معاون پژوهشی مرکز تحقیقات پیشگیری پوسیدگی دندان دانشگاه تهران با اشاره به بحران سلامت دهان و دندان در کشور گفت: درست است که دندانپزشکی ایران در حوزه درمان پیشروست ولی سلامت دندان‌ها نشانه پیشرفت یک کشور است نه یک ایمپلنت زیبا.

دکتر حسین حصاری در گفت‌و‌گو با فارس اظهار کرد: دندانپزشکی ایران از نظر خدمات و علم پیشرفته است در ایمپلنت و غیره بسیار خوب پیشرفت کرده است ولی این کافی نیست. در قرن حاضر نشانه پیشرفت ایمپلنت زیبا نیست بلکه نشانه پیشرفت سلامت دندان‌ها و سلامت فرد است بنابراین باید به پیشگیری توجه اساسی شود.

حصاری تأکید کرد: شاهد ضعف سلامت دهان و دندان در کشور شاخص DMFT در ایران برای کودکان ۱۲ ساله است که این رقم چیزی در حدود ۲ است یعنی به طور متوسط دو عدد از دندان‌های هر فرد ۱۲ ساله ایرانی به علت پوسیدگی دندان خراب شده است و این رقم در سال‌های گذشته بهبودی نداشته است.

این دندانپزشک تصریح کرد: پایین آوردن این شاخص نیازمند سازمان و سیستم سلامت دهان و دندان منسجم است که چنین سازماندهی در کشور وجود ندارد.

این دندانپزشک شاخص DMFT در ۱۵ سالگی در ایران را ۳ در ۱۸ سالگی ۴ و در ۳۵ سالگی ۹ و در ۴۵ سالگی ۱۲ عنوان و تصریح کرد: به طور میانگین افراد ۱۵ ساله دارای سه دندان خراب، افراد ۱۸ ساله ۴ دندان خراب، افراد ۳۵ ساله ۹ دندان خراب و افراد ۴۵ ساله ۱۲ دندان خراب در دهان دارند.

وی تأکید کرد: با توجه به شرایط موجود راهی جز پیشگیری وجود ندارد چرا که در هر شرایطی نمی‌توان پاسخ درمانی به این مشکلات ارائه کنیم. بنابراین باید تمام اهداف و استراتژی نظام سلامت دهان در حوزه بهداشت و پیشگیری متمرکز شود.

منبع:دندانه

 

برای اینکه بهترین نتایج در ارتودنسی حاصل شود در درجه اول باید ارتودنتیست به اندازه کافی متبحر باشد. اگر کار شما پیچیده نباشد، هر ارتودنتیستی خواهد توانست درمان مناسب ارایه دهد. ولی اگر در کار شما گره‌ای ایجاد شود و یا از اول پیچیدگی زیادی داشته باشد، ارتودنتیست متبحر توان کنترل و اصلاح مساله را خواهد داشت ولی ارتودنتیست کم تبحر‌تر احتمالا خود دچار مشکل خواهد شد!

و اما بیمار یا والدین وی چکار می‌توانند بکنند که هر ارتودنتیستی بتواند بهترین خدمت ممکن را ارایه دهد؟
در این بین اصولی را باید رعایت کرد که به طور خلاصه در این نوشته بیان می‌شود و سعی می‌شود عوارض عدم رعایت آن‌ها هم بیان شود!

نکاتی که در مطب ارتودنتیست باید رعایت کنید:
اندکی قبل از وقت داده شده در مطب حضور یابید تا مراحل پذیرش زود‌تر طی شود و به موقع آماده حضور در اتاق کار باشید.
حضور همراه در اتاق کار به ویژه خردسالان سبب حواس پرتی بیمار و اخلال در کار بیمار می‌شود یا همکاری بیماررا کم می‌کند.

به هنگام نشستن روی صندلی دندان پزشکی دقت کنید کمر کاملا به پشتی صندلی بچسبد وسر و گردن به درستی در محل پیش بینی شده روی صندلی تکیه داشته باشند: در اینصورت هم خود راحت‌تر خواهید بود و هم ارتودنتیست کنترل بیشتری بر محیط دهان و ابزار کار خواهد داشت.

خانم‌های عزیز، بستن مو‌ها با هر وسیله‌ای (مانند کش، گیره) که تکیه دادن سر را با سختی همراه کند سبب ناراحتی شما روی صندلی کار و اخلال در کار درمان می‌شود.

قبل از اولین جلسه کاری که معولا اتصالات ارتودنسی وصل می‌شوند، اگر بهداشت دهان و دندان ضعیف باشد لثه‌ها متورم خواهند بود و نیز احتمال ترشح خون از لثه وجود دارد که هردو مورد دقت کار را پایین می‌آورد و تاثیر بد بر چسب مخصوص اتصال دستگاه دارد.

نکاتی که درطول درمان ارتودنسی باید رعایت کنید:
در طی درمان اگر بهداشت دهان و دندان ضعیف باشد احتمال پوسیدگی، لک شدن و بدرنگ شدن دندان‌ها، بیماری لثه ها و حتی از دست رفتن استخوان وجود دارد.
غذاهای سخت یا چسبناک به سیم‌ها و سایر وسایل ارتودنسی صدمه رسانده و موجب افزایش طول درمان شده و گاهی اوقات منجر به حرکات دندانی نامطلوب تا زمان معاینه مجدد و اصلاح آن‌ها می‌گردد.

اگر یکی از وسایل متصل شده برای ارتودنسی از روی دندان جدا یا لق شده باشد با ارتودنتیست خود تماس بگیرید. وجود وسایل متصل روی دندان از پوسیدگی جلوگیری می‌کند درحالی که وسایل لق خطرناک بوده و در زیر آن پوسیدگی ایجاد خواهد شد.
به خاطر بسپارید که حصول نتایج مطلوب نیازمند همکاری بیمار-ارتودنتیست می‌باشد و اگر همکاری (رعایت بهداشت، محافظت از وسایل، انضباط در مراجعه، استفاده درست از وسایل کمکی،…) بیش از حد نامطلوب باشد نه تنها زمان و حتی هزینه درمان بیشتر می‌شود بلکه ممکن است درمان قطع شود تا ازصدمات بیشتر (پوسیدگی و…) پیشگیری شود. به هر حال به این ترتیب از کیفیت درمان کاسته خواهد شد!

اگر
بیمار و/یا والدین بیمار دقت کافی در این مورد نداشته باشند و مشکلات و نقایص در این زمینه را حل و فصل ننمایند، رسیدن به درمان مطلوب کمتر قابل پیش بینی بوده و ریسک پذیری کار بالا‌تر خواهد بود!

منبع:دندانه

 

دکتر عباس کریمی
متخصص جراحی دهان فک و صورت

شایع‌ترین سرطان ناحیه دهان فک و صورت سرطان سلول‌های سنگ فرشی مخاط دهان است که حدود ۹۰ درصد سرطان‌های ناحیه فک و صورت، سرطان سلول‌های سنگ فرش مخاط دهان هستند و این سرطان عوامل ایجاد کننده دارند از جمله مصرف دخانیات که احتمال ایجاد سرطان را افزایش می‌دهد، مصرف مشروبات الکلی یا هر چیزی که مخاط دهان را تحریک کند مانند استفاده از دست دندان‌هایی که خوب ساخته نشدند و در دهان لق هستند و ممکن است به مرور زمان به دلیل لقی ایجاد زخم کنند که اگر این دست دندان درست نشود در دراز مدت ممکن است منجر به سرطان شود.

هر عاملی که منجر به تحریک مخاط دهان شوند از جمله سیگار، الکل و همچنین مصرف متداوم مواد غذایی تند و تیز عامل اصلی در ایجاد سرطان هستند. دندانهایی که بنا به دلایلی شکسته‌اند و یک تیزی در دندان ایجاد شده است که این تیزی باعث زخم در زبان می‌شود و اگر آن دندان درمان نشود در دراز مدت ممکن است این زخم به سرطان تبدیل شود. بنابراین این سرطان که شایع‌ترین سرطان‌های ناحیه فک و دهان است خودش را با یک زخم نشان می‌دهد و زخم در مراحل اولیه بدون درد است و متاسفانه مریض به پزشک مراجعه نمی‌کند و به مرور زمان هم این زخم از بین نمی‌رود.
خیلی مواقع مردم این زخم‌ها را با آفت اشتباه می‌گیرند. ولی آفت که شایع‌ترین ضایعه مخاطی دهان است اگر هیچ درمانی هم انجام نشود ظرف یک تا دو هفته خود به خود خوب می‌شود ولی زخمی که در دهان بوجود آمده است بعد از یک تا دو هفته خوب نمی‌شود و حتی با برطرف کردن عامل ایجاد زخم باز زخم خوب نمی‌شود، بنابراین بیمار حتماً باید به متخصص مربوطه مراجعه کند تا این زخم بیشتر مورد بررسی قرار گیرد.

یک عامل دیگری که می‌تواند این سرطان‌ها را افزایش دهد عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است مثل افرادی که خیلی جرم بر روی دندانشان دارند یا دندان شکسته دارند یا دست دندان‌های خوبی داخل دهان ندارند در معرض ابتلا به سرطان هستند.

گر این سلول‌های سنگ فرشی مخاط دهان زود تشخیص داده نشده است و به موقع درمان نشوند به مرور زمان خیلی بزرگ می‌شوند و ایجاد مشکل برای غذا خوردن و حتی نفس کشیدن می‌کنند و این سرطان‌ها اگر به موقع درمان نشوند غدد لنفاوی گردن را درگیر می‌کنند و اگر باز درمان نشوند سایر نقاط بدن را درگیر می‌کنند، بنابراین پیشگیری این سرطان‌ها خیلی مهم است و هر زخمی که در دهان وجود دارد باید جدی گرفته شود و افراد باید به دندان‌پزشک مراجعه کنند.

منبع:دندانه

 

روزنامه هفت صبح: بهداشت دهان و دندان کوچولو‌ها‌‌ همان چیزی است که گاهی اوقات پدر و مادر‌ها آن را نادیده می‌گیرند. حتما می‌دانید که حفظ سلامت کودکان بدون توجه به بهداشت دهان و دندان کامل نمی‌شود. هر کودک نوپایی در دهانش ۱۶ دندان دارد که مستعد خرابی هستند؛ پس اگر می‌خواهید فرزند شما هیچ وقت درد دندان را تجربه نکند، این توصیه‌ها را رعایت کنید تا از بابت این موضوع خیالتان راحت باشد.

یک سالگی؛ سن طلایی
گروهی از دندانپزشکان متخصص کودکان بر این باورند که توجه به بهداشت دهان و دندان کودک باید از یک سالگی شروع شود. بر طبق گزارش‌های منتشر شده از سوی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های ایالات متحده، مراقبت از دندان‌ها از سنین کم به حفظ سلامت لثه و دندان‌ها و البته کاهش هزینه‌های دندانپزشکی خانواده کمک می‌کند.

ضررهای شیشه شیر
دندانپزشکان متخصص کودکان همواره به والدین توصیه می‌کنند که وقتی کودک دراز کشیده یا او را خوابانیده‌اید، شیشه شیر یا آبمیوه را در دهانش قرار ندهید. خیلی از پدر و مادر‌ها نمی‌دانند که این کار به بهداشت دهان و دندان کودک صدمه می‌زند. مایعات شیرین داخلی بطری به سطح دندان‌های کودک می‌چسبد و غذای کافی برای باکتری‌های زنده دهان را فراهم می‌کند. این باکتری‌ها اسیدی تولید می‌کنند که سبب خرابی دندان‌ها می‌شود.

مسواک و خمیر دندان مخصوص
خیلی از مردم بر این باورندکه کودکان کمسن و سال، نوزادان و خردسالان به مسواک زدن نیاز ندارند در صورتی که این باور اشتباه است. اگر فرزند شما یک دندان دارد، همین حالا وقتش رسیده که مراقبت از این دندان را شروع کنید حتی قبل از اینکه دندان‌هایش دربیایند می‌توانید به آرامی لثه‌ها را ماساژ دهید. برای تمیز کردن دندان‌ها هم می‌توانید از مسواک‌های انگشتی استفاده کنید.

برای کودکان خمیر دندان مناسب سنشان را بخرید و از مسواک‌های نرم استفاده کنید. تمیز کردن دندان‌ها باید حداقل ۲ بار در روز انجام شود. استفاده از نخ دندان زمانی توصیه می‌شود که دندان‌ها کنار هم رشد می‌کنند. با این وجود در مورد استفاده از نخ دندان با دندانپزشک مشورت کنید.

داروهای آسیب‌رسان
بسیاری از داروهایی که برای کودکان تجویز می‌شوند حاوی قند و شیرین کننده‌های دیگری هستند. اگر این دارو‌ها و به ویژه انواع جویدنی به دندان‌ها بچسبد سبب خرابی دندان‌ها می‌شود. به همین دلیل کودکانی که دچار بیماری‌های مزمنی مانند مشکلات قلبی و آسم هستند بیشتر دچار خرابی دندان‌ها می‌شوند.

آنتی بیوتیک‌ها و برخی از داروهای درمان آسم سبب رشد بیشتر گروهی از باکتری‌ها و قارچ‌ها می‌شود و این موضوع عفونت‌های قارچی یا برفک‌ها را به همراه دارد. پس اگر متوجه شدید که روی زبان کودک لخته‌هایی شبیه خامه یا شیر غلیظ شده وجود دارد، شاید این علائم نشانه‌ای از وجود برفک‌ها باشند.
در صورتی که کودک شما تحت درمان بیماری‌های مزمن قرار دارد، درباره اینکه چند بار در روز باید دهان و دندان‌های او را بشویید، با دندانپزشک متخصص کودک مشورت کنید. شاید لازم باشد که چهار بار در روز دندان‌هایش را مسواک بزند.

مسواک زدن، بی‌هیچ بهانه
بیشتر مواقع پدر و مادر‌ها از این موضوع شکایت دارند که کودکان در زمان مسواک زدن مدام غر می‌زنند و بهانه می‌گیرند. والدین هم بعضی وقت‌ها کوتاه می‌آیند اما متخصصان توصیه می‌کنند که به هیچ وه بهانه‌های کودکان را نپذیرید و اجازه ندهید که این موضوع را به۸ تعویق بیندازند. البته ممکن است در مواقعی این کار برای پدر و مادر‌ها کمی دشوار باشد. در اینجا چند توصیه داریم که به شما کمک می‌کند فرزنداتان را به مسواک دزن عادت دهید.

۱- کودکان تا قبل از ۶ سالگی به تنهایی نمی‌توانند مسواک بزنند، پس بچه‌های کوچک را هنگام استفاده از مسواک همراهی کنید و کنارشان بایستید. یاد گرفتن استفاده از نخ دندان هم در حدود سن ۱۰ سالگی برای کودک آسان است.
بنابراین از کودکان کم سن و سال توقع نداشته باشید و آن‌ها را به زور مجبور نکنید چون ممکن است برای همیشه از بهداشت دهان و دندان متنفر شوند.

۲- برای زمان مسواک زدن برنامه مشخصی ترتیب دهید و آن را به زمانی موکول نکنید که کودک بیش از حد خواب آلود است. وقتی کودک خسته نیست راحت‌تر با شما همکاری می‌کند.

۳- کودکان را در انتخاب و خرید مسواک‌ها مشارکت دهید. بچه‌ها در سنین پنج سال به بالا می‌توانند در مورد خرید وسایل شخصی مربوط به بهداشت دهان و دندان تصمیم گیری کنند. پس چند نمونه از محصولات مورد تایید را به آن‌ها نشان دهید تا براساس سلیه خودشان یکی را انتخاب کنند. حتی می‌توانید دو یا سه خمیر دندان با طعم مختلف بخرید و هر بار به کودک اجازه دهید یکی از آن‌ها را بردارد. طرح‌ها و شکل‌های کارتونی و فانتزی اشتیاق کودک را برای مسواک زدن بیشتر می‌کنند.

۴- کودکان نوپا ۱۶ دندان دارند و باید زمان مشخصی را هم برای آن‌ها در نظر بگیرید و دندان‌هایشان را تمیز کنید چون بسیار آسیب پذیر هستند.

۵- خرابی دندان‌ها یکی از مشکلاتی است که در میان کودکان ۶ تا ۱۱ سال و همینطور نوجوانان ۱۲ تا ۱۹ سال بسیار رایج است و احتمال وقوع آن ۵ برابر بیشتر از بروز آسم و ۷ برابر بیشتر از آلرژی‌های بهاری است. پس با برنامه ریزی درست و تشویق کودکان کاری کنید که دندان‌های سالم و لبخند زیبایی داشته باشند.

منبع:دندانه

 

اولین بیمارستان دندانپزشکی رسمی کشور در سفر رییس جمهور و هیات‌دولت به استان آذربایجان شرقی، با حضور وزیر بهداشت افتتاح شد
بیمارستان دندانپزشکی دانشگاه علوم‌پزشکی تبریز ۳۲ تخت بیمارستانی و ۳ اتاق عمل و اورژانس شبانه روزی دندانپزشکی دارد که با اعتباری بالغ بر ۱۵ میلیارد تومان راه اندازی شده است.
دکتر سعید نمکی در مراسم افتتاح این بیمارستان در هفته اول آذر ۹۸، اظهار داشت: راه‌اندازی بیمارستان دندانپزشکی، یک کار نو و جدید در کشور است که جای تقدیر و تشکر از مسئولان دانشگاه علوم پزشکی تبریز دارد اما نباید در بستری کردن بیماران دهان و دندان، تخت‌های بیمارستان را به مدت زیادی اشغال کرد.

افتتاح اولین بیمارستان دندانپزشکی کشور در تبریز
افتتاح اولین بیمارستان دندانپزشکی کشور در تبریز

وی افزود: در سلامت دهان و دندان در کشور ضعیف هستیم. ۳۰ سال پیش در وزارت بهداشت، دفتر سلامت دهان و دندان را راه‌اندازی کردیم و موضوعاتی مانند فلورایدتراپی و دهانشویه را آغاز کردیم و آموزش در این زمینه را در دستور کار قرار دادیم.

وزیر بهداشت یادآور شد: شاخص‌های سلامت دهان و دندان در بین شاخص های سلامت، وضعیت نامناسب‌تری دارد چون بر روی سلامت دهان و دندان و آموزش های مورد نیاز، کار زیادی نکرده ایم. اولین کار ما در وزارت بهداشت، تربیت دندانپزشک خانواده است و مدیر تیم بهداشت دهان و دندان، دندانپزشک خانواده خواهد بود.

دکتر نمکی خاطرنشان کرد: برای ارتقای سلامت دهان و دندان، باید به درون خانواده‌ها برویم. در طرح هر خانه یک پایگاه سلامت که روز سه شنبه اجرای آن در کشور آغاز شد، دانشجویان گروه های مختلف علوم پزشکی را از سال دوم به درون خانواده ها می فرستیم تا بر روی سلامت آنها در همه زمینه ها از جمله سلامت دهان و دندان، کار کنند.

وزیر بهداشت افزود: بهترین مقطع سنی برای آموزش در جامعه، سن مدرسه است و باید بسته های آموزشی ارتقای سلامت برای همه گروه های هدف از جمله کودکان، زنان باردار و افراد بزرگسال تهیه شود و این وظیفه دانشگاه ها و معاونت آموزشی وزارت بهداشت است که البته تصور می کنند که تهیه بسته های آموزشی باید فقط برای دانشگاه ها انجام شود اما آگاهی رسانی به مردم از طریق آموزش از راه دور و استفاده از ابزارها و تکنولوژی های جدید را فراموش کرده ایم که باید استفاده از آن در کشور، تقویت شود.

افتتاح اولین بیمارستان دندانپزشکی کشور در تبریز
افتتاح اولین بیمارستان دندانپزشکی کشور در تبریز

درباره بیمارستان دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز؛ نخستین بیمارستان دندانپزشکی پروانه دار کشور

دکتر عدیله شیر محمدی
رییس دانشکده دندانپزشکی تبریز

بیمارستان دانشکده دندانپزشکی از تیرماه ۸۷ فعالیت بالینی خود را آغاز نموده است. این مرکز دارای ٢ اتاق عمل فعال و مجهز به تجهیزات بیهوشی بود که در آن درمان‌های دندانپزشکی برای بیماران غیر همکار، به ویژه بیماران کم توان ذهنی و جسمی صورت می‌گرفت. مسئولین وقت به‌دلیل عدم دارا بودن شرایط استاندارد در بیمارستان قادر به اخذ مجوز های لازم نشدند و به همین خاطر فعالیت‌های بیمارستان ١٠ سال به‌صورت محدود بدین شکل ادامه یافت.

از دی ماه سال ٩٧ مسئولین دانشکده با موافقت رییس محترم دانشگاه تصمیم به ارتقای فعالیت‌های بیمارستان گرفتند و در اولین قدم با کمک همکاران معاونت درمان و دفتر فنی دانشگاه تغییرات لازم در فضای داخلی بیمارستان روی نقشه طراحی شد و بعد از تصویب در کمیته توسعه دانشگاه از اواخر اسفند٩٧ تغییرات لازم در ساختمان بیمارستان اعم از برداشتن دیوارها، ایجاد اتاق عمل جدید و ریکاوری، ایجاد درمانگاه شبانه‌روزی، ایجاد سیستم گازهای طبی سنترال و… شروع شد و در نهایت در اواخر مهر ٩٨ به پایان رسید. از اول آبان به تدریج اقدامات لازم برای تجهیز بیمارستان شروع شده است.

بعد از ابلاغ آیین‌نامه بیمارستان‌های تخصصی دندانپزشکی توسط وزیر محترم بهداشت، این بیمارستان به‌عنوان اولین بیمارستان تخصصی دندانپزشکی کشور در سامانه پروانه‌های وزارت بهداشت ثبت شد و موافقت اصولی آن ٢٨ آبان امسال اخذ شد.
این بیمارستان دارای ٣٢ تخت، ٢۵ یونیت دندانپزشکی از رشته‌های مختلف دندانپزشکی، داروخانه و آزمایشگاه است. فضای بازسازی شده در دانشکده ١٠٠٠ متر می‌باشد.

وجود این بیمارستان با توجه به توسعه خدمات دهان، فک و صورت و نیاز به بستری بیماران برای ارایٔه خدمات دندانپزشکی تحت بیهوشی و جراحی فک و صورت، ضرورت ارایٔه خدمات شبانه‌روزی اورژانس دندانپزشکی و همچنین جهت افزایش کیفیت و ایمنی مراقبت‌های دندانپزشکی بسیار مفید خواهد بود و انشاالله منشا خدمات دندانپزشکی ارزنده‌ای در این خطه از میهن‌مان خواهد شد.

منبع:دندانه

 

فخرالدین حیدریان
رئیس هیأت مدیره انجمن دندانپزشکی ایران شعبه استان همدان

«دندان خراب را باید کشید، کند و دور انداخت» از روزگار گذشته و حتی تا به امروز، این جمله تمثیلی معروف و رایج در زبان محاوره‌ای ما بوده و هنوز هم، کم و بیش و به فراخور بحث آن را می‌شنویم و‌گاه بیان می‌کنیم، به طوری که اگر گوینده بخواهد؛ اصلاح‌ناپذیری امری را تفهیم کند، معمولاً در دسترس‌ترین تمثیل برای بیان و تفهیم موضوع به شنونده همین مثل دم‌دستی است.

قاعدتاً این مثل، از یک سو ریشه در دید و فرهنگ عمومی مردم، نسبت به دندان و درمان‌ناپذیری آن داشته و از سوی دیگر به دلیل نبود علم، امکانات و یا امکان نگهداری دندان خراب در گذشته‌های دور به باوری بدل شده است، اما با پیشرفت علم دندانپزشکی، به نظر می‌رسد؛ باید مانند هر مسأله‌ای دیگر این تمثیل را هم مورد بازنگری قرار داد؛ زیرا امروزه دندان خراب هم در اکثر مواقع قابل نگهداری است به شرطی که..
نقش دندان در تغذیه و به تبع آن سلامتی بدن، و در مرحله بعد زیبایی و تأثیر آن در روابط اجتماعی از یک سو و نیز هزینه‌های زیاد درمانی آن، از سوی دیگر سبب شده است که دندان و دندانپزشکی مسأله‌ای ملموس و جدی در زندگی افراد چه در بعد سلامت فردی و چه از نظر حضور جدی آن، در سبد هزینه خانوار باشد.

متأسفانه شاخص‌های سلامت و بهداشت دهان و دندان، نشانی مثبت از وضعیت مناسب و مطلوب سلامت دهان و دندان در ایران ندارد، به طور مثال وقتی می‌شنویم که فقط یک درصد جمعیت بین ۳۴ تا ۴۵ ساله کشورمان دهان سالم و بدون دندان پوسیده هستند و یا اینکه سالیانه حدود ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار دندان در کشور کشیده می‌شود…….. پس می‌توان حدیث مفصل از این مجمل خواند!
درباره سلامت دهان و دندان باید هم علت‌ها را واکاوی کرد و هم راه‌حل‌های علمی را جدی گرفت در این یادداشت؛ نخست به علل وضعیت نامطلوب سلامت دهان و دندان می‌پردازیم و سپس راهکارهایی را برای خروج از این وضعیت و یا لااقل بهبود وضعیت ارائه می‌دهیم:

آنچه در این مجال مورد بحث قرار می‌گیرد نه درمان‌های زیبایی و به اصطلاح لوکس دندانپزشکی با جامعه هدف کوچک، که درمان‌های رایج مرتبط با حداقل‌های سلامت عمومی دهان و دندان کل جامعه است که به نحوی عموم جامعه، براساس شاخص‌های بهداشتی و درمانی با آن مواجه هستند.

به طور خلاصه علت وضعیت نامطلوب سلامت دهان و دندان را می‌توان در ۳ سطح و دسته تقسیم‌بندی کرد:

اهمیت ندادن به بهداشت دهان و دندان، و جدیت نداشتن در اولویت دادن پیشگیری بر درمان
متأسفانه در رابطه با پیشگیری و رعایت بهداشت به دلیل فرهنگ غالب و نادرستی که در کشور ما شکل گرفته است معمولاً مردم پس از ایجاد مشکل، به دنبال حل آن برمی آیند، از این‌رو مراجعه مردم و توجه بیشتر آن‌ها به بخش درمان است تا مراقبت پیشگیرانه! لذا به نظر می‌رسد؛ در حوزه پیشگیری، آنچنان که باید به این مسأله اهمیت داده نشده است. امروزه اگرچه ممکن است سطح استفاده از وسایل بهداشت دهان و دندان، مانند؛ مسواک، خمیردندان و دهان‌شویه و… نسبت به گذشته بیشتر شده باشد، اما توجه نکردن جدی به آموزش‌ها و یادگیری‌های ناقص سبب شده، جهش و پیشرفت را در زمینه بهبود شاخص پوسیدگی افراد نداشته باشیم و قطعاً به همین دلیل است که به‌رغم افزایش مراکز آموزشی، دانشکده‌های دندانپزشکی، دندانپزشکان و مراکز درمانی، آنچه افزایش پیدا کرده؛ خدمات درمانی است و نه خدمات بهداشتی و پیشگیری!

گران بودن خدمات و درمان‌های دندانپزشکی و نبود پوشش مناسب بیمه‌ای این خدمات
در حوزه درمان‌های پزشکی، درمان دندانپزشکی جزو درمان‌های گران‌قیمت محسوب می‌شود و بنابر بررسی‌های انجام شده؛ در حال حاضر هزینه خدمات دندانپزشکی، رتبه سوم هزینه‌های درمان را به خود اختصاص داده است. سهم این خدمات، از بازار خدمات سلامت حدود ۱۵ درصد است، به طوری که خدمات دندانپزشکی پس از خدمات بستری و دارویی، پرهزینه‌ترین خدمات پزشکی هستند. با این وجود؛ خدمات دندانپزشکی در ایران، علاوه بر سطح کیفی مناسب، از نظر هزینه هم، اختلاف چشمگیری با خدمات مشابه در سایر کشور‌ها دارد و در واقع نسبت به خیلی از کشورهای دیگر به مراتب، ارزان‌تر است، اما آنچه تقبل هزینه‌های دندانپزشکی را در ایران، طاقت‌فرسا کرده است پایین بودن سطح درآمدی بسیاری از مشاغل و افراد در جامعه ایرانی است.

دلایل متعدد هم برای این گرانی خدمات می‌توان بیان کرد مانند زیاد بودن هزینه‌های مواد مصرفی و تجهیزات دندانپزشکی (هزینه استهلاک و تعمیرات و تجهیزات و..)، سخت بودن کار دندانپزشکی و کوتاه بودن عمر مفید کاری یک دندانپزشک، پرمسئولیت بودن کار دندانپزشکی و نیز پرریسک بودن خدمات دندانپزشکی و… این درحالی است که به‌رغم این زیاد بودن هزینه‌ها، به طور متوسط کمتر از ۱۰ درصد! هزینه‌های درمان دندانپزشکی توسط بیمه‌ها پرداخت می‌گردد، و بیش از ۹۰ درصد هزینه‌ خدمات دندانپزشکی بی‌واسطه از جیب مردم پرداخت می‌شود. در چنین شرایطی اگر نبود ثبات اقتصادی و نوسان قیمت و اتفاقاتی شبیه جهش قیمت ارز و تورم لحظه‌ای (مانند آنچه در سال ۹۰ رخ داد) نیز به موضوع اضافه شد، پیچیدگی موضوع و بار سنگین درمان بر دوش بیماران بیشتر از این هم خواهد شد. در چنین حالتی؛ پایین آمدن قدرت خرید مردم به دلیل متناسب نبودن افزایش دستمزد‌ها با رشد تورم، موجب می‌شود تا خدمات دندانپزشکی به تدریج از سبد سلامت خانوار‌ها حذف شده و به‌رغم نیاز، مراجعات مردم به دندانپزشکی بیش از پیش کاهش یابد و رفتن به مطب دندانپزشکی، صرفاً به مراجعات اورژانس که معمولاً با کشیدن دندان نیز همراه است ختم شود… همین امر، آمار بیماری‌های دهان و دندان را افزایش می‌دهد و در چنین شرایطی تمام تلاش‌های نظام سلامت برای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های دهان و دندان کاری بیهوده خواهد بود.

ذهنیت منفی نسبت به درمان‌های دندانپزشکی
اگرچه این موضوع در قیاس با موارد بالا، در ریشه‌یابی ضعف‌های سلامت دهان و دندان جامعه، دارای اهمیت کمتری است، اما قابل توجه و تحلیل است. ریشه این ذهنیت منفی در ۲ چیز نهفته است؛ نخست اینکه معمولاً در ذهن مراجعه‌کنندگان دندانپزشکی، درمان دندانپزشکی کاری پر از استرس و دلهره‌آور است و همین مورد به ظاهر ساده و کم‌اهمیت،‌گاه سبب تأخیر در مراجعات درمانی و در ‌‌نهایت پیشرفت بیماری دهان و دندان می‌شود که در ‌‌نهایت، پیچیده و پرهزینه شدن سیر درمان، را به دنبال دارد.

دلیل دوم این ذهنیت منفی، به تجربیات ناموفق از درمان‌های قبلی، برمی‌گردد که موجب می‌شود بیمار با تردید نسبت به موفقیت درمان‌های جدید بنگرد و معمولاً کشیدن و از دست دادن دندان را بر تلاش دوباره و احتمالاً ناموفق، برای حفظ دندان‌ها ترجیح بدهد که متأسفانه، با توجه به شرایط حاکم در برخی از درمان‌ها و درمانگر‌ها و لحاظ کردن موارد حاشیه‌ای مانند هزینه، رفت و آمد و… ملاحظه بیراهی هم نیست.
با توجه به مواردی که برشمردیم؛ و پیچیدگی حوزه بهداشت و درمان در بخش سلامت دهان و دندان، برای بهبود وضعیت در این حوزه، باید ۲ وظیفه را در کنار و به موازات هم، در نظر گرفت؛ یکی کار و تلاش جدی برای ارتقای آموزش بهداشت دهان و دندان و نیز رعایت اصول پیشگیرانه، به صورت پایه‌ای واصولی در پروسه سلامت و دوم ایجاد تمهیداتی برای پوشش بهتر بیمه‌ای خدمات دندانپزشکی در راستای کم کردن بار هزینه‌های درمان جامعه.

آموزش و پیشگیری
باید با فرهنگ‌سازی علمی مناسب و جدی، توسط وزارتخانه‌های مسئول و سیستم رسانه‌ای دولت، مانند بهداشت و درمان، آموزش‌وپرورش، وزارت رفاه و تأمین اجتماعی، صدا و سیما و… زمینه ارتقای سلامت دهان و دندان را از طریق آموزش بهداشت اصولی بهداشت دهان و دندان به مادران و کودکان، روش‌های پیشگیرانه مانند فیشور سیلانت تراپی، فلوراید تراپی، افزودن فلوراید به آب مناطقی که شیوع پوسیدگی به هردلیلی در آنجا زیاد است، تغییرو اصلاح الگوی تغذیه‌ای اشتباه و رایج به‌ویژه در مدارس، نظارت دقیق‌تر بر تولید مواد غذایی استاندارد و… فراهم کرد تا با تکیه بر اصل منطقی «اولویت پیشگیری بر درمان» در این زمینه به موفقیت‌های ملموس دست بیابیم.

تأکید بر شیوه‌های رایج و کلیشه‌ای سابق که به طور مشخص، مدت‌هاست که ناکارآمدی آن‌ها ثابت شده است، تأکید بر اشتباه و مصداق آزموده را آزمودن خطاست، خواهد بود. در صورت موفقیت بهداشت و پیشگیری، ما با کاهش چشمگیر بار درمان‌های دندانپزشکی روبه‌رو خواهیم شد که قاعدتاً برنده اصلی آن سلامت جامعه، اقتصاد خانوار و کشور خواهد بود.

گسترش چتر حمایتی بیمه‌ها بر روی خدمات دندانپزشکی
همان‌طور که به تفصیل اشاره شد، تأمین هزینه‌های خدمات درمانی و تأمین سلامت دهان از توان بخش بزرگی از جامعه با درآمد متوسط به پایین خارج است و به نسبت گران‌تر از سایر هزینه‌های خانوار است، از این‌رو در مرحله درمان، پرداخت بخش قابل توجه از هزینه خدمات توسط سازمان‌های بیمه‌گر ضرورت داشته و شکل‌گیری و ایجاد بیمه دندانپزشکی بسیار مورد نیاز جامعه است. امری که در برنامه توسعه پنجم هم، به عنوان سهم پرداخت ۳۰ درصدی بیمار از خدمات درمانی دندانپزشکی مورد تأکید قرار گرفته است.
هرچند دولت نیز در ادامه اجرای طرح تحول سلامت، و نیز براساس برنامه توسعه پنجم، در حوزه دندانپزشکی هم برنامه‌هایی برای اجرا دارد. اما به‌رغم اهمیت زیاد، کارهای صورت گرفته تا این زمان در حوزه سلامت دهان و دندان، به هیچ‌وجه رضایت‌بخش نبوده است. از این‌رو امیدواریم با اصلاح این نگرش غلط که درمان دندانپزشکی درمانی لوکس تلقی می‌شود، ارائه بسته‌های خدمات سلامت دهان و دندان در قالب بیمه به مردم، راهگشا شود.

نظارت بر تأمین مواد و تجهیزات باکیفیت
اگر بخواهیم برای ماندگاری درمان‌های دندانپزشکی راه‌حلی پیشنهاد دهیم، قطعاً استفاده از مواد و تجهیزات با کیفیت و مرغوب، بر روی ماندگاری درمان بسیا مؤثر خواهد بود، با توجه به اینکه عمده مواد مصرفی و حتی تجهیزات دندانپزشکی وارداتی است؛ لذا نظارت دقیق و مستمر وزارت بهداشت بر محصولات وارداتی آن‌ها با استانداردهای معتبر پزشکی و دندانپزشکی و همچنین نظارت دقیق بر تولیدات داخلی می‌تواند؛ در درازمدت، علاوه بر کاهش هزینه‌های درمان خانوار‌ها، از مراجعات مکرر درمانی هم که معمولاً با مخاطراتی نیز همراه هستند بکاهد (مانند انتقال بیماری‌های عفونی و…).

نظارت بر درمان و تعرفه‌گذاری صحیح
نظارت صحیح، دقیق و علمی بر مراکز درمانی از جنبه‌های مختلف حایز اهمیت خاص است و در صورت جدی گرفتن آن، می‌تواند به ارائه خدمات درمانی بهتر و باکیفیت مطلوب‌تر منجر شود و گروه هدف؛ گیرندگان خدمات درمانی، را از خدمات بهتر و استاندارد بهره‌مند کند. قطعاً جایگاه‌های نظارتی صنفی مانند سازمان نظام پزشکی، انجمن‌های صنفی و نیز دستگاه‌های مرتبط دولتی مانند معاونت‌های درمان و بهداشتی دانشگاه‌های علوم پزشکی، می‌توانند با نظارت دقیق چه از منظر بستر ارائه خدمات (بهداشت) و چه از نظر صلاحیت درمانگر نظارت کیفی و… سبب ارتقای ارائه خدمات مرتبط با سلامت دهان و دندان شود.

به امید روزی که جامعه ایرانی نه تنها در حرف و شعار که به صورتی جدی و عملی، پیشگیری را مقدم بر درمان بداند و همه مردم بتوانند در صورت نیاز به خدمات درمانی دندانپزشکی بدون ملاحظات و محدودیت‌های اقتصادی به ارتقای سلامت خود اهمیت بدهند.
منبع:دندانه

 

تاملی در عملکرد آموزش و پرورش در حوزه آموزش بهداشت و پیشگیری دندان‌پزشکی

پیش از مقدمه
چندی پیش شاهد اقدام مثبتی در دندان‌پزشکی کشور بودیم. جمعی از مسئولان سمینار یک‌روزه‌ای برپا کردند تحت عنوان «آینده دندان‌پزشکی کشور»، و شاید با این تصور که من هم می‌توانم فردی لایق حضور در میان خرد جمعی باشم دعوت‌نامه‌ای هم برای حقیر فرستادند.
مطلبی که در پی می‌آید گزارش برگزاری این همایش نیست. قصدم از نگارش آن، موضوع دیگری است هرچند که زود‌تر از این می‌باید به این اقدام بجا و قابل ستایش پرداخته می‌شد تا چنین اتفاق ارزشمندی اینگونه در هیاهوی اخبار نه چندان مهم گم نشود.

پ: پیش ن: نیش
پ: پیش ن: نیش

مقدمه
روز سمینار از میان کارگروه‌های تعیین شده، در کارگروه بهداشت و پیشگیری شرکت کردم تا ضمن بهره‌گیری از نظرات سایر همکاران و صاحب‌نظران، دیدگاه خودم در این خصوص را ارزیابی کنم و شاید حرفم را به گوش کسی برسانم.
توجه به گلچینی از نظرات مطرح شده در جلسه خالی از لطف نیست ضمن آنکه با تایید دیدگاه نگارنده بستر مناسبی برای بیان آن فراهم می‌کند:
نظام آموزشی ما درمان‌محور است و دانشجویان در این نظام به‌صورت نیرویی درمانگر تربیت می‌شوند.
اعتقاد راسخی به لزوم پرورش نیروهای آموزش‌دیده حدواسط یا‌‌ همان بهداشتکاران وجود ندارد و برنامه‌های نه چندان جدی موجود هم به تعطیلی کشیده می‌شوند.
توقع از دندان‌پزشک پرورش‌یافته این سیستم برای صرف وقت در جهت توصیه‌های بهداشتی و پیشگیری، انتظاری نابجاست.
آموزش بهداشت همگانی در کشور بسیار ضعیف است.
سایر دستگاه‌ها مثل صداوسیما و آموزش‌و‌پرورش باید نقش گسترده‌تر و موثرتری در ترویج فرهنگ بهداشت و پیشگیری برعهده بگیرند.
دقت در موارد یاد شده به آسانی ما را به این نتیجه می‌رساند که اصولا نباید از متولیان اصلی و مستقیم نظام سلامت توقع چندانی در حل مشکلات بهداشتی و ارتقاء سلامت مردم داشته‌باشیم. این سیستم علاقه چندانی به مقوله پیشگیری و تصمیم جدی برای پرورش نیروهایی برای اجرایی کردن آن ندارد. موجود درمانگری تحویل می‌دهد که حاضر نیست با ارائه توصیه‌های بهداشتی نان خود را آجر کند.

پس چه باید کرد؟
اینک که معلوم شد مسئولان اصلی بهداشت از اساس سودای دیگری در سر دارند و نردبانشان را به دیوار اشتباهی تکیه داده‌اند، معلوم می‌شود که باید دست به دامان سایر نهاد‌ها شویم. خوب است برای بررسی وضعیت آموزش همگانی، ببینیم دو سازمان مهم که می‌توانند بازوان اجرایی بسیار ارزشمند، تاثیرگذار و با برد وسیع در این زمینه باشند چه گلی به سرمان زده‌اند: سازمان صداوسیما و وزارت آموزش‌وپرورش.

در رسانه ملی چه می‌گذرد؟
به صداوسیما تنها اشاره‌ای کوتاه می‌کنیم چون پیشینه روشنی در این خصوص دارد و ما نیز در این نوشتار قصد بررسی عملکرد آن‌ها را نداریم. رسیدن به این نتیجه احتیاج به مطالعه و بررسی عمیقی ندارد که انواع تبلیغات درآمدزا در مورد تنقلات ظاهرا مفید وقت چندانی برای این سازمان برای توجه و هزینه کردن جهت ترویج فرهنگ بهداشت و سلامت دهان نمی‌گذارد. البته نیاز به توضیح نیست که تهیه و پخش برنامه‌های پزشکی معدود و از نظر زمانی محدود آنهم در تنها شبکه تخصصی موجود، با آنچه موضوع این بحث در خصوص ترویج و آموزش عام و گسترده نکات بهداشتی است تفاوتی آشکار دارد. چنان برنامه‌هایی در جای خود مفید و لازم‌اند ولی اصولا ربطی به آنچه مد نظر ما از باب آموزش همگانی اصول بهداشت و پیشگیری است ندارند.

در کتاب‌های درسی دبیرستان چه خبر است؟
نهاد دوم که روی سخن اصلی این مقاله با آن است وزارت محترم آموزش‌وپرورش است. وزارت‌خانه‌ای که مهر آموزش بر پیشانی دارد و اگرچه طیف وسیعی از آموزش‌های تخصصی را برای گروه هدف خود در دستورکار قرار داده اما مطلقا التفاتی به مشکلات سلامت دهان جوانان و راه حل آن یعنی آموزش بهداشت و پیشگیری دندان‌پزشکی ندارد. نگاهی اجمالی به کتاب‌های زیست‌شناسی دوره متوسطه این موضوع را بهتر روشن می‌کند.

کتاب زیست‌شناسی و بهداشت (مشترک بین تمام دانش‌آموزان سال اول متوسطه)
در ابتدای کتاب و ذیل عنوان «سخنی با دانش‌آموزان» گفته‌شده‌است که در این کتاب به زمینه‌های اصلی کاربردی علوم زیستی از جمله تغذیه و سلامت پرداخته خواهد شد و دانش‌آموزان در سال‌های بالا‌تر مطالب بیشتر و جالب‌تری در این زمینه خواهندخواند. اتفاقی که دست‌کم درمورد دهان و دندان، با فرض آنکه آن را از علوم زیستی و مرتبط با تغذیه و سلامت بدانیم، هرگز در این کتاب و کتاب‌های سال‌های بعد نمی‌افتد.
کتاب سال اول شامل هفت فصل است که تنها دو فصل چهارم (تغذیه) و هفتم (سلامت و بیماری) آن مایه امیدواری برای یافتن نکته‌ای بهداشتی در باب دهان است. مرور این دو فصل خیلی زود نور امید را خاموش می‌کند چون بلافاصله معلوم می‌شود که در فصل تغذیه، توضیح بیماری‌های کرتینیسم و پلاگر (که خدا می‌داند چند درصد جامعه ایرانی به آن‌ها مبتلا هستند) مهم‌تر از پوسیدگی دندان (با شیوع تاسف‌بار آن) تشخیص داده شده است. تنها نکته مرتبط با محیط دهان در این فصل اشاره به کمبود ویتامین C یا اسکوروی است که باعث خونریزی لثه می‌شود. در فصل سلامت و بیماری نیز توضیح درمورد نقش لنفوسیت و فاگوسیت برای دانش‌آموز پانزده ساله بر تشریح بیماری‌های دهان و دندان و روش‌های پیشگیری ترجیح یافته‌است.
باعث تعجب است که در کتابی که نام بهداشت بر خود دارد، در غیاب توضیحات و آموزش‌های بهداشتی ضروری برای این گروه سنی در مورد ساختمان دندان و مضرات عادات غذایی شایع ایشان و روش‌های پیشگیری، مطالب متنوعی در مورد چربی خون و LDL و HDL، مقایسه غلظت جیوه آب دریا با بدن جلبک و درصد ویتامین C باقیمانده در کلم پس از قرار دادن آن در آب جوش بیان شده‌است.
بخش پیوست کتاب نیز در نوع خود جالب است. در این قسمت جدولی می‌بینیم که در آن به نام برخی از بیماری‌های واگیر (از جمله بیماری‌های نادری همچون پاراتیفویید و مالاریا) و چگونگی انتشار و علائم و راه معالجه آن‌ها اشاره شده اما در این بخش هم گویا جایی برای پرداختن به شایع‌ترین بیماری عفونی غیرواگیر انسان و بخصوص بچه‌ها یعنی پوسیدگی دندان وجود نداشته‌است.
با بررسی کتاب سال اول به نظر می‌رسد یا نویسندگان کتاب‌های لغت و کار‌شناسان باید در معنی کلمات «کاربردی» و «بهداشت» تجدیدنظر کنند یا پدیدآورندگان این کتاب در مورد محتوای کتابی که تالیف کرده‌اند.
شاید بد نباشد مولفین محترم اندکی عمیق‌تر به این موضوعات بنگرند و در مورد این سوالات روشنگری کنند که آیا اساسا عضوی به نام دندان را در بدن انسان به رسمیت می‌شناسند یا خیر؟ اگر پاسخ مثبت است چگونه است که در کتابی که با عنوان بهداشت برای کسانی نوشته‌اند که یکی از بزرگ‌ترین مشکلات سلامتشان پوسیدگی دندان است، حتی یک سطر را به این موضوع اختصاص نداده‌اند؟ آیا دانستن اینکه سه میلیارد سال پیش فقط ۰۴/۰ % جو، اکسیژن بوده از دانستن جنس و ساختمان دندان موضوع مهم‌تری برای بخش «بیشتر بدانید» است؟ آیا در بخش «فعالیت»، محاسبه شدت فتوسنتز در شرایطی که درصد CO۲ هوا ۰۳/۰ باشد بر محاسبات زمان افتادن و رویش دندان‌ها ترجیح دارد؟ آیا اطلاع یافتن دانش‌آموزان از درصد جرم قند در وزن خشک برگ، ارزش آن را دارد که موضوع بخش «پرسش و تحقیق» باشد اما تاثیر دفعات و مقدار مصرف قند بر سلامت دندان، خیر؟

کتاب زیست‌شناسی و آزمایشگاه (سال دوم متوسطه)
اگر کتاب سال اول برای عموم دانش‌آموزان نظری نوشته شده، از سال دوم محتوای کتاب به‌طور تخصصی برای رشته تجربی تالیف شده‌است. موضوعی که گویا مولفین آن را خیلی جدی گرفته‌اند چرا که از این سال به بعد عمیق‌ترین مطالب شاخه‌های مختلف علوم زیستی برای دانش‌آموزان دبیرستان، (نه دانشجویان بیولوژی)، به رشته تحریر درآمده و صد البته غفلت از پرداختن به دهان و دندان کماکان سرلوحه کار قرار دارد.
در این کتاب نیز در «سخنی با دانش‌آموز»، تصریح شده که تغذیه و بیماری‌ها از خبرهای زیست‌شناسی هستند و بسیاری از کشفیات زیست‌شناسان در زندگی روزمره ما کاربرد دارد و بالاخره اینکه برای کسب سلامتی و حفظ آن آشنایی با ساختار و کار بخش‌های بدن آدمی لازم است.

حال سری به کتاب می‌زنیم تا ببینیم سهم دهان و دندان از حقایقی که در «سخنی با دانش‌آموز» بر آن‌ها تاکید شده چقدر است.
تنها مروری سطحی کافیست تا ما را به این نتیجه برساند که گویا نویسندگان اعتقاد چندانی به اینکه دهان هم بخشی از بدن انسان است و باید با ساختمان و کار آن آشنا شد ندارند. از کل حدود ۱۴۰ صفحه کتاب تنها کمتر از ۲۵ سطر در فصل گوارش به دهان و دندان اختصاص یافته که در همین مختصر هم کلیدی‌ترین آموزش به بچه‌ها این است که «دندان‌ها در گرفتن لقمه غذا و خرد کردن آن نقش اصلی دارند». در کنار آموزش این نکته به نوجوانانی که لابد پیش از این آن را نمی‌دانسته‌اند، اطلاعات دیگری هم که شاید کاربردی تشخیص داده شده در اختیار ایشان قرار گرفته از جمله اینکه «ماهیچه‌ها در هنگام جویدن بین دندان‌ها نیروی شدیدی ایجاد می‌کنند که این نیرو در انسان تا حدود ۱۰۰ Kg/cm۲ می‌رسد». سوال اینجاست که واقعا با چه استدلال و تفکری از میان صد‌ها نکته مهم و سودمند، این جمله که دانستن و ندانستن آن چندان فرقی با هم ندارند برای تدریس انتخاب شده؟ جالب اینکه تنها نکته واقعا مهم و کاربردی این بخش که می‌توانست زمینه‌ساز بیان یک مطلب مفید بهداشتی و پیشگیری باشد هم به‌صورتی خنثی بیان شده و بی‌هیچ توضیحی از آن گذشته‌اند: «ترشح بزاق در هنگام خواب بسیار کاهش می‌یابد». به راستی اگر نتیجه این پدیده فیزیولوژیک را به دانش‌آموز گوشزد نکنیم، دانستن آن نفعی به حال او دارد؟
مطالبی که از متن کتاب بازنویسی شد کل سهم دهان و دندان از اطلاعات کاربردی و آشنایی با کار و ساختار بخش‌های بدن آدمی است که در ابتدای کتاب بر آن تاکید شده‌بود. اینک ببینیم در کنار این غفلت جبران‌ناپذیر در مورد یکی از مهم‌ترین و آسیب‌پذیر‌ترین ارگان‌های بدن (در این گروه سنی)، چه موضوعاتی مورد توجه و موشکافی نویسندگان بوده‌است:
تفسیر منحنی الکتروکاردیوگرام
سورفاکتانت و مشکل تنفسی ناشی از کمبود آن در نوزادان زودرس
فرضیه جریان فشاری در توضیح حرکت شیره پرورده در آوندهای آبکشی گیاهان
و البته معرفی تریکودینا جاندار تک سلولی آبزی که بسیار خوش شانس‌تر از دندان و بافت‌های اطراف آن بوده چرا که با چاپ طرحی از او به معرفی اجزایش پرداخته‌اند. لطفی که متاسفانه از دندان دریغ شده‌است.
کتاب‌های زیست‌شناسی و آزمایشگاه (سال سوم) و زیست‌شناسی (پیش‌ دانشگاهی)

از بررسی این دو کتاب قطور و به غایت دشوار و دیرفهم صرف‌نظر می‌کنیم چون در تالیف آن‌ها نیز کماکان در بر‌‌ همان پاشنه می‌چرخد و ورود به جزییات آن‌ها جز تکرار کاستی‌های مجلدات پیشین این مجموعه حاصلی ندارد. متاسفانه در این کتاب‌ها نیز شاهد پرداختن به مباحث پیچیده‌ای هستیم که شاید با این جزییات هرگز به کار فارغ‌التحصیل دبیرستانی نیاید. و البته باز هم نادیده گرفتن مبحثی حیاتی که دقیقا مشکل گروه سنی مخاطب این کتاب‌هاست و به اذعان مولفین جزو مباحث زیست‌شناسی هم محسوب می‌شود، به عنوان یک اصل مد نظر قرار داشته‌است.

تاملی در نکات بخش‌هایی با عنوان «سخنی با دانش‌آموزان عزیز»
پیش‌تر اشاره کردیم که در ابتدای هر جلد بخشی وجود دارد که درواقع سخن مولفین با دانش‌آموزان است و مثال‌هایی نیز از این بخش‌ها آوردیم. این سخنان در حقیقت تبیین سیاست‌های تالیفی نویسندگان و آماده کردن ذهن شاگردان برای مطالبی است که مولفین تصمیم دارند بیان کنند.
در یکی از همین بخش‌هاست که به شاگردان یادآوری می‌شود «هم اکنون در هر ثانیه بیش از یک هکتار از جنگل‌های گرمسیری جهان در حال نابودی است». جای تاسف است که تا امروز کسی پیدا نشده تا به سیاست‌گذاران تالیف کتب، سرعت تخریب دندان‌های بچه‌ها را که ناشی از کوتاهی در آموزش بهداشت همگانی است یادآور شود تا در کنار دلسوزی برای جنگل‌های گرمسیری جهان نگران دندان‌های این تعداد جوان هم باشند.

باز در قسمتی دیگر آمده که «تلاش بر این بوده‌است تا در این کتاب مفاهیم پیچیده زیست‌شناسی به زبانی نسبتا ساده و روان، مناسب سن شما نوشته شود». این جمله از متن کتاب صراحتا نشان می‌دهد که انتخاب مفاهیم پیچیده، نه یک امر اتفاقی که تصمیمی کاملا آگاهانه و فکرشده بوده‌است. هدفی که انصافا گروه تالیف در دستیابی به آن موفق عمل کرده‌اند. وجود مباحث دشواری چون «الگوی نمایی رشد»، «الگوی رشد لجیستیک» و «چرخه کالوین» گواه این تلاش موفق است. بدیهی است که بر طبق این سیاست، تدریس موضوعاتی نامانوس و دور از ذهن و توضیح آن‌ها به مدد استفاده از زبان ساده و نسبتا روان، بر پرداختن به جزییات ویا حتی کلیات مفاهیمی ساده اما مهم و حیاتی چون ساختمان دندان و بیماری‌های آن ترجیح می‌یابد.

در اولین صفحه کتاب پیش‌دانشگاهی هدف مهم مجموعه چهارجلدی کتاب‌های زیست‌شناسی دوره‌ متوسطه اینگونه عنوان شده «کسب دانستنی‌های لازم، کسب مهارت‌های لازم و کسب نگرش‌های لازم». چنین هدف‌گذاری هوشمندانه‌ای سزاوار تحسین و قدردانی است اما افسوس کسانی که این اهداف ارزشمند و مهم را دنبال می‌کنند، دانستنی‌ها، مهارت‌ها و نگرش‌های بهداشتی دندان‌پزشکی را حتی به اندازه یک سطر در یک مجموعه چهار جلدی لازم تشخیص نداده‌اند. شاید این پرسش‌ها پر بیراه نباشد که آیا پرداختن به جزییات تعادل اسید و باز و تنظیم آب و الکترولیت‌ها در لوله هنله و عملکرد قلب بر اساس این نگرش بوده که مشکل بچه‌های این گروه سنی، افزایش چربی و فشارخون و ناراحتی قلبی است؟ و آیا براساس همین نگرش شیوع وحشتناک و تاسف‌بار پوسیدگی دندانی مهم جلوه نکرده تا یک کلمه در باب پیشگیری از آن آموزش داده‌شود؟ آیا ظرایف فیزیولوژی گیاهی و تنفس سلولی نسبت به فرآیند پوسیدگی دندان، دانستنی لازم‌تری محسوب می‌شود؟ آیا واقعا انجام صحیح روش‌های پیشگیری مهارت لازم‌تری است یا نحوه اندازه‌گیری درصد قند وزن خشک برگ در ساعت ۲ بامداد؟

و سر آخر «سخنی با مولفین عزیز»
غرض از نوشتن این مطلب هرگز انکار تلاش و زحمت گروه زیست‌شناسی دفتر برنامه‌ریزی و تالیف کتب درسی نیست. بر هر کسی که حتی گذرا بر این مجموعه نظری بیفکند آشکار می‌شود که تدوین آن آسان نبوده‌است. اما به نظر می‌رسد زحمات بی‌شمار گروه نویسندگان در برخی موارد نتیجه‌ای جز به زحمت انداختن دانش‌آموزان و معلمان به بار نمی‌آورد. راهی که این گروه در پیش گرفته‌اند و مشقت زیادی برای طی آن بر خود هموار کرده‌اند در بسیاری موارد با اهداف بیان شده در ابتدای کتاب همخوانی ندارد و به سرمنزل مقصود نمی‌رسد. نگارنده از یک سو به عنوان کسی که متجاوز از بیست سال مشغول طبابت بوده و بر حسب علاقه در حوزه پیشگیری فعالیت کرده، و از سوی دیگر به عدد همین سال‌ها از نزدیک شاهد مشکلات تدریس کتب فوق بوده و به اعتبار این هر دو پیشینه بر ناهماهنگی آموزش‌های دوره متوسطه با نیازهای جامعه دانش‌آموزی آگاهی یافته‌است، وظیفه خود دانسته‌ام با یادآوری کاستی‌های موجود قدمی در راه اصلاح آن بردارم.

اینک پرسش اصلی این است که کدام منطق از لزوم دانستن جزییات مباحث دشواری که در این مقطع تحصیلی به کار دانش‌آموزان نمی‌آید به قیمت بی‌اطلاعی از موضوعاتی که یکی از مشکلات اصلی سلامت ایشان است حمایت می‌کند؟ بیاییم منصفانه عملیات محاسبه الل‌ها و ژنوتیپ‌ها را در جمعیتی با تعادل هاردی‌-‌ واینبرگ مقایسه کنیم با محاسبه ساده محدوده زمانی تاثیر اسید حاصل از قند بر دندان برای درک زمان مناسب مسواک زدن. یا فرآیند ورود DNA ویروسی به چرخه لیزوژنیک و تخریب سلول را مقایسه کنیم با نقش باکتری در روند تخریب دندان. و بالاخره توضیح درمورد تفاوت گیاهان C۳ و C۴ در نحوه تثبیت دی‌اکسیدکربن را مقایسه کنیم با تشریح تفاوت دندان‌ها و سطوح مختلف آن‌ها در استعداد به پوسیدگی. به‌راستی در مقایسه‌های فوق، کدامیک دانستنی لازم و کاربردی و آشنایی با کار و ساختمان بدن در جهت حفظ سلامتی محسوب می‌شود که وعده آن در ابتدای کتاب به دانش‌آموزان داده شده؟

اگر واقعا درصد پیچیدگی مفاهیم ملاک اهمیت و انتخاب مطالب باشد حق هم این است که بیشتر فصول به مثال‌هایی از این دست که نمونه‌های آن در کتاب بسیار است اختصاص یابد و البته کلمه‌ای در باب یکی از مشکلات جدی سلامت بچه‌ها و راه‌های پیشگیری از آن نگاشته نشود. اما اگر مباحث ساده هم به اعتبار انطباقشان بر نیازهای مخاطب می‌توانند مهم تلقی شوند بهتر است در ویرایش‌های بعدی این مجموعه تجدیدنظر اساسی کنیم تا اندک تعادلی برقرار شود و قدمی هم در راه ارتقاء سلامت دهان دانش‌آموزان برداشته‌باشیم.
نگارنده به خوبی بر این نکته واقف است که برخی از موضوعات انتخابی مولفین از نظر آموزش روش تحقیق و باز شدن دید دانش‌آموزان و آشنایی ایشان با شاخه‌های مختلف علوم زیستی و استعدادیابی، مفید و لازم است اما پرداختن صرف به آن‌ها و چشم‌پوشی از موضوعات مهم و سودمندی که آن‌ها نیز می‌توانند به عنوان مواد آموزشی در همین جهت استفاده شوند ‌‌نهایت کج سلیقگی و فرصت‌سوزی است.
ختم کلام آنکه شاید وقت آن رسیده‌باشد ‌که کسب دانستنی، مهارت و نگرش لازم را از خود شروع کنیم.

منبع:دندانه

 

وضعیت دهان شما با سلامت کلی شما در ارتباط است

ترجمه: مصطفی صداقت

وضعیت دهان شما با سلامت کلی شما در ارتباط نزدیکی است. این ادعایی است که محققان در تحقیقات خود آن را اثبات کرده‌اند. برای روشن کردن این موضوع در ادام؟ این نوشته به رابط؟ میان سلامت دهانی و دیابت، بیماری قلبی، سرطان و دیگر بیماری‌ها اشاره خواهیم کرد. باوجوداین، در بسیاری از این تحقیقات ماهیت این رابطه مشخص نیست، یعنی محققان در مورد اینکه رابطه سببی است یا یک همبستگی صرف، به نتیجه نرسیده‌اند… به‌هرحال، آشکار است وضعیت دهان شما با سلامت فیزیکی کلی شما در ارتباط نزدیکی است.

سلامت دهانی و دیابت
سال‌هاست که پزشکان می‌دانند افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ بیشتر در معرض ابتلا به پریودنتیت‌ (بیماری لثه و بافت‌های اطراف دندان) هستند. در جولای ۲۰۰۸ در تحقیقی اظهارنظر بالا مورد تأیید بیشتر قرار گرفت. در این تحقیق، محققان دانشکد؟ سلامت عمومی می‌لمن دانشگاه کلمبیا ۹۲۹۶ فرد غیردیابتی را در نظر گرفتند و میزان باکتری‌ها پریودنتال آن‌ها را در طول ۲۰ سال اندازه‌گیری کردند. بنا بر نتایج این تحقیق، افرادی که بیماری پریودنتیت‌ آن‌ها در سطوح بالاتری بود، بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ بودند. به‌عبارت‌دیگر، خطر پیشرفت بیماری دیابت نوع ۲ در این گروه از افراد در مقایسه با افرادی که هیچ نوع بیماری لثه نداشتند، دو برابر بیشتر بود.

سلامت دهانی و بیماری قلب
از نظر پزشکان رابط؟ میان سلامت دهانی و بیماری قلبی نیز به‌مانند رابط؟ میان سلامت دهانی و دیابت به اثبات رسیده است؛ اما هنوز مشخص نیست که آیا رابط؟ میان سلامت دهانی و بیماری از نوع رابط؟ مستقیم علت و معلولی هست یا خیر. یکی از دلایل نامشخص بودن ماهیت این رابطه ‌این است که عوامل دیگری همچون سیگار کشیدن و پیری می‌توانند هم بر بیماری لثه و هم بر بیماری قلب تأثیر بگذارند. باوجوداین، در سال ۲۰۰۵ در تحقیقی این عوامل خطر همچون سن، جنسیت و سیگار کشیدن حذف شدند تا به رابط؟ دقیق میان سلامت دهانی و بیماری قلب دست یابند. دکتر مویس دسوریو، محقق ارشد این تحقیق از دانشگاه کلمبیا، می‌گوید که با حذف کردن این عوامل خطر آن‌ها به رابط؟ مستقلی میان بیماری لثه و بیماری قلب دست‌یافته‌اند.

عوارض بارداری و بیماری لثه
دکتر مارشا روبین از بخش ویژ؟ مرکز دندانپزشکی بیمارستان پرسبیتارین /ویل کورنل نیویورک، می‌گوید که اکثر زنان باردار دچار عفونت‌های لثه می‌شوند که به دلیل تغییرات سطح هورمون‌ها است. او ادامه می‌دهد که بسیاری از زنان باردار سلامت دهانی را نادیده می‌گیرند و این کاری اشتباه است. در نظر دانشمندان بیماری لثه یا التهاب دهان ترکیبات شیمیایی به نام پروستاگلاندین تولید می‌کند که باعث زایمان زودهنگام می‌شود. اگرچه این نظری؟ دانشمندان هنوز به اثبات نرسیده است، اما محققان در تحقیقی در سال ۲۰۰۱ دریافتند که اگر زنان باردار در بین هفته‌های ۲۱ و ۲۴ دچار بیماری لثه شوند، در مقایسه با دیگر زنان باردار ۴ تا ۷ برابر بیشتر در معرض وضع حمل قبل از هفت؟ سی و هفتم خواهند بود.

سینه‌پهلو و بیماری لثه
محققان میان سینه‌پهلو و بیماری لثه نیز رابطه‌ای یافته‌اند، اگرچه در اکثر تحقیقات این محققان بر روی جمعیت‌های پرخطر تمرکز شده است. برای درک رابط؟ بهتر سینه‌پهلو و بیماری لثه در سال ۲۰۰۸ محققان تحقیقی را بر روی سالخورده‌ها انجام دادند. این محققان دریافتند که سالخورده‌های مبتلابه عفونت پریودنتیت‌ در مقایسه با سالخورده‌های عاری از این عفونت۹/۳ برابر بیشتر دچار سینه‌پهلو شده بودند.

سرطان لوزالمعده و بیماری لثه
در سال ۲۰۰۷ در ژورنال موسسه ملی سرطان تحقیقی به چاپ رسید که در آن در بین سال‌های ۱۹۸۶ و ۲۰۰۲ هر دو سال یک‌بار از ۵۱۵۲۹ آمریکایی در مورد سلامت آن‌ها نظرسنجی شده بود. از میان ۲۱۶ نفری که مبتلا به سرطان لوزالمعده بودند، ۶۷ نفر آن‌ها بیماری پریودنتیت‌ نیز داشتند. بدون در نظر گرفتن عامل سیگار کشیدن، محققان این تحقیق دریافتند که داشتن سابق؟ بیماری پریودنتیت‌ با خطر افزایش سرطان لوزالمعده در ارتباط است.

منبع:دندانه

 

هفت توصیه کلیدی درباره مسواک زدن

۱- هر بار که مسواک زدن قبل از خواب را فراموش کنم،‌ چقدر برای دندان‌هایم بد است؟
خیلی بد است. احتمالا می‌دانید که به توصیه انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (ADA) باید دندان‌ها را دو بار در روز مسواک زد. حتما این را هم می‌دانید، مسواک زدن آسان‌ترین راه برای جلوگیری از بوی بد دهان است.
۲- اما اهمیت مسواک زدن چیزی فراتر از خوشبویی دهان است. هر بار که از مسواک زدن طفره می‌روید،‌ باعث رشد باکتری‌ها و و تشکیل پلاک‌های دندانی می‌شوید که موجب پوسیدگی و بیماری‌های لثه می‌شوند. اگر وسط روز زبان خود را به دندان‌های خود روی خط لثه بکشید، وجود ماده‌ای چسبناک یا زبر را روی دندان‌ها حس خواهید کرد. این پلاک است.

خوشبختانه مسواک زدن باکتری‌ها را به هم می‌ریزد و در نتیجه باکتری‌ها در محل باقی نمی‌مانند، زیرا اگر باقی بمانند، شروع به حمله به دندان‌ها می‌کنند. به علاوه اگر پلاک مدت زمان زیادی در محل بماند، به جرم تبدیل که ماده سفت و زرد رنگی است، می‌شود و در نتیجه موجب التهاب و خونریزی لثه‌ها می‌شود. اگر این جرم مدت زیادی روی دندان‌ها بماند،‌ ممکن است دندان‌های خود را از دست دهید.

۳- دقیقا مشخص نیست پلاک‌ها چه زمانی خطرناک می‌شوند، اما با یک بار مسواک نزدن فرایند پوسیدگی دندان آغاز می‌شود، به خصوص اگر این فراموش کردن‌ها تکرار شود.

۴- سرسری مسواک زدن
سرسری مسواک زدن هم به همان اندازه بد است. دو بار مسواک زدن در روز و ترجیحا با خمیردندان فلورایدی و یک مسواک نرم در روز شوخی نیست. هربار مسواک زدن باید حدود ۲ دقیقه طول بکشد و همه سطوح دندان شسته شود، نه فقط دندان‌های جلویی که موقع خندیدن دیده می‌شوند. همچنین ADA کشیدن روزانه نخ دندان و برای مراقبت‌های بیشتر رفتن مرتب پیش دندان‌پزشک را توصیه می‌کند (مثلا جرم روی دندان را فقط دندان‌پزشک می‌تواند تمیز کند.)

۵- مسواکی را انتخاب کنید که برس آن لبه‌های یا نوک‌های تیز یا دندانه‌دار که به دهان آسیب می‌زنند، نداشته باشد. دسته مسواک به‌وسیله سازنده تست شده باشد تا تحت شرایط استفاده معلوم دوام بیاورد. موهای برس مسواک با استفاده معمول نباید بریزد. مسواک‌‌های برقی هم باید مجوز ایمنی مصرف را داشته باشند. اندازه و شکل برس مسواک باید طوری باشد که به راحتی وارد دهان شما شود و امکان دسترس به همه مناطق را به شما بدهد.

۶- زمان تعویض مسواک
مسواک‌تان را هر سه تا چهار ماه یکبار، و حتی زودتر اگر برس مسواک ریشه ریشه شده است، عوض کنید.

۷- جایگزین‌های مسواک
آدامس،‌ خوشبوکننده‌ها و شستشودهنده‌ها،‌ نمی‌توانند جایگزین مسواک زدن شوند. این سه موجب حس تازگی در دندان می‌شوند،‌ اما به‌گفته سوهاتا، مسواک زدن و کشیدن نخ دندان تنها راه‌های مؤثر در ازبین‌بردن پلاک‌های دندان هستند.

منبع:دندانه

 

دکتر منصوره میرزایی
متخصص دندان‌پزشکی ترمیمی و زیبایی

بیماری لثه از ۳۰سالگی به بعد در افراد بروز می‌کند و اولین نشانه آن خونریزی از لثه‌ها هنگام مسواک زدن و خوردن مواد غذایی است.
ورم و آماس لثه از دیگر علایم بروز بیماری‌های لثه است که در اثر توجه نکردن و عدم درمان بیماری ممکن است فرد دچار التهاب، حساسیت، قرمزی، تورم، درد و عفونت شود. همچنین در مراحل پیشرفته ممکن است منجر به از دست دادن دندان‌ها شود.

مشکلات لثه در بسیاری از افراد بدون علامت و درد هستند و ممکن است متوجه بیماری خود نشوند. آنان باید با احساس بوی بد دهان خود به دندانپزشک مراجعه کنند؛ چرا که بسیاری از بیماری‌های لثه در مراحل اول قابل درمان و کنترل است.

بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت و بیماری قلبی عروقی در بروز بسیاری از مشکلات لثه موثر هستند. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، تغذیه نادرست، عدم استفاده یا استفاده نادرست از نخ دندان و مصرف دخانیات از دیگر عواملی است که باعث بروز آسیب به دندان‌ها می‌شود.

درمان بیماری‌های زمینه‌ای از بروز بیماری‌های لثه، دهان و دندان جلوگیری می‌کند. درمان بیماری‌ها به خصوص دیابت که آسیب شدیدی به دندان وارد می‌کند، برطرف کردن مشکلات داخل دهان مانند جرم گیری، پوسیدگی و رعایت بهداشت دهان و دندان از راهکارهای بسیار موثری در جلوگیری از بروز مشکلات و بیماری‌های لثه در بزرگسالی است.

افراد با مشاهده و احساس هر گونه درد و بوی بد دهان به دندانپزشک مراجعه کنند. همچنین نحوه صحیح مسواک زدن و استفاده از نخ دندان پس از صرف غذا باید آموزش داده شود؛ چرا که با آموزش روش صحیح از دوران کودکی می‌توانیم از بروز بسیاری از بیماری‌ها در بزرگسالی جلوگیری کنیم.
منبع:دندانه

 

خبرگزاری تسنیم: رئیس پانزدهمین کنگره انجمن متخصصین دندانپزشکی ایران گفت: بهتر است فرزندان ببینند والدینشان روزانه حداقل ۱۰ دقیقه برای مسواک زدن و نخ کشیدن وقت می‌گذارند تا به صورت ناخودآگاه الگو و مدل بهداشتی مناسبی برای دندان های خود پیدا کنند.

دکتر محمد باقر رضوانی درباره زمان آغاز پیشگیری از پوسیدگی دندانها گفت: از همان موقع که دندانها رویش پیدا می‌کنند باید کار پیشگیری از پوسیدگی را شروع کرد، سن رویش در دندان‌های شیری از ۶ تا ۷ ماهگی در دهان شروع می‌شود و تا حدود ۲ تا ۲ سال و نیم نیاز به مراقبت‌های اولیه بهداشتی دندان دارد. بهتر است آموزش‌های بهداشتی دندان مانند مسواک زدن از طریق ایجاد برنامه‌های جذاب و به صورت بازی‌های کودکانه در نظر گرفته شود تا کودک تمایل بیشتری به این امر نشان دهد و این نکته قابل اهمیت است که الگوی رفتاری کودکان والدین هستند و بهتر است آنها ببینند والدینشان روزانه حداقل ۱۰ دقیقه برای مسواک زدن و نخ کشیدن وقت می‌گذارند تا به صورت ناخودآگاه الگو و مدل بهداشتی مناسبی برای دندان‌های خود پیدا کنند.

وی ادامه داد: به هر حال مجموعه این دو وظیفه شامل تمیز کردن دندانها توسط پدر و مادر و آموزش خود آگاهی که خود کودک می‌بیند نتیجه اش پیشگیری از پوسیدگی در همان زمان رویش دندانها است و بدین شکل دندان‌های کودک تا سن رویش دائمی یعنی ۶ سالگی فاقد پوسیدگی خواهد بود و ذکر این نکته ضروری است که کشورهای پیشرفته دنیا برای کاهش پوسیدگی در حد قابل قبول در جوامع خود از طریق آموزش های منظم بهداشتی در مقاطع مختلف موفق به این امر شدند تا جایی که شاخص پوسیدگی دندانها در آن کشورها بسیار پایین است.

رضوانی خاطرنشان کرد: جای خوشبختی است که در سندی که قرار است در وزارت بهداشت تصویب شود این سیاست تعامل و ارتباط بچه‌های دبستانی در سنین رشد با مسواک زدن و آموزش بهداشت دندان و به نوعی ارتباط با وزارت بهداشت دیده شده و حتی دیده شده مدارس مجهز به مراکز دندانپزشکی شوند به علت اینکه هم ترس بچه‌ها از تجهیزات و شیوه‌های درمانی دندانپزشکی از بین رود و هم دندانپزشکی پیشگیر به مدارس ورود کند و در حقیقت با کمک سیاستگذاران و متولیان اصلی که انجمن دندانپزشکی ترمیمی و سایر انجمن‌های دنداپزشکی هستند بتوان نتیجه مطلوبی در این زمینه کسب کرد.

منبع:دندانه

 

معاون بهداشت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: ایرانیان سالانه ۶۵ میلیارد نخ سیگار دود می‌کنند و ۳۰ درصد سیگار موجود در بازار ایران قاچاق است.
به گزارش ایرنا از وزارت بهداشت، دکتر علی اکبر سیاری در نشست با مسوولان نیروی انتظامی، اقدامات کنترلی ناجا در بخش‌های گوناگون را موجب ارتقا بهداشت و سلامت جامعه دانست و خواهان بررسی زمینه‌های همکاری و انعقاد تفاهمنامه شد.

به گفته وی، مقرر شد کمیته‌ای متشکل از دو نماینده از طرفین، زمینه‌های مشترک همکاری مشترک را مشخص و اعلام کنند.

معاون بهداشت وزیر بهداشت گفت: برخی موارد انتظارات ما از ناجا و برخی موارد مربوط به انتظارت ناجا از معاونت بهداشت وزارت بهداشت و برخی موارد نیز مربوط به حوزه کارهای مشترکی است که می‌توان انجام داد.

سیاری افزود: ۳۰ درصد سیگارهای موجود در بازار قاچاق هستند در حالیکه در کشورهای مشابه ما این میزان ۱۰ درصد است، بنابراین یکی از موارد همکاری معاونت بهداشت و ناجا می‌تواند این امر مهم باشد.

وی ادامه داد: به کنوانسیون منع دخانیات جهان قول داده‌ایم ۳۰ درصد مصرف سیگار در ایران را کاهش دهیم، اکنون ۶۵ هزار نفر سالانه بر اثر مصرف سیگار در کشور فوت می‌کنند، سالی ۶۵ میلیارد نخ سیگار در کشور مصرف و ۱۰ هزار میلیارد تومان از پول مردم دود می‌شود.

سیاری افزود: وضعیت قلیان از سیگار هم بد‌تر است و توزیع آن با سادگی صورت می‌گیرد.

وی، مواد مخدر و معتادان، کارتن خواب‌ها، مبتلایان ایدز که بر اثر تزریق مواد مخدر به ایدز مبتلا شده‌اند را دردهای اجتماعی جامعه دانست که باید با همکاری طرفین مورد رسیدگی قرار گیرد.

شیوع ایدز در بین کودکان کار ۴۰ درصد بیشتر از کل جامعه
سیاری با بیان اینکه میزان شیوع ایدز در کودکان کار ۴۰ درصد بیشتر از سایر مردم است، بیان داشت: آسیب‌های اجتماعی در جامعه از افزایش طلاق، کودکان خیابانی و زنان روسپی موارد دیگری هستند که می‌توانند زمینه‌های همکاری مشترک قرار گیرند.

معاون بهداشت وزیر بهداشت گفت: یک میلیون و ۲۰۰ هزار اماکن عرضه کننده مایحتاج غذایی و اقلام ضروری مردم در کشور وجود دارند که بدون همکاری معاونت بهداشت و ناجا نظارت بر آن‌ها ممکن نیست.

وی ادامه داد: در بحث حوادث جاده‌ای از معاینات ادواری رانندگان تا سایر زمینه‌ها موارد وجود دارند که دو معاونت با همکاری در این زمینه بسیار می‌توانند در کاهش آسیب‌ها به خانواده‌ها و جامعه کمک کنند.

سیاری برنامه «ان سی دی» -NCD- یا کنترل بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت را مورد اشاره قرار داد و گفت: باید تا ۱۰ سال دیگر، ۲۵ درصد مرگ و می‌رهای افراد بین ۳۰ تا ۷۰ سال را کاهش دهیم.

وی با اشاره به مشکلات حال و آینده کشور بر اثر شیوع بیماری‌های غیرواگیر، افزود: شیوع مصرف دخانیات، تغذیه ناسالم، کم تحرکی، مصرف الکل، عوامل خطر بیولوژیک همچون فشار خون، دیابت، اضافه وزن و چاقی در جامعه زمینه‌های همکاری دو نهاد را بیش از پیش ضروری می‌سازد.

مصرف سالانه ۴۲۰ میلیون لیتر الکل در کشور
معاون وزیر بهداشت با اشاره به مصرف سالانه ۴۲۰ میلیون لیتر الکل در جامعه، اپیدمی بیماری‌های واگیر و همه گیری‌هایی که هر چندگاه در کشور از این رهگذر اتفاق می‌افتد را متذکر شد و گفت: گستره این بیماری‌ها بسیار زیاد است.

سیاری از بیماری‌های منتقله از حیوان به انسان مانند سالک، گزیدگی‌ها، تردد دام‌ها در شهرهای مختلف و انتقال بیماری‌ها از این طریق گرفته تا کنترل مرز‌ها و اپیدمی‌های آنفلوانزای پرندگان وبا، ذبح غیرمجاز دام و همچنین شیوع بیماری‌های واگیر در مناسبت‌هایی مانند اربعین که می‌توان با همکاری بیشتر با یکدیگر آن‌ها را کاهش داد و راحت‌تر مهار کرد.

معاون بهداشت وزیر بهداشت خاطرنشان کرد: بهداشت باروری، عرضه غیرمجاز مواد غذایی، بهداشت دهان و دندان، موانع بازدید بهداشت کاران از مراکز نظامی که گاهی ایجاد می‌شوند و همکاری‌های پژوهشی سایر زمینه‌های همکاری معاونت بهداشت و معاونت بهداشت امداد و درمان ناجا هستند.

وی خواستار تشکیل کمیته‌ای برای بررسی زمینه‌های همکاری و سپس انعقاد تفاهمنامه برای اجرایی شدن موارد همکاری شد و این پیشنهاد مورد استقبال مسوولان معاونت بهداشت، امداد و درمان ناجا قرار گرفت.

منبع:دندانه

 

سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفت: هم اکنون به طور میانگین ۱۴۰ میلیون دندان پوسیده در دهان ایرانیان وجود دارد و جای تعجب است چرا هنوز خدمات دندانپزشکی تعرفه ندارند!

دکتر محمدحسین قربانی با اشاره به ضرورت تعرفه‌گذاری خدمات دندانپزشکی و همچنین نظارت بر اجرای این تعرفه‌ها اظهار کرد: واقعاً جای تعجب است پس از حمایت‌های مجلس در زمینه اعتبارات و افزایش تعرفه‌ها هنوز شورای عالی سلامت دهان و دندان برای تعرفه گذاری خدمات دندانپزشکی اقدامی نکرده است.

وی با اشاره به اینکه اگر بر حسب جمعیت ۷۸ میلیونی کشور برای ۷۰ میلیون ایرانی، معادل دو دندان پوسیده در نظر بگیریم که مسلماً بیشتر نیز است، در ‌‌نهایت با ۱۴۰ میلیون دندان پوسیده مواجه می‌شویم، گفت: برای هر دندان میانگین باید ۳ میلیون ریال هزینه کرد که در مجموع رقمی معادل ۴۲ هزار میلیارد تومان می‌شود، بنابراین در اینجا نقش بیمه‌ها باید پُررنگ‌تر شود و از همه مهم‌تر به مقوله پیشگیری و آموزش بهداشت دندانی برای جلوگیری از چنین هزینه‌های باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با بیان اینکه مجلس ۳۳۰۰ میلیارد تومان در قالب طرح تحول سلامت به وزارت بهداشت اختصاص داد ولی متاسفانه شاهد آن هستیم که پس از یکسال و اندی از گذشت این طرح هنوز تعرفه خدمات دندانپزشکی مصوب و تعیین نشده است، افزود: تعرفه را که مجلس نمی‌تواند تعیین کند بنابراین این وظیفه شورای عالی سلامت دهان و دندان است.

دکتر قربانی خاطرنشان کرد: برای خدماتی چون جراحی قلب تعرفه وجود دارد حال چطور امکان دارد برای خدمات دندانپزشکی تعرفه‌ای نداشته باشیم، بنابراین با تعرفه گذاری به موقع باید اختلاف هزینه‌های دندانپزشکی که شاهد قیمت‌های متفاوت در جنوب و شمال تهران و دیگر شهر‌ها هستیم، برداشته شود.
منبع:دندانه

 

حزب دموکراتیک جدید کانادا موسوم به NDP، وعده داد در صورت پیروزی در انتخابات فدرال کانادا، در پاییز سال جاری میلادی، برنامه‌‏های سلامت عمومی دندان را به اجرا در می‌‏آورد. طی این برنامه، برای تمام خانواده‌‏هایی که سالیانه زیر ۷ هزار دلار درآمد دارند و زیر پوشش بیمه نیستند، خدمات دندانپزشکی به طور کامل رایگان دریافت خواهند کرد.

به گزارش پایگاه خبری دندانه به نقل از CBC News، این حزب اعلام کرده خدمات دندانپزشکی شامل معاینه، فلورایدتراپی، رادیوگرافی، ترمیم دندان، درمان ریشه، درمان بیماری لثه، پروتزهای دندانی و ارتودنسی (با رویکرد درمانی) به صورت رایگان انجام خواهد شد.
حزب NDP تخمین می‏‌زند که برنامه اولیه آنها، ۴/۳ میلیون کانادایی را پوشش دهد.
بنا به اعلام دفتر بودجه پارلمان کانادا، هزینه این طرح برای سال‌های ۲۰۲۰-۲۰۲۱، نزدیک به ۱/۹میلیارد دلار تخمین زده شده است.
به گفته رهبر حزب NDP، این حزب با متخصصان بهداشت و دندانپزشکان همکاری خواهد کرد تا یک نقشه راه شامل بهداشت دهان و دندان، در قانون بهداشت کانادا تهیه کند.

منبع: دندانه

 

معاون آموزشی وزارت بهداشت، درباره سرنوشت بیش از دو هزار دانش‌آموخته رشته تکنسین سلامت دهان و دندان گفت: شرایط اقتصادی کشور همیشه به این صورت باقی نمی‌ماند و امیدواریم به تدریج این فارغ التحصیلان جذب شوند یا با حل موضوع تعهدات بتوانند در سایر بخش‌ها مشغول به کار شوند.

دکتر باقر لاریجانی در گفتگو با باشگاه خبرنگاران جوان شکل‌گیری رشته تکنسین سلامت دهان و دندان را اینگونه تشریح کرد: یکی از رشته‌هایی که به درخواست حوزه بهداشت در سال‌های گذشته ایجاد شده بود تکنسین سلامت دهان و دندان است و این رشته به منظور ارتقاء بهداشت دهان و دندان ایجاد شد.

وی ادامه داد: کریکولوم رشته تکنسین سلامت دهان و دندان در شورای آموزش پزشکی به تصویب رسیده و به درخواست حوزه بهداشت تعدادی از این دانشجویان مجوز پذیرش در دانشگاه‌های علوم پزشکی را گرفتند و ۲ هزار تکنسین سلامت دهان و دندان تربیت شدند.

معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اظهار کرد: پس از مدتی معاونت بهداشت درخواست کرد که تربیت دانشجو در این رشته را متوقف کنیم و اکنون آموزش در این رشته متوقف شده است.

لاریجانی بیان کرد: فارغ التحصیلان رشته تکنسین سلامت دهان و دندان تعهداتی دارند و وزارت بهداشت به دنبال آن است این فارغ التحصیلان در بخش‌هایی از حوزه بهداشت جذب و به خدمت گرفته شوند.

معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اظهار کرد: ظرفیت‌های استخدام در وزارت بهداشت محدودیت جدی دارد و ما تعداد زیادی پرستار در صف استخدام داریم و از طرفی بخش‌های مراقبت ویژه بیمارستان‌ها نیاز جدی به پرستار دارند همچنین شمار بسیاری از دانشگاه‌های علوم پزشکی نیازمند جذب هیئت علمی هستند، اما مجوز جذب آن‌ها را نداریم.

منبع:دندانه

 

کار‌شناسان دانمارکی هشدار داده‌اند که خوراکی خوردن در نیمه‌های شب می‌تواند به شدت به دندان‌ها آسیب برساند.

گروهی از محققان دانشگاه کپنهاگ همراه با چند محقق آمریکایی، با مطالعه بر روی پیشینه پزشکی بیش از ۲۲۱۷ نفر از دانمارکی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که خوردن هر نوع خوراکی در نیمه شب، خطر از دست دادن دندان‌ها را افزایش می‌دهد.

این گروه پژوهشی، دلیل این حادثه را تغییر در میزان گردش آب دهان و کاهش آن در طول شب می‌دانند.
در گزارش این گروه پژوهشی که در مجله» عادات تغذیه «چاپ شده، آمده است که برای از بین رفتن خرده‌های غذا در دهان، میزان قابل توجهی بزاق دهان نیاز است.

ناخنک زدن‌های شبانه
از میان کسانی که پیشینه پزشکی آن‌ها مورد مطالعه قرار گرفت، ۱۷۳ نفر یعنی ۸ درصد آن‌ها را می‌توان به عنوان کسانی که در طول شب تغذیه می‌کنند، طبقه بندی کرد. این طبقه بندی به این معناست که آن‌ها یک چهارم و یا بیشتر از یک چهارم کالری مصرفی روزانه خود را بعد از صرف شام مصرف می‌کنند و یا دست کم دو بار در هفته، نیمه‌های شب بیدار می‌شوند تا کمی غذا بخورند.

وقتی محققان، شرکت کنندگان در این تحقیقات را برای مدت شش ماه تحت نظر داشتند، به نتیجه مهمی دست یافتند.
کسانی که در طول شب غذا می‌خورند، حتی بدون در نظر گرفتن عوامل تعیین کننده دیگری مانند سن، میزان مصرف سیگار، شکر و کاربوهیدرات‌ها، تعداد بیشتری از دندان‌های خود را از دست می‌دهند.

در حالی که دندانپزشک‌ها نمی‌توانند مانع از غذا خوردن شبانه بیمارانشان بشوند، دکتر جنیفر لانگرن و همکاران او می‌گویند دندانپزشک‌ها بایستی بیماران را از عواقب ناخنک زدن‌های شبانه آگاه کنند.
او گفت: «پزشکان عمومی باید در مورد پیامدهای غذاخوردن‌های شبانه آگاه باشند و آزموش بهداشت دهان و دندان را برای کسانی که نیمه شب خوراکی می‌خورند، افزایش دهند و در مواقع لازم بیماران را برای درمان به دندانپزشکان ارجاع دهند.»

پروفسور دمیان والمسلی، مشاور علمی انجمن دندانپزشکان بریتانیا می‌گوید غذا خوردن در طول شب که دهان در خشک‌ترین حالت قرار دارد و باقی مانده خوارکی‌ها بیشترین مدت را در دهان باقی می‌مانند، تاثیر مصرف خوراکی‌های قندی و اسیدی را افزایش می‌دهد.
آقای والمسلی گفت:» برای به حداقل رساندن اینگونه آسیب‌ها، باید روزی دو بار با خمیردندان فلوراید مسواک زد که یکی از آن‌ها باید پیش از زمان خواب باشد. «
وی همچنین افزود:» در صورت امکان همچنین باید دست کم یک ساعت قبل از مسواک زدن شبانه، تنها باید آب مصرف کرد. «

منبع:دندانه

 

نتایج یک مطالعه در کشور انگلیس نشان می‌دهد ۶۰ در صد مردم با استفاده ازهر شیئی، برای درآوردن خرده غذاهای بین دندان‌ها، سلامت دهان خود را به مخاطره می‌اندازند.
از جمله وسایلی که مردم اعتراف کرده‌اند بدین منظور به کار می‌برند می‌توان از پیچ آچار، قیچی، گوشواره، سوزن و چاقو نام برد.

این تحقیقات که توسط انجمن بهداشت دندان بریتانیا به عمل آمده، همچنین نشان می‌دهد که در ۲۳ درصد کسانی که خرده غذاهای بین دندان‌ها را تمیز نمی‌کنند خطر بیماری‌های لثه و بوی بد دهان بیشتراست.

دکتر نایجل کار‌تر، مدیر اجرایی این انجمن می‌گوید لازم است که به مردم در مورد اهمیت بکار بردن نخ دندان برای تمیز کردن دندان‌ها آموزش داده شود.

دکترکار‌تر می‌افزاید که استفاده از نخ دندان بخش مهمی از بهداشت دندان است که به سلامت دندان و لثه کمک می‌کند ولی در عین حال باید استفاده از نخ دندان با ملایمت صورت گیرد و دقت شود که به لثه‌ها صدمه‌ای وارد نشود.

به عقیده دکتر کار‌تر بهترین وسیله برای بیرون آوردن ذرات غذا از بین دندان‌ها استفاده از خلال دندان است.

دکتر کار‌تر می‌گوید:» ایده بیرون آوردن ذرات غذا از فاصله دندان‌ها با پیچ آچار ممکن است در بدو امر خنده دار به نظر برسد ولی عملا این یک نگرانی مهمی است که بعضی از مردم از هر وسیله در دسترس برای پاک کردن دندان خود استفاده می‌کنند. پیچ آچار از ابزار سختی است که قابلیت انعطاف ندارد و فکرنمی کنم که مردم متوجه این حقیقت باشند که استفاده از یک چنین وسایلی چه آسیبی ممکن است به لثه‌های آنان بزند.»

از جمله وسایل دیگری که مردم اعتراف می‌کنند برای خلال کردن دندان از آن استفاده می‌کنند می‌توان از کلید، چوب کبریت، سوهان ناخن، مداد، و چنگال نام برد.

منبع:دندانه

 

نتایج مطالعه جدید محققان انگلیسی نشان می‌دهد که بیماری لثه خطر مرگ را در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه افزایش می‌دهد.

محققان دانشگاه برمینگهام متوجه شدند که بیماری لثه با افزایش التهاب سیستماتیک مرتبط با بیماری مزمن کلیه، خط مرگ و میر را در مبتلایان به این دو وضعیت مزمن افزایش می‌دهد.
بیماری لثه ششمین بیماری شایع در انسان است که ۱۱. ۲ درصد از جمعیت جهان را مبتلا کرده است. تحقیقات قبلی همچنین بهداشت ضعیف دهان را با ابتلا به بیماری قلبی، درد زانو، بیماری آلزایمر و انواع مختلفی از سرطان مرتبط دانسته بودند.

«ایان چاپل» استاد دانشگاه برمینگهام در یک بیانیه مطبوعاتی اعلام کرد: ذکر این نکته حائز اهمیت است که بهداشت دهان تنها برای دندان‌ها نیست بلکه دهان دروازه بدن است و علاوه بر اینکه یک ارگان جداگانه محسوب می‌شود، محلی برای ورود باکتری‌ها به جریان خون از طریق لثه است.
بسیاری از مبتلایان به بیماری لثه از بیماری خود مطلع نیستند و احتمالا تنها بعد از مسواک زدن دندان‌ها، متوجه خونریزی می‌شوند، در حالی که آسیب لثه‌ها در آینده به خطری برای سایر نقاط بدن تبدیل می‌شود.

در این مطالعه که در مجله Clinical Periodontology منتشر شد، محققان سوابق دندانی و پزشکی ۱۳ هزار و ۷۸۴ شرکت کننده در سومین بررسی ملی بهداشت و تغذیه را تجزیه و تحلیل کردند و محور توجه خود را بر ۸۶۱ فرد مبتلا به بیماری مزمن کلیه متمرکز کردند.
پژوهشگران در یک پیگیری افزون بر ۱۴ ساله متوجه شدند که در مبتلایان به بیماری مزمن کلیه، میزان مرگ و میر در طول ۱۰ سال، ۳۲ درصد بود اما این میزان برای افرادی که علاوه بر بیماری مزمن کلیه بیماری لثه نیز داشتند، به ۴۱ درصد افزایش می‌یافت.

از سوی دیگر، این اثر در افرادی نیز که علاوه بر دیابت به بیماری مزمن کلیه مبتلا بودند، مشاهده شد به طوری که میزان مرگ و میر این افراد در عرض ۱۰ سال، به ۴۳ درصد افزایش یافت.
محققان با استناد به این ارتباط، اظهار داشتند که تشخیص بیماری لثه به دندان‌پزشکان اجازه می‌دهد به تشخیص بیماری‌های مزمن و پیشگیری از مرگ زودهنگام ناشی از این وضعیت‌ها کمک کنند.

منبع:دندانه

 

متخصصان دندان‌پزشکی جامعه‌نگر در میزگرد «بهداشت دهان و دندان» بیمارستان رضوی

به مناسبت روز دندان‌پزشکی تعدادی از اساتید و متخصصان دندان پزشکی در بیمارستان رضوی مشهد در یک نشست خبری از لزوم توجه به سیاست‌های پیشگیرانه در برنامه‌ریزی و سیاست‌گزاری دندان‌پزشکی کشور گفتند. روزنامه قدس گزارش کوتاهی از این نشست را همزمان با روز دندان پزشکی منتشر کرد که متن آن را در ادامه می‌خوانید:

ناشدنی است که بحث دندان و دندان‌پزشکی مطرح شود و حرفی از مشکلات بیمه، خدمات نوین و ضرورت توجه افزون‌تر به سیاست‌های پیشگیرانه به میان نیاید. میزگرد دندان‌پزشکی در بیمارستان رضوی نیز همین گونه بود و نکات جالب و ارزشمندی داشت که در روزهایی که مناسبت آن توجه ملی به «دندان» است، خواندنش خالی از لطف نیست.

چالش‌های حوزه سلامت دندان
«وضعیت توجه به سلامت دهان ودندان در کشور ما چگونه است وچه فاصله‌ای با کشورهای پیشرفته دارد؟» دکتر بهجت السادات عجمی، دندان‌پزشک کودکان در پاسخ به این پرسش خبرنگار ما می‌گوید: این مسأله در حال حاضر در کشورهای پیشرفته حل شده است، چنانکه بر اساس آماری که ۱۰ سال پیش ارایه شده، در سوئد افراد ۴۰ ساله یک دندان‌پرکرده داشتند، زیرا در کشورهای پیشرفته از‌‌ همان طفولیت بر برنامه‌های پیشگیرانه تأکید می‌شود، اما امروزه وضعیت سلامت دهان و دندان در کشور ما خوشایند نیست.
دکتر علی کاظمیان، متخصص دندان‌پزشکی اجتماعی نیز معتقد است، به طورکلی وضعیت سلامت دهان ودندان در یک جامعه به عوامل متعددی مرتبط است که از آن جمله می‌توان به دسترسی به خدمات دندان‌پزشکی اشاره کرد. به این ترتیب هرقدر زمینه این دسترسی‌ها بیشتر فراهم شود، سلامت دندان‌ها نیز بیشتر تأمین می‌شود. البته دیگر عامل مؤثر، تعیین کننده‌های اجتماعی در سلامت است، به طوری که بررسی‌های انجام شده حکایت از آن دارد که حدود ۵۰ سال پیش، میزان پوسیدگی دندان‌های کودکان کشورهای اروپایی و پیشرفته نسبت به هموطنان ما بیشتر بوده است، اما پرسش اینجاست که چگونه این جوامع وضعیت سلامت خود را ارتقا بخشیده‌اند؟ به این ترتیب بررسی‌ها نشان می‌دهد، نحوه سلامت دهان و دندان با برخورداری اقتصادی و اجتماعی نسبت مستقیم دارد. ازاین رو مقوله اقتصادی و آگاهی اجتماعی در این زمینه اثرگذار است.

پوسیدگی بیشتر در مناطق مرفه!
دکتر عجمی در ادامه یادآور می‌شود: در بررسی‌هایی که بین سال‌های ۷۶ تا۸۵ در مدارس نواحی مختلف شهر مشهد انجام شد، نشان داد، در مناطق مرفه میزان پوسیدگی‌های دندان نسبت به مناطق کم برخوردار بیشتر بود و در مقابل نیز در مناطق کم برخوردار کودکان به دلیل ضعف در تغذیه، دچار مشکلاتی در سلامت لثه‌ها بودند.
دکتر کاظمیان نیز تأکید می‌کند: از عوامل نگران کننده در سلامت دندان اقشار برخوردار جامعه، شیوع پوسیدگی‌زایی تغذیه است که به دلیل غذاهای نرم همانند فست فود‌ها و مصرف شیرینی‌ها رخ می‌دهد و در اقشار کم‌برخوردار ضعف دسترسی به خدمات دندان‌پزشکی، مسأله‌ای قابل تأمل است.
دکتر فرامرز بابازاده، جراح فک و صورت هم اعتقاد دارد، به دلیل تغییر الگوی تغذیه واستفاده از مواد غذایی نرم، شکل فک انسان‌ها به مرور زمان تغییر کرده، به طوری که در حال حاضر دندان عقل به عنوان عنصر بی‌فایده بوده ویا در فک مخفی است، به این ترتیب در حال حاضر حدود ۹۸ درصد دندان‌های عقل نیاز به جراحی دارند.

اثرگذاری خانواده
«کودکان از گروه‌هایی هستند که با مشکلات سلامت دهان و دندان مواجهند، برای کاهش این مشکلات چه باید کرد؟»
دکتر فریناز نوربخش، متخصص دندان‌پزشکی کودکان در پاسخ می‌گوید: خانواده‌ها باید توجه کنند در سلامت دندان‌های کودکان غفلت از نگهداری دندان دیده می‌شود، زیرا والدین تصور می‌کنند این دندان شیری است واهمیتی برای حفاظت آن قایل نیستند. درحالی که این دندان‌پایه سلامت دندان‌های کودک است. دکتر عجمی نیز معتقد است، در سال‌های اخیر بحث طرح تحول سلامت دندان‌پزشکی مطرح شده که امیدوار کننده است. در این برنامه بر پیشگیری از مشکلات دندان‌پزشکی کودکان زیر دوازده سال تأکید می‌شود که با اجرای مطلوب ونظارت کافی می‌تواند در تأمین سلامت دندان‌ها مؤثر باشد، زیرا‌گاه شاهدیم در مراکز درمانی برای فلورایدتراپی از نیروهای غیرمرتبط استفاده می‌شود.

پیشگیری از دوران کودکی
«چند سالی است که بر پیشگیری در عرصه دندان‌پزشکی تأکید می‌شود، برای موفقیت دراین زمینه چه باید کرد؟»
دکتر نوربخش در پاسخ می‌گوید: برای موفقیت در این باره باید از کودکی شروع کرد و این می‌سر نمی‌شود مگر وقتی که سطح دانش اطرافیان کودک رشد داشته باشد. بنابراین در جوامع پیشرفته از دوران بارداری به این مسأله تأکید می‌شود و به مادران و اطرافیان در خصوص مراقبت از دندان‌های طفل آموزش می‌دهند. همچنین از عوامل مؤثر در پوسیدگی دندان‌های کودکان وجود میکروب «استرپتوکوک موتانس» است که به طور طبیعی پس از حدود ۶ ماه از تولد، در دهان فعال می‌شود. چنانکه‌گاه در کودکان شاهد رویش دندان‌هایی پوسیده هستیم، بنابراین هرقدر زمان ورود این میکروب در کودک بیشتر شود، علایم پوسیدگی دیر‌تر بروز می‌کند. البته در جهان این معضل دیده می‌شود، چنانکه بنابر بررسی‌های انجام شده ۶۰ درصد کودکان ۶ ماهه تا ۶ ساله آمریکایی دندانی پوسیده داشتند و این میزان در کشور فنلاند به پنج درصد می‌رسد.

افزایش سواد سلامت دانش‌آموزان
«از حلقه‌های مؤثر در پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان که در وزارت بهداشت به آن توجه شده، تأکید بر افزایش سواد سلامت دانش آموزان در این مقوله است. آیا دانش مربیان بهداشت ما برای این آموزش‌ها کافی است؟»
دکتر عجمی، استاد دانشگاه می‌گوید: به طور علمی باید این وضعیت فراهم باشد، اما بنابر شواهد و تجربیات موجود، این شرایط فراهم نیست، چنانکه ما در تعامل با مدارس در زمینه آموزش‌های بهداشت شاهدیم که برای نمونه از یک جمع ۶۰ نفره مربیان بهداشت تنها یک نفر تحصیلکرده این رشته است و بقیه تخصص‌های غیرمرتبط دارند. همچنین از این تعداد تنها ۱۰ نفر علاقه‌مند به حرفه خود بوده و با جدیت بر سلامت دانش آموزان تأکید می‌کنند.

بیمه توجیه ندارد
دکتر علی کاظمیان با اشاره به اینکه در بسیاری از مناطق دنیا خدمات دندان‌پزشکی قابل بیمه شدن نیست، می‌افزاید: با توجه به اینکه پوسیدگی دندان دومین بیماری شایع در کل دنیاست، از این‌رو تقریباً همه افراد با خدمات دندان‌پزشکی سر و کار دارند و با توجه به تقاضای بالای مردم، پوشش بیمه‌ای این خدمات توجیه اقتصادی ندارد. به این ترتیب جا دارد خدمات بیمه‌ای بر سلامت دهان و دندان کودکان متمرکز شود.

منبع:دندانه

 

تأثیر مشکلات دوران کودکی بر سلامتی دندان‌ها بیش از بیماری‌های جسمانی است

پژوهشگران دانشگاه میشیگان دریافتند اتفاقات ناگوار کودکی بر از دست رفتن دندان‌ها در دوران بزرگسالی تأثیر نسبت به ابتلا به بیماری‌ها جدی‌تری دارد.

به گزارش وبسایت این دانشگاه در اواخر می ۲۰۱۹، دکتر هائنا لی یکی از محققین انستیتوی مطالعات اجتماعی دانشگاه میشیگان، بر روی تأثیر حوادث، مورد سوءاستفاده قرار گرفتن و سیگار کشیدن در دوران کودکی بر از دست رفتن دندان‌ها به خصوص بی‌دندانی کامل در دوران بزرگسالی تحقیق کرده و به این نتیجه رسیده است که این عوامل بر سلامتی دهان تأثیری مانند دیابت و بیماری‌های ریوی یا حتی بیشتر از آن دارند.

به گفته او این تحقیق، به این دلیل این دو بیماری را برای مقایسه انتخاب کرده است که درمان دیابت سبب خشکی دهان و سیگار کشیدن زیاد سبب بیماری‌های ریوی می‌شود که این دو می‌توانند عامل از دست رفتن دندان‌ها شوند.

دکتر لی تحقیقات خود بر روی میانسالان اهل ایالات‌متحده آمریکا را از سال ۲۰۱۲ شروع کرده و سال ۲۰۱۵ بعد از تکمیل تحقیقات بر روی وضعیت سلامتی دندان‌ها، در مورد گذشته زندگی خانوادگی آن‌ها اطلاعاتی جمع کرده است. او در نهایت دریافته است که بیش از ۱۳ درصد آمریکایی‌ها بعد از ۵۰ سالگی تمام دندان‌های دائمی خود را از دست می‌دهند. حدود ۳۰ درصد از کسانی که در این تحقیق شرکت کرده بودند گفته‌اند که از نظر مالی شرایط سختی داشته یا والدینشان را از دست داده یا قبل از سن ۱۶ سالگی شاهد طلاق آن‌ها بوده‌اند. ۱۰ درصد از این افراد مورد سوءاستفاده جسمی قرار گرفته بودند و ۱۸ درصد هم در کودکی سیگار می‌کشیدند. حدود نیمی از آن‌ها تا مقطع دیپلم یا پایین‌تر از آن تحصیل ‌کرده و ۲۰ درصد هم از سن ۵۱ سالگی به بعد فقر را تجربه کرده بودند.

تاثیر جدی انتخاب سبک زندگی در کودکی بر سلامت دهان

این محقق بعد از بررسی شرایط اقتصادی- اجتماعی، دیابت و بیماری‌های ریوی، به این نتیجه رسیده است که حوادث ناگوار دوران کودکی تأثیر طولانی مدتی بر انسان دارند، به طوری که بر روی از دست رفتن دندان در بزرگسالی تأثیر می‌گذارند. در ضمن کهنسالانی که مرتب در زندگی خود در معرض این حوادث بوده‌اند، به احتمال بیشتری تمام دندان‌های خود را از دست می‌دهند.

دکتر لی معتقد است شاید دلیل ارتباط این عوامل، انتخاب سبک زندگی مخرب بعد از اتفاق‌های ناخوشایند در زندگی باشد. برای مثال کودکی که مورد سوءاستفاده جسمی قرار گرفته است، به احتمال بیشتری به نوشیدن بیش از حد الکل یا مصرف زیاد شکر یا استعمال نیکوتین روی بیاورد. گذشته از این، استرس بر قابلیت مهار کننده مغز تأثیر می‌گذارد که ممکن است سبب وابستگی به نیکوتین شود. در ضمن حوادث ناگوار دوران کودکی می‌توانند بر یادگیری تأثیر منفی بگذارند که خود منجر به سطح پایین تحصیلات و موقعیت‌های پایین‌تر شغلی و درنهایت بی‌بهره ماندن از بیمه درمانی می‌شود.

دکتر هائنا لی در پایان می‌گوید: «خیلی ناراحت کننده است که بگوییم مشکلات، مشکلات می‌آورد، اما به نظر می‌رسد نمی‌توان این موضوع را در زمینه سلامت دهان نادیده گرفت.»

منبع:دندانه