دسترس برای پاک کردن دندان خود استفاده می‌کنند. پیچ آچار از ابزار سختی است که قابلیت انعطاف ندارد و فکرنمی کنم که مردم متوجه این حقیقت باشند که استفاده از یک چنین وسایلی چه آسیبی ممکن است به لثه‌های آنان بزند.»

از جمله وسایل دیگری که مردم اعتراف می‌کنند برای خلال کردن دندان از آن استفاده می‌کنند می‌توان از کلید، چوب کبریت، سوهان ناخن، مداد، و چنگال نام برد.

منبع:دندانه

 

چند نکته کلیدی برای انتخاب دهانشویه مناسب

دکتر مروارید مافی
متخصص بیماری‌های لثه و استادیار دانشکده دندان‌پزشکی جندی شاپور اهواز

اگر به یکی از داروخانه‌ها یا سوپرمارکت‌های سطح شهر مراجعه کنید، انواع دهانشویه‌ها را خواهید یافت که ممکن است موجب سردرگمی شما در انتخاب دهان‌شویه مناسب شود. برخی از آن‌ها حس طراوت و تازگی به دهان می‌بخشند و بوی بد دهان را از بین می‌برند، برخی دیگر نیز به دلیل داشتن فلوراید می‌توانند از پوسیدگی دندان‌ها جلوگیری کرده و پوسیدگی‌های اولیه دندان‌ها را ترمیم کند، اما برخی دیگر از دهان‌شویه‌ها نیز آثار درمانی دارند و در کنترل بیماری‌های لثه موثرند.

حتما باید به این نکته دقت داشت که دهان‌شویه‌ها جای مسواک و نخ دندان را نمی‌گیرند و استفاده نابجا از آن‌ها ممکن است موجب پنهان‌سازی پوسیدگی دندان و در نتیجه تاخیر در درمان بیماری‌هایی مانند التهاب شدید لثه و عفونت‌های چرکی دهان و لثه شود.
در صورتی که پس از مسواک‌ زدن کامل، دهان هنوز بوی بدی داشته باشد، تشخیص بیماری‌های لثه ارزش دارد. در این شرایط نباید آن را با دهان‌شویه‌های معطر پوشاند و باید به دندان‌پزشک مراجعه کرد.

دهان‌شویه‌های دارای فلوراید
فلوراید در برخی دهان‌شویه‌ها، ماده اصلی است و در برخی دیگر جزئی از فرمولاسیون دارویی برای پیشگیری از پوسیدگی دندان است. استفاده از دهان‌شویه حاوی فلوراید در افرادی که ریسک ابتلا به پوسیدگی‌های پیش‌رونده و وسیع را دارند، توصیه می‌شود.

افرادی که از داروهای کاهنده فشار خون استفاده می‌کنند و به همین دلیل دچار زروستومی یا خشکی دهان شده‌اند، افرادی که به دلیل اشعه‌درمانی (رادیوتراپی) در سر و گردن، دچار خشکی دهان هستند، افرادی که از دخانیات یا مواد مخدر استفاده می‌کنند، افرادی که به دلیل مشکلات جسمی یا ذهنی قادر به مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن نیستند، کودکان و نوجوانانی که دندان‌های دائمی آن‌ها تازه در حال رویش بوده و میزان فلوراید موجود در ساختار دندانی آن‌ها ناکافی است، از گروه‌های دارای ریسک بروز پوسیدگی‌های پیش‌رونده هستند و از استفاده از دهان‌شویه‌های حاوی فلوراید سود می‌برند.

مصرف دهان‌شویه حاوی فلوراید در کودکان زیر شش سال، به علت عدم توانایی در کنترل رفلکس بلع توصیه نمی‌شود، مگر این‌که فرد در منطقه‌ای زندگی کند که آب آشامیدنی فاقد فلوراید بوده و استفاده سیستمیک فلوراید مدنظر باشد. اگر هنگام تشکیل تاج دندان‌ها، فلوراید بیشتر از میزان مورد نیاز به دندان‌ها برسد، موجب بروز پدیده فلوئوروزیس در دندان‌ها می‌شود.

در بیشتر مطالعات، استفاده از دهان‌شویه حاوی سدیم فلوراید ۲/. درصد به شکل هفتگی یا دهان‌شویه حاوی سدیم فلوراید پنج صدم درصد به صورت روزانه (پس از مسواک دندان‌ها و قبل از خواب) تجویز می‌شود.

دهانشویه کلرهگزیدین
وی عنوان کرد: جامعه دندان‌پزشکی آمریکا کلرهگزیدین ۲/. درصد را مورد تایید قرار داده است. کلرهگزیدین در سال ۱۹۵۴ در انگلستان به عنوان ضدعفونی‌کننده زخم، نظافت‌کننده پوست و ضدعفونی‌کننده‌ قبل از جراحی به بازار عرضه شد. سپس در دهه ۱۹۷۰ میلادی به عنوان ماده‌ای ضدپلاک میکروبی دهان معرفی شد و استفاده از آن در دندان‌پزشکی افزایش یافت. از دهان‌شویه کلرهگزیدین در مطب دندان‌پزشکی و در منزل نیز استفاده می‌شود.

در خانه به صورت موقت زمانی که مسواک زدن امکان‌پذیر نیست، می‌توان از دهان‌شویه به عنوان جانشین مسواک استفاده کرد. مثلا زمانی که به دنبال جراحی دهان یا جراحی‌های لثه و به دلیل وجود زخم و بخیه امکان استفاده از مسواک وجود ندارد، با کنترل شیمیایی پلاک میکروبی، بهبود زخم و جراحات دهانی تسریع می‌شود.

بهتر است دهان‌شویه کلرهگزیدین نیم ساعت بعد از مسواک زدن استفاده شود تا حداکثر قدرت ضدباکتریایی خود را حفظ کند. اثربخشی این دهان‌شویه به دوز مصرف آن بستگی دارد و نه به غلظت آن. به همین دلیل در صورتی که پزشک شما پس از جراحی برایتان دهان‌شویه کلرهگزیدین تجویز کرده و با مزه تلخ آن مشکل دارید، می‌توانید با استفاده از آب آن را رقیق کنید. دوز درمانی دهان‌شویه کلرهگزیدین مصرف ۱۰ تا ۲۰ میلی‌گرم از دهانشویه با غلظت دوارزده صدم تا ۲دهم درصد است. برای اندازه‌گیری میزان دهان‌شویه می‌توانید از در قوطی دهان‌شویه به عنوان پیمانه استفاده کنید.

چگونه دهانشویه را استفاده کنیم
دهان‌شویه را دوبار در روز (بعد از صبحانه و قبل از خواب) با محلول ۰. ۲ درصد استفاده کنید و به مدت ۳۰ تا ۶۰ ثانیه در دهان نگهدارید. برای تاثیر بهتر دهان‌شویه‌، پس از استفاده‌ کردن از آن، تا ۳۰ دقیقه از شستن دهان و نوشیدن مایعات پرهیز کنید.
البتهاستفاده مرتب و بدون تجویز دندانپزشک از دهان‌شویه کلرهگزیدین ممکن است عوارضی در پی داشته باشد. کلرهگزیدین طعم ناخوشایندی دارد و می‌تواند موجب تغییراتی موقتی در حس چشایی شود. به‌ ویژه این تاثیر در مورد طعم شوری مصداق دارد و موجب بی‌مزه شدن غذا می‌شود و این تغییر به غلظت کلرهگزیدین بستگی دارد. همچنین کلرهگزیدین موجب پدید آمدن رنگ قهوه‌ای بر روی دندان‌ها و پرکردگی‌های همرنگ دندان و مخاط دهان و زبان می‌شود. این تغییر رنگ خارجی بوده و توسط پالیشینگ دندان برطرف می‌شود.

کلرهگزیدین با تاثیر بر تجزیه گلوکز باکتری‌ها از تولید اسید توسط آن‌ها جلوگیری می‌کند و محیط را قلیایی نگه می‌دارد که این عامل زمینه را برای تشکیل جرم فوق لثه‌ای آماده می‌کند. موارد کمی از تورم یک طرفه یا دو طرفه گلو در اثر مصرف کلرهگزیدین گزارش شده است اما تهوع، استفراغ، دردهای شکمی، تنگی‌نفس و اختلال هوشیاری از عوارض بلع اتفاقی کلرهگزیدین و ستیل پیریدینیوم است که باید بلافاصله با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس گرفت.

برخی دندان‌پزشکان به عنوان درمان کمکی برخی از بیماری‌های دهان و دندان یا پاک‌سازی و بهبود پس از جراحی‌های دهان و دندان، دهان‌شویه‌های حاوی آب‌اکسیژنه یا سرم شستشو تجویز می‌کنند. مصرف درازمدت دهان‌شویه‌های اکسیژنه موجب تحریک بافت نرم، از دست رفتن کلسیم سطوح دندان‌ها و ایجاد لکه‌های سیاه روی زبان می‌شود که گاهی اوقات از آن به عنوان زبان مودار یاد می‌شود.

دهانشویه جایگزین مسواک نمی‌شود
به طور معمول نمی‌توان دهان‌شویه را به عنوان جایگزین مسواک در کنترل پلاک میکروبی و تمیز کردن سطوح دندانی استفاده کرد، بلکه بهتر است استفاده از آن به همراه مسواک زدن و در تکمیل آن به کار آید.

در بسیاری موارد افراد اظهار می‌کنند که از نمک برای مسواک زدن استفاده می‌کنند که توصیه می‌شود از این کار به شدت پرهیز شود، زیرا نمک خاصیت سایندگی مسواک را بالا می‌برد و موجب سایش دندان‌ها شده و در بعضی موارد منجر به سایش و تحلیل لثه و بروز حساسیت‌های دندانی می‌شود.

استفاده از دهان‌شویه آب‌نمک به جای مسواک زدن یا نخ دندان توصیه نمی‌شود؛ زیرا قدرت حذف پلاک دندانی را که عامل بروز پوسیدگی دندانی و بیماری‌های لثه‌ای است، ندارد.
منبع:دندانه

 

نتایج مطالعه جدید محققان انگلیسی نشان می‌دهد که بیماری لثه خطر مرگ را در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه افزایش می‌دهد.

محققان دانشگاه برمینگهام متوجه شدند که بیماری لثه با افزایش التهاب سیستماتیک مرتبط با بیماری مزمن کلیه، خط مرگ و میر را در مبتلایان به این دو وضعیت مزمن افزایش می‌دهد.
بیماری لثه ششمین بیماری شایع در انسان است که ۱۱. ۲ درصد از جمعیت جهان را مبتلا کرده است. تحقیقات قبلی همچنین بهداشت ضعیف دهان را با ابتلا به بیماری قلبی، درد زانو، بیماری آلزایمر و انواع مختلفی از سرطان مرتبط دانسته بودند.

«ایان چاپل» استاد دانشگاه برمینگهام در یک بیانیه مطبوعاتی اعلام کرد: ذکر این نکته حائز اهمیت است که بهداشت دهان تنها برای دندان‌ها نیست بلکه دهان دروازه بدن است و علاوه بر اینکه یک ارگان جداگانه محسوب می‌شود، محلی برای ورود باکتری‌ها به جریان خون از طریق لثه است.
بسیاری از مبتلایان به بیماری لثه از بیماری خود مطلع نیستند و احتمالا تنها بعد از مسواک زدن دندان‌ها، متوجه خونریزی می‌شوند، در حالی که آسیب لثه‌ها در آینده به خطری برای سایر نقاط بدن تبدیل می‌شود.

در این مطالعه که در مجله Clinical Periodontology منتشر شد، محققان سوابق دندانی و پزشکی ۱۳ هزار و ۷۸۴ شرکت کننده در سومین بررسی ملی بهداشت و تغذیه را تجزیه و تحلیل کردند و محور توجه خود را بر ۸۶۱ فرد مبتلا به بیماری مزمن کلیه متمرکز کردند.
پژوهشگران در یک پیگیری افزون بر ۱۴ ساله متوجه شدند که در مبتلایان به بیماری مزمن کلیه، میزان مرگ و میر در طول ۱۰ سال، ۳۲ درصد بود اما این میزان برای افرادی که علاوه بر بیماری مزمن کلیه بیماری لثه نیز داشتند، به ۴۱ درصد افزایش می‌یافت.

از سوی دیگر، این اثر در افرادی نیز که علاوه بر دیابت به بیماری مزمن کلیه مبتلا بودند، مشاهده شد به طوری که میزان مرگ و میر این افراد در عرض ۱۰ سال، به ۴۳ درصد افزایش یافت.
محققان با استناد به این ارتباط، اظهار داشتند که تشخیص بیماری لثه به دندان‌پزشکان اجازه می‌دهد به تشخیص بیماری‌های مزمن و پیشگیری از مرگ زودهنگام ناشی از این وضعیت‌ها کمک کنند.

منبع:دندانه

 

معاون بهداشتی دانشگاه علوم‌پزشکی استان زنجان بر جایگاه مناسب استان زنجان در زمینه بهداشت دهان تأکید کرد.

«محمدرضا صائینی» در خصوص وضعیت بهداشت دهان در استان زنجان و فعالیت‌های انجام گرفته در‌ خصوص این موضوع خاطرنشان کرد: بیش از ۹۲ درصد دانش‌آموزان استان تحت پوشش برنامه فلورائدتراپی قرار دارند هم‌چنین در روستا‌ها و شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر جمعیت هم‌چون سلطانیه، طارم و ماهنشان که شامل جمعیتی بالغ بر ۴۱۵ هزار نفر است، فعالیت‌هایی انجام شده است.

وی اظهار کرد: ترمیم رایگان دندان ۶ کودکان، انجام فعالیت‌های درمانی چون عصب‌کشی و پر‌کردن دندان با ۳۰ درصد تخفیف از فرانشیز دولتی و جرم‌گیری رایگان مادران باردار از فعالیت‌های انجام شده در روستا‌ها و شهرهای دارای کمتر از ۲۰ هزار نفر جمعیت است، از این‌رو می‌توان گفت ۱۰۰ درصد مناطق روستایی تحت پوشش این برنامه هستند.

صائینی تصریح کرد: فعالیت مراکز تجمیع خدمات دندان‌پزشکی، فعالیت متخصصان دندان‌پزشکی و اعضای هیئت علمی دانشگاه در درمانگاه دانشکده دندان‌پزشکی از دیگر فعالیت‌هاست که سبب می‌شود مردم استان از خدمات دندان‌پزشکی با قیمت پائین و کیفیت مناسب بهره‌مند شوند.

وی خاطرنشان کرد: آخرین آمار مربوط پیمایش شاخص سلامت دهان و دندان که با DMFT سنجیده می‌شود، مربوط به سال ۹۰ بوده و استان زنجان رتبه مناسبی نسبت به سایر استان‌ها داشته است و نشان می‌دهد که مشکل دهان و دندان مربوط به کل کشور است و قطعا با انتشار آمار پیمایش جدید به مقایسه خود نسبت به گذشته خواهیم پرداخت.

منبع:دندانه

 

زمان مراجعه به دندان‌پزشک، برای تشخیص و انتخاب درمان، دندان‌پزشک ممکن است سوالاتی از شما بپرسد. پاسخ دقیق به این سؤالات می‌تواند تأثیر بسیار مهمی در انتخاب بهترین درمان و حتی حفظ سلامتی جسمی شما داشته باشد. در این مطلب به توضیح تعدادی از سوالاتی که دندان‌پزشکان از مراجعین می‌پرسند می‌پردازیم.

سؤال در مورد وضع سلامت عمومی یا ابتلا به بیماری‌ها
سلامت کلی بدن شما بر انتخاب و نحوه اجرای درمان‌های دندانپزشکی ممکن است که تأثیر بگذارد. برخی از مشکلات پزشکی شما ممکن است تمهیدات خاصی را در مطب دندانپزشکی نیاز داشته باشد. ممکن است نیاز به مصرف دارویی خاص قبل از مراجعه داشته باشید یا دندان‌پزشک بر حسب وضعیت شلامتی شما نوع درمان دندانپزشکی را تغییر دهد. مطالبی را که در مورد سلامتی خود باید به دندانپزشکتان بگویید را از اینجا بخوانید.

سؤال در مورد مصرف دارو‌ها
داروهایی که مصرف می‌کنید را به دندان‌پزشک خود اطلاع دهید. داروهایی که مصرف می‌کنید ممکن است در درمان‌های دندانپزشکی مشکلاتی ایجاد کنند. شاید مصرف روزانه آسپرین از نظر شما خیلی مهم نباشد، ولی وقتی که یک جراحی در دهان شما صورت بگیرد، کنترل خونریزی را دشوار می‌کند. حتی برخی داروهای گیاهی هم می‌توانند مشکلات انعقادی برای شما در کارهای دندانپزشکی ایجاد کنند.

سؤال در مورد سابقه درمان‌های دندانپزشکی
سابقه انجام درمان‌های دندانپزشکی، تعداد مراجعات دوره‌ای و درمان‌هایی که قبلاً برای شما انجام شده است در تشخیص و درمان مشکلات بعدی دهانی شما ممکن است مفید باشند. به علاوه شالوده نگرش و نگاه شما نسبت به درمان‌های دندانپزشکی را در خلال این صحبت‌ها می‌توان فهمید. ترس‌ها، نگرانی‌ها، خاطرات قبلی، تصورات درست یا نادرست شما از دندانپزشکیو احساستان نسبت به درمان می‌تواند به دندان‌پزشکتان کمک کند که درمان بهتری برای شما ارائه کند.

سؤال در مورد شدت، کیفیت و نحوه شروع درد
در مورد درد خود اطلاعات دقیق به دندان‌پزشک بدهید. نحوه شروع درد (خود به خودی شروع می‌شود، با خوردن مواد سرد شروع می‌شود یا با گرما تحریک می‌شود، با فشار غذا درد را احساس می‌کنید) توضیح دهید. شدت درد و نحوه خاتمه درد هم برای دندان‌پزشک مهم است. درد‌ها را با عبارت‌های مانند ذق ذق کردن، دل زدن، تیر کشیدن و … می‌توانید توصیف کنید. گاهی لازم است شدن درد را با یک عدد به دندان‌پزشک خود اطلاع دهید. مثلاً اگر شدید‌ترین دردی که تجربه کرده‌اید نمره ده بدهید، به درد دندانتان عددی بین صفر تا ده اختصاص دهید.

سؤال در مورد انتظارات شما از درمان‌
انتظارات و تصورات شما از درمانی که انجام می‌شود برای دندان‌پزشک مهم است. مثلاً ممکن است شما درمانی را ترجیح بدهید که ولو برای مدت چندسال دندان خودتان را حفظ کنید. یا برعکس درمانی را دوست داشته باشید که مانند ایمپلنت دندان خود شما نباشد ولی برای مدت طولانی تری احتمالاً سرویس بدهد. در درمان‌های زیبایی انتظارات شما از درمان از اهمیت خیلی بالاتری برخوردار است. ممکن است تصورات شما از نتیجه درمان با آنچه که ددانپزشک برای شما در نظر گرفته است یکسان نباشد. شما ممکن است که از ترمیم‌های دندان‌های خود رنگ‌های روشن‌تر درخواست کنید ولی دندان‌پزشک صرفاً بخواهد رنگ طبیعی دندان شما را برگرداند.

سؤال در مورد مدت حضور زخم‌های دهانی
حضور زخم‌های دهانی به مدت طولانی در داخل دهان علامت خوبی نیست. از طرف دیگر بسیاری از زخم‌های داخل دهان خود به خود و بدون مداخله درمانی برطرف می‌شوند و نیاز نیست که بیشتر موارد حتی درمان شوند؛ بنابراین در صورت وجود زخم در داخل دهان شما دندان‌پزشک در مورد مدت حضور آن داخل دهانتان سؤال خواهد کرد. دهان شما می‌تواند آینه نمایان کننده سلامت عمومی شما باشد و بسیاری از بیماری‌ها در دهان علایم خود را نشان دهند. در مورد سرطان‌های دهانی به این مطلب مراجعه کنید.

سؤال در مورد باردار بودن از خانم‌ها
بارداری خانم‌ها از چند جنبه برای دندان‌پزشک اهمیت دارد. یکی از جنبه‌ها در اخذ رادیوگرافی‌های اشعه ایکس دارد که برای جنین در حال تکامل مضر است و تحت شرایط خاص انجام می‌شود. جنبه دیگر به درمان‌های دندانپزشکی و داروهای تجویزی توسط دندان‌پزشک برمی‌گردد؛ بنابراین اگر خانم هستید و در سن باروری قرار دارید در مورد بارداری خود به خصوص در هفته‌های اول به دندان‌پزشک خود اطلاع دهید. در صورتی که تصمیم به بارداری داشته‌اید و یا دوره عادت ماهیانه‌تان به تأخیر افتاده است به دندان‌پزشک خود اطلاع دهید. تا زمان مشخص شدن وضعیت بارداری ممکن است برخی درمان‌ها به تأخیر بیفتد. همچنین در دوران عادت ماهیانه ممکن است واکنش‌های التهابی و توأم با درد بیشتری در درمان‌هایی مانند کشیدن دندان، جراحی یا عصب‌کشی داشته باشید. مطلب بارداری ودندانپزشکی را اینجا بخوانید.

سؤال در مورد نحوه رعایت بهداشت دهان و رژیم غذایی
برای بسیاری از دندان‌پزشکان مهم است که علاوه بر درمان مشکلات دهانی – دندانی فعلی شما، از مشکلات آینده شما پیشگیری کنند. سؤال در مورد نحوه رعایت بهداشت دهان و دندان‌های شما در همین راستا صورت می‌گیرد. با دانستن ترتیب و نحوه مسواک زدن، استفاده از نخ دندان دندان‌پزشک می‌تواند اشکالات احتمالی را گوشزد کرده و روش‌های صحیح را آموزش بدهد. در مورد رژیم غذایی که کمتر باعث پوسیدگی شود و مشاوره در مورد ترک دخانیات می‌توانید با دندان‌پزشکتان مشورت کنید.

منبع:دندانه

 

دکتر عسگری با اشاره به بسته آموزشی پاسخگو و عدالت محور، توسعه کیفی و کمی نظام آموزش علوم پزشکی به صورت هدفمند، سلامت محور و متناسب با نیازهای مناطق مختلف کشور را از الزامات بند ۱۳ سیاست‌های کلی سلامت دانست و تربیت نیروهای حد واسط را مسیری در جهت حصول به اصل عدالت در سلامت دانست.

به گزارش روابط عمومی معاونت آموزشی دکتر سعید عسگری دبیر شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی با حضور در نشست روسای دانشکده‌های دندان‌پزشکی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور با تشریح اقدامات انجام شده در راستای عملیاتی نمودن بسته‌های تحول و نوآوری در آموزش، انتشار کتب مرجع دندان‌پزشکی عمومی را باعث ایجاد نگرش جدیدی در حوزه رهبری علمی دانست و اظهار داشت دانشگاه‌ها می‌بایست در کنار استفاده از این کتب در آموزش‌های رسمی، روند به روزرسانی کتب را با تاکید به تولید شواهد علمی با رتبه بالا مورد توجه قرار دهند.

دکتر عسگری در ادامه با اشاره به بسته توسعه راهبردی، هدفمند و ماموریت گرای برنامه‌های آموزشی عالی سلامت از راه اندازی کارگروه تعالی علوم دندان‌پزشکی در کلان منطقه آمایشی ۹ خبرداد وافزود فرآیند بازنگری برنامه دوره دکتری عمومی دندان‌پزشکی در شرف تدوین است و روسای دانشکده‌های دندان‌پزشکی ضمن اطلاع رسانی موضوع به اساتید محترم رشته می‌بایست زمینه‌های همراهی و مشارکت گسترده و فعال صاحب نظران را در امر اصلاح و ارتقای این برنامه فراهم آوردند.

دبیر شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی در ادامه این نشست با اشاره به محتوای بسته آموزش پاسخگو و عدالت محور توسعه کیفی و کمی نظام آموزشی علوم پزشکی به صورت هدفمند، سلامت محور، مبتنی بر نیازهای جامعه، پاسخگو و عادلانه، با تربیت نیروی انسانی کارآمد، متعهد به اخلاق اسلامی حرفه‌ای و دارای مهارت و شایستگی را از الزامات بند ۱۳ سیاست‌های کلی سلامت دانست و خاطر نشان کرد تربیت نیروهای حد واسط در جهت حصول به اصل عدالت در سلامت می‌باشد و در راستای الزامات قانون برقراری عدالت آموزش، اخذ اسناد تعهد محضری از پذیرفته شدگان بومی در مناطق بر مبنای بخشنامه معاونت آموزشی لازم الاتباع است.

وی در ادامه با اشاره به طرح رتبه بندی کمی دانشکده‌های دندان‌پزشکی واجد دوره‌های تخصصی که با همکاری انجمن‌های علمی به سرانجام رسیده است از روسای دانشکده‌های دندان‌پزشکی درخواست نمود تا نتایج را با گروههای آموزش در میان گذاشته و نقاط قوت دانشکده‌ها را تقویت و نسبت به رفع نقاط ضعف موجود همت نمایند.
در ادامه این نشست موضوع توزیع متخصصین در کسوت کادر هیات علمی و همچنین مفاد‌آئین نامه جدید خدمات متعهدین خدمات دوره‌های تخصصی دندان‌پزشکی که پس از موافقت وزیر محترم بهداشت، توسط معاونت آموزشی ابلاغ گردید مورد بحث و بررسی قرار گرفت و بر راه اندازی سامانه ثبت درخواست کاهش مدت تعهدات دندان‌پزشکان متخصص در آینده‌ای نزدیک تاکید شد.

منبع:دندانه

 

وقتی کاردان‌ بهداشت دهان به بهداشت‌کار تبدیل می‌شود
مینا دارابی/ سپید

تربیت تکنسین یا بهداشت‌کار سلامت دهان و دندان برای خدمت در مناطق محروم تدبیر وزارت بهداشت برای برطرف کردن نیازهای مردم مناطق محروم به خدمات سطح اول دندانپزشکی است.

عضو شورای سلامت دهان وزارت بهداشت می‌گوید که خودش این طرح را به وزیر پیشنهاد داده است و اولین ارائه دهنده این پیشنهاد خود اوست.
دکتر علی یزدانی، به حذف بهداشت‌کار‌ها از نظام سلامت کشور اعتراض می‌کند و می‌گوید: «این اقدام اشتباهی بود که رخ داد. بهداشتکاران بهترین کسانی هستند که می‌توانند در این زمینه خدمت ارائه دهند. من از این طرح کاملا پشتیبانی می‌کنم چون هیچ دندانپزشکی بعد از فارغ‌التحصیلی برای خدمت به مناطق محروم نمی‌رود، بنابراین برای تامین نیاز مردم این مناطق دورافتاده و محروم، این بهترین راه حل است.»

این استاد دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با تاکید بر اینکه من باعث شکل گرفتن این طرح بودم، افزود: «این تنها راهی است که می‌توان خدمات بهداشت دندان را به روستا‌ها و مناطق محروم برد. در گذشته که بهداشتکاران در روستا‌ها خدمات درمانی ارائه می‌کردند، سطح سلامت دهان و دندان کشور بالا‌تر بود.»

نیمه خرداد سال جاری، اداره سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت با ارسال نامه‌ای‌ به معاونین بهداشتی دانشگاه‌های علوم پزشکی، شرایط تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و دندان شرح داده است.
ازجمله شرایطی که کاردان بهداشت بایدبرای تبدیل وضعیت به بهداشت‌کار دندان داشته باشد این است که، باید نیروی استخدامی دانشگاه، تعهد رسمی نسبت به روستای محل خدمت داشته، تعهدات دروه کاردانی را گذرانده و مدرک کاردان بهداشت دهان را دریافت کرده باشد.

رئیس هیئت مدیره انجمن دندانپزشکان عمومی ایران شاخه البرز، در نامه‌ای به وزیر بهداشت از او خواست که این طرح متوقف شود.
به گفته دکتر حسن رمضانی، براساس این طرح قرار است تعدادی از کاردان‌های بهداشت دهان در مناطق محروم، به عنوان بهداشت‌کار خدمات ابتدایی درمانی نظیرفیشور سیلانت ارائه دهند.

وی با اشاره به موانع قانونی در استفاده از نیروی ارائه کننده خدمات بهداشتی به عنوان ارائه‌کننده خدمات درمانی، می‌گوید: «این موضوع به نوعی ظلم به مناطق محروم هم است. چرا یک پزشک نباید به مردم مناطق محروم خدمات درمانی ارائه دهد.»

دکتر رمضانی تعداد دانشجویان دندانپزشکی موجود در کشور را کافی می‌داند و اضافه می‌کند: «به نظر می‌رسد حتی تعداد دندانپزشکان موجود بیش از حد نیاز باشد بنابراین در چنین شرایطی دیگر نیازی نیست نیرویی تربیت شود. همچنین راه حل دیگر این است که از دانشجویان دندان پزشکی که با سهمیه بومی پذیرفته شده‌اند، برای ارائه خدمات درمانی در این مناطق استفاده کنیم.»

او با تاکید بر اینکه ما همچنان به تمام کاردان‌های بهداشت دندان نیاز داریم، اضافه می‌کند: «اگر این نیروهای بهداشتی وارد حوزه درمانی شوند، خدمات بهداشتی کاهش پیدا می‌کند. از سوی دیگر به دلیل نبود نظارت این نگرانی وجود دارد که بهداشت‌کاران دهان و دندان، ‌ خدمات خود را از سطح اول به سطوح تخصصی‌تری گسترش دهند.»

وی اضافه می‌کند: «در شرایطی که دو برابر نیاز مناطق محروم، دندانپزشکان فارغ‌التحصیل وجود دارد که باید برای ارائه خدمات به این مناطق بروند، چرا باید نیروهای سطح اول خود را از دست بدهیم؟ ما به این نیروهای سطح اول که در زمینه بهداشتی خدمات ارائه می‌دهند نیاز داریم و باید تعدادشان را بیشتر کنیم. بنابراین به جای این راه می‌توان دندان پزشکانی را که با استفاده از ظرفیت بومی وارد دانشگاه شدند، را به کار گرفت؛ البته ایجاد انگیزه‌های مالی و معنوی برای جذب دندانپزشکان به مناطق محروم هم لازم است و باعث افزایش نیروهای جذب شده می‌شود.»

منبع:دندانه

 

دکتر حسن رزمی، عضو شورای سلامت دهان، ضمن مخالفت با احیاء طرح تربیت بهداشتکاران دهان، به خبرنگار نگین دندان‌پزشکی گفت: عدم بهره‌مندی مناسب مناطق محروم از خدمات سطح ۱ دندان‌پزشکی، سبب شد شورای سلامت دهان تصمیم بگیرد که دانشگاه‌های علوم پزشکی تکنسین‌های سلامت دهان تربیت کنند، اما به‌هیچ‌وجه قرار نبود این افراد به بهداشتکار دهان تبدیل بشوند.

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران، افزود: تصمیم شورا، از ابتدا این بود که این تکنسین‌ها پس از ۲ سال آموزش، در خانه‌های بهداشت و در کنار بهورز‌ها خدمات پیشگیرانه انجام بدهند و در درمان مداخله نکنند، اما شرح وظایف بهداشتکاران دهان کاملاً با آن‌ها متفاوت است و با یونیت سروکار پیدا می‌کنند که این اصلاً مدنظر شورای سلامت دهان نیست.

وی تأکید کرد: اگرچه دغدغه وزیر بهداشت، رفع کمبودهای ارائه خدمات دندان‌پزشکی در مناطق محروم است، اما از طرف دیگر ما در حال حاضر در کشور، بدون نیازسنجی دندان‌پزشک و به‌موازات آن هم بهداشتکارانی تربیت می‌کنیم که با هدف دندان‌پزشک شدن وارد این رشته می‌شوند، بنابراین به نظر نمی‌رسد این راهکار برای حل این مشکل مناسب باشد.

آیا راه رساندن خدمات دندان‌پزشکی به مناطق محروم، تربیت انبوه دندان‌پزشک است؟
به نظر می‌رسد احیاء طرح تربیت بهداشتکاران دهان، تکرار تجربه غلط افزایش بی‌رویه دانشکده‌های دندان‌پزشکی و تربیت دندان‌پزشکان بی‌شمار باشد که راه به‌جایی نبرده و مشکل خدمت‌رسانی به مناطق محروم را حل نکرده است.

دکتر رزمی، در بخش دیگری از سخنان خود، حلقه مفقوده ارائه خدمات دندان‌پزشکی به مناطق محروم را، عدم مدیریت صحیح دندان‌پزشکان دانست و گفت: در حال حاضر بیش از ۲ هزار دندان‌پزشک در سال از دانشگاه‌های داخلی فارغ‌التحصیل و تعدادی از فارغ‌التحصیلان خارج از کشور هم به آن اضافه می‌شوند، اما این پتانسیل، مانند دارایی کلانی است که عدم مدیریت صحیح، کشور را از استفاده مناسب از آن محروم کرده است.

وی افزود: نظر اعضای شورای سلامت دهان، این است که ارائه خدمات در شهرهای کم برخوردار، از عهده دندان‌پزشکان حاضر برمی‌آید، اما از آنجایی که هنوز برنامه‌ریزی جدی برای جذب این نیرو‌ها نداریم، این مهم مغفول مانده است.
وی خاطرنشان کرد: اعزام دندان‌پزشکان به این مناطق نیازمند کار کار‌شناسانه و آسیب‌شناسی است و پیش از آن، باید موضوعاتی مانند منابع مالی پایدار برای خرید خدمت، حمایت بیمه‌ها و تعرفه‌های مناسب و قابل‌قبول برای دندان‌پزشکان، مورد بررسی قرار گیرند.

دکتر حسن رزمی در پایان تأکید کرد: دغدغه وزارت بهداشت برای خدمت‌رسانی به این مناطق به‌جا است، اما تربیت بهداشتکاران دهان که در خوشبینانه‌ترین حالت، ۳ سال دیگر وارد عرصه خدمات دندان‌پزشکی می‌شوند، راهکار مناسبی نیست و بهتر است تمرکز بر مدیریت نیروهای موجود و استقرار آن‌ها در مناطق موردنظر با راهکارهایی مانند اخذ تعهد در زمان پذیرش و فارغ‌التحصیلی قرار بگیرد.

منبع:دندانه

 

عضو شورای سلامت دهان، احیا طرح بهداشتکاران دهان را توجیهی برای ناتوانی از به‌کارگیری صحیح دندان‌پزشکان فارغ‌التحصیل در کشور خواند و گفت: تربیت دوباره بهداشتکاران، یک مسیر انحرافی است که نمی‌تواند هدفی که برای آن ادعا می‌شود را تأمین کند و در واقع توجیهی برای بی‌عرضگی در اجرای قانون سهمیه مناطق است.

دکتر محمد صادق آخوندی، در گفتگو با دندانه، افزود: وقتی شخصی با استفاده از سهیمه منطقه ۳ و با نمره پایین‌تر دندان‌پزشک می‌شود، به آن منطقه تعهد خدمت دارد، اما این قانون درست اجرا نمی‌شود و این اشخاص یا استریت می‌شوند و تخصص می‌گیرند یا در شهرهای بزرگ مجوز مطب می‌گیرند و در کلینیک‌ها مشغول به کار می‌شوند و خدمتی که موظف هستند را انجام نمی‌دهند.
وی تأکید کرد: دندان‌پزشکانی که با سهمیه مناطق محروم در این رشته پذیرفته می‌شوند، باید قبل از ورود به دوره تخصص، همان‌طور که موظف به گذراندن سربازی و طرح نیروی انسانی هستند، موظف شوند در همان مناطق خدمت کنند و سپس وارد دوره تخصص شوند.

دکتر آخوندی در پاسخ به این سؤال که آیا تسهیلات مورد نیاز برای خدمت دندان‌پزشکان در مناطق محروم فراهم شده است، گفت: قوانین میزان حقوق و نحوه پرداخت آن به دندان‌پزشکان فعال در این مناطق اصلاح شده و تنها مشکلی که وجود دارد، این است که آنان هنوز نمی‌توانند مانند پزشکان در مناطق محروم به استخدام دولت دربیایند.

وی در پایان تصریح کرد: عاقبت احیاء طرح تربیت بهداشتکاران دهان، همان است که پیش از این اتفاق افتاده است و بیشتر آنان مانند گذشته دندان‌پزشک می‌شوند و به شهرهای بزرگ می‌آیند و در مناطق محروم باقی نمی‌مانند.

منبع:دندانه

 

گفتگو با دکتر بهزاد هوشمند رئیس انجمن پریودنتولوژی درباره مهم‌ترین نگرانی‌ها درخصوص اجرای طرح بهداشتکار دهان و دندان

مینا دارابی، روزنامه سپید/ طرح «بهداشتکار دهان و دندان» هنوز درپیچ وخم‌های اجراست اما واکنش‌های متفاوتی را برانگیخته است. دراین میان تنها نکته‌ای که شاید مخالفان و موافقان برآن اشتراک نظر دارند، این است که طرح فعلی تکرار «تربیت بهداشتکار دهان و دندان» که در دهه ۶۰ انجام شده، نیست. موافقان، تربیت تکنسین دهان و دندان را برای تامین نیاز ساکنان مناطق محروم مفید و عملیاتی می‌دانند و مخالفان به مازاد نیروی انسانی ماهر و تربیت شده‌ای اشاره می‌کنند که قرار است در آینده‌ای نزدیک و شاید همین حالا به دنبال فرصت‌های شغلی برای ارائه خدمات بهداشتی-درمانی باشند اما اینجایگاه‌ها به اندازه کافی فراهم نیست.

چرا دندانپزشکان جوان تمایلی به خدمت در مناطق محروم ندارند؟
چرا دندانپزشکان جوان تمایلی به خدمت در مناطق محروم ندارند؟

دراین میان با بهزاد هوشمند رئیس انجمن پریودنتولوژی و عضو هیئت‌ علمی دانشگاه شهید بهشتی، گفتگو کردیم و از او پرسیدیم مهم‌ترین نگرانی‌ها درخصوص اجرای طرح بهداشتکار دهان و دندان چیست.

– طرح تربیت تکنسین سلامت دهان و دندان را که هنوز در پیچ و خم اجراست و گفته می‌شود مشابه آن در دهه ۶۰ نیز اجرا شده چطور ارزیابی می‌کنید؟
بحث بهداشتکار دهان و دندان طرح ناموفقی است که یکبار آزموده شده است. دلیل عدم موفقیت آن هم این بود که وظایف و زیرساخت‌های قانونی که این بهداشتکاران را در مقصد خود نگه‌می‌دارد، دیده نشد و نتوانست به ارتقای فرهنگ سلامت مردم کمک کند. یکی از مشکلات کلان در حوزه مدیریتی، عدم مدیریت صحیح نیروی انسانی و منابع موجود است. این مشکل در حوزه سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت هم دیده می‌شود. وقتی برخی تصمیمات خلق‌الساعه و برمبنای نظرات شخصی گرفته شود، نتیجه همین می‌شود که می‌بینید. درست است که ما به نیروی حدواسط که خدمات پیشگیری و بهداشتی را در وهله اول و خدمات درمانی را در مراحل بعدی ارائه بدهد، نیاز داریم اما بستر این کار در کشور ما مهیا نیست. این طرح در گذشته اجراشد، موفق نبود.

– مدت‌هاست که از سوی برخی از دندانپزشکان و فعالان بخش خصوصی نگرانی‌هایی درمورد تعداد بیش از حد متخصص دندان پزشکی می‌شنویم. آیا تعداد دانشجویانی که هر سال از طریق کنکور سراسری وارد دانشکده‌های دندان پزشکی می‌شود، برای تامین نیاز کشور‌ها کافی نیست؟
در روز دندان پزشک اعلام کردند که از هزار مرکز دندان پزشکی، ۷۰۰ مرکز توسط نیروی دندانپزشک کنترل می‌شود. من فکر می‌کنم با وجود این حجم فارغ‌التحصیل به خوبی می‌توان نیروی ۳۰۰ مرکز باقی مانده را هم تامین کرد. در کشور آمریکا باوجود ۳۰۰ میلیون نفر، ۶۲ دانشکده دندان پزشکی در حال فعالیت است، اما در ایران باوجود ۸۰ میلیون نفر، حدود ۷۶ تا ۷۷ دانشکده دندان پزشکی داریم. بنابراین در شرایطی که سالیانه ۱۵۰۰ فارغ التحصیل دندان پزشک داریم که جوان هستند و ۴ هزار دانشجو نیز در خارج از کشور تحصیل می‌کنند، الزامی نداریم که نیروی درمانی سطح بالا تربیت کنیم.

– اما عده‌ای از موافقان اجرای این طرح براین باورند که دندانپزشکان جوان حاضر نیستند در مناطق محروم کار کنند؟
ما باید این واقعیت را بپذیریم که نمی‌توانیم وقتی خودمان سوار اتوبوس شدیم، بگوییم در را ببند و راه بیفت. زمانی که بستر ارائه خدمات برای جوان دندان پزشکی که تحصیل کرده و عمرش را صرف کسب تخصص و مهارت در این زمینه کرده، فراهم نیست، نمی‌توان از او انتظار داشته باشیم که برای ارائه خدمات به این مناطق برود. چرا جوانان به مناطق محروم نمی‌روند؟ زمانی که عدالت در توزیع نیروی انسانی اجرایی شود و ما نقشه جامع توزیع نیروی انسانی داشته باشیم، می‌توانیم با سیاست‌های مبتنی بر شواهد علمی نیروی انسانی موردنیاز را تامین کنیم.

– انجمن‌های تخصصی پزشکی برای تغییر رویکرد سیاست‌های تدوین شده و درنظرگرفتن منافع تمام بازوهای اجرایی این طرح چه نقشی می‌توانند ایفا کنند؟
انجمن‌های تخصصی پزشکی ظرفیت‌های بالقوه‌ای هستند که از آن‌ها بهره گرفته نمی‌شود و از توان علمیشان در زمینه مدیریتی استفاده نمی‌شود. دانشجویانی که فارغ التحصیل شده‌اند قطعا در این مراکز حاضر می‌شوند. ما در کشورمان انجمن‌های علمی_پزشکی داریم که هر زمان که نیاز به بهره‌برداری سیاسی داریم به سراغشان می‌رویم اما باید توجه کرد که این انجمن‌ها بازوهای اجرایی و مشورتی در نظام سلامت هستند و از بدنه کار‌شناسی این حوزه به حساب می‌آیند.

– اگر به عنوان یک عضو انجمن پزشکی برای بهبود شرایط سلامت دهان و دندان از شما نظرخواهی شود، چه پیشنهادی دارید؟
باتوجه به جمعیت روستا‌ها و مناطق آمایش سرزمینی می‌توانیم با طرح ساده‌ای نیروی درمانی مورد نیاز در حوزه سلامت دهان ودندان را اجرا کنیم. مقام معظم رهبری گفتند که در اقتصاد برنامه سلامت نباید سیاستی را پیش بگیریم که در تامین منابع موردنیاز دچار مشکل شویم. به راحتی می‌توانیم با مشورت ظرفیت انجمن‌های دندان پزشکی، بسته‌های خدمتی معقولانه تعریف کنیم.

– فکر می‌کنید که وضعیت فعلی سلامت دهان و دندان کشور، پیامد چه رویکردی است؟
باید واقعیت‌هایی را بپذیریم. این برای اولین بار بود که وزیر بهداشت باشهامت برنامه تحول سلامت را به عنوان راهبرد اصلی خود انتخاب ‌کرد و ما این را هم مرهون شخص رئیس جمهور کشورمان دکتر روحانی هستیم. اما موضوع سلامت دهان از بخش‌های جامانده از سلامت عمومی است. من این موضوع را در نامه‌ای به وزارت بهداشت اعلام کردم چون فکر می‌کنم که اگر امروز در بحث سلامت دهان ضعیف هستیم به این دلیل است که وزارت بهداشت هنوز مقوله سلامت دهان را به عنوان مقوله‌ای از سلامت عمومی تلقی نمی‌کند. یعنی پزشکان عمومی اطلاعات لازم راجع به سلامت دهان و دندان در سلامت عمومی و بالعکس ندارند و تبعات و بار ناشی از ضعف آن، منجر به رواج بیماری‌های دهان و دندان می‌شود که بار سنگینی بر نظام سلامت ایجاد می‌کند.

منبع:دندانه

 

گفتگو با دکتر شفیع جعفری درباره بازتاب‌های حرکت سمبولیکش در روز دندان‌پزشک

حرکت سمبولیک دکتر شفیع جعفری در ویزیت دندان‌پزشکی مردم در میدان انقلاب تهران که با همراهی بخش خبری بیست و سی شبکه دوم در روز دندان‌پزشک سال ۹۵ بازتاب‌های گسترده‌ای در فضای مجازی و رسانه‌های داخلی و خارجی داشت. بسیاری از این حرکت استقبال کردند و برخی دیگر به کلیت آن اشکالاتی وارد کرده و از آن انتقاد کردند. واکنش دندان پزشکان به این حرکت نیز دوگانه بود و موافقان و مخالفان خود را داشت.

خبرنگار سایت دندانه که همزمان با روز دندان‌پزشک با دکتر جعفری درباره چند و چون این حرکت و انگیزه‌ و جزییات آن گفتگو کرده بود، بار دیگر در یک گفتگوی بی‌تعارف درباره بازتاب‌های این برنامه پرسیده است. این گفتگو را بخوانید:

– آقای دکتر جعفری! ایده انجام این حرکت سمبولیک چگونه شکل گرفت؟ انجام این حرکت ایده شما بود یا خبرنگاران بخش خبری بیست و سی؟
فکرابتدائی این حرکت توسط خبرنگار بیست و سی مطرح که پس از گفتگو وتبادل نظر به شکلی که شاهد بودید درامد.

– خود شما هنگام برنامه ریزی برای انجام این ایده پیش بینی بازتاب‌های گسترده‌اش را می‌کردید؟
راستش خیر. اساسا تصور نمی‌کردم میان ما و مردم به عنوان بیمارانمان این همه فاصله باشد چون تعجب بیش از حد همراه با شعف بسیاری از مردم حاکی از این عدم نزدیکی بود.

– حرکت شما بازتاب‌های گسترده‌ای در میان جامعه و دندان‌پزشکان داشت اما جالب اینکه این بازتاب‌ها دوگانه بود برای بسیاری از رسانه‌ها و روزنامه‌ها حرکت شما جالب بودو ان را به عنوان بدعت یک دندان‌پزشک جوان در اوردن یونیت به خیابان و ویزیت مردم تعبیر کردند برخی هم انرا بازتاب افزایش تعداد دندان‌پزشکان تعبیر کردندکه یک دندان‌پزشک را مجبور کرده مطب خود را کنار خیابان دایر کند. در میان دندان‌پزشکان هم برخی این حرکت را نپسندیدند و انرا پوپولیستی و برای مطرح شدن خواندند. نظر شما در مورد این بازتاب‌ها چه بود؟
به هر شکل هرحرکتی واکنش‌ها وتعابیر متفاوتی را به دنبال دارداما انچه از همه مهم‌تر است تفسیر مردمی است که بیماران ما را تشکیل می‌دهند و انرا نزدیک شدن هرچه بیشتر به خود می‌پندارندانانی که گا‌ها برای بیان مشکلات و درد‌هایشان کمتر گوش خوب شنوا می‌یابند انانی که نیاز به درمان‌گری از جنس خود دارند.

لازم به توضیح است که چندان هم جوان نیستم و به قدر کفایت بیمار دارم.

قطعا در این روزگار پهن کردن بساط درمان در کنار خیابان و انجام امور دندان‌پزشکی امکان پذیر نخواهد بود با انجام معاینه و مواجهه با مردم با وجود یونیت دندان‌پزشکی که بارز‌ترین نماد کاری ما دندان‌پزشکان است قصد حضوری واقعی را داشتیم.
با این حرکت سعی داشتیم دست پیوند دوباره‌ای به سوی بیماران دراز کنیم و انان را به رعایت هرچه بیشتر بهداشت دهان و توجه به درمان بیماری‌های موجود که ازان اگاهی ندارند دعوت کنیم و انان را با یونیت دندان‌پزشکی اشتی دهیم.
تا قدری از ذهنیت منفی افراد راکه نسبت به ما یعنی دندان‌پزشکان دارند کاهش دهیم تا روابطمان با انان به حدی برسد که طرح درمان‌های ما را بپذیرند.

– برخی ازدندان‌پزشکان اشکالاتی در مورد نحوه اجرای برنامه گرفتند که چرا بدون دستکش و تنها با اینه و در حضور جمع انجام شد و… پاسخ به این اشکالات چیست؟
برخی از اشکالات قطعا پذیرفتنی است و چه بهتر بود که رعایت ان‌ها صورت می‌گرفت اما بیاییم به نفس کار بیشتر توجه کنیم شهامت برخی از مردم در نمایاندن فضای خصوصی داخل دهان خود در پیاده رو و در حضور دیگران برای من بسیار عجیب و قابل تامل بود. بیاییم این را به نیاز مردم تفسیر کنیم.

همانطور که همه همکاران عزیز مستحضر هستند در سالهای اخیر با موضع گیری‌های برخی خودی‌ها و گا‌ها دست اندرکاران حوزه سلامت و نیز جراید و رسانه‌ها فضای مسموم در جامعه ایجاد شده است و مردم پزشکان را افرادی عاری از عاطفه و دست نیافتنی و مال اندوز تصور کرده‌اند که به نیت کسب درامد بیشتر خدایی ناکرده به درمان‌های غیر ضروری دست می‌زنند و احاد جامعه دیگر مانند گذشته‌های دور پزشکان را امین خود نمی‌دانند و ان اعتاد قلبی دیگر وجود ندارد.
اغلب افراد طرز صحیح مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان و استفاده صحیح از نخ دندان را نمی‌دانند ایا وظیفه این اموزش بر عهده ما نیست؟ پس کی و کجا می‌بایست به این وظیفه اساسی و اولیه خود عمل کنیم؟ Hیا وزارت بهداشت به تنهائی و بدون یاری ما قادر به انجام این مهم خواهد بود؟

– ایا بناست این حرکت سمبولیک امتداد داشته باشد یا همه چیز به‌‌ همان روز دندان‌پزشکی محدود می‌شود؟ شنیدیم در امتداد این حرکت از شما برای حضور در یکی دو برنامه تلویزیونی دعوت شد ودر یکی از برنامه هاقول‌هایی به مجری دادید؟ و این قول را بنا دارید چگونه عملی کنید؟
در یکی از برنامه‌های تلویزیونی قول ویزیت رایگان در اولین شنبه تیر ماه داده شد و بنا شد دیگر همکاران نیز در انجام این برنامه با ما همراه شوند.
یعنی هر دندان‌پزشکی که مایل باشد می‌تواند در این طرح شرکت کند. انشاله با کمک و یاری دیگر همکاران داوطلب و نیز انجمن‌های دندان‌پزشکی و شهرداری‌ و… آرام آرام بتوانیم به میان مردم برویم و افراد را با محوریت پیشگیری با بیماری‌های دهان و دندان بیشتر اشنا کنیم تا در اینده سطح بهداشت دهان را ارتقاء دهیم.

منبع:دندانه