دکتر عسگری با اشاره به بسته آموزشی پاسخگو و عدالت محور، توسعه کیفی و کمی نظام آموزش علوم پزشکی به صورت هدفمند، سلامت محور و متناسب با نیازهای مناطق مختلف کشور را از الزامات بند ۱۳ سیاست‌های کلی سلامت دانست و تربیت نیروهای حد واسط را مسیری در جهت حصول به اصل عدالت در سلامت دانست.

به گزارش روابط عمومی معاونت آموزشی دکتر سعید عسگری دبیر شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی با حضور در نشست روسای دانشکده‌های دندان‌پزشکی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور با تشریح اقدامات انجام شده در راستای عملیاتی نمودن بسته‌های تحول و نوآوری در آموزش، انتشار کتب مرجع دندان‌پزشکی عمومی را باعث ایجاد نگرش جدیدی در حوزه رهبری علمی دانست و اظهار داشت دانشگاه‌ها می‌بایست در کنار استفاده از این کتب در آموزش‌های رسمی، روند به روزرسانی کتب را با تاکید به تولید شواهد علمی با رتبه بالا مورد توجه قرار دهند.

دکتر عسگری در ادامه با اشاره به بسته توسعه راهبردی، هدفمند و ماموریت گرای برنامه‌های آموزشی عالی سلامت از راه اندازی کارگروه تعالی علوم دندان‌پزشکی در کلان منطقه آمایشی ۹ خبرداد وافزود فرآیند بازنگری برنامه دوره دکتری عمومی دندان‌پزشکی در شرف تدوین است و روسای دانشکده‌های دندان‌پزشکی ضمن اطلاع رسانی موضوع به اساتید محترم رشته می‌بایست زمینه‌های همراهی و مشارکت گسترده و فعال صاحب نظران را در امر اصلاح و ارتقای این برنامه فراهم آوردند.

دبیر شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی در ادامه این نشست با اشاره به محتوای بسته آموزش پاسخگو و عدالت محور توسعه کیفی و کمی نظام آموزشی علوم پزشکی به صورت هدفمند، سلامت محور، مبتنی بر نیازهای جامعه، پاسخگو و عادلانه، با تربیت نیروی انسانی کارآمد، متعهد به اخلاق اسلامی حرفه‌ای و دارای مهارت و شایستگی را از الزامات بند ۱۳ سیاست‌های کلی سلامت دانست و خاطر نشان کرد تربیت نیروهای حد واسط در جهت حصول به اصل عدالت در سلامت می‌باشد و در راستای الزامات قانون برقراری عدالت آموزش، اخذ اسناد تعهد محضری از پذیرفته شدگان بومی در مناطق بر مبنای بخشنامه معاونت آموزشی لازم الاتباع است.

وی در ادامه با اشاره به طرح رتبه بندی کمی دانشکده‌های دندان‌پزشکی واجد دوره‌های تخصصی که با همکاری انجمن‌های علمی به سرانجام رسیده است از روسای دانشکده‌های دندان‌پزشکی درخواست نمود تا نتایج را با گروههای آموزش در میان گذاشته و نقاط قوت دانشکده‌ها را تقویت و نسبت به رفع نقاط ضعف موجود همت نمایند.
در ادامه این نشست موضوع توزیع متخصصین در کسوت کادر هیات علمی و همچنین مفاد‌آئین نامه جدید خدمات متعهدین خدمات دوره‌های تخصصی دندان‌پزشکی که پس از موافقت وزیر محترم بهداشت، توسط معاونت آموزشی ابلاغ گردید مورد بحث و بررسی قرار گرفت و بر راه اندازی سامانه ثبت درخواست کاهش مدت تعهدات دندان‌پزشکان متخصص در آینده‌ای نزدیک تاکید شد.

منبع:دندانه

 

وقتی کاردان‌ بهداشت دهان به بهداشت‌کار تبدیل می‌شود
مینا دارابی/ سپید

تربیت تکنسین یا بهداشت‌کار سلامت دهان و دندان برای خدمت در مناطق محروم تدبیر وزارت بهداشت برای برطرف کردن نیازهای مردم مناطق محروم به خدمات سطح اول دندانپزشکی است.

عضو شورای سلامت دهان وزارت بهداشت می‌گوید که خودش این طرح را به وزیر پیشنهاد داده است و اولین ارائه دهنده این پیشنهاد خود اوست.
دکتر علی یزدانی، به حذف بهداشت‌کار‌ها از نظام سلامت کشور اعتراض می‌کند و می‌گوید: «این اقدام اشتباهی بود که رخ داد. بهداشتکاران بهترین کسانی هستند که می‌توانند در این زمینه خدمت ارائه دهند. من از این طرح کاملا پشتیبانی می‌کنم چون هیچ دندانپزشکی بعد از فارغ‌التحصیلی برای خدمت به مناطق محروم نمی‌رود، بنابراین برای تامین نیاز مردم این مناطق دورافتاده و محروم، این بهترین راه حل است.»

این استاد دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با تاکید بر اینکه من باعث شکل گرفتن این طرح بودم، افزود: «این تنها راهی است که می‌توان خدمات بهداشت دندان را به روستا‌ها و مناطق محروم برد. در گذشته که بهداشتکاران در روستا‌ها خدمات درمانی ارائه می‌کردند، سطح سلامت دهان و دندان کشور بالا‌تر بود.»

نیمه خرداد سال جاری، اداره سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت با ارسال نامه‌ای‌ به معاونین بهداشتی دانشگاه‌های علوم پزشکی، شرایط تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و دندان شرح داده است.
ازجمله شرایطی که کاردان بهداشت بایدبرای تبدیل وضعیت به بهداشت‌کار دندان داشته باشد این است که، باید نیروی استخدامی دانشگاه، تعهد رسمی نسبت به روستای محل خدمت داشته، تعهدات دروه کاردانی را گذرانده و مدرک کاردان بهداشت دهان را دریافت کرده باشد.

رئیس هیئت مدیره انجمن دندانپزشکان عمومی ایران شاخه البرز، در نامه‌ای به وزیر بهداشت از او خواست که این طرح متوقف شود.
به گفته دکتر حسن رمضانی، براساس این طرح قرار است تعدادی از کاردان‌های بهداشت دهان در مناطق محروم، به عنوان بهداشت‌کار خدمات ابتدایی درمانی نظیرفیشور سیلانت ارائه دهند.

وی با اشاره به موانع قانونی در استفاده از نیروی ارائه کننده خدمات بهداشتی به عنوان ارائه‌کننده خدمات درمانی، می‌گوید: «این موضوع به نوعی ظلم به مناطق محروم هم است. چرا یک پزشک نباید به مردم مناطق محروم خدمات درمانی ارائه دهد.»

دکتر رمضانی تعداد دانشجویان دندانپزشکی موجود در کشور را کافی می‌داند و اضافه می‌کند: «به نظر می‌رسد حتی تعداد دندانپزشکان موجود بیش از حد نیاز باشد بنابراین در چنین شرایطی دیگر نیازی نیست نیرویی تربیت شود. همچنین راه حل دیگر این است که از دانشجویان دندان پزشکی که با سهمیه بومی پذیرفته شده‌اند، برای ارائه خدمات درمانی در این مناطق استفاده کنیم.»

او با تاکید بر اینکه ما همچنان به تمام کاردان‌های بهداشت دندان نیاز داریم، اضافه می‌کند: «اگر این نیروهای بهداشتی وارد حوزه درمانی شوند، خدمات بهداشتی کاهش پیدا می‌کند. از سوی دیگر به دلیل نبود نظارت این نگرانی وجود دارد که بهداشت‌کاران دهان و دندان، ‌ خدمات خود را از سطح اول به سطوح تخصصی‌تری گسترش دهند.»

وی اضافه می‌کند: «در شرایطی که دو برابر نیاز مناطق محروم، دندانپزشکان فارغ‌التحصیل وجود دارد که باید برای ارائه خدمات به این مناطق بروند، چرا باید نیروهای سطح اول خود را از دست بدهیم؟ ما به این نیروهای سطح اول که در زمینه بهداشتی خدمات ارائه می‌دهند نیاز داریم و باید تعدادشان را بیشتر کنیم. بنابراین به جای این راه می‌توان دندان پزشکانی را که با استفاده از ظرفیت بومی وارد دانشگاه شدند، را به کار گرفت؛ البته ایجاد انگیزه‌های مالی و معنوی برای جذب دندانپزشکان به مناطق محروم هم لازم است و باعث افزایش نیروهای جذب شده می‌شود.»

منبع:دندانه

 

دکتر حسن رزمی، عضو شورای سلامت دهان، ضمن مخالفت با احیاء طرح تربیت بهداشتکاران دهان، به خبرنگار نگین دندان‌پزشکی گفت: عدم بهره‌مندی مناسب مناطق محروم از خدمات سطح ۱ دندان‌پزشکی، سبب شد شورای سلامت دهان تصمیم بگیرد که دانشگاه‌های علوم پزشکی تکنسین‌های سلامت دهان تربیت کنند، اما به‌هیچ‌وجه قرار نبود این افراد به بهداشتکار دهان تبدیل بشوند.

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران، افزود: تصمیم شورا، از ابتدا این بود که این تکنسین‌ها پس از ۲ سال آموزش، در خانه‌های بهداشت و در کنار بهورز‌ها خدمات پیشگیرانه انجام بدهند و در درمان مداخله نکنند، اما شرح وظایف بهداشتکاران دهان کاملاً با آن‌ها متفاوت است و با یونیت سروکار پیدا می‌کنند که این اصلاً مدنظر شورای سلامت دهان نیست.

وی تأکید کرد: اگرچه دغدغه وزیر بهداشت، رفع کمبودهای ارائه خدمات دندان‌پزشکی در مناطق محروم است، اما از طرف دیگر ما در حال حاضر در کشور، بدون نیازسنجی دندان‌پزشک و به‌موازات آن هم بهداشتکارانی تربیت می‌کنیم که با هدف دندان‌پزشک شدن وارد این رشته می‌شوند، بنابراین به نظر نمی‌رسد این راهکار برای حل این مشکل مناسب باشد.

آیا راه رساندن خدمات دندان‌پزشکی به مناطق محروم، تربیت انبوه دندان‌پزشک است؟
به نظر می‌رسد احیاء طرح تربیت بهداشتکاران دهان، تکرار تجربه غلط افزایش بی‌رویه دانشکده‌های دندان‌پزشکی و تربیت دندان‌پزشکان بی‌شمار باشد که راه به‌جایی نبرده و مشکل خدمت‌رسانی به مناطق محروم را حل نکرده است.

دکتر رزمی، در بخش دیگری از سخنان خود، حلقه مفقوده ارائه خدمات دندان‌پزشکی به مناطق محروم را، عدم مدیریت صحیح دندان‌پزشکان دانست و گفت: در حال حاضر بیش از ۲ هزار دندان‌پزشک در سال از دانشگاه‌های داخلی فارغ‌التحصیل و تعدادی از فارغ‌التحصیلان خارج از کشور هم به آن اضافه می‌شوند، اما این پتانسیل، مانند دارایی کلانی است که عدم مدیریت صحیح، کشور را از استفاده مناسب از آن محروم کرده است.

وی افزود: نظر اعضای شورای سلامت دهان، این است که ارائه خدمات در شهرهای کم برخوردار، از عهده دندان‌پزشکان حاضر برمی‌آید، اما از آنجایی که هنوز برنامه‌ریزی جدی برای جذب این نیرو‌ها نداریم، این مهم مغفول مانده است.
وی خاطرنشان کرد: اعزام دندان‌پزشکان به این مناطق نیازمند کار کار‌شناسانه و آسیب‌شناسی است و پیش از آن، باید موضوعاتی مانند منابع مالی پایدار برای خرید خدمت، حمایت بیمه‌ها و تعرفه‌های مناسب و قابل‌قبول برای دندان‌پزشکان، مورد بررسی قرار گیرند.

دکتر حسن رزمی در پایان تأکید کرد: دغدغه وزارت بهداشت برای خدمت‌رسانی به این مناطق به‌جا است، اما تربیت بهداشتکاران دهان که در خوشبینانه‌ترین حالت، ۳ سال دیگر وارد عرصه خدمات دندان‌پزشکی می‌شوند، راهکار مناسبی نیست و بهتر است تمرکز بر مدیریت نیروهای موجود و استقرار آن‌ها در مناطق موردنظر با راهکارهایی مانند اخذ تعهد در زمان پذیرش و فارغ‌التحصیلی قرار بگیرد.

منبع:دندانه

 

بررسی دیدگاه‌های موجود درباره بهداشتکاران دهان در وزارت بهداشت در گفتگو با دکتر محمد بیات، رئیس دانشکده دندان‌پزشکی پزشکی تهران

ادامه تحصیل تکنسین‌های سلامت دهان در رشته بهداشتکار دهان و دندان که جزو تجارب ناموفق دهه ۶۰ و دغدغه‌های مهمی بود که با ورود مجدد تکنسین‌های سلامت دهان در بهمن ماه سال گذشته به دانشگاه‌ها شکل گرفته بود، این روز‌ها، موضوع اصلی و جنجالی مورد بحث دندان‌پزشکان است.

رئیس دانشکده دندان‌پزشکی تهران، این جنجال را خلط مباحث مطرح در وزارت بهداشت می‌داند و به خبرنگار نگین دندان‌پزشکی می‌گوید: موضوعی که در حال حاضر مطرح است، دعوت از ۲۰۰ نفر تکنسین سلامت دهان که در دولت قبل تربیت شده‌اند، برای پذیرفتن تعهدات بهداشتکاران دهان و دندان و خدمت در مناطق روستایی است. چرا که در استخدام و به کار گیری تکنسین‌های سلامت دهان، خلاء قانونی وجود دارد و ساز و کار تعریف شده‌ای برای به کار گیری آن‌ها در شبکه بهداشتی و درمانی نیست که باعث شده اکثر آن‌ها بی‌کار، یا در بخش خصوصی مشغول شوند.

دکتر محمد بیات ادامه می‌دهد: تمام آنچه تابه‌حال اتفاق افتاده، نامه‌ای است که می‌گوید تکنسین‌های سلامت دهان که حاضر هستند تعهدات بهداشتکاران را بسپارند، اعلام آمادگی کنند و به استخدام دولت دربیاند به مناطق روستایی اعزام بشوند. در حالی که هنوز معلوم نیست چند نفر از آن‌ها حاضر به این کار بشوند و هنوز هم اقدام عملی در این خصوص انجام نشده است.
این عضو شورای سلامت دهان خاطرنشان می‌کند: تنها قانونی که برای به‌کارگیری نیروهای حد واسط در شبکه بهداشت و درمانی کشور وجود دارد،‌‌ همان قانون دهه ۶۰ مربوط به بهداشتکاران دهان و دندان است که لغو یا متوقف نشده است و دولت هنوز هم می‌تواند به آن عمل کند و عده‌ای هم این تمایل را دارند که دوباره این طرح را احیاء کنند.

اعزام بهداشتکاران به مناطق روستایی، یک مسکن موقت است
دکتر بیات، در بخش دیگری از سخنان خود، به خلاء موجود در ارائه خدمات دندان‌پزشکی در مناطق روستایی اشاره می‌کند و می‌گوید: به کار گیری دندان‌پزشکان برای خدمات پیشگیرانه در مناطق روستایی مقرون‌به‌صرفه نیست و ازآنجایی‌که در این کار موفق نبوده‌ایم، عده‌ای معتقدند بهتر است دوباره به تربیت بهداشتکاران روی بیاوریم و عده‌ای هم می‌گویند بهتر است سازوکاری فراهم کنیم که همین دندان‌پزشکان در مناطق روستایی خدمت کنند، اما از همه بهتر، این است که آن‌قدر خدمات پیشگیرانه را در کشور تقویت کنیم که نیازمان به خدمات سطح ۳ دندان‌پزشکی کاهش پیدا کند.

رییس انجمن جراحان دهان، فک و صورت طرح ارائه خدمات پیشگیرانه وزارت بهداشت در مناطق روستایی را، تجربه موفقی می‌داند و اظهار می‌کند: سال گذشته وزارت بهداشت موفق شد ۷۰ دندان‌پزشک را جذب مناطق روستایی کند و اگر این سیاست ادامه پیدا کند، دیگر نیازی نیست نیروهایی تربیت کنیم که با هدف دندان‌پزشک شدن و نه خدمت و ادامه کار در مناطق محروم بهداشتکار دهان و دندان می‌شوند و به‌این‌ترتیب بار اضافی بر شانه کشور بگذاریم.
وی در بخش دیگری از سخنان خود خاطرنشان می‌کند: نظام تربیت دندان‌پزشک در کشور ما دچار اشکال است. ما به خدمات سطح ۱ و ۲ دندان‌پزشکی نیاز داریم و برای خدمات سطح ۳ دندان‌پزشک تربیت می‌کنیم. این مشکلی طولانی است که ظرف ۶ ماه حل نمی‌شود و باید قدری دندان سر جگر بگذاریم که طرح‌های پیشگیرانه وزارت بهداشت که موفق هم بوده است به نتیجه برسد.

وی ادامه می‌دهد: تربیت بهداشتکاران دهان و دندان که می‌توان آن‌ها را «روستا دندان‌پزشک» نامید و اعزام آن‌ها به مناطق محروم برای انجام خدمات درمانی، یک مسکن موقت است که اصل مشکل را حل نمی‌کند و من به‌شخصه با آن مخالف هستم.
دکتر محمد بیات در پایان تأکید می‌کند: البته باید گفت کشور ما هم مانند تمام کشورهای دیگر، به نیروهای حد واسط در تمام رشته‌های پزشکی نیاز دارد و در وزارت بهداشت هم ۵ رشته مصوب برای این نیرو‌ها در رشته دندان‌پزشکی تعریف‌شده است، اما مشکل همین خلاء قانونی است که بهداشتکاران دهان و دندان را از مسیری که برای آن‌ها تعیین‌شده است منحرف و تبدیل به دندان‌پزشک می‌کند که تجربه موفقی نیست و قطع به‌یقین نباید تکرار شود.

منبع:دندانه

 

گفتگو با دکتر علی تاجرنیا، رییس هیات‌مدیره انجمن دندان‌پزشکی ایران درباره طرح احیا بهداشتکار دهان

طرح تبدیل وضعیت کاردان بهداشت دهان به بهداشتکاران دهان و دندان که با نظر مستقیم وزیر بهداشت در حال پیگیری است در طی روزهای اخیر موجب بروز نظرات مختلف کار‌شناسی، برخی اختلافات مدیریتی و بعضا واکنش‌های تند غیر کار‌شناسی شده و فضای حوزه آموزش، بهداشت و درمان دندان‌پزشکی را ملتهب نمود.

در فضای احساسی و ملتهب بسیاری از شخصیت‌های حقیقی و حقوقی از جمله شورای سلامت دهان، انجمن‌های علمی صنفی و مدیران به اتهام محافظه‌کاری و منفعت‌طلبی مورد انتقاد قرار گرفتند.
در رابطه با جزییات این طرح و تبعات اعمال آن با دکتر علی تاجرنیا، رییس هیات‌مدیره انجمن دندان‌پزشکی ایران و عضو شورای سلامت دهان وزارت بهداشت به گفتگو نشستیم که خلاصه آن را در ادامه می‌خوانید:

نکته مهم در این رابطه این است که با تدبیر و میانه‌روی می‌توان نقطه نظرات خود را جهت ساماندهی امور ابراز نموده و در این مسیر از وجود اتهام محافظه‌کاری از طرف برخی افرادی که به دنبال حل مشکلات شخصی و درون‌بخشی هستند و نیز نسبت دادن منفعت طلبی‌های صنفی از طرف دولتی‌ها نهراسید و از اعتدال خارج نشد. در این رابطه ذکر چند نکته ضروری است.

– یکی از توجیهات مدیران وزارت بهداشت درباره لزوم احیا دوباره طرح بهداشتکار دهان، عدم دسترسی مناطق محروم به خدمات دندان‌پزشکی به دلیل عدم همکاری و تمایل دندان‌پزشکان برای حضور در این مناطق است. آیا به نظر شما دلیل محدودیت دسترسی مردم به خدمات دندان‌پزشکی، دندان‌پزشکان هستند؟
– وجود نارسایی در دریافت خدمات بهداشتی، درمانی دندان‌پزشکی توسط مردم و عدم دسترسی عادلانه به این خدمات قابل کتمان نیست؛ لیکن متاسفانه مسئولین دولتی و نزدیک به دولت همواره با فرار به جلو دندان‌پزشکان را مقصر اصلی این وضع معرفی می‌کنند.
ساختار نامطلوب و نا‌عادلانه سهمیه‌بندی پذیرش دانشجو، عدم اهتمام در عمل به قوانین و مقررات توزیع نیروی انسانی، عدم توجه جدی به بخش دندان‌پزشکی در مراکز بهداشتی-درمانی، فرسودگی تجهیزات جهت ارائه خدمات مطلوب دندان‌پزشکی، تعرفهٔ پایین و غیر واقعی دولتی و دریافت مالی ناچیز دندان‌پزشکان مشمول طرح نیروی انسانی، عدم پوشش بیمه‌ای مناسب و مداخلات جدی حاکمیت تنها بخشی از سهم دولت و سازمان‌های در بروز مشکلات ارائه خدمات دندان‌پزشکی در کشور است. متاسفانه عدم توجه چندین دهه مسئولان به امر دندان‌پزشکی مطالباتی را دامن زده و اکنون می‌خواهیم در کوتاه مدت و یک شبه همه مشکلات را حل نمائیم.
اما بدون شک دندان‌پزشکان نیز که محصول همین سیستم آموزشی و رویکرد درمان محور هستند، بخشی از این مشکلات محسوب می‌شوند.

– اصولا وزارت بهداشت طی سه سال گذشته در حوزه دندان‌پزشکی چه کارنامه‌ای داشته است؟ علت عجله در راه‌اندازی این طرح در یک سال باقی مانده از عمر دولت چیست و چه تبعاتی می‌تواند در پی داشته باشد؟
– وزیر بهداشت با حمایت دولت محترم در طی مدت کوتاه قدم‌های موثری در توجه به امور در دندان‌پزشکی برداشته است. تشکیل شورای سلامت دهان، تدوین سند جامع بهداشت دهان و دندان، توافقنامه با وزارت آموزش و پرورش و توجه جدی به امر غربالگری، آموزش بهداشت و خدمات پیشگیری که از سال گذشته آغاز شده و بسیاری از طرح‌های مصوب جهت مداخله مثبت دولت در حوزه بهداشتی و درمانی، توجه جدی به ارتقای ساختاردندان‌پزشکی در وزارت بهداشت از جمله اقدامات بی‌نظیری است که در این مدت توسط دولت تدبیر و امید و همت ایشان ایجاد شده است.
این اتفاقات در کنار چندین دهه بی‌توجهی به سلامت دهان و خدمان دندان‌پزشکی، دستاوردهای کمی نیست. نبایستی این روند آرام ولی درست با تصمیمات نا‌بهنگام و غیر کار‌شناسی ولواز سر احساس نیاز و دلسوزی برای مردم دچار خدشه وانحراف از مسیر گردد.
فشار تقاضاهای مکرر از طرف نمایندگان مجلس، روسای دانشگاه‌های علوم پزشکی ومدیران و مسئولان منطقه‌ای جهت تسهیل ارائه خدمات دندان‌پزشکی بر دوش وزیر بهداشت به خوبی قابل درک است، لیکن باید مراقب بود با تصمیمات خلق الساعه گرفتاری‌های جدیدی بر مشکلات قبلی افزوده نگردد.

– یکی از اشکالات منتقدان به این طرح روند طرح و تصویب آن در وزارت بهداشت است. به نظر می‌رسد در تصویب طرح نظر شورای سلامت دهان، معاونت آموزشی و دبیرخانه آموزش دندان پزشکی لحاظ نشده است. نظر شما در این‌باره چیست؟
– در مورد طرح اخیر تبدیل وضعیت کاردان بهداشت به بهداشتکار دهان و دندان چند اشکال اساسی و کار‌شناسی وجود دارد. شروع این امر با درخواست برخی مسئولین دانشگاهی و اعلام نظر موافق وزیر محترم برای اقدام است. در این گونه موارد بایستی موضوع به بدنه کار‌شناسی ارجاع شده و پس از اخذ گزارش کار‌شناسی اعلام نظرگردد. نه اینکه فی‌البداهه و به مجرد درخواست یک مسئول منطقه‌ای مقام بالا‌تر اعلام موافقت کند.

این گونه برخورد‌ها انسان را به یاد تصمیمات غیر کار‌شناسی در دولت قبل می‌اندازد.
در این رابطه نظر حوزه معاونت آموزشی و دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی به عنوان بدنه اولیه کار‌شناسی به خوبی دیده نشد. ضمن اینکه در وزارتخانه نیز این امر پس از اعلام موافقت وزیر محترم از طریق معاونت بهداشتی و اداره سلامت دهان معاونت مربوطه پیگیری شد که جدا از طی نشدن تشریفات لازم، ظرفیت لازم در معاونت بهداشتی جهت این امر وجود نداشته یا حداقل نیاز به هماهنگی با بخش‌های آموزشی احساس می‌گردد.

– در حال حاضر روند بکارگیری دندان‌پزشکان مشمول طرح نیروی انسانی در مراکز بهداشتی درمانی چگونه است؟ آیا خلا خدمتی در این مورد با حضور بهداشتکاران دهان مرتفع خواهد شد؟
– در طول مدت کوتاهی که اداره سلامت دهان خود را برای بکارگیری دندان‌پزشکان جهت ۱۱۰۰ مرکز بهداشتی درمانی مجهز به یونیت دندان‌پزشکی جزم نموده بر اساس آمارهای ارائه شده توسط خود وزارت بهداشت حدود ۷۰۰ نفر نیروی انسانی مورد نیاز تامین شده است. مسلما با آماده کردن یک سری امکانات پشتیبانی ومدیریت منابع انسانی تکمیل این مراکز دور از دسترس نیست.
آن گونه که از آمارهای ارائه شده توسط مسئولان وزارت بهداشت بر می‌آید. کل کاردانان بهداشتی کشور حدود ۲۶۰ نفر هستند. اگر بخواهیم شرایط اعلام شده توسط مدیریت محترم اداره سلامت وزارت بهداشت را لحاظ نمائیم کمتر از ۱۵ درصد این افراد شرایط لازم را برای این تبدیل وضعیت دارا می‌باشند یعنی چیزی در حدود ۳۰ نفر. آیا به راستی این تعداد افراد تا چه میزان می‌توانند حلال مشکلات درمانی مردم در روستا‌ها، شهرهای کوچک یاحاشیه شهرهای بزرگ باشند؟ آیا ایجاد التهاب در بدنه دندان‌پزشکی کشور و زنده کردن بدعتی قدیمی که هنوز آثار و تبعات زیانبار آن باقیست، ارزش این میزان فایده را خواهد داشت. ممکن است برخی تربیت کاردانهای بهداشت جدید و یا بهداشتکاران دهان ودندان را چاره این کار بدانند. مطمئن باشید که جدا از فشاری که در جذب دانشجو برای این رشته‌ها اجتناب ناپذیر است، تازمانی که قانون مربوطه به نحو درستی اصلاح نشود دور باطل گذشته تکرار خواهد شد.

– نقش انجمن‌های علمی در این میان چگونه باید باشد؟ آیا در مورد ارائه خدمات مناسب و توزیع عادلانه نیروهای متعهد خدمت چرا از توان و خلاقیت انجمن‌ها استفاده شده است؟
– متاسفانه آنچه در این بین مغفول می‌ماند بهره گیری از پتانسیل انجمن‌های علمی و صنفی است انجمن‌های علمی نشان داده‌اند که بار بزرگ آموزش پس از فارغ التحصیلی را به خوبی به دوش کشیده و بدون تحمیل کوچک‌ترین هزینه بر دولت، بخش مهمی از وظایف آن را بر عهده گرفته‌اند. در مورد ارائه خدمات مناسب و توزیع عادلانه نیروهای متعهد خدمت چرا از توان و خلاقیت انجمن‌ها استفاده نمی‌شود؟ تجریه نشان داده است که اهتمام جدی به برقراری و عمل به قوانین وقتی موثر است که با فرهنگ سازی و انجام داوطلبانه و رضایتمندانه به امور باشد. مطمئن باشید هستند همکاران زیادی که حاضرند با اندک اطمینان از حمایت‌های مادی و معنوی در جهت خدمت به مردم تلاش نموده و وظیفه خود را در ارائه سوگندی که خورده‌اند به انجام رسانند. خوشبختانه تاکنون اعتماد کامل و متقابل بین جامعه دندان‌پزشکی و مسئولین ذیربط در حوزه دندان‌پزشکی و شخص وزیر بهداشت وجود داشته است. با ارج نهادن به این اعتماد و بهره گیری از توان نهادهای غیر دولتی بسیاری از ناممکن‌ها امکان پذیر می‌شود.
به نظر من انجمن‌های دندان‌پزشکی آمادگی دارند تا با همفکری وهمکاری با مسئولین ذیربط خواسته‌های به حق دلسوزان کشور را جامه عمل بپوشانند به شرط آنکه این اعتماد از طرف دولت مردان به وجود آمده و حمایتهای ایشان را به دنبال داشته باشد.ا

منبع:دندانه

 

عضو شورای سلامت دهان، احیا طرح بهداشتکاران دهان را توجیهی برای ناتوانی از به‌کارگیری صحیح دندان‌پزشکان فارغ‌التحصیل در کشور خواند و گفت: تربیت دوباره بهداشتکاران، یک مسیر انحرافی است که نمی‌تواند هدفی که برای آن ادعا می‌شود را تأمین کند و در واقع توجیهی برای بی‌عرضگی در اجرای قانون سهمیه مناطق است.

دکتر محمد صادق آخوندی، در گفتگو با دندانه، افزود: وقتی شخصی با استفاده از سهیمه منطقه ۳ و با نمره پایین‌تر دندان‌پزشک می‌شود، به آن منطقه تعهد خدمت دارد، اما این قانون درست اجرا نمی‌شود و این اشخاص یا استریت می‌شوند و تخصص می‌گیرند یا در شهرهای بزرگ مجوز مطب می‌گیرند و در کلینیک‌ها مشغول به کار می‌شوند و خدمتی که موظف هستند را انجام نمی‌دهند.
وی تأکید کرد: دندان‌پزشکانی که با سهمیه مناطق محروم در این رشته پذیرفته می‌شوند، باید قبل از ورود به دوره تخصص، همان‌طور که موظف به گذراندن سربازی و طرح نیروی انسانی هستند، موظف شوند در همان مناطق خدمت کنند و سپس وارد دوره تخصص شوند.

دکتر آخوندی در پاسخ به این سؤال که آیا تسهیلات مورد نیاز برای خدمت دندان‌پزشکان در مناطق محروم فراهم شده است، گفت: قوانین میزان حقوق و نحوه پرداخت آن به دندان‌پزشکان فعال در این مناطق اصلاح شده و تنها مشکلی که وجود دارد، این است که آنان هنوز نمی‌توانند مانند پزشکان در مناطق محروم به استخدام دولت دربیایند.

وی در پایان تصریح کرد: عاقبت احیاء طرح تربیت بهداشتکاران دهان، همان است که پیش از این اتفاق افتاده است و بیشتر آنان مانند گذشته دندان‌پزشک می‌شوند و به شهرهای بزرگ می‌آیند و در مناطق محروم باقی نمی‌مانند.

منبع:دندانه

 

دکتر امیررضا رکن، عضو شورای بهداشت دهان، تربیت دوباره بهداشتکاران را نوعی کج‌فهمی از مشکلات مربوط به ارائه خدمات دندان‌پزشکی در مناطق محروم خواند و گفت: این طرح که در جای خود موفقیت‌هایی هم به‌دنبال داشت، مربوط به دوره‌ای بود که در کشور ۲ تا ۳ هزار دندان‌پزشک داشتیم و امروز که حدود ۳۰ هزار دندان‌پزشک داریم و هر سال ۲هزار نفر به آن‌ها اضافه می‌شوند، راه‌های سریع‌تر، سهل‌الوصول‌تر و ارزان‌تری برای ارائه خدمات در مناطق محروم وجود دارد.

وی افزود: استدلال موافقان این طرح، این است که دندان‌پزشکان به مناطق محروم نمی‌روند، اما این یک اتهام است، چون بسیاری از دندانپزشکان طرح نیروی انسانی خود را در این مناطق می‌گذرانند و از آنجایی که ساز و کار اداری منسجمی برای نظارت بر انجام این طرح وجود دارد، نمی‌توانند از زیر بار تعهدات خود شانه خالی کنند.

وی خاطرنشان کرد: مشکل این است که برای نظارت بر انجام تعهدات دندان‌پزشکان عمومی که با سهمیه مناطق ۲ و ۳ در این رشته قبول شده‌اند و متعهد هستند ۲ برابر مدت تحصیل خود در این مناطق خدمت کنند، ساز و کار منسجمی وجود ندارد و آنان پس از فارغ‌التحصیلی، به دانشگاه علوم پزشکی خود مراجعه می‌کنند و در بسیاری از استان‌ها، به‌راحتی عدم نیاز می‌گیرند. این در حالی است که اگر دندان‌پزشکان متخصص، تعهدات ضریب کا را انجام ندهند، دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی آن‌ها را ممنوع‌الکار و پروانه طبابتشان را باطل می‌کند. پس بهتر است در معاونت درمان وزارت بهداشت اداره‌ای تشکیل شود تا این متعهدین خدمت را در مناطق محروم ساماندهی کند.

محرومیت روستاییان از حضور دندان‌پزشک، بی‌عدالتی است
دکتر رکن، در بخش دیگری از سخنان خود، بر لزوم حضور دندان‌پزشکان در مناطق محروم و روستایی تأکید کرد و گفت: همان‌طور که وزارت بهداشت توانسته است در طرح تحول نظام سلامت، بسیاری از مراکز بهداشتی و درمانی خود را با نیروهای متخصص پزشکی پر کند، می‌تواند با در نظر گرفتن حقوق و تعرفه معقول و صدور مجوزهایی که به دندان‌پزشک اجازه می‌دهد نوبت بعدازظهر را در کلینیک‌های دولتی، به شکل خصوصی کار کند، آن‌ها را در مناطق محروم مستقر کند.

وی افزود: راهکار اصلی که برای حل این مشکل می‌توان متصور شد، فراهم کردن زیرساخت‌های به‌کارگیری جمع کثیری از دندان‌پزشکان عمومی است که متعهد خدمت در مناطق محروم هستند، اما کسی به این موضوعات نمی‌پردازد و به‌یک‌باره می‌گوییم حالا که دندان‌پزشکان به مناطق محروم نمی‌روند، بهتر است بهداشتکار تربیت کنیم. این یعنی سطحی‌نگری و تا جایی که من مطلع هستم، تمام نهادهای کارشناسی وزارت بهداشت مانند معاونت آموزشی، دبیرخانه شورای آموزشی دندان‌پزشکی و تخصصی و شورای سلامت دهان و همچنین انجمن دندان‌پزشکی ایران که یک نهاد غیردولتی باسابقه و برخوردار از بدنه کارشناسی قوی است، با طرح تربیت بهداشتکار مخالف هستند و بنابراین، بعید است این طرح نتیجه خوبی در بر داشته باشد.

امیررضا رکن در پایان گفت: تربیت دوباره بهداشتکاران، صرف هزینه هنگفت اضافه و ادامه سوء مدیریتی است که در رشته دندان‌پزشکی ۵۰ سال قدمت دارد و ضروری است وزیر بهداشت که شخصی فرهیخته هستند و به کار کارشناسی اعتقاد دارند، اجازه بدهند راه حل این مشکل، پس از بررسی‌های کارشناسانه بیشتری مشخص شود.

منبع:دندانه

 

آسیب‌شناسی طرح افزایش دانشکده‌های دندان‌پزشکی در گفتگوی نگین دندان‌پزشکی با دکتر اکبر فاضل

افزایش دانشکده‌های دندان‌پزشکی که با شعار رساندن خدمات به مناطق محروم شروع شد، پس از گذشت ۹ سال، به گشوده شدن یک سرفصل جدید برای تربیت خیل دیگری از نیروهای ارائه دهنده خدمات دندان‌پزشکی ختم شد و ظاهراً نتوانست هدفی که برای آن در نظر گرفته شده بود را تحقق ببخشد. حال کجای این مسیر اشتباه بود و آیا تضمینی هست که این اشتباه دیگر در تربیت بهداشتکاران دهان تکرار نشود و عدالت در برخورداری از خدمات دندان‌پزشکی، در سراسر کشور ایجاد شود؟ پاسخ این سؤالات را در گفتگو با دکتر اکبر فاضل، دبیر پیشین شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی و عضو فعلی شورای سلامت دهان پرسیدیم که در ادامه می‌خوانید.

آقای دکتر فاضل! آیا احیاء طرح تربیت بهداشتکاران دهان را می‌توان دلیلی بر ناکارآمدی برنامه افزایش دانشکده‌های دندان‌پزشکی دانست که در زمان ریاست شما در دبیرخانه شورای آموزشی دندان‌پزشکی و تخصصی کلید خورد؟ کجای معادله غلط از آب درآمد که افزایش فارغ‌التحصیلان هم نتوانست خدمات دندان‌پزشکی را به مناطق محروم ببرد؟
این معادله درست است و اگر ما اجازه بدهیم دوره این طرح تمام بشود و فارغ‌التحصیلانش از دانشگاه‌ها بیرون بیایند، پاسخ بسیاری از این سؤال‌ها مشخص می‌شود.
زمانی که من دبیر شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی و همچنین عضو شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی و شورای برنامه‌ریزی وزارت بهداشت بودم، طرح آمایش سرزمینی کلید خورده بود که مراکز استان‌ها را به داشتن دانشکده دندان‌پزشکی مجاز می‌کرد و هدف آن هم تأمین نیروی مورد نیاز مراکز بهداشت و درمان کشور بود.
آن زمان، تمام هم و غم ما این بود که دانشکده‌های دندان‌پزشکی، بتوانند طی برنامه ۵ ساله توسعه، با بومی گزینی، نیروهای مورد نیاز مراکز بهداشت و درمان خودشان را تربیت کنند و برای رسیدن به این هدف، تعداد دندان‌پزشکان مورد نیاز این مراکز را تعیین و به دانشکده‌های دندان‌پزشکی استان‌ها اعلام کردیم.
در حال حاضر هم این هدف محقق شده است و یکی از مصداق‌های آن، استان هرمزگان است که از ابتدا پذیرش دانشکده دندان‌پزشکی خود را ۱۰۰ درصد بومی کرد و با ۳ دوره دانشجو گرفتن، تقریباً تمام دندان‌پزشکان مورد نیاز ۱۱۰ مرکز بهداشت و درمان شهری و روستایی خود را تأمین کرد. چنانچه اگر به این مراکز سری بزنیم، می‌بینیم که دندان‌پزشکان بومی این استان تقریباً در تمام آن‌ها مستقرشده‌اند. حالا با این شرایط چه دلیلی دارد سلامت دهان مردم را به دست کاردان‌ها بسپاریم؟

بنابراین افزایش تعداد دانشکده‌های دندان‌پزشکی، آن چنان که مصطلح و مورد پذیرش عموم است، غیر کارشناسانه و بدون برنامه‌ریزی هم نبوده است؟
افزایش تعداد این دانشکده‌ها، بخشی از طرحی بود که سال ۱۳۸۶ و در پی فشارهای زیادی که در سراسر کشور برای توسعه رشته‌های مختلف پزشکی وجود داشت کلید خورد. بنابراین، این طرح فقط مختص دندان‌پزشکی نبود و هدف آن، نیازسنجی رشته‌های علوم پزشکی مختلف در مناطق جغرافیایی متفاوت با مسئولیت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بود.
از آن به بعد، استان‌هایی که دانشکده دندان‌پزشکی نداشتند، متقاضی تأسیس آن شدند و مجوزها صادر شد. البته در این مورد سخت‌گیری‌هایی هم اعمال می‌کردیم که این دانشکده‌ها حتماً از امکانات کافی و فضای فیزیکی مناسب بهره‌مند باشند. در ضمن تأسیس دانشکده را به درصدی از بومی گزینی منوط می‌کردیم تا دندان‌پزشک در مراکز بهداشت و درمان همان استان تعهدات خودش را انجام بدهد. هدف ما افزایش تعداد دندان‌پزشکان نبود، بلکه تربیت هدفمند آ‌ن‌ها بود، چرا که نمی‌توانستیم بگوییم دندان‌پزشک نداریم، بلکه آن زمان نسبت دندان‌پزشکان در شهرهای مختلف متوازن نبود.
ما در این طرح، حتی نیروی مورد نیاز هیات علمی را هم در جمعیت ورودی دستیاری پیش‌بینی کرده بودیم و ۳۰ درصد آن را به نیروهای استانی و بومی اختصاص داده بودیم. حالا هم اگر قدری صبر کنیم، می‌بینیم که این ساختار در حال شکل‌گیری و کامل شدن است و این نیروها در حال فارغ‌التحصیلی و رفتن به دانشکده‌های دندان‌پزشکی استان‌های محروم خودشان هستند. در ضمن حالا که نیروهای غیر آموزشی در حال فارغ‌التحصیل شدن هستند، باید معاونت درمان، معاونت بهداشت و معاونت آموزش آن‌ها را به سوی همان هدفی که از ابتدا برایشان در نظر گرفته شده بود هدایت کنند.

یعنی به اعتقاد شما اگر بر همین منوال پیش برویم، می‌توانیم امیدوار باشیم دندان‌پزشکان به مناطق محروم بروند و نگرانی بی‌بهره بودن این مناطق از خدمات دندان‌پزشکی برطرف بشود؟
حتماً همین‌طور است و انتظار می‌رود آقای وزیر که نسبت به درمان مردم دلسوز هستند، اجازه بدهند دانشکده‌های دندان‌پزشکی مراکز استان‌ها پا بگیرند و فارغ‌التحصیلان آن‌ها در مراکز بهداشتی و درمانی مستقر شوند. معنای عدالت در سلامت این است، نه اینکه دوباره به ۴۰ سال قبل برگردیم و طرحی را احیا کنیم که مربوط به دورانی بود که در کل کشور، ۵ دانشکده دندان‌پزشکی و ۲۵۰۰ فارغ‌التحصیل داشتیم.
ما در حال حاضر ۳۰ هزار دندان‌پزشک داریم که تنها طرح ۲ ساله نیروی انسانی آن‌ها برای مراکز بهداشت و درمانمان کفایت می‌کند. در ضمن در کشور ۶ هزار مرکز بهداشتی و درمانی وجود دارد که نیمی از آن‌ها به یونیت مجهز است و ۱۲۰۰ واحد از آن‌ها فعال هستند. در ضمن با مساعدت‌های وزیر بهداشت، پیش از شروع سال ۹۵، حقوق دندان‌پزشکان مناطق روستایی هم‌ردیف پزشکان قرار گرفت و در حال حاضر آنان می‌توانند در یک نوبت کاری، ماهانه ۵ میلیون تومان حقوق دریافت کنند که با حقوق‌های کارگری پیشین اصلاً قابل قیاس نیست و در همین چند ماه، ۷۰۰ مرکز بهداشت و درمان توانستند با این تسهیلات، دندان‌پزشکان خود را تأمین کنند. پس پیش‌بینی می‌شود اگر قدری صبر کنیم تا سایر فارغ‌التحصیلان هم از این تغییرات مطلع شوند، حتماً نسبت به قبل تمایل بیشتری پیدا می‌کنند به این مراکز بروند.

پس با این همه، منشأ تربیت دوباره نیروهای حد واسط دندان‌پزشکی و انحراف مسیر برنامه‌ریزی‌های کلان دندان‌پزشکی در کشور کجاست؟
زمانی که شخص من هم دبیر شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی بودم، منشأ تربیت بهداشتکاران دهان و دندان، دانشگاه علوم پزشکی شیراز بود و هر وزیری به آن دانشگاه مراجعه می‌کرد، این خواسته از او مطالبه می‌شد و از آنجا که درخواست کلانی نبود و وزیر یا معاون وزیر هم اطلاع چندانی از کم و کیف آن نداشتند، گاهی فی‌البداهه با آن موافقت می‌کردند و گاهی هم آن را جهت بررسی به دبیرخانه ارجاع می‌دادند و من هم همیشه آن‌ها را توجیه می‌کردم که سازمان نظام پزشکی و پزشکی قانونی، پر از پرونده‌های قصور بهداشتکاران دهان و دندان است. چندان هم غیرمنطقی نیست، چرا که یک دندان‌پزشک، برای رسیدن به آموزش‌های بالینی، باید ۳ سال درس بخواند، حال ما چگونه باید توقع داشته باشیم یک تکنسین یا کارشناس با ۲ سال و نیم یا قدری بیشتر درس خواندن، کار درمانی دندان‌پزشکی انجام بدهد؟
ما برنامه‌ریزی دقیقی انجام دادیم که باید یک گروه دلسوز آن را درک کنند و ادامه بدهند، اما مشکل اینجا است که در نظام‌های مدیریتی کشور ما، هرکس روی کار می‌آید، می‌خواهد هرچه گذشتگان کشته بودند را از نو بکارد. البته باید گفت خوشبختانه دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی و شورای عالی سلامت، در راستای اهداف ما پیش می‌روند، اما گاهی از گوشه و کناری، درخواست‌هایی می‌شود و در نتیجه فشارهایی، تصمیماتی گرفته می‌شود که برای دندان‌پزشکی کشور فاجعه است.

موضع شورای سلامت دهان در مورد احیاء طرح بهداشتکاران دهان چیست؟ آیا نظر آن‌ها در این مورد لحاظ شده است؟
اکثر قریب به اتفاق اعضای شورا با تربیت دوباره بهداشتکاران مخالف هستند، اما ظاهراً نظر شورا در این مورد اهمیتی ندارد و در مورد این تصمیمات لحاظ نمی‌شود؛ به طوری که اصلاً اعضای آن در جریان نبودند که بنا است طرح بهداشتکاران دوباره احیا شود. شورای سلامت دهان در حال حاضر در حال بررسی این طرح است و تصمیم دارد موضع رسمی خود را اعلام کند و از وزیر بهداشت درخواست کند که مانع این کار بشود.
این شورا یک برنامه راهبردی درازمدت برای سر و سامان دادن به خدمات دندان‌پزشکی در کشور، از بهداشت و پیش‌گیری گرفته تا خدمات سطح ۲ و ۳ طراحی کرده است که با این قبیل برنامه‌ها، از مسیر اصلی خود منحرف می‌شود. در برنامه ما، مشخص است که هر شخص با هر سطح از تخصص، باید چه خدماتی را انجام بدهد. اصلاً قرار نبوده است که تکنسین‌های سلامت دهان، در کار بالینی مداخله کنند. آن‌ها برای این تربیت‌شده‌اند که خدمات سطح ۱ را انجام بدهند.
گذشته از این، من بعید می‌دانم اصلاً مرکزی در کشور داشته باشیم که به بهداشتکار نیاز داشته باشد، چرا که طرح نیروی انسانی و تعهدات دانشجویان بومی که ۳۰ درصد پذیرفته‌شدگان دانشگاه‌ها را تشکیل می‌دهند و دانشجویانی که از سهمیه مناطق محروم استفاده کرده‌اند، برای این مراکز کافی است، اما ما از اجرایی کردن آن‌ها غافل شده‌ایم و تنها می‌خواهیم بهداشتکار تربیت کنیم که بر روی این زخم مرهم بگذاریم.

منبع:دندانه

 

گفتگو با دکتر بهزاد هوشمند رئیس انجمن پریودنتولوژی درباره مهم‌ترین نگرانی‌ها درخصوص اجرای طرح بهداشتکار دهان و دندان

مینا دارابی، روزنامه سپید/ طرح «بهداشتکار دهان و دندان» هنوز درپیچ وخم‌های اجراست اما واکنش‌های متفاوتی را برانگیخته است. دراین میان تنها نکته‌ای که شاید مخالفان و موافقان برآن اشتراک نظر دارند، این است که طرح فعلی تکرار «تربیت بهداشتکار دهان و دندان» که در دهه ۶۰ انجام شده، نیست. موافقان، تربیت تکنسین دهان و دندان را برای تامین نیاز ساکنان مناطق محروم مفید و عملیاتی می‌دانند و مخالفان به مازاد نیروی انسانی ماهر و تربیت شده‌ای اشاره می‌کنند که قرار است در آینده‌ای نزدیک و شاید همین حالا به دنبال فرصت‌های شغلی برای ارائه خدمات بهداشتی-درمانی باشند اما اینجایگاه‌ها به اندازه کافی فراهم نیست.

چرا دندانپزشکان جوان تمایلی به خدمت در مناطق محروم ندارند؟
چرا دندانپزشکان جوان تمایلی به خدمت در مناطق محروم ندارند؟

دراین میان با بهزاد هوشمند رئیس انجمن پریودنتولوژی و عضو هیئت‌ علمی دانشگاه شهید بهشتی، گفتگو کردیم و از او پرسیدیم مهم‌ترین نگرانی‌ها درخصوص اجرای طرح بهداشتکار دهان و دندان چیست.

– طرح تربیت تکنسین سلامت دهان و دندان را که هنوز در پیچ و خم اجراست و گفته می‌شود مشابه آن در دهه ۶۰ نیز اجرا شده چطور ارزیابی می‌کنید؟
بحث بهداشتکار دهان و دندان طرح ناموفقی است که یکبار آزموده شده است. دلیل عدم موفقیت آن هم این بود که وظایف و زیرساخت‌های قانونی که این بهداشتکاران را در مقصد خود نگه‌می‌دارد، دیده نشد و نتوانست به ارتقای فرهنگ سلامت مردم کمک کند. یکی از مشکلات کلان در حوزه مدیریتی، عدم مدیریت صحیح نیروی انسانی و منابع موجود است. این مشکل در حوزه سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت هم دیده می‌شود. وقتی برخی تصمیمات خلق‌الساعه و برمبنای نظرات شخصی گرفته شود، نتیجه همین می‌شود که می‌بینید. درست است که ما به نیروی حدواسط که خدمات پیشگیری و بهداشتی را در وهله اول و خدمات درمانی را در مراحل بعدی ارائه بدهد، نیاز داریم اما بستر این کار در کشور ما مهیا نیست. این طرح در گذشته اجراشد، موفق نبود.

– مدت‌هاست که از سوی برخی از دندانپزشکان و فعالان بخش خصوصی نگرانی‌هایی درمورد تعداد بیش از حد متخصص دندان پزشکی می‌شنویم. آیا تعداد دانشجویانی که هر سال از طریق کنکور سراسری وارد دانشکده‌های دندان پزشکی می‌شود، برای تامین نیاز کشور‌ها کافی نیست؟
در روز دندان پزشک اعلام کردند که از هزار مرکز دندان پزشکی، ۷۰۰ مرکز توسط نیروی دندانپزشک کنترل می‌شود. من فکر می‌کنم با وجود این حجم فارغ‌التحصیل به خوبی می‌توان نیروی ۳۰۰ مرکز باقی مانده را هم تامین کرد. در کشور آمریکا باوجود ۳۰۰ میلیون نفر، ۶۲ دانشکده دندان پزشکی در حال فعالیت است، اما در ایران باوجود ۸۰ میلیون نفر، حدود ۷۶ تا ۷۷ دانشکده دندان پزشکی داریم. بنابراین در شرایطی که سالیانه ۱۵۰۰ فارغ التحصیل دندان پزشک داریم که جوان هستند و ۴ هزار دانشجو نیز در خارج از کشور تحصیل می‌کنند، الزامی نداریم که نیروی درمانی سطح بالا تربیت کنیم.

– اما عده‌ای از موافقان اجرای این طرح براین باورند که دندانپزشکان جوان حاضر نیستند در مناطق محروم کار کنند؟
ما باید این واقعیت را بپذیریم که نمی‌توانیم وقتی خودمان سوار اتوبوس شدیم، بگوییم در را ببند و راه بیفت. زمانی که بستر ارائه خدمات برای جوان دندان پزشکی که تحصیل کرده و عمرش را صرف کسب تخصص و مهارت در این زمینه کرده، فراهم نیست، نمی‌توان از او انتظار داشته باشیم که برای ارائه خدمات به این مناطق برود. چرا جوانان به مناطق محروم نمی‌روند؟ زمانی که عدالت در توزیع نیروی انسانی اجرایی شود و ما نقشه جامع توزیع نیروی انسانی داشته باشیم، می‌توانیم با سیاست‌های مبتنی بر شواهد علمی نیروی انسانی موردنیاز را تامین کنیم.

– انجمن‌های تخصصی پزشکی برای تغییر رویکرد سیاست‌های تدوین شده و درنظرگرفتن منافع تمام بازوهای اجرایی این طرح چه نقشی می‌توانند ایفا کنند؟
انجمن‌های تخصصی پزشکی ظرفیت‌های بالقوه‌ای هستند که از آن‌ها بهره گرفته نمی‌شود و از توان علمیشان در زمینه مدیریتی استفاده نمی‌شود. دانشجویانی که فارغ التحصیل شده‌اند قطعا در این مراکز حاضر می‌شوند. ما در کشورمان انجمن‌های علمی_پزشکی داریم که هر زمان که نیاز به بهره‌برداری سیاسی داریم به سراغشان می‌رویم اما باید توجه کرد که این انجمن‌ها بازوهای اجرایی و مشورتی در نظام سلامت هستند و از بدنه کار‌شناسی این حوزه به حساب می‌آیند.

– اگر به عنوان یک عضو انجمن پزشکی برای بهبود شرایط سلامت دهان و دندان از شما نظرخواهی شود، چه پیشنهادی دارید؟
باتوجه به جمعیت روستا‌ها و مناطق آمایش سرزمینی می‌توانیم با طرح ساده‌ای نیروی درمانی مورد نیاز در حوزه سلامت دهان ودندان را اجرا کنیم. مقام معظم رهبری گفتند که در اقتصاد برنامه سلامت نباید سیاستی را پیش بگیریم که در تامین منابع موردنیاز دچار مشکل شویم. به راحتی می‌توانیم با مشورت ظرفیت انجمن‌های دندان پزشکی، بسته‌های خدمتی معقولانه تعریف کنیم.

– فکر می‌کنید که وضعیت فعلی سلامت دهان و دندان کشور، پیامد چه رویکردی است؟
باید واقعیت‌هایی را بپذیریم. این برای اولین بار بود که وزیر بهداشت باشهامت برنامه تحول سلامت را به عنوان راهبرد اصلی خود انتخاب ‌کرد و ما این را هم مرهون شخص رئیس جمهور کشورمان دکتر روحانی هستیم. اما موضوع سلامت دهان از بخش‌های جامانده از سلامت عمومی است. من این موضوع را در نامه‌ای به وزارت بهداشت اعلام کردم چون فکر می‌کنم که اگر امروز در بحث سلامت دهان ضعیف هستیم به این دلیل است که وزارت بهداشت هنوز مقوله سلامت دهان را به عنوان مقوله‌ای از سلامت عمومی تلقی نمی‌کند. یعنی پزشکان عمومی اطلاعات لازم راجع به سلامت دهان و دندان در سلامت عمومی و بالعکس ندارند و تبعات و بار ناشی از ضعف آن، منجر به رواج بیماری‌های دهان و دندان می‌شود که بار سنگینی بر نظام سلامت ایجاد می‌کند.

منبع:دندانه

 

دکتر نازیلا شهبازی
رئیس هیأت مدیره انجمن دندان‌پزشکی ایران شعبه فارس

موضوع تبدیل وضعیت کاردان بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و دندان، به استناد نامه شماره ۴۶۲۹/۳۱۶ مورخ ۱۸/۲/۱۳۹۵ مقام محترم مشاور معاون بهداشت وزارتخانه و رییس اداره دهان و دندان جناب آقای دکتر حمید صمد‌زاده، اخیرا به عنوان چالشی بزرگ در نظام سلامت دندان‌پزشکی مطرح شده است و به گواه شبکه‌های مجازی، نگرانی‌ها و اعتراضات کاملا مستند و بحقی را از سوی صاحبنظران حوزه سلامت دهان و اساتید با سابقه دانشکده‌های دندان‌پزشکی کشور و فعالین صنفی به دنبال داشت.

به طور خلاصه ایرادات و سوالات مرتبط با طرح فوق الذکر از این قرارند:

کاردان بهداشت دهان که به عنوان نیروی حد واسط، به مفهوم نیروی غیر درمانگر و در کنار دندان‌پزشک با محوریت ارتقاء بهداشت و سلامت دهان و دندان تعریف می‌شود را چگونه می‌توان بدون سپری نمودن آموزش‌های لازم و کسب دانش و مهارت‌های عملی و صرفا بر اساس ویژگی‌های پنج گانه مندرج در نامه فوق الذکر که هیچ سنخیتی با مفاهیم پیشگفت ندارد، به نیروی بهداشتکار درمانگر تبدیل وضعیت نمود؟

آیا موضوع شعارگونه «عدالت در سلامت» با اجرای چنین طرحی و تبدیل شهروندان به درجه ۱ و ۲ و دریافت خدمات درمانی توسط نیروهایی با توانمندی کمتر از دندان‌پزشک در مناطق محروم به راستی محقق می‌­گردد؟ آن هم در شرایطی که با افزایشی چشمگیر در تعداد دندان‌پزشک و نیز دانشجویان برخوردار از طرح تعهد خاص در مناطق محروم مواجه هستیم؛ بنابراین ناتوانی وزارت بهداشت و سیستم اجرایی کشور در توزیع عادلانه آن‌ها نمی‌بایست محملی برای تصویب طرح‌های خلق الساعه بدون کار‌شناسی و خارج از روند قانونی تاسیس رشته‌های دانشگاهی مصوب شورای گسترش دانشگاه‌ها باشد.

چگونه است که مسئولین محترم وزارت بهداشت، دخالت افراد با صلاحیت‌های ناکافی در محدوده دهان و دندان و دندان‌پزشکی را مجاز می‌دانند (بهداشتکار دهان و دندان) ولی برای موضوع پزشکی، انواع طرح‌های پزشک خانواده روستایی و … را تعریف و اجرا کرده و قائل بر به کارگیری نیروهایی نظیر بهورزان درمانگر، به عنوان جایگزین پزشکان عمومی نیستند؟ از بزرگان حوزه دندان پزشکی انتظار می‌رود که با ارتباطات بیشتر با وزیر محترم بهداشت، ایشان را از اهمیت حیاتی محدوده دهان و دندان و بیماری‌های مرتبط با آن آگاه ساخته و به ایشان توصیه شود برای تصمیم گیری‌هایی از این دست حداقل از شورای سلامت دهان ساختار یافته توسط خودشان استفاده کنند و نه صرفا با پیشنهاد یکی دو نفر از دندان‌پزشکانی که با شخص خودشان ارتباط ویژه دارند!

از موضوع تبدیل وضعیت کاردان بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و دندان، بیم آن می‌رود که پس از چندی، با استناد به قانون سال ۶۶، بهداشتکاران جدید نیز شرایط ورود به دوره دکترای دندان‌پزشکی را کسب نموده و عملا مناطق محروم مورد نظر مسئولین وزارت بهداشت، مجددا هم چون ۲ دهه گذشته، خالی از نیروهای بهداشتکار گردد و این دور و تسلسل باطل تکرار شود.

در انتها پیشنهاد می‌­شود به جای صرف هزینه‌های گزاف و کم بازده برای اجرای طرح‌های خلق الساعه این چنینی، از طرح‌های تشویقی هم چون لحاظ سهمیه برای ورود به دوره تخصصی، اختصاص تسهیلات مناسب زندگی، امکان فعالیت در مراکز درمانی در خارج از ساعات اداری به صورت نیمه خصوصی و … همراه با پیش بینی ساز و کارهای نظارتی برای پایش دقیق و علمی آن‌ها استفاده کرد که مطمئنا نتایج به مراتب بهتر و روند عملیاتی‌تری را داشته و شرایط برخورداری تمامی شهروندان این سرزمین اعم از شهری و روستایی را از خدماتی نسبتا یکسان فراهم می‌سازد.

منبع:دندانه

 

 

ارایه خدمات سلامت دهان به مردم محروم از دغدغه‌های وزارت بهداشت است

دبیر شورای سلامت دهان وزارت بهداشت گفت: ارایه خدمات سلامت دهان به مردم کشورمان بویژه در مناطق محروم و کم برخوردار، از دغدغه‌های مهم مسئولین ارشد وزارت بهداشت است.

به گزارش ایسنا، دکتر سعید عسگری در ادامه افزود: خوشبختانه با اجرایی شدن طرح تحول سلامت دهان از ابتدای سال ۱۳۹۴، اقدامات ویژه‌ای توسط وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی برای ساماندهی ارایه خدمات سلامت دهان به اقشار مختلف مردم و خصوصا گروه‌های هدف انجام شده است، که بسیاری از خانواده‌ها دریافت این خدمات را خصوصا برای فرزندان دبستانی خود از نزدیک تجربه کرده‌اند.

وی در ادامه با اشاره به این نکته که تربیت نیروهای حد واسط در حوزه سلامت دهان مسیری در جهت حصول به اصل عدالت در سلامت بوده و در دنیا تجربه شده است، افزود: ایجاد چندین دوره کاردانی جدید و از جمله تکنسین سلامت دهان در همین جهت برنامه ریزی و از سال گذشته در برخی از دانشگاه‌ها آغاز شده است.

دکتر عسگری در ادامه افزود: این دوره‌ها با شرح وظایف مشخص شده در برنامه آموزشی مربوطه، با حضور وزیر بهداشت به عنوان رییس شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی، شورایعالی برنامه ریزی علوم پزشکی و شورای گسترش دانشگاه‌ها به تصویب رسیده و رسما به دانشگاه‌ها ابلاغ شده است.

دبیر شورای سلامت دهان وزارت بهداشت با اشاره به بازتاب‌های خبر تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشت دهان گفت: در جلسه اخیر کمیسیون مشترک شورای سلامت دهان، وجوه گوناگون نامه ارسالی توسط دفتر سلامت دهان در مورد تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشت دهان که در گذشته با برنامه آموزشی متفاوتی تربیت شده‌اند، مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد تا پیشنهادات کار‌شناسی اعضای شورای سلامت دهان به ریاست شورا منعکس شود. بنابراین بیان نقطه نظرات بعضی از اعضای شورای سلامت دهان در برخی رسانه‌ها، دیدگاه‌های شخصی آن‌ها تلقی می‌شود.

منبع:دندانه

 

بررسی تمام حاشیه‌های احیاء طرح بهداشتکار دهان

قانون مصوب مجلس شورای اسلامی در سال هزار و سیصد و شصت، گویا خیال دست بر داشتن از سر جامعه دندان‌پزشکی ایران را ندارد. این مصوبه اگرچه در کمتر از یک دهه، به دلیل شکست در رسیدن به اهداف تعیین شده کنار گذاشته شد، اما تاریخ تصویب آن بیش از سه دهه است به عنوان روز دندان‌پزشکی در تقویم‌های رسمی ایران نام گذاری شده است. اتفاقی که تقریبا به کام هیچ‌یک از اعضای جامعه دندان‌پزشکی خوش نمی‌آید؛ چراکه دندان‌پزشکان اهداف این طرح را در منافات با منافع صنفی خود، عدالت اجتماعی و سلامت مردم می‌دانند. حالا سی و پنج سال پس از تصویب این قانون، بار دیگر نام بهداشتکار دهان به عنوان زنگ خطری تازه برای دندان‌پزشکی ایران به گوش می‌رسد.

انحراف به سمت هزار و سیصد و شصت!
انحراف به سمت هزار و سیصد و شصت!

انتشار تصویر نامه‌ای با امضا دکتر حمید صمدزاده خطاب به معاونین بهداشتی دانشگاه‌های علوم‌پزشکی کشور در خصوص «تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشت دهان» سرآغاز پرچالش‌ترین خرداد صنفی دندان‌پزشکی در ماه گذشته بود. این نامه که در تاریخ ۱۸ خرداد ۹۵ صادر شده است در روزهای پایانی خردادماه در فضای مجازی منتشر شد تا نگرانی دندان‌پزشکان از آینده حوزه دندان‌پزشکی را به اوج خود برساند.

در این نامه رییس اداره دهان و دندان وزارت بهداشت شرایط تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و دندان را شرح داده بود. از جمله اینکه کاردان بهداشت دهان باید نیروی استخدامی دانشگاه بوده، تعهد رسمی نسبت به روستای محل خدمت داشته، تعهدات دروه کاردانی را گذرانده و مدرک کاردان بهداشت دهان را دریافت کرده باشد.

جریان انحرافی در دندان‌پزشکی!
بیشترین واکنش‌ها پیرامون نامه دکتر صمدزاده درگروه تلگرامی «چشم‌انداز دندان‌پزشکی ایران» رخ داد. این گروه که اعضای آن را جمعی از صاحب‌نظران و مدیران حوزه دندان‌پزشکی تشکیل می‌دهند طی بیشتر از دو هفته به عرصه اعتراض و تحلیل طرح تازه وزارت بهداشت در حوزه دندان‌پزشکی بدل شد.
ادمین گروه همزمان با خبر انتشار نامه با انتشار یادداشتی از این رخداد با عنوان «رویکرد انحرافی» یاد کرد که «در سطح کشور علی‌رغم اعلام مواضع انجمن‌ها به‌واسطه عوامل موافق بصورت خزنده و آشکار در حال پیشرفت است» و اعلام کرد «تا زمان دستور توقف و اصلاح جریان انحرافی توسط مقامات ذ‌ی‌صلاح، اولویت گروه تبادل نظر و هم‌اندیشی روی موضوع رویکرد انحرافی تبدیل وضعیت کاردان بهداشت دهان بهداشتی به بهداشتکار دهان و دندان خواهد بود»

بهداشتکار دهان، طرح شکست خورده دهه شصت
مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۶۰ به منظور گسترش و پیشرفت خدمات درمانی و بهداشتی دهان و دندان در مناطق محروم قانونی با با عنوان «تربیت بهداتشکار دهان و دندان به منظور گسترش خدمات درمانی و بهداشتی در روستا» تصویب کرد که بعدها به قانون بهداشتکار دهان معروف شد. دانش‌آموختگان این رشته پس از گذراندن ۱۱۲ واحد درسی و کسب مدرک کاردانی، متعهد به گذراندن دوره تعهد شش ساله در مناطق روستایی زیر ده هزار نفر بودند و پس از پایان دوره شش ساله اجازه داشتند با شرکت در آزمونی به دوره دکتری دندان‌پزشکی راه یابند. طی کمتر از یک دهه دو هزار نیرو در شهرهای رفسنجان، کرمان، یزد، زاهدان، تبریز، بابل، مشهد و همدان تربیت شدند تا دامنه خدمات بهداشتی و درمانی دندان‌پزشکی را در روستاها گسترش دهند اما این راهکار موقتی بود و علاوه بر تعطیلی طرح، بهداشتکاران به تدریج در دانشکده‌های دندان‌پزشکی پذیرفته شدند و با دریافت مدرک دکتری، تمایل آن‌ها به حضور در روستاهای محل خدمت قبلی کاهش پیدا کرد.

نیروی حد واسط و انحراف مسیر
اجرای قانون بهداشتکار دهان پس از پذیرش هفت دوره دانشجو متوقف شد اما نیاز به وجود نیروهای حدواسط جهت ارایه سطح اول خدمات دندان‌پزشکی همیشه احساس می‌شد. طی سه دهه اخیر چندین بار تلاش شد تا نیاز به نیروی حدواسط با پذیرش دانشجو تحت عناوین مختلف از قبیل کاردان سلامت دهان، تکنسین بهداشت دهان و… رفع شود. اما متاسفانه به دلیل عدم لغو مصوبه سال ۱۳۶۰مجلس هر بار که زمینه جذب و تربیت نیروی حدواسط در حوزه دندان‌پزشکی فراهم شد، پس از مدتی جریان از حوزه پیشگیری به سمت درمان منحرف شد و پذیرفته‌شدگان این دوره‌ها تلاش کردند با استناد به قانون بهداشتکار دهان که به دلیل عدم لغو، همچنان قابلیت اجرایی دارد، زمینه را برای ادامه تحصیل و ورود به دوره دکترای دندان‌پزشکی فراهم کنند.

طرح احیا قانون بهداشتکاران را چه کسی ارایه داد؟
پس از انتشار تصویر نامه رییس اداره دهان و دندان واکنش‌ها نسبت به آن اوج گرفت. دکتر علی یزدانی، عضو شورای سلامت دهان در گفتگو با روزنامه سپید مدعی شد که خودش این طرح را به وزیر پیشنهاد داده و اولین ارائه‌دهنده این پیشنهاد خود اوست.
دندان‌پزشک مورد اعتماد وزیر بهداشت در این گفتگو حذف بهداشت‌کار‌ها از نظام سلامت کشور را نادرست خواند و گفت: «من از طرح احیاء بهداشتکار دهان کاملا پشتیبانی می‌کنم چون هیچ دندان‌پزشکی بعد از فارغ‌التحصیلی برای خدمت به مناطق محروم نمی‌رود، بنابراین برای تامین نیاز مردم این مناطق دورافتاده و محروم، این بهترین راه حل است.»
دکتر اکبر فاضل نیز در گفتگو با دندانه، درباره ریشه احیاء این طرح گفت: «زمانی که من دبیر شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی بودم، منشأ تربیت بهداشتکاران دهان و دندان، دانشگاه علوم پزشکی شیراز بود و هر وزیری به آن دانشگاه مراجعه می‌کرد، این خواسته از او مطالبه می‌شد و از آنجا که درخواست کلانی نبود و وزیر یا معاون وزیر هم اطلاع چندانی از کم و کیف آن نداشتند، گاهی فی‌البداهه با آن موافقت می‌کردند و گاهی هم آن را جهت بررسی به دبیرخانه ارجاع می‌دادند…»

موافقت وزیر، مخالفت شورا
واکنش‌های روزهای بعد نشان داد این طرح بدون اطلاع شورا و با نظر موافق شخص وزیر جان گرفته و به عبارتی وزیر بهداشت شورای سلامت دهان را دور زده است.
مثلا دکتر اکبر فاضل در این‌باره به دندانه گفت: «اکثر قریب به اتفاق اعضای شورا با تربیت دوباره بهداشتکاران مخالف هستند، اما ظاهراً نظر شورا در این مورد اهمیتی ندارد و در مورد این تصمیمات لحاظ نمی‌شود؛ به طوری که اصلاً اعضای آن در جریان نبودند که بنا است طرح بهداشتکاران دوباره احیا شود.»
ظاهرا توجیه وزیر برای صدور دستور تغییر مسیر کاردان بهداشت به سمت خدمات درمانی، عدم تمایل دندان‌پزشکان برای فعالیت در مناطق روستایی و دور افتاده و عدم دسترسی آنان به خدمات درمانی دندان‌پزشکی است.

موافقان و موافقان طرح بهداشتکار
دکتر علی یزدانی تنها عضو شورای سلامت دهان بود که در حمایت از طرح سخن گفت. این اعلام حمایت البته برای او گران تمام شد و در جو سنگین و احساسی پس از انتشار خبر، در بسیاری از گروه‌ها و کانال‌های تلگرامی مورد انتقاد و حتی بی‌مهری قرار گرفت و بعید نیستعدم توفیق او در انتخابات هیات‌مدیره انجمن دندان‌پزشکان ترمیمی ایران به همین دلیل باشد.

موضع‌گیری‌ها نشان داد اکثر اعضای شورای سلامت دهان و انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی با اجرای این طرح مخالف‌اند. هرچند مدیران دولتی رده بالا یا عضو شورای سلامت دهان ترجیح دادند با سکوتی سیاست‌مدارانه با احتیاط از کنار این موضوع رد شوند تا نه جایگاهشان در میان دندان‌پزشکان تخریب شود و نه صندلی مدیریتی‌شان متزلزل؛ برخی مدیران و کارشناسان میان‌رده از هیچ تلاشی برای شعله‌ور کردن آتش اعتراضی فروگذار نکردند.
در نهایت شورای سلامت دهان با انتشار نامه‌ای خطاب به وزیر که به امضای اکثر اعضای شورا رسیده بود با اشاره به بحران نیروی انسانی مازاد در حوزه دندان‌پزشکی در آینده نزدیک و اصل عدالت دسترسی همگان به خدمات سلامت با کیفیت، به وزیر بهداشت پیشنهاد داد از گسترش این طرح و عواقب ناشی از آن جلوگیری کند.

اما ظاهرا محتوای این نامه روی وزیر بهداشت چندان اثرگذار نبود، آنچنان‌که شنیده‌ها از نهمین جلسه شورای سلامت دهان که تیرماه ۹۵ برگزار شد حکایت از بروز اختلاف شدید میان اعضای شورا و شخص وزیر داشت.

چرا دندان‌پزشکان با طرح بهداشتکار دهان مخالفند؟
تلاش‌هایی که طی این سال‌ها برای دور زدن کنکور و تسهیل مسیر ورود به دوره دکترای دندان‌پزشکی انجام شده موجب حساس شدن دندان‌پزشکان روی مساله بهداشتکار دهان شده است به شکلی که هر بار خبری از تلاش برای استناد به قانون بهداشتکار دهان منتشر می‌شود، دندان‌پزشکان نسبت به سوء‌استفاده از خلاءهای قانونی در حوزه سلامت نگران می‌شوند.
اما جدا از بحث منافع حرفه‌ای، دندان‌پزشکان دلایل مهم‌تری برای مخالفت با طرح بهداشتکار دهان دارند:
درحالی که یکی از دغدغه‌های وزیر عدم دسترسی مردم روستایی و مناطق محروم به خدمات درمانی دندان‌پزشکی است اما اصل عدالت در سلامت ایجاب می‌کند مردم ناطق محروم نیز از خدمات درمانی با کیفیت برخوردارباشند. با توجه به شمار رو به افزایش تعداد دانش‌آموختگان دندان‌پزشکی، راه‌های سریع‌تر، سهل‌الوصول‌تر و ارزان‌تری برای ارائه خدمات در مناطق محروم وجود دارد و با مدیریت صحیح، متمرکز و قوی توزیع دندان‌پزشکان می‌توان مشکل عدم دسترسی به خدمات درمانی در روستاها را حل کرد و نیاز به بازتعریف یک نیروی تازه در حوزه سلامت دهان نیست.

سکوت نویسنده نامه
بسیاری از اعضای جامعه دندان‌پزشکی انتظار داشتند مدیران وزارت بهداشت به اظهار نگرانی و اعتراض دندان‌پزشکان در قبال طرح احیا بهداشتکار دهان واکنش نشان دهند، اما مطابق معمول هیچ پاسخ روشنی از این وزارتخانه به گوش نرسید. مشخص نشد درحالی که بسیاری از صاحب‌نظران و کارشناسان حوزه دندان‌پزشکی به دلیل اثر مخرب بر بهداشت دهان و توسعه بی‌عدالتی در نگاه به مناطق محروم و پذیرش کنکور، با احیاء طرح بهداشتکار دهان مخالفند، چرا مدیران وزارت بهداشت در عوض اصلاح ساختار و ساماندهی توزیع نیروی دندان‌پزشکی بدون درک این نگرانی‌ها سودای آزمودن دوباره یک طرح شکست خورده را در سر دارند.
تنها واکنش رسمی از سوی دکتر سعید عسگری، دبیر شورای سلامت دهان بود که گفت وجوه گوناگون مساله در دست بررسی و کارشناسی در شورای سلامت دهان است و موضوع مخالفت اعضا با این طرح موضع‌گیری شخصی انان است.
دندان‌پزشکان انتظار شنیدن پاسخ داشتند اما دکتر حمید صمدزاده سکوت کرد و تلاش‌های گروه خبری دندانه را برای انجام مصاحبه را بی پاسخ گذاشت. اما روایت‌های غیر رسمی نشان‌گر آن بود صدور نامه اداره دهان و دندان وزارت بهداشت در تعریف چند شرط برای «تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشت دهان» در واقع تلاشی برای کنترل پذیرش افسارگسیخته بهداشتکار دهان مخصوصا در دانشگاه علوم‌پزشکی شیراز بوده است.

آیا طرح بهداشتکار دهان یک چالش جدی است؟
بیش از یک ماه از انتشار نامه تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشتکار دهان گذشته و واکنش‌های احساسی نسبت به این موضوع فروکش کرده است تا فضا برای تحلیل و آسیب‌شناسی نتایج اجرای چنین طرحی مهیا شود. شنیده‌ها حاکی است با توجه به شرایط تعریف شده تنها تعداد انگشت‌شماری از کاردان‌های بهداشت دهان امکان تبدیل وضعیت به بهداشتکار و فعالیت در حوزه درمانی را دارند. این درحالی است که تربیت دانشجوی دندان‌پزشکی در دانشکده‌هایی با سطح کیفی پایین و متوسط علمی (در داخل و خارج کشور) یکی از چالش‌های پیش‌روی حوزه دندان‌پزشکی در سال‌های اخیر است که قطعا آثار مخرب‌‌تری در آینده خواهند داشت. از طرفی طبق آمار اداره درمان دندان‌پزشکی وزارت بهداشت بیش از هشت هزار نفر در ایران بدون داشتن مجوز و مدرک علمی در حوزه دندان‌پزشکی به کار درمانی مشغولند که هیچ نظارتی بر کار آنها صورت نمی‌گیرد. در چنین شرایطی شاید موضوع احیا طرح بهداشتکار دهان بیشتر از آنکه یک چالش جدی برای حوزه دندان‌پزشکی باشد یک موضوع داغ و هیجانی برای دندان‌پزشکانی است از اعتراض نسبت به دردهای کهنه خسته شده‌اند.

منبع:

 

گفتگو با نوشین سهرابی، نایب‌رئیس انجمن بهداشتکاران دهان و دندان درباره خواسته‌ها و چالش‌های آن

اعتراض به احیاء طرح تربیت بهداشتکاران دهان که به دلیل وجود خلاء قانونی، پیش از این ۱ بار در سال ۶۶ به بیراهه رفته و سبب شده بود نیروهایی که در اصل برای تأمین خدمات دندان‌پزشکی پیشگیرانه تربیت شده‌اند، وارد رشته دندان‌پزشکی و ارائه خدمات بالینی شوند، فقط به دندان‌پزشکان محدود نمی‌شود، بلکه انجمن بهداشتکاران دهان و دندان هم به این رویه و تکرار این تجربه معترض است. بنابراین مناسب دیدیم درباره دلیل مخالفت این انجمن با تربیت دوباره بهداشتکاران و راهکارهای پیشنهادی اعضای هیات مدیره آن برای رفع این انحرافات گفتگویی با نوشین سهرابی، نایب‌رئیس انجمن بهداشتکاران دهان و دندان داشته باشیم که در ادامه می‌خوانید.

– ظاهراً انجمن بهداشتکاران دهان و دندان هم با احیاء طرح تربیت بهداشتکارن دهان مخالف است. دلیل این مخالفت چیست؟
در ابتدا باید بگویم اعضای انجمن ما را بهداشتکاران سال ۴۴، پرستاران دندان‌پزشکی، و کاردانان بهداشت دهان تشکیل می‌دهند و بهداشتکاران دهان که سال ۶۶ تربیت شده‌اند و حالا دیگر دندان‌پزشک شده‌اند، مشمول عضویت این انجمن نمی‌شوند. هیات مدیره انجمن ما برای مخالفت خود چند دلیل دارد. اول اینکه در کشور ما در حال حاضر هم به اندازه کافی دندان‌پزشک وجود دارد و مشکل اصلی که سبب عدم بهره‌مندی مناطق محروم از خدمات دندان‌پزشکی می‌شود، ماندگار نشدن دندان‌پزشکان در این مناطق است که راه حل خودش را دارد و اگر اصل مشکل مرتفع نشود، تربیت دندان‌پزشکان جدید هم آن را شدیدتر می‌کند.
موضوع دیگر، نیازی است که جامعه به بهداشتکاران دارد. چرا که تأمین خدمات دندان‌پزشکی برای دولت و مردم گران است و در کشورهای پیشرفته، دولت‌ها تلاش می‌کنند بر خدمات سطح ۱ و ۲ تمرکز کنند تا افراد کمتری به خدمات سطح ۳ و ۴ دندان‌پزشکی نیاز پیدا کنند. بنابراین فرستادن دندان‌پزشک به مناطق محروم، یک راهکار فوریتی است، اما اگر بخواهیم مشکل را ریشه‌کن کنیم، باید خدمات پیش‌گیرانه را به این مناطق ببریم و تقویت کنیم. در غیر این صورت یک چرخه معیوب را تکرار می‌کنیم که در آن افراد مدام به دلیل بهره‌مند نبودن از بهداشت مناسب، به خدمات درمانی سطوح بالاتر نیاز پیدا می‌کنند.
موضوع دیگر، این است که بهداشتکارانی که سال ۶۶ تربیت شده‌اند، به‌ دنبال تصمیمات حاکمیتی دندان‌پزشک شده‌اند و هیچ یک در روستاها نماندند. بنابراین خدمت در مناطق محروم بهانه‌ای بوده است که این اشخاص وارد رشته دندان‌پزشکی بشوند و این یک تجربه شکست‌خورده است که اصل مشکل را حل نکرده و آزموده را آزمودن خطا است.

– بنابراین شما هم با دندان‌پزشک شدن بهداشتکاران دهان مخالف هستید؟
بله. اگر کسی بخواهد دندان‌پزشک شود، کنکور سراسری راه را برایش باز کرده است، اما بهداشتکاران دهان جایگاه خود را دارند که در ایران درست تعریف نشده است. تنها رشته‌ای که در کشور ما در مقطع کاردانی باقی مانده، همین رشته است و این باعث می‌شود فارغ‌التحصیلان آن از مسیر اصلی خود منحرف بشوند؛ چرا که جایگاه شغلی و ردیف استخدامی برای آنان وجود ندارد. بنابراین فارغ‌التحصیلان این رشته برای بهبود بخشیدن به جایگاه اجتماعی و شغلی خود ترجیح‌ می‌دهند در رشته‌های دیگر تحصیل کنند و این یعنی همین تعداد معدودی که برای پیش‌گیری تربیت شده‌اند هم به دلیل مسدود بودن ادامه مسیر تحصیل خود به رشته‌های دیگر می‌روند.
بنابراین راهکار ماندگاری بهداشتکاران در جایگاه واقعی خود، هموار شدن راه برای ادامه تحصیل و تعریف کردن جایگاه شغلی مناسب برای آنان در شبکه بهداشت است. چرا که دانش‌آموختگان این رشته در حال حاضر در کلینیک‌های خصوصی یا نهایتاً سازمان‌های دولتی و اداری مشغول به کار هستند، در حالی که جای اصلی آن‌ها شبکه بهداشت و خانه بهداشت است.

– اما برخی از دست‌اندرکاران طرح احیا تربیت بهداشتکاران، پیش از این در گفتگو با نگین دندان‌پزشکی اظهار کرده‌اند که امکان ادامه تحصیل برای تکنسین‌های سلامت دهان در این رشته و نه در رشته دندان‌پزشکی، فراهم شده است. آیا کوریکولوم آموزشی این رشته برای مقطع کارشناسی و مقاطع بالاتر تدوین نشده است؟
کوریکولوم آموزشی رشته بهداشت دهان حدود ۹ سال است که تا مقطع کارشناسی ارشد تدوین شده است، اما هیچ کدام از دانشگاه‌های علوم‌پزشکی اجازه تحصیل دانشجویان این رشته را در دانشگاه خود ندادند. درخواست من از آقایان دکتر بیات، دکتر جعفری، دکتر اقبال و سایر روسای دانشگاه‌ها این است که به این دانشجویان اجازه تحصیل بدهند، چرا که همان‌طور که اساتید ما استحضار دارند، شاخص پوسیدگی در کشور ما ۵ برابر کشورهای پیشرفته است و این خود تاکیدی بر لزوم اجرای برنامه‌های پیش‌گیرانه سلامت دهان است.

– جایگاه شغلی بهداشتکاران دهان در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا چیست؟
در کشورهای پیشرفته، بهداشتکاران دهان در مقطع کارشناسی، مسئولیت سلامت دهان مردم را در محل‌های اجتماع آنان مانند مدارس، مهدکودک‌ها، کارخانجات و فرهنگسراها با کارهایی مانند غربال‌گری، آموزش بهداشت، معاینات دوره‌ای و اقدامات پیش‌گیرانه برعهده می‌گیرند. در مقطع کارشناسی ارشد، مسئولیت خدمات پیش‌گیرانه دندان‌پزشکی یک شهر بر عهده آن‌ها قرار می‌گیرد و در مقطع phd این رشته که در ایران دندان‌پزشکی جامع‌نگر نام دارد و راهی برای ورود بهداشتکاران به آن وجود ندارد، فارغ‌التحصیلان می‌توانند مشاور وزیر بشوند. چرا که خدمات درمانی، یک، ششم فرمول ارتقای سلامت است و پیش‌گیری، توانمندسازی و آموزش سلامت بخش‌های دیگر آن هستند که هیچ یک در کوریکولوم آموزشی دندان‌پزشکان تعریف نشده است. در کشور ما اعضای شورای سلامت دهان و اداره سلامت دهان که بسیار برای تعیین خط مشی دندان‌پزشکی در کشور زحمت می‌کشند، همگی دندان‌پزشک هستند که در زمینه درمان آموزش دیده‌اند. گذشته از این، جای بهداشتکاران سلامت دهان در رسانه و آموزش و پرورش و شهرداری خالی است و نیاز به مشاوره کارشناسان ارشد این رشته در ارگان‌های دیگر حس می‌شود.

منبع:دندانه

 

گفتگوی دندانه با دکتر علی تاجرنیا درباره جزئیات جلسه روسای هیات‌مدیره انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی با وزیر بهداشت

سمیه متقی
رئیس هیات‌مدیره انجمن دندان‌پزشکان ایران درباره تعامل میان انجمن‌ها و وزارت بهداشت گفت: «قرار بر این است که انجمن‌های علمی دندان‌پزشکان چندی پیش از پایان مردادماه نقشه راهی که اهداف موردنظر وزارت بهداشت درباره تأمین نیرو برای اعزام به مناطق محروم را تأمین می‌کند، ارائه دهند. امیدواریم اولین گام تجربه تعامل میان انجمن‌ها و وزارت بهداشت تجربه مثبتی باشد.»
چندی پیش جلسه هم‌اندیشی روسای هیات‌مدیره انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی با حسن هاشمی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار شد که در این جلسه ۱۲ انجمن دندان‌پزشکی حضور داشتند. علی تاجرنیا نماینده این انجمن‌ها در جلسه مذکور بود. او در رابطه با جزئیات این نشست به دندانه گفت: «این جلسه عمدتاً پیرو درخواست‌هایی که انجمن‌های علمی با محوریت انجمن دندان‌پزشکان ایران به وزیر بهداشت داشتند، برگزار شد و موضوع اصلی هم دغدغه‌هایی بود که اخیراً در جامعه دندان‌پزشکان درباره تربیت نیروهای حد واسط مطرح است.»

وی درباره آنچه در ابتدای بحث از سوی این انجمن‌ها خطاب به وزیر گفته است، تصریح کرد: «من در جلسه ۳ محور اصلی را مطرح کردم. محور اول توجهی که دولت تدبیر و امید به مقوله سلامت داشت و همچنین نگاهی که وزیر بهداشت محترم به امنیت سلامت داشته است و توجهی که در این دوره به‌ویژه به امور دندان‌پزشکی شده است.»
تاجرنیا در ادامه افزود: «چنانچه می‌دانید تا پیش از این حوزه دندان‌پزشکی فقط در سطح کارگروه و زیرمجموعه اداره بیماری‌های غیر واگیر وزارت بهداشت بود اما در دولت تدبیر و امید در وهله اول شورای سلامت دهان و دندان تشکیل شد که به‌نوبه خود امری نادر بود. پس‌ازآن اداره سلامت دهان و دندان زیرمجموعه معاونت بهداشتی شکل گرفت و در حوزه درمان هم اداره امور دندان‌پزشکی زیرمجموعه معاونت درمان شکل گرفت. نگاه وزیر هم این است که در درازمدت با تشکیل سازمان سلامت دهان و دندان و امور دندان‌پزشکی کلیه مواردی که به حوزه دندان‌پزشکی مربوط می‌شود اعم از آموزش، درمان، بهداشت و تجهیزات دندان‌پزشکی را به این سازمان منتقل کند. این بحث موردحمایت انجمن‌ها بوده است و از وزیر هم بابت این موضوع تشکر می‌کنیم.»

تاکید بر تقویت نقش انجمن‌های علمی در برنامه ششم
وی در ادامه به تشریح محور دوم اظهاراتش پرداخت و گفت: «دومین مسئله اهمیت و جایگاه انجمن‌ها بود. دراین‌بین دو تقاضای جدی مطرح شد. اول اینکه در برنامه توسعه ششم جناب وزیر و وزارت بهداشت سعی کنند با کمک وزارت آموزش عالی نقش انجمن‌های علمی در برنامه توسعه را به‌طور برجسته‌ای مشخص کنند و آن را تقویت کنند. دوم، برونسپاری بخش‌هایی از اختیارات وزارت بهداشت به انجمن‌ها. همانطور که می‌دانید قانون این اجازه را به دولت می‌دهد که برخی وظایف خود در حوزه‌های آموزشی، بهداشتی و درمانی را واگذار کند. متاسفانه کمتر شاهد چنین انعطافی از سوی دولت بوده‌ایم و حتی بخش‌های کوچکی که در بخش آموزش در اختیار انجمن‌ها بود، در برخی موارد اختیاراتشان محدود شد.»
رئیس هیات‌مدیره انجمن دندان‌پزشکان ایران محور سوم را موضوع اصلی جلسه عنوان و تاکید کرد: «موضوع سوم که در جلسه مطرح شد نیروهای حد واسط و اقدامی که وزارت بهداشت در تبدیل وضعیت تکنسین دهان و دندان به بهداشت‌کار دهان و دندان در پیش گرفته‌است. در این زمینه چند مسئله مورد توجه قرار گرفت. اول، نفس این کار بود که تکنسین‌های سلامت دهان و دندان، Oral Hygienist هستند. طبیعتاً تبدیل وضعیت آنها به بهداشت کار دهان و دندان که کار درمانی بکنند از لحاظ روند قانونی دارای اشکالاتی است.»

وی در ادامه افزود: «دوم، اینکه تجربه بهداشت‌کار دهان و دندان مربوط به زمانی است که ما کمتر از ۳ هزار دندان‌پزشک در کشور داشتیم و طبیعتاً نیاز ویژه و خاصی بود و البته همین تجربه نشان داد آنهایی که از طریق بهداشت‌کار آمدند و دندان‌پزشک شدند به مناطق محروم باز نگشتند و به نوعی نمی‌توان با این نگاه که تجربه صد در صد موفقی بوده است به آن استناد کرد. آن هم در شرایطی که ما بالغ بر ۳۰ هزار دندان‌شک داریم.»

پیامدهای نامطلوب دندان‌پزشک شدن بهداشت‌کاران
تاجرنیا از اینکه در قانون آمده است که این بهداشت‌کاران با یک کنکور اختصاصی می‌توانند دندان‌پزشک شوند، ابراز نگرانی کرد و گفت: «این تبدیل وضعیت، پیامدهای نامطلوبی دارد مثلاً آنهایی که به سمت بهداشت کار شدن می‌روند به جای آنکه به دنبال آن باشند که به مناطق محروم بروند و با دولت همراهی کنند به دنبال دندان‌پزشک شدن مسیر را طی می‌کنند. با توجه به اینکه پذیرش دانشجو معمولاً با دخالت‌های منطقه‌ای (از جهت بومی گزینی) روبرو است، شاهد آن هستیم که گاه مسیرهای ناصحیحی در این زمینه در پیش گرفته می‌شود.»
وی پس از آن به سخنان محمد حسین تقدیسی، رئیس انجمن ارتقای سلامت اشاره کرد و گفت: «دکتر تقدیسی رئیس انجمن ارتقای سلامت که در کنار انجمن‌های دندان‌پزشکی در این نشست شرکت کرده بودند. توضیحاتی درباره میزان اثرگذاری فعالیت‌ها و میزان خدمات رسانی نیروهای حدواسط مطرح کردند. نظر کلی این بود که نیروهای حدواسط در اکثر کشورها نقششان در حوزه بهداشت و پیشگیری است و کمتر در حوزه درمان ورود پیدا می‌کنند. چنانچه اگر قرار است اقدام جدیدی صورت گیرد و دولت ورود کند بهتر است در این زمینه ورود کند.»
تاجرنیا همچنین به بیان سخنان حسین حصاری، دبیر انجمن سلامت دهان و دندان اجتماعی نیزپرداخت و تصریح کرد: «دکتر حصاری آمارهایی درباره نیازهای کشور به دندان‌پزشک و تکنسین سلامت دهان و دندان مطرح کردند. چنانچه متناسب با تربیت نیروهای بهداشت‌کار دهان و دندان الزاماً وضعیت بهداشت دهان و دندان بهتر نشده است و باید دولت در حوزه بهداشت و پیشگیری ورود بهتری داشته باشد.»

دغدغه وزیر چه بود؟
وی همچنین به اظهارات وزیر بهداشت در جلسه نیز اشاره کرد و گفت: «بنابر اظهارات جناب وزیر، ایشان دغدغه‌شان دسترسی عادلانه مردم به خدمات است و تصورشان این است که اکثر دندان‌پزشکان در منطق محروم حضور پیدا نمی‌کنند. بر همین اساس است که برنامه احیای بهداشت‌کاران دهان و دندان را در پیش گرفته‌اند. البته آقای وزیر تاکید داشتند که بحث ما این نیست که الزاماً با تربیت بهداشت‌کار آن دغدغه را رفع کنیم. اما بنا بر تصور مذکور، چنین مسیری را دنبال می‌کنند.»
رئیس هیات‌مدیره انجمن‌های اسلامی همچنین تصریح کرد: «در انتهای جلسه قرار بر این شد انجمن‌های علمی پیش از پایان مرداد ماه، نقشه راه و پیشنهاداتی را که اهداف مورد نظر وزارت بهداشت -که مورد نظر انجمن‌های علمی هم هست-، تأمین می‌کند، ارائه دهند و پس از بحث و بررسی و ارائه پیشنهادات هم در وزارت بهداشت و هم شورای سلامت دهان و دندان به سمت اجرایی شدن رود. بر این اساس دغدغه‌ها رفع می‌شود و هم التهاباتی که نسبت به این مسئله و کارآمدی این طرح وجود دارد از بین برود.»
وی در پایان گفت: « ۲ جلسه کارشناسی فشرده در روزهای اخیر داریم و درتلاشیم زودتر از پایان موعد مقرر به وعده‌مان عمل کنیم تا حداقل در اولین گام تجربه تعامل میان انجمن‌ها و وزارت بهداشت تجربه مثبتی باشد.»

منبع:دندانه

 

اظهارات دکتر علی یزدانی درباره موضع حقیقی خود درباره بهداشتکاران دهان

با انتشار خبر تصمیم وزارت بهداشت در احیاء دوباره طرح تربیت بهداشتکاران دهان برای ارایه خدمات دندان‌پزشکی به مردم مناطق محروم، موجی از اعتراض فضای مجاری را فراگرفت. اکثریت جامعه دندان‌پزشکی که احیا طرح بهداشتکار دهان را سه دهه پس از توقف این طرح و درحالی که کشور از نظر سرانه تعداد دندان‌پزشکان به حد اشباع می‌رسد گزینه مناسبی برای توجیح نارسایی در توزیع نیروی انسانی در مناطق مختلف کشور نمی‌دانستند به مخالفت با این طرح برخاستند. دکتر علی یزدانی که روزهای ابتدایی انتشار این خبر، در مصاحبه‌ای گفته بود شخصاً از وزیر بهداشت خواسته است این طرح را احیاء کند، بیش از همه هدف این انتقادات و اعتراض‌ها قرار گرفت. دکتر یزدانی اما در تمام این مدت و در حالی‌که جنجال بر سر موضوع احیا یا توقف این طرح در فضای مجازی و گروه‌های تلگرامی ادامه داشت و بسیاری از صاحب‌نظران حوزه دندان‌پزشکی به مخالفت با آن برخاستند، ترجیح داد سکوت کند.

حالا حدود دو ماه پس از آغاز این داستان پرچالش، این استاد پیشکسوت دندان‌پزشکی و عضو شورای سلامت دهان سکوت را شکسته و در گفتگوی اختصاصی با دندانه به بیان شفاف‌تر موضع خود درباره طرح بهداشتکار دهان پرداخته است.

دکتر علی یزدانی در توضیح دیدگاه خود درباره احیا طرح بهداشتکار دهان می‌گوید: حرف من یک کلام است و آن در خدمت‌رسانی به مردم مناطق محروم خلاصه می‌شود؛ حال این خدمت را متخصصین آسمانی می‌خواهند بیایند و ارائه بدهند که فبهاالمراد و اگر هم نمی‌شود حداقل کسانی به این مناطق بروند که کار مردم را راه بیندازند.

او ادامه می‌دهد: خدا می‌داند که من به بهداشتکاران دهان دین و تعهدی ندارم و شاهد ادعای من هم این است که در این مدت که هدف این همه انتقاد قرار گرفتم، ۱ نفر از ۱۸۰۰ بهداشتکار که حالا دندان‌پزشک شده‌اند از من حمایت نکرده‌اند. من فقط با دیدن نتایج پیمایش ملی سلامت دهان و دندان و حجم خدمات دندان‌پزشکی انجام شده در مراکز بهداشتی و درمانی استان فارس که نشان می‌داد این استان که بهداشتکار تربیت می‌کند، از نظر شاخص‌های سلامت دهان در وضعیت خوبی قرار دارد، نام بهداشتکار را به زبان آوردم. حال هرکه می‌خواهد مردم محروم ما را از درد دندان نجات بدهد، چه بهداشتکار و چه غیربهداشتکار، ما استقبال می‌کنیم.

او اضافه می‌کند: بیش از دو سال از تشکیل شورای سلامت دهان می‌گذرد و حالا وزیر بهداشت که از آن نتیجه‌ای ندیده است، از انجمن‌های تخصصی درخواست کرده که تا آخر مردادماه برای مشکل مردم مناطق محروم چاره‌‌ای بیندیشند و آن‌ها هم شورای راهبردی تشکیل داده‌اند. این قصه سر دراز دارد و مشکل مردم ما همچنان باقی است، چرا که کسانی برای آن‌ها تصمیم می‌گیرند که اکثریت آن‌ها سال‌های متمادی است در وزارت بهداشت پست دولتی دارند و به خانه‌های بهداشت نرفته‌اند که ببینند آنجا واقعاً چه اتفاقی می‌افتد.

واقعیت پشت شعارهای مردم‌فریب پنهان شده است
دکتر یزدانی در بخش دیگری از سخنان خود به شعارهایی که برای مخالفت با طرح بهداشتکاران ارائه می‌شود، اشاره می‌کند و می‌گوید: شعار عوام‌پسندانه مخالفین احیاء طرح تربیت بهداشتکاران، این است که اگر مردم محروم از دندان‌پزشک بی‌بهره باشند [و خدمات درمانی به آنها توسط فرد دیگری غیر از دندان‌پزشکان ارایه شود]، در واقع حقوق خود را از دست می‌دهند. این ادعا مثل این است که بگوییم چرا کسی می‌گوید به گرسنگان نان بدهند، در حالی که مردم شهر بهترین غذاها را دارند، اما حال که کسانی از گرسنگی در حال مرگ هستند چه باید کرد؟ آنان که نگران مظلوم واقع شدن مردم حاشیه‌نشین و روستایی هستند، به مناطقی که من رفته‌ام بیایند و ببینند که آنان سال‌ها است زیر خط فقر در سختی‌ غوطه می‌خورند، از ابتدایی‌ترین خدمات دندان‌پزشکی بی‌بهره هستند و حتی بعضاً فرزندان کمک‌ دندان‌پزشکان تجربی و یا دندان‌سازان دوره‌گرد آن‌ها را معالجه می‌کنند.

او با انتقاد از ناکامی شورای سلامت دهان در دستیابی به اهداف اولیه ادامه می‌دهد: من بعد از دو جلسه دیگر به شورای سلامت دهان نرفتم، چون می‌دانستم از آن نتیجه‌ای عاید نمی‌شود و حالا هم خروجی آن فلورایدتراپی برای دانش‌آموزان دبستانی بوده است که شاید نمود آماری داشته باشد، اما چاره کسانی که زیر خط فقر هستند [فلورایدتراپی دندان‌ها] نیست. کاش در این مدت اعضای شورای سلامت دهان را به مناطق محروم می‌بردند تا از نزدیک لمس کنند که آنجا چه می‌گذرد و مردم از درد دندان چه می‌کشند، شاید در رویکرد آن‌ها تغییری ایجاد می‌شد.

علی یزدانی در پایان تصریح می‌کند: آرزو و خواسته قلبی من به عنوان کسی که سال‌ها در این کشور در انواع و اقسام حوزه‌های آموزشی و درمانی دندان‌پزشکی کار کرده، این است که همه مردم ما تا آخرین حلقه خدمات سلامت که بر پایه خدمات بهداشتی و درمانی یا PHC در خانه‌های بهداشت است تحت پوشش قرار بگیرند و از درمان‌ها و اورژانس‌های دندان‌پزشکی استفاده کنند، چرا که حالا وقت این است که دست به کاری بزنیم، زیرا مردم ما به کمک نیاز دارند.

منبع:دندانه

 

ما مشکلی را حل کردیم که دیگران رقم زدند

جنجال بزرگی که از روزهای پایانی خرداد ۹۵ درباره احیاء دوباره طرح بهداشتکار دهان و دندان رخ داد با انتشار نامه‌ای به امضاء دکتر حمید صمدزاده، رییس اداره دهان و دندان وزارت بهداشت، آغاز شد که خطاب به معاونین بهداشتی دانشگاه‌های علوم‌پزشکی شرایط تبدیل «تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و دندان» را شرح می‌داد. این نامه که خبر از سیاست وزارت بهداشت در احیاء دوباره طرح تربیت بهداشتکار دهان و دندان داشت زمینه‌ساز نگرانی دندان‌پزشکان درباره آینده حوزه دندان‌پزشکی کشور شد و واکنش‌های زیادی را برانگیخت. به نظر می‌رسد ریشه نگارش نامه اقداماتی بود که در دانشگاه علوم‌پزشکی شیراز و برخی از استان‌ها برای تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشت دهان به بهداشتکار رخ داده بود.

برای ریشه‌یابی این جنجال با دکتر شاهرخ قیصری، کارشناس مسوول واحد بهداشت دهان و دندان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم‌پزشکی شیراز به گفتگو نشستیم. دکتر قیصری دندانپزشک عمومی و دارای تخصص بهداشت و سلامت است و پیشتر بهداشتکار دهان و دندان بوده است. او در این گفتگو از دلایل دفاع از خدمات نیروهای حدواسط و بهداشتکار دهان می‌گوید. او معتقد است جنجالی که بر سر احیاء طرح بهداشتکار دهان و دندان به وقوع پیوست در واقع موجی علیه من بود نه بهداشتکار دهان و دندان؛ دلیلش هم این بود که بنده بنا به دستور رییس دانشگاه برای رفع نیاز استان فارس با تبدیل وضعیت پنجاه کاردان بهداشت دهان در این استان به بهداشتکار دهان زمینه استخدام و ادامه فعالیت آنها را فراهم کرده‌ایم.

متن این گفتگو پیش روی شماست:

* جناب دکتر قیصری! ظاهرا جنجال احیاء طرح بهداشتکار دهان ریشه در اقدامات دانشگاه شیراز در تبدیل وضعیت کاردان‌های بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و دندان دارد. به عنوان مسئول مستقیم این طرح در دانشگاه علوم پزشکی شیراز ممنون می‌شوم به شکل خلاصه درباره پیشینه این رخداد توضیح دهید.
در زمان مدیریت جناب اقای دکتر فاضل، بر خلاف نظریه اداره حقوقی وزارت بهداشت و رای اداره قوانین مجلس شورای اسلامی که پذیرش «کاردان بهداشت دهان» را مخالف قانون مصوب مجلس شورای اسلامی می‌دانست نسبت به پذیرش ۲۰۰نفر در این رشته از طریق کنکور اقدام شد. این افراد پس از فارغ‌التحصیلی در سال ۱۳۸۸ با مشکل جدی برای استخدام مواجه شدند. عده‌ای استخدام قراردادی شدند (قرارداد سه ماهه)، عده‌ای این کار را رها کردند، عده‌ای به سمت بازار آزاد رفتند و شبه‌دندان‌پزشک (دندان‌پزشک تجربی) شدند و به امر خطیر فیسینگ و اندو مشغولند. این افراد سال‌های متمادی به مجلس و وزارت بهداشت شکایت کردند ولی نتیجه‌ای نگرفتند.

نتیجه این شد که دویست نفر جوان این کشور در رشته‌ای پذیرفته شدند که هیچ عاقبتی برای آن در بخش دولتی پیش‌بینی نشده‌بود.

پنجاه نفر از این دویست نفر در استان فارس بودند که اولا بلافاصله پس از فارغ‌التحصیلی با تصویب هیات امنای دانشگاه قراردادی شدند و با این‌ کار در کنترل دولت در آمدند و به تمام نقاط استان اعزام شدند. ثانیا از درآمد اختصاصی دانشگاه بابت فیشور سیلانت و فلوراید تراپی و اموزش بهداشت به آنها حقوق و مزایایی بیشتر از حقوق یک کاردان پرداخت شد. ریاست محترم دانشگاه به طور هفتگی وضعیت آنها را رصد و دستور رفع مشکلات آنها را صادر می‌کردند. عنایت و دلجویی مستمر ریاست دانشگاه موجب شد پنجاه نفر جوان که بیم آن می‌رفت دندان‌پزشک تجربی شوند در امر پیشگیری کاری کردند کارستان؛ که امروز شاهد نتایج آن هستیم. بعد از پایان تعهدات و گذشت هشت سال چون با ردیف کاردان بهداشت دهان امکان استخدام رسمی آنها و جود نداشت، با بالا رفتن سن این افراد ریاست دانشگاه پس از اخذ موافقت وزیر وقت دستور تبدیل وضعیت آنها را پس از گذراندن دور تکمیلی به بهداشتکار دهان و دندان صادر کردند.

وزیر محترم بهداشت جناب اقای دکتر هاشمی در سفر به استان فارس از موضوع مطلع و دستور فرمودن بیست و پنج نفر از کاردان‌های بهداشت دهان در استان‌های هرمزگان، بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد و چهار محال بختیاری نیز تبدیل وضعیت شوند (پنجاه نفر از استان فارس و بیست و پنج نفر از چهار استان دیگر، از مجموع دویست نفر) پس:
نکته اول: هیچ بهداشتکار جدیدی پذیرفته نشده است
نکته دوم: ما در حال حل و فصل و هدایت مشکلی هستیم که دیگران بوجود آورده‌اند
نکته سوم: نامه جناب آقای دکتر صمدزاده همان‌طور که از مفاد آن استنباط می‌شود، برای روشن شدن تکلیف ۱۲۵نفر باقی مانده و پراکنده در استان‌ها بوده است که البته چون شرح نزول آن‌را نگفتند مثل بردن آتش در انبار بنزین بود.

اما چرا این جنجال بر پا شد؟
به عقیده بنده کسانی که این جنجال را به پا کردند به چند گروه تقسیم می‌شوند:
گروه اول کسانی هستند که پست مدیریت دفتر بهداشت دهان و دندان را حق مسلم خود می‌دانند و به عملکرد آقای دکتر صمدزاده انتقاد دارند و نامه دکتر صمدزاده را مستمسک حمله به ایشان قرار دادند.
گروه دوم که عضو شورا هستند و چون توسط یاران خمسه به بازی گرفته نمی‌شوند نامه آقای دکتر صمدزاده را بهانه قرار دادند تا دوستان دکتر صمدزاده در شورا را تضعیف کنند.
گروه سوم مسئولین قبلی دندان‌پزشکی هستند که با دو هدف باعث تشدید این جنجال شدند: یکی سرپوش گذاشتن بر اقدامات گذشته خود نظیر گسترش بی‌رویه دانشکدهای دندان‌پزشکی و باز کردن مرزهای کشور بر روی فارغ‌التحصیلان خارج و دیگری ناکارآمد جلوه دادن مسئولین فعلی.
گروه چهارم در فکر جمع کردن رای از صنف دندان‌پزشکی هستند چون می‌خواهند رابین هود دندان‌پزشکی شوند.
گروه پنجم دندان‌پزشکان جوان و جویای نام بودند، کسانی که زندگی مادی برخی اساتید خود در دوره دانشجویی را آرزو و آمال خود می‌دانند و وقتی در کنگره‌ها شرکت می‌کنند و کلکسیون کروات و ماشین‌های آخرین مدل را می‌بینند بر شدت این آرزوها می‌افزایند و یک دفعه توسط دوستان مطلع شدند که چه نشسته‌اید که حسن قاضی‌زاده هاشمی برای بر باد دادن آرزوهای شما دارد هزاران بهداشتکار تربیت می‌کند. هیچ کدام زحمت تحقیق به خود ندادند و همکاران دندان‌پزشک را که قبلا بهداشتکار بوده‌اند به باد ناسزا گرفتند. من دوستان را به خویشتنداری و عدم پاسخگویی دعوت کردم و به آنها گفتم اگر نگاهی به عکس پروفایل کسانی که بد و بیراه می‌گویند بیاندازند ضرورتی به پاسخگویی نمی‌بینید؛ یکی با سگ مورد علاقه‌اش عکس گرفته، دیگری عکس مراسم نامزدیش را گذاشته و دیگری با دکولته در حال قدم زدن در ساحل نیس است و… یاد شعر ملک اشعرا افتادم که: علی فرمود الناس نیام/ داد از دست عوام

به نظر من یکی وظایف ملی جنابعالی این است که با مدارک و شواهد نشان دهید که دوران طلایی مادی دندان‌پزشکی خاتمه یافته است و دانشجویان محترم دندان‌پزشکی خود را برای یک زندگی متوسط رو به خوب اماده کنند. این کار دارای اجر اخروی نیز هست تا هر کس اگر به بهانه حرفه پولساز دندان‌پزشکی قرار است زن و یا شوهر ما دندان‌پزشکان شود سفره خود را در جای دیگری پهن کند.
البته نقطه نظرات اساتید بزرگواری چون دکتر مشرف، دکتر اقبال، دکتر بیات، دکتر هوشمندی، دکتر جعفری، دکتر تاجرنیا حاکی از دلسوزی و ناشی از تعقل و تفکر و پرهیز ازشتاب‌زدگی و تحریک افکار عمومی بود. خدایشان خیر دهاد.

هیاهو بر سر هیچ!/ ریشه‌یابی جنجال احیاء طرح بهداشتکار دهان در گفتگو با دکتر شاهرخ قیصری
هیاهو بر سر هیچ!/ ریشه‌یابی جنجال احیاء طرح بهداشتکار دهان در گفتگو با دکتر شاهرخ قیصری

* دکتر اکبر فاضل در گفتگو با خبرنگار ما منشأ تربیت بهداشتکاران دهان و دندان را دانشگاه علوم پزشکی شیراز عنوان کردند. اصولا ریشه علاقه شما به طرح بهداشتکاران دهان در کجاست؟ چرا دانشگاه علوم‌پزشکی شیراز روی تربیت و به‌کار گیری نیروهای حدواسط این‌قدر اصرار دارد؟
در صورتی‌که بتوان با استفاده از همکاران محترم دندان‌پزشک و تامین حداقل رفاه مادی برای آنها کلیه مراکز بهداشتی درمانی روستای دور افتاده و حاشیه شهرها را پوشش دهیم، بنده هیچ اصرار و علاقه‌ای به تربیت بهداشتکار ندارم. نظام سلامت در کشور ما بر اساس PHC استوار است که سه اصل اساسی دارد:
الف: نظام ارجاع
ب: خدمات برای مردم قابل پرداخت باشد (afordable )
ج: خدمات در محل زندگی و تجمع مردم ارایه شود ( accasible )
بنده از هر طرحی که با شاکله فوق مطابقت داشته باشد حمایت خواهم کرد. اعتقاد قلبی دارم که اگر در موقع برنامه‌ریزی از نظر متخصصان اقتصاد سلامت، متخصصان مدیریت خدمات بهداشتی و سیاستگداری در سلامت استفاده شود می‌توان از ظرفیت صد درصد دندان‌پزشکان استفاده نمود؛ همچنان‌که ما در استان فارس کردیم و شد.

در مورد فرمایشات استاد دکتر فاضل ضمن احترام عمیق به تقوا، پاکدستی و دلسوزی ایشان، معظم‌له را به مطالعه بیشتر در مباحث سیاستگذاری در سلامت دهان و دندان و رعایت اعدلو هو اقرب للتقوی دعوت می‌کنم، تا اگر همای سعادت دبیری شورای تخصصی برای سومین بار در کف باکفایت ایشان قرار گرفت با سرنوشت جوانان مملکت همان بکنند که مرضی خداوند تبارک و تعالی باشد.

* یکی از دلایل مخالفت و نگرانی جامعه دندان‌پزشکی با ورود نیروهای حدواسط به حوزه دندان‌پزشکی عدم تمکین آنها به حوزه پیشگیری و احتمال ورودشان به بحث درمان و تلاش برای ادامه مسیر به سمت دندان‌پزشک شدن است. چگونه می‌توان نیروهایی را که با هدف ارایه خدمات پیشگیرانه تربیت شده‌اند در این حوزه ماندگار کرد؟
در این مورد باید مثل کشورهای پیشرفته دنیا عمل نمود:
اول، پذیرش و آموزش نیروی حد واسط باید یر اساس شواهد صورت پذیرد؛ یعنی مناطقی که نیازمند نیروی حد واسط هستند و مراکز آموزشی که توانایی آموزش آنها را دارند مشخص شود. همچنین باید مشخص شود کدام بخش از ورارت بهداشت قرار است این افراد را بکار بگیرد و بر عملکرد آنها نظارت داشته باشد.

با کمال تاسف در سال گذشته مجددا ۹۰۰ کاردان تکنسین سلامت دهان خارج از کنکور پذیرفته شده‌اند که مراکز آموزش آنها اکثرا در مناطقی است که هیچ‌گونه امکانات آموزشی جز میز و نیمکت ندارد، ضمن آنکه حوزه بهداشت نیز تلویحا اعلام کرده است این افراد را استخدام نخواهد کرد، پس باید منتظر بود که ۹۰۰ دندان‌پزشک تجربی تازه نفس به بازار تزریق شود.
آیا سروران ارجمندم اقایان دکتر رزمی، دکتر رکن، دکتر آخوندی که بسیار شتابزده در مورد بهداشتکار دهان و دندان اظهار نظر فرمودند از موضوع این تکنسین‌های سلامت دهان اطلاع دارند؟ سرنوشت این ۹۰۰نفر چه خواهد شد؟

دوم، نیروی حد واسط برای اینکه به سمت اقدامات غیر قانونی نرود باید تامین مالی شود؛ باید بیمه شود و از کف تامین اجتماعی برخوردار باشد.
سوم، مثل کشورهای پیشرفته دنیا باید ارتباط مالی بیمار و کاردان بهداشت قطع گردد و بیمه مسولیت را به عهده بگیرد.
چهارم، نظارت دقیق و بازرسی منظم ضرورت دارد. در ایران این کار به عهده دفتر دندان‌پزشکی معاونت درمان است که متاسفانه در بهترین شرایط تعداد بازرسین هر استان بیش از دو نفر نیست.

* ظاهرا قانون بهداشتکار دهان مصوب سال ۱۳۶۰ مجلس علی‌رغم توقف اجرای آن همچنان پابرجاست و بیشتر تلاش‌ها برای تغییر مسیر نیروهای حدواسط به سمت حوزه درمان به استناد همین قانون صورت می‌گیرد. آیا پابرجا بودن این قانون برای ساختار دندان‌پزشکی کشور مفید و دارای کارکرد است؟ و اگر نه، چرا تلاشی برای لغو آن تا امروز انجام نشده است؟
همان‌طور که اطلاع دارید قانون، درست یا غلط قانون است و تنها مرجعی که می‌تواند قانون را ابطال کند مجلس شورای اسلامی است. بنابراین مادامی که قانون بهداشتکاران لغو نشده لازم‌الاجرا است.
این‌جانب اعتقاد دارم با ساماندهی و مدیریت صحیح و دور از جنجال میتوان از حداکثر ظرفیت دندان‌پزشکان استفاده نمود، مشروط به اینکه اعتباراتی که تحت عنوان بیمه روستایی و تحول سلامت دهان و دندان به استانها اختصاص می‌یابد صرف امور دندان‌پزشکی شود که به دلیل عدم نظارت و پایش و بی‌توجهی روسای دانشگاها این امر محقق نمی‌شود. مسولین بهداشت دهان و دندان استان‌ها از قدرت چانه‌زنی کافی برای جذب اعتبارات برخوردار نیستند. لازم به ذکر است که با وجود انبوه دندان‌پزشکان، هنوز مسولین بهداشت دهان و دندان برخی استان‌ها کاردان و کارشناس رشته‌های غیر مرتبط هستند که قدرت چانه‌زنی را به صفر می‌رساند. دانشگاه علوم پزشکی شیراز صد درصد نیروهای دندان‌پزشک طرحی متقاضی کار را در مراکز بهداشتی درمانی جذب نموده است و این در شرایطی است که من فقط موفق به جذب نیمی از اعتبارات مصوب بوده ام.

نکته مهم دیگر این است که با همین تعرفه دولتی خدمات دندان‌پزشکی برای بسیاری از خانواده‌ها قابل پرداخت نیست و همین موضوع باعث نگرانی مسولین شده است و البته حجم بالای بار بیماری‌های دهان و دندان باعث تشدید این نگرانی شده است.

در مورد قانون بهداشتکاران بنده یک راه حل بینابینی را هم به جناب آقای دکتر فاضل و هم به آقای دکتر عسگری پیشنهاد دادم که توجه نفرمودند. چون نمایندگان مجلس شورای اسلامی ممکن است به لغو این قانون رای ندهند پیشنهاد کردم لایحه‌ای با این متن به مجلس تقدیم شود:
«ماده واحده: از تاریخ تصویب این قانون کلیه اختیارات مربوط به رشته بهداشتکار دهان ودندان اعم از مقررات آموزشی و ادامه تحصیل همانند سایر رشته‌های علوم‌پزشکی به شورای گسترش دانشگاها در وزارت بهداشت محول میگردد»
در صورت تحقق این امر بسیاری از نگرانی‌ها از جمله ادامه تحصیل بهداشتکاران نیز حل می‌شد.

* اصلا در حالی که آمار دانش‌آموختگان دندان‌پزشکی کشور با سرعت بالایی رو به افزایش است و ظاهرا تا چند سال دیگر به حد اشباع می‌رسد چه نیازی به تعریف و تربیت یک نیروی جدید برای ارایه خدمات دندان‌پزشکی است؟ آیا نمی‌توان با مدیریت صحیح نیروی انسانی دسترسی مردم محروم به خدمات دندان‌پزشکی را مدیریت کرد؟ چه تدابیری می‌تواند دندان‌پزشکان را در مناطق محروم ماندگار کند؟ آیا اجرای طرح دندان‌پزشک خانواده در این زمینه می‌تواند موثر باشد؟
در مورد مدیریت منابع انسانی همانطور در بالا ذکر شد این کار مستلزم استفاده از نظرات متخصصان اقتصاد سلامت، متخصصان اپیدمیولوژی و آمار، متخصصان رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی و مهم‌تر از همه استفاده از نظرات صف یعنی معاونین بهداشت و درمان دانشگاه‌ها است. بعد از انقلاب اسلامی تعدادی از پزشکان عمومی و متخصص با تحقیق و تحصیل در سیاست‌گذاری سلامت و آشنایی با علوم نوین مدیریت علاوه بر تبحر در رشته تخصصی خود تبدیل به ستارگان درخشانی در حوزه مدیریت شدند، که کنترل بیماری‌های واگیر، کاهش مرگ مادران و کودکان، تاسیس خانه‌های بهداشت نتیجه اقدامات این بزرگان است، به‌طور مثال می‌توانم از مرحومان دکتر پیله‌رودی، شادپور و بزرگانی چون دکتر ملک‌زاده ، دکتر مرندی، دکتر سیاری، دکتر لنکرانی، دکتر اکبری، دکتر فاضل و… نام برد که متاسفانه حوزه دندان‌پزشکی در این مورد ابتر است؛ شاید هم وجود دارد و من بی اطلاع هستم، فقط این را می‌دانم که با تبحر و شاگرد اول بودن و داشتن فوق تخصص در رشته کاسپ کارابلی آن‌هم از ارتفاعات ولنجک نمی‌توان برای روستاهای بندرعباس برنامه‌ریزی نمود، آن‌هم برنامه بدون پایش و ازشیابی.

– در خبرها خواندیم که طبق آخرین پیمایش کشوری استاندارد عدم پوسیدگی دندان کودکان در کشور ۱۲درصد است درحالی‌که خوشبختانه این شاخص در استان فارس به ۲۳درصد ارتقا یافته است. چگونه استان شیراز به چنین دستاوردی دست یافته است؟ چرا دستاوردهای شما در استان شیراز در دیگر استان‌های کشور که آمار پوسیدگی کودکان در آنها بالاست به کار گرفته نشده است؟
در مورد توفیقات استان فارس ذکر چند نکته ضروری است:
اول اینکه رییس دانشگاه علوم پزشکی شیراز که متخصص کودکان و فوق تخصص گوارش است شخصا مسایل دندان‌پزشکی فارس را پیگیری و مدیریت می‌کند. اصلاحات انجام شده در استان از سال ۱۳۸۶ شروع شده است. آن‌هم با کمبود اعتبارات در آن ایام، رییس دانشگاه با تصویب هییت امنا دانشگاه نیم درصد درامد اختصاصی دانشگاه را به سلامت دهان و دندان اختصاص داده است و این موجب تحول شد و با اجرای برنامه پزشک خانواده روستایی و تحول سلامت این کار شتاب بیشتری گرفت.
دوم اینکه بنده حقیر کار را از مرکز بهداشتی درمانی روستایی شروع کرده‌ام و به امور مبتلا به، واحدهای محیطی آشنایی کامل دارم. در دوره مدیریت شهرستان و بعد استان نیمی از وقت من به بازدیدهای سر زده از واحدهای محیطی می‌گذرد. پس از تحصیل در MPH و توفیق اجباری برای تحقیق و نگارش پایان‌نامه در اقتصاد سلامت، اصول آن‌را در مراکز پیاده نمودم، یعنی از اول می‌دانستم دارم به کجا می‌روم و نتایج آن‌را پیش‌بینی می‌کردم.

خلاصه اقداماتی که در استان فارس منجر به نتایج فعلی گردیده است عبارتند از:
۱- اجرای طرح کارانه مبتنی بر عملکرد و رساندن حق دندان‌پزشکان به خودشان.
۲- تربیت کاردان مبتنی بر شواهد و پوشش دادن تمام مدارس ابتدایی و مهدکودک‌ها برای خدمات بهداشتی
۳- تاسیس مراکز دندان‌پزشکی سیار و اعزام به مناطق محروم
۴- تاسییس مراکز دندان‌پزشکی مشترک با آموزش و پرورش
۵- تاسیس مراکز مشترک با بهزیستی برای معلولین و بیماران ویژه
۶- تاسیس دو پارک سلامت دهان مشترک با شهرداری شیراز
۷- ادغام برنامه دندان‌پزشکی اجتماعی مشترک با دانشکدا دندان‌پزشکی و راه اندازی کلینیک مشترک
۸- ادغام برنامه واحد تغذیه با واحد بهداشت دهان و دندان (اخیرا) که بر اساس آن بیماران با پوسیدگی وسیع برای مشاوره به واحد تغذیه معرفی می‌شوند. البته قبل از آن برای ۲۵۰ کارشناس تغذیه استان کارگاه آموزشی برگزار شد.
۹- راه‌اندازی (MHC -health monitoring center) که بر اساس آن رییس و معاون بهداشتی همزمان با سایر واحدها، واحدهای سلامت دهان و دندان را به صورت روزانه پایش می‌کنند.

البته در این ده سال در موقع بروز مشکل و یا تقویت مبانی علمی همواره از نظر اساتید بزرگ بهره‌مند بوده‌ام، تقریبا به طور روزانه با دکتر یزدانی مشورت کرده‌ام، مزاحمت‌های وقت و بی‌وقت من برای مشورت با دکتر خوشنویسان قابل احصا نیست و البته به جناب اقای دکتر عسگری نیز قبل از انتصاب به عنوان دبیر شورای سلامت زیاد زحمت داده‌ام. در این چند سال سه تحقیق ملی با عناوین:
– تحلیل هزینه خدمات ملی سلامت دهان ودندان
– تحلیل هزینه- منفعت تربیت دندان‌پزشک در جمهوری اسلامی ایران
– تولید علم دندان‌پزشکی در ایران بر اساس med line
در تالیف کتاب مرجع «اپیدمیولوژی بیماری‌های شایع در ایران» تالیف دکتر فریدون عزیزی و همکاران مشارکت داشته و کتاب «درآمدی بر دندان‌پزشکی اجتماعی» را تالیف کرده‌ام که می‌توانست در برنامه‌ریزی مورد استفاده قرار بگیرد که نشد. این برنامه‌ها قابل تعمیم به کل کشور هم بود که مدیران قبلی و فعلی نخواستند و البته بارها تاوان دفاع از حقوق صنف دندان‌پزشکی و ارتقا سلامت دهان ودندان را داده‌ام که از حوصله این گفتگو خارج است.
خار ترم که ز باغم دروده‌اند/ مردود باغبانم و مردود آتشم.

منبع:

 

گفتگوی اختصاصی با نگین دندان‌پزشکی با دکتر محمد شریعتمداری، معاون اجرایی رئیس‌جمهور

توزیع عادلانه خدمات دندان‌پزشکی و برخورداری متناسب مردم همه مناطق از این خدمات، از موضوعات همیشگی مورد بحث و دغدغه‌های مهم وزارت بهداشت است. راهکارهای مختلف مانند تربیت بهداشتکاران و بهبود شرایط اقامت دندان‌پزشکان در مناق کم‌برخوردار، با حواشی و مشکلات خود همراه است و به نظر می‌رسد هنوز راهکار قطعی که بتواند این گره را باز کند تعیین نشده است. با محمد شریعتمداری، معاون اجرایی رئیس‌جمهور درباره رویکردهای دولت برای توزیع عادلانه این خدمات به گفت‌وگو نشستیم.

*با توجه به اینکه معاونت اجرایی در دولت تدبیر و امید، برنامه‌ریزی سفرهای استانی رئیس‌جمهور و دولت و پیگیری مصوبات آن را عهده‌دار است، سئوال ما به عنوان رسانه تخصصی دندان‌پزشکی این است که آیا توزیع نیروی متخصص و خدمات دندان‌پزشکی جایگاهی در این برنامه‌ریزی‌ها و پیگیری‌ها در خلال و بعد از سفر دولت به استان‌ها دارد؟
بله، با توجه به بررسی‌های مقدماتی که قبل از سفر رئیس‌جمهور برای تعیین نیازهای حوزه بهداشت و درمان استان‌های مختلف صورت می‌گیرد مسائل حوزه دندان‌پزشکی نیز مدنظر قرار می‌گیرد و با توجه به بررسی‌های صورت گرفته به نظر می‌رسد ضروری است بحث پیش‌گیری، خصوصاً در شهرستان‌های کوچک و روستاها در اولویت اول قرار گیرد. البته دولت در دوره کوتاه بعد از حل مشکلات مربوط به منابع مالی، تلاش کرده است تا در حوزه بهداشت و درمان قدم‌های مثبتی بردارد و چنانچه از انعکاس مشکلات مناطق محروم برمی‌آید، اگر به پیش‌گیری توجه بیشتری شود، از مشکلات جدی بعدی که دامن‌گیر سلامت دهان و دندان مردم این مناطق می‌شود جلوگیری خواهد شد و به همین دلیل، در دولت یازدهم به این مهم توجه بیشتری شده است. البته یکی دیگر از موضوعات مربوط به حوزه دندان‌پزشکی که مردم همیشه با دولت مطرح می‌کنند، تعرفه‌ها و عدم برخورداری از پوشش بیمه‌ای کامل برای تعدادی از خدمات دندان‌پزشکی است.

رویکرد دولت برای بردن خدمات دندان‌پزشکی به مناطق محروم چیست؟ آیا توزیع نیروی متخصص ساماندهی می‌شود یا بهتر است نیروهای حد واسط به این منظور تربیت شوند؟
با وجود تعدد مراکز آموزشی و افزایش تربیت دندان‌پزشکان، توزیع آن‌ها متعادل نیست و دلیل هم این است که انتظارات دندان‌پزشکان، بیش از این است که بتوانیم آن‌ها را به مناطق محروم ببریم. نظر تعدادی از کارشناسان، همیشه این بوده است که با گماشتن افرادی با سطوح تحصیلی پایین‌تر به امر پیش‌گیری، از به وجود آمدن ضایعات سنگین در حوزه دهان و دندان جلوگیری کنیم. در حال حاضر عملکرد مجموعه آموزشی ما در این زمینه قوی و قابل دفاع نیست و گاهی از جامعه دندان‌پزشکان، نظرات و اعتراضات متضادی مبنی بر مخالفت با این طرح می‌شنویم، اما کسانی که نسبت به این امر دید کلان دارند، با این طرح موافق هستند.

طرح تربیت بهداشتکاران در کشور همیشه با مخالفت و حاشیه همراه بوده است. به اعتقاد شما برای جلوگیری از مشکلات احتمالی آن چه باید کرد؟
به هر حال عدم تربیت بهداشتکاران در کشور، مشکلی جدی به شمار می‌رود و به همین دلیل وزیر بهداشت، موافق احیای آن هستند. اعتقاد شخصی من این است که بهداشتکاران باید تا مرحله کارشناسی تربیت شوند تا بتوانند خدماتی که از آن‌ها انتظار می‌رود را ارائه کنند، اما پس از این مقطع تحصیلی، دیگر نتوانند دندان‌پزشک شوند. البته این تصمیم به طور عام در دولت مطرح نشده و جزو سیاست‌های داخلی وزارت بهداشت است.

منبع:دندانه

 

چهارم مرداد پس از چالش‌های پیرامون تربیت نیروهای حد واسط و احیاء دوباره طرح بهداشتکار دهان و دندان، جلسه هم‌اندیشی روسای هیات‌مدیره انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی ایران با دکتر حسن هاشمی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار شد. در این جلسه ۱۲ انجمن دندان‌پزشکی ایران حضور داشتند.
در این جلسه قرار بر این شد که انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی ایران، پیش از پایان مردادماه نقشه راهی که اهداف مورد نظر وزارت بهداشت درباره تامین نیرو برای اعزام به مناطق محروم را تامین می‌کند، ارائه دهند تا پس از بحث و بررسی و ارائه پیشنهاد‌ها در وزارت بهداشت و شورای سلامت دهان و دندان در مسیر اجرایی شدن قرار گیرد.
طی دو هفته جلسات کار‌شناسی فشرده در انجمن دندان‌پزشکی ایران با حضور کار‌شناسان و صاحب‌نظران برگزار شد. این جلسات را می‌توان اولین گام در تعامل میان انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی و وزارت بهداشت در مورد سیاست‌های کلان این رشته دانست.

ماحصل این نشست‌ها نامه‌ای با امضاء پانزده انجمن علمی دندان‌پزشکی خطاب به وزیر بهداشت بود که متن آن پیرامون شماست.
این نامه از طرف دفتر وزیر بهداشت به دکتر سیاری، معاون بهداشت این وزارتخانه ارسال شده است تا در جلسه‌ای با حضور معاون درمان، دبیر شورای سلامت دهان و دکتر علی تاجرنیا، تصمیماتی در چارچوب تصمیمات کوتاه مدت و بلند مدت جهت ارایه به وزیر بهداشت اتخاذ شود.

جناب آقای دکتر سید حسن قاضی‌زاده هاشمی
وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
با سلام و آرزوی توفیق
احتراماً پیرو جلسه مورخ ۰۳/۰۵/۹۵ جنابعالی با روسا و نمایندگان انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی و بر حسب تکلیف جنابعالی مبنی بر ارائه راهکارهای کاربردی برای تأمین خدمات سلامت دهان برای آحاد جامعه و دسترسی آسان و عادلانه خدمات دندان‌پزشکی به مردم با اولویت مناطق محروم، ۴ نشست شورای هماهنگی و ۴ جلسه کمیته کار‌شناسی این شورا برگزار گردید.
انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی در راستای اهداف و برنامه‌های دولت تدبیر و امید راهبرد کلی و نقشه راه را به صورت اجمالی پیشنهاد می‌نمایند. در صورت استقبال از مسیر این راهبرد، هر بند آن تبدیل به الگوریتم عملیاتی شده و چگونگی اجرای آن به صورت شفاف مکتوب خواهد گردید:

۱- با توجه به محدود و غیر قابل اتکا بودن اطلاعات موجود از شبکه بهداشتی کشور و در ابتدا باید اطلاعات سیستمیک و جامعی از وضع موجود شبکه شامل، چگونگی توزیع مراکز و شاکله نیروی انسانی به تفکیک استان تهیه و نقاط ضعف و قوت آن بررسی شود تا در جهت رفع کمیود‌ها اقدام گردد در صورت عدم شفاف بودن این شاخص‌ها هر برنامه‌ای برای ارتقای خدمات سلامت دهان در مناطق محروم قدمی در تاریکی است.

۲- بایستی با انتقال بخش قابل توجهی از بودجهٔ دولتی بخش سلامت دهان به آموزش‌های عمومی و تبیین و ترویج سلامت از طریق وسایل ارتباط جمعی، آموزش و پرورش و همچنین تداوم تربیت و جذب تکنسین بهداشت دهان در شبکه بهداشتی و اعزام آن‌ها به مدارس و مراکزتجمعات عمومی و ترویج بهداشت دهان، اقدام به ارتقای سلامت دهان و پیشگیری از بیماری‌های دهان نمود.

۳- برای ایجاد انگیزه در بین پرستاران دندان‌پزشکی و تکنسین‌های بهداشت دهان و با هدف ارتقای دانش علمی و جایگاه اجتماعی ایشان، بایستی بن بست به مسیر تعالی حرفه‌ای توانمندان این رشته‌ها، با ایجاد مقاطع کار‌شناسی و کار‌شناس ارشد بهداشت دهان با هدف ارتقای سواد سلامت دهان در ساختار آموزشی گشوده شود. همچنین ردیف شغلی مناسبی در ساختار کلی نظام سلامت دهان شامل شبکه بهداشت، مدارس، ادارات و کارخانجات و… تعریف و ایجاد گردد.

۴- از مجموع مراکز شبکه بهداشتی – درمانی کشور که دارای واحد بهداشت دهان می‌باشند، اداره سلامت دهان دولت تدبیر و امید با حمایت جنابعالی و شورای سلامت دهان بازسازی ۱۲۰۰ مراکز و به روزرسانی ۱۷۰۰ مرکز را با موفقیت به پایان رساند. و موفق به جذب ۷۰۰ دندان‌پزشک برای مراکز نافذ دندان‌پزشک شده است.
با توجه به تعداد قابل توجه متعهدین خدمت سهیمه استانی، با هماهنگی دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی، اداره سلامت دهان و دندان، سازمان نظام پزشکی و با پشتیبانی انجمن‌های علمی مبنی بر فرهنگ سازی و بهینه کردن گرایش این بخش از همکاران به مشارکت داوطلبانه، کامل کردن این مراکز با نیروی انسانی کارآمد یعنی دندان‌پزشکان کاملاً اجرایی است. با وجود تعداد کافی دندان‌پزشک، ارایه خدمت بی‌کیفیت دندان‌پزشکی توسط کاردان بهداشت دهان بی‌عدالتی در حق مناطق محروم محسوب شده و توجیهی برای ادامه و یا تبدیل وضعیت کاردان بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و (درمانی) وجود ندارد.

۵- با توجه به راهبرد کلان نظام در امر خصوصی سازی در برنامه‌های سوم، چهارم و پنجم توسعه و نظر به راهبردهای علمی امروزی بهنیه سازی مدیریت منابع مالی و انسانی در سطح دنیا و با علم بر اینکه ورود دولت در تولید و ارائه خدمات مقرون به صرفه نیست، و همچنین پرداخت هزینه خدمات درمانی سطح دو و سه دندان‌پزشکی از بودجه عمومی منابع دولتی را واماندگی می‌کشاند، ارائه خدمات درمانی در مناطق محروم (بخصوص خدمات سطح دو) با حفظ نقش نظارتی دولت در تعامل با انجمن‌های دندان‌پزشکی در تعیین نرخ خدمات و کنترل کیفیت درمان‌ها، به تدریح به بخش غیر دولتی (خصوصی) واگذار گردد. هدف از این کار کوچک سازی و قابل مدیریت نمودن ادارت دولتی مسئول خدمات سلامت دهان و دندان‌پزشکی در سطح کشور در بازه زمانی مشخص و خروج دولت از ارائه خدمت، و ورود در نظارت بر درمان به منظور بهبود سلامت دهان در جامعه است.

۶- در این راستا از طریق تشویق بخش غیر دولتی (خصوصی) به تجهیز مراکزی در مناطق محروم و یا ایجاد کلینیک سیار مجهز به تجهیزات اولیه دندان‌پزشکی و دندان‌پزشک به موازات شبکه بهداشتی کشور خدمات درمانی ساده، محدود و اضطراری دندان‌پزشکی به اقشار محروم بصورت یارانه‌ای و در مواردی رایگان توسط شبکه‌های بهداشتی آن هم بصورت خرید خدمات توسط بخش غیر دولتی ارائه شود.

۷- بیمه‌های پایه و مکمل با تمهیدات تشویقی دولت ترغیب به ورود و مشارکت در پرداخت هزینه خدمات سطح ۱ و ۲ و ۳ سلامت دهان و دندان‌پزشکی شده و با توسعه تدریجی خدمات بیمه، آحاد جامعه در امر خرید خدمات مورد نیازشان حمایت شوند.

۸- در برنامه جدید آموزش دندان‌پزشکی، که با حمایت دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی و اخذ مجوز از شورای گسترش تدوین شده، دو واحد کارورزی اختیاری در نظام سلامت دیده شده که افزایش آن به چهار واحد درسی امکان پذیر گشته است. با اجرایی کردن این واحدهای کارورزی که با احتساب تعداد دانشجویان دندان‌پزشکی بالغ بر ۰۰۰/۴۰۰ ساعت کار نیروی درمانی است. می‌توان برای خدمات درمانی اولیه در مناطق محروم استفاده نمود. این رقم معادل پوشش کامل ۵۰۰ مرکز بهداشتی در طول سال می‌باشد.

بطور خلاصه یادآور می‌شویم:
با توجه به اهمیت رعایت عدالت سلامت در بین مردم روستا و شهر و با آگاهی از اینکه جهت درمان قطعی و کامل بیماری‌های دهان و دندان‌پزشک تنها نیروی آموزش دیده بوده و تجربیات حاصل از پزشک خانواده دلالت بر ارایه خدمات فراگیر و عمومی به ویژه در حوزه‌های بازتوانی و نوتوانی را جهت بهبود سبک زندگی مردم و جلوگیری از اشاعه ریسک فاکتورهای مشترک سلامت را می‌نماید. اکیداً توصیه می‌نماییم در راستای طرح مترقی و رو به جلوی تحول سلامت در کشور، با بهره گیری از حقوق حقه مردم از استفاده از نیروی پایدار در نظام سلامت چه در روستا و چه در شهر برمبنای اجرایی شده سهمیه ۳۰ درصدی نیروهای مناطق محروم و همچنین منابع پایدار بیمه روستایی و عشایری و فقط با تقویت ساختار نظام توزیع منابع انسانی و تعمیق و افزایش نفوذ نظارت بر حوزه‌های اجرایی، ضمن صیانت از حق دولت و احترام به قوانین مصوب مجلس، امکان بهره گیری از نیروهای حد واسط تعریف شده قانونمند که توسط شورای گسترش آموزش وزارت متبوع به تصویب رسیده است را ممکن سازیم. لازم به ذکر است در این دوران که رشد سرطانی و روزافزون نیروهای فاقد صلاحیت در عرضه خدمات علوم پزشکی سلامت مردم را به مخاطره انداخته است، تحمیل ورود هرگونه نیروی انسانی به این حوزه نه تنها باعث افزایش مطالبات صنفی و پیچیده جدیدخواهد شد، بلکه با عنایت به ضعف بنیادین نظام نظارتی کشور سبب به خطر افتادن ساختارهای اجرایی و نهایتا سلامت مردم می‌گردد. چنانچه تاکنون مردم مشکل کمبود دسترسی را داشتند من بعد علاوه بر این کمبود، دغدغه رفع مداخلات ناقص غیر اصولی و گاهاً سودجایانه، را نیز خواهند داشت.
همانگونه که ذکر شد برای اجتناب از اطاله کلام و اتلاف وقت مقام محترم وزارت مراتب فوق در حد امکان خلاصه نویسی گردیده است. در صورت اقبال شما از اصول راهبردی این نظرات، تبیین چگونگی اجرایی شدن آن به حضورتان ارسال خواهد شد.

انجمن دندان‌پزشکی ایران
انجمن آسیب‌شناسی دهان، فک وصورت ایران
انجمن ارتودونتیست‌های ایران
انجمن اندودانتیست‌های ایران انجمن بیماری‌های دهان و تشخیص
انجمن ایمپلنتولوژی ایران
انجمن زیست مواد دندانی
انجمن پریودونتولوژی ایران
انجمن پروستودونتیست‌های ایران
انجمن متخصصین ترمیمی ایران
انجمن جراحان دهان، فک وصورت ایران
انجمن دندان‌پزشکی کودکان ایران
انجمن رادیولوژی دهان، فک وصورت ایران
انجمن سلامت دهان ودندان‌پزشکی اجتماعی ایران
انجمن آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت

پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت

منبع:دندانه

 

رئیس دانشکده دندان‌پزشکی شهیدبهشتی: با تحصیل بهداشتکاران در این دانشکده مخالفت نکرده‌ام

گفتگو با دکتر محمدجعفر اقبال درباره ادعای رئیس انجمن بهداشتکاران دهان و دندان مبنی بر مخالفت با ادامه تحصیل بهداشتکاران

پس از جذب ۸۰۰ دانشجوی تکنسین سلامت دهان، احتمال تکرار تجربه ناموفق دهه ۶۰، سبب نگرانی جامعه دندان‌پزشکی و مخالفت وسیع آنان با این طرح شد. نکته جالب در این‌باره، مخالفت انجمن بهداشتکاران دهان و دندان، با دندان‌پزشک شدن این دانشجویان و منحرف شدن این طرح از مسیر اصلی آن بود. چنانچه نوشین سهرابی، رئیس این انجمن، در گفتگوی خود با پایگاه خبری دندانه، مطالبه اصلی خود را حفظ جایگاه واقعی بهداشتکاران با به‌وجود آمدن امکان ادامه تحصیل برای آنان اعلام و اظهار کرد که روسای دانشکده‌های دندان‌پزشکی، مانع تحصیل دانشجویان سلامت دهان در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد در مراکز آموزشی خود می‌شوند.

بنابراین، مناسب دیدیم با دکتر محمدجعفر اقبال، رئیس دانشکده دندان‌پزشکی شهیدبهشتی، گفتگویی درباره چرایی این مخالفت داشته باشیم که در ادامه می‌خوانید:

*رئیس فعلی انجمن بهداشتکاران دهان و دندان، در گفتگوی خود با پایگاه خبری دندانه، اظهار کرده‌ بود علی‌رغم تدوین کوریکولوم آموزشی رشته بهداشت دهان در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد، روسای دانشکده‌های دندان‌پزشکی، در مراکز خود به دانشجویان این رشته اجازه تحصیل نداده‌اند. آیا شما به‌عنوان رئیس دانشکده دندان‌پزشکی شهیدبهشتی، با تحصیل این دانشجویان مخالف هستید؟
من قریب ۳ سال است که این سمت مدیریتی را برعهده دارم، اما از اظهارات رئیس انجمن بهداشتکاران مبنی بر مخالفت روسای دانشکده‌های دندان‌پزشکی با برگزاری دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد بهداشتکاران بی‌اطلاع هستم. شاید من این موضوع را به یاد نمی‌آورم یا در جلسه‌ای مطرح شده است که من در آن حاضر نبوده‌ام.
در مورد نیروهای حد واسط در دندان‌پزشکی، بحث و گفتگوهای زیادی انجام شده و در مواردی هم اخبار، اطلاعات و نتیجه‌گیری‌ها با نادرستی و غلیان احساسات و عواطف صنفی توأم بوده است.
در چند ماه اخیر به مدد رسانه‌های جدید مثل تلگرام و مانند آن، شور و هیجانی در مورد بهداشتکاران در جامعه دندان‌پزشکی به راه افتاد و موافقین و مخالفین این طرح به اظهار نظر و ابراز عقیده پرداختند که من امیدوارم حاصل این بحث‌ها و اقدامات سودمند باشد.
مدتی است این سؤال در ذهنم ایجاد شده است که آیا مشکلات مربوط به امور مختلف کشورمان، من‌جمله سلامت دهان، صرفاً در نتیجه کمبود آگاهی و مدرک دانشگاهی افراد است یا از کم بودن متخصصین ناشی می‌شود یا عوامل دیگری نیز ممکن است در آن دخیل باشد و سهم هرکدام از این عوامل که احتمالاً متعدد هستند در این ضعف‌ها چقدر است.
من به هـیچ وجه مخالف اخذ لیسانس و فوق لیسانس و مانند آن برای بهداشتکاران نیستم و حق مخالفت هم ندارم چرا که نه سیاستگذارم و نه علم و اطلاعات سیاست‌گذاری را می‌دانم، اما اعتقاد دارم که لازم است برنامه‌های آموزش کشور و پذیرش دانشجو و تربیت متخصص و اعطای مدرک بر اساس نیاز کشور باشد. چرا که تاریخ رشد و توسعه کشورهای دیگر ثابت کرده است که ضمن این که هر شغلی نیاز به آموزش جامع و کامل دارد، آموزش اضافه و یا صدور مدرک به کارایی شخص نمی‌افزاید و در مواردی باعث ناکارآمدی می‌شود. هر کاری را باید فرد آموزش دیده و متناسب انجام دهد و در موضوع بهداشتکاران ما می‌توانیم از تجربه سایر کشورهای موفق در این حوزه استفاده و در کنار آن تحقیق و بررسی کنیم.

*آیا با این ادعا که بهداشتکاران در صورت ادامه تحصیل در رشته خودشان، به سمت دندان‌پزشک شدن منحرف نمی‌شوند موافق هستید؟
در مورد دندان‌پزشک شدن بهداشتکاران باید بگویم این مسئله‌ای است که سابقه دارد و بر اساس قانون بهداشتکاران دهان ودندان مصوب مجلس شورای اسلامی، اکثریت قریب به اتفاق بهداشتکاران پذیرفته شده، پس از ۶ سال یا مدت بیشتری کار در روستاها، در دانشکده‌ها دوره چند ساله دیدند و دندان‌پزشک شدند و مراکز تربیت بهداشتکار تبدیل به دانشکده شد.
اکنون هم که به مدد اقدامات مشعشع دولت قبل، تعداد دانشکده‌های دندان‌پزشکی از ۱۸ به بیش از ۵۰ عدد افزایش پیدا کرده و علاوه بر ۱۰ هزار دانشجوی شاغل به تحصیل دندان‌پزشکی در کشور، بیش از ۴ هزار ایرانی در کشورهایی مانند فیلیپین، بلاروس، اوکراین، ترکیه و آذربایجان مشغول تحصیل دندان‌پزشکی هستند و به زودی با اخذ مدرک به کشور باز خواهند گشت. در ضمن شرایط به‌گونه‌ای است که آنان در خارج از کشور علیه تصمیمات وزارت بهداشت تظاهرات می‌کنند و خواسته‌ها و حقوق مسلم خود را مطالبه می‌نمایند.
چه کسی می‌تواند و این انگیزه و عزم و در نهایت این قدرت را دارد که دانشکده‌ای که شرایط تربیت دندان‌پزشک را ندارد تعطیل یا معلق کند؟ چه کسی برای حل مسئله دانشجویان و فارغ‌التحصیلان خارج از کشور طرح و نسخه قابل اجرا دارد؟
چرا همکار ارجمند ما این شرایط و مسائل را درک نمی‌کند و در خیال خود رؤیا می‌پروراند که اگر وزیر، وکیل و یا دبیر بود، واقعاً می‌توانست این مهم را در طرفه‌العینی و با صدور یک فرمان اداری انجام دهد و با این اقدام شایسته، نسل حاضر و نسل‌های آینده را از مشکلات دندان‌پزشکی راحت کند؟ برخی از عزیزان از منزل یا مطب خود در کانال تلگرام می‌نویسند که چرا فلان کس که مسئولیت پذیرفت، در ۳ سال گذشته چند دانشکده جدیدالتأسیس ضعیف و کم امکانات را تعطیل نکرد؟ به نظر می‌رسد ما بیرون گود ایستاده‌ایم و از دور، دست بر آتش داریم. البته من با ذکراین موارد نمی‌خواهم به مدیران محترم که خودم هم جزء آنان هستم جسارت کنم، بلکه غرضم طرح مسئله است.
از دیدگاه من موضوع بهداشت و درمان دهان و دندان با مسائل و گرفتاری‌های بزرگی مواجه است و بدون فکر و تامل و جامع‌نگری راه به جایی نمی‌برد. از یک سو ذی‌نفعان موارد مورد توجه و منطبق بر منافع خود را بیان و پیگیری می‌کنند و به مدد رسانه‌های جدید تجمع می‌کنند یا طومار امضا تهیه می‌کنند؛ از طرف دیگر مسئولین عالی‌مقام که مطالبه و وضعیت مردم را می‌بینند طالب تهیه و اجرای طرح‌های کوتاه مدت و بسیار زود بازده و به عبارت بهتر معجزه آسا هستند و مرتب از ناکارآمدی افراد سیستم خود گله می‌کنند و هزار حاشیه دیگر. اکنون شرایط به نحوی است که همه گروه‌ها و افراد ذی‌ربط، ناراحت، ناراضی و معترض‌اند. برای مثال داوطلبان کنکور سراسری و امتحان دستیاری، مخالف و معترض کاهش ظرفیت پذیرش دانشجوی دکترای دندان‌پزشکی و تخصصی هستند. عده دیگری از جمله دندان‌پزشکان و به‌ویژه جوانان فارغ‌التحصیل، فشار می‌آورند که چرا این تعداد پذیرش وجود دارد و لازم است از پذیرش دانشجو کاسته شود. مدیران و مسئولان وزارت بهداشت هم از وضع و شرایط موجود ناراضی و به آن منتقد هستند. در برخی موارد دانشکده‌های نوپا فاقد کمترین امکانات آموزشی اعم از فضا، استاد و سایر مایحتاج هستند و دانشجویان و اساتید آن دانشکده‌ها همه ناراضی و ناراحت‌اند. چه باید کرد؟ حل این مسائل به‌خصوص اگر فهم کامل و کلی از آن‌ها وجود نداشته باشد و موضوع از جوانب مختلف شناسایی نگردد بسیار مشکل است. اکنون موضوع این است که ظاهراً بعضی از مقامات عالی‌رتبه طرفدار تربیت بهداشتکار و از طرف دیگر اکثریت قریب به اتفاق دندان‌پزشکان مخالف این طرح هستند. بهداشتکاران موجود می‌خواهند لیسانس و دکتری بگیرند. دانشگاه‌ها خواست دیگری دارند و خلاصه هر کس صرف نظر از شرایط و گرفتاری‌ها، خود را محق می‌داند و بر خواست خود پافشاری‌ می‌کند. البته همه در یک اصل مشترکیم و در این ماجرای پرشور دنبال مقصری می‌گردیم تا بلافاصله و بی محاکمه نه فقط پوزه مقصر را به خاک بمالیم، بلکه او را از صفحه روزگار محو کنیم. تصور کنید اگر در این ماجراها چند شخص آزاد، خوش‌بیان و شورآفرین هم پیدا شوند و مظلومیت خود و دوستانشان را صدها بار منتشر کنند ماجرا چه می‌شود و چه راه‌حل‌های خلاقانه‌ای که ارائه نمی‌گردد. من شخصاً کار را مشکل و پیچیده می‌دانم و قطعاً حل این همه اشکال، احتیاج به فکر، برنامه‌ریزی، صبر و حوصله و زمان دارد.

*به نظر شما، راه‌حل مشکل درازمدت و پر چالش نیروهای حد واسط دندان‌پزشکی در کشور چیست؟
در تمام کشورها برای هر خدمت، نیروی خاص با کمترین هزینه و بهترین بازده تربیت می‌شود و کارهای ساده که البته بسیار اهمیت و ارزش دارند را به نیروهای ساده‌تر واگذار می‌کنند. برای مثال کار ساده، اما بسیار با ارزش فلورایدتراپی، به یک کاردان ساده با گذراندن آموزش کم واگذار می‌شود تا هزینه تمام شده خدمت پایین بیاید. امثال این اعمال قابل واگذاری در امر بهداشت بسیار زیاد است. تجویز او ار اس و انجام چند کار بهداشتی ساده، اما مهم و موثر به وسیله کارکنان مراکز بهداشتی، از جهت اثر و کاهش مرگ و میر در کودکان بسیار درخشان بوده و شاخص‌های سلامت جامعه را بهبود بخشیده است. این الگو می‌تواند در نظام بهداشت دهان و دندان نیز حسب خصوصیات و شرایط دندان‌پزشکی که البته تفاوت‌های زیادی با پزشکی دارد باز تعریف و طراحی گردد و استفاده شود. آنچه مسلم است، در دنیا تجربیات و الگوهایی وجود دارد که متأسفانه ما تا کنون خود را از آنها محروم کرده‌ایم. علاوه بر این، ما خود تجربه بسیار موفق اجرای نظام شبکه بهداشت و درمان را در کشور داریم که باعث افتخار کشور و نظام می‌باشد بهتر است این موارد را مورد توجه قرار دهیم.
من از اینکه در عرصه سیاست نیستم خوشحال و خوشبختم و هیچ گاه توان رفتن به آن میدان را در خود ندیده‌ام، اما به حساسیت‌ها و ظرافت‌های آن کمی وقوف دارم. از طرف دیگر متأسفانه آن‌قدر سفره سیاست در کارهای معمول و روزمره ما مردم وسیع است که همه موضوعات با سیاست آمیخته است و در مواردی هم تلاقی دارد. امیدوارم عرایض من صرفاً نظر شخصی تلقی شوند و به افراد و گروه‌ها و سمت‌ها منتسب نشوند. چرا که من سعی کرده و می‌کنم تا امور صنفی و با اولویت بیشتر مصالح کشور و مردم را در نظر داشته باشم و قطعاً دیدگاه شخصی من و همه افراد قابل پرسش و نقد و نفی است و نمی‌تواند قطعی باشد.

منبع:دندانه

 

قائم‌مقام معاون آموزشی وزارت بهداشت در گفتگو با پایگاه‌ خبری دندانه: سرمایه بخش خصوصی را صرف تقویت دانشکده‌ها می‌کنیم

قائم‌مقام معاون آموزشی وزارت بهداشت گفت: «تا پایان دولت یازدهم هیچ موافقت اصولی برای تأسیس دانشکده دندان‌پزشکی خصوصی جدید صادر نمی‌شود.»
دکتر حمید اکبری، در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار پایگاه خبری دندانه افزود: « در این دولت، افزایش تعداد دانشکده‌ها در رشته‌های مشخصی مانند پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی، در اولویت وزارت بهداشت و معاونت‌های آن نبوده و موافقت اصولی تأسیس دانشکده جدید هم صادر نشده است. چرا که اولویت اول ما، توسعه کیفی و پرداختن به کیفیت دانشکده‌ها است.»

وی خاطرنشان کرد: «دانشکده‌های جدید که در دولت یازدهم تأسیس شده‌اند، موافقت اصولی خود را در دولت قبل دریافت کرده بودند و در ضمن، راه‌اندازی دانشکده، علی‌رغم داشتن مجوز، منوط به فراهم کردن استانداردهای لازم است و در غیر این صورت، تأسیس آن همچنان معلق خواهد ماند.»
وی در پاسخ به چرایی تناقض این گفته‌ها با اظهارات دکتر باقر لاریجانی، معاون آموزشی وزارت بهداشت، مبنی بر فراخوانی بخش خصوصی برای تأسیس دانشکده دندان‌پزشکی، تأکید کرد: «خبری که به نقل از دکتر باقر لاریجانی، مبنی بر صدور موافقت اصولی تأسیس دانشکده دندان‌پزشکی توسط بخش خصوصی، به شرط مهیا کردن ۸۰ میلیارد تومان، در رسانه‌ها منتشر شده است، به نوعی تنظیم سلیقه‌ای خبر و بزرگنمایی بخش دندان‌پزشکی سخنان دکتر ایشان بوده است. بلکه اصل اظهارات معاون آموزشی وزارت بهداشت، مشارکت بخش خصوصی در آموزش عالی حوزه سلامت، بدون توجه به رشته‌ و میزان سرمایه مورد نیاز است و مبلغ ۸۰ میلیارد تومان، تنها مثال و مصداقی ضمنی برای بیان حداقل توانایی مالی مورد نیاز برای تأسیس دانشکده است.»

دکتر اکبری در ادامه گفت: «در وزارت بهداشت دخالت بخش خصوصی در تأسیس دانشکده‌ها، برخلاف وزارت علوم کمرنگ است و از آنجایی که متقاضیان رشته‌های پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی، بخش اعظم شرکت‌کنندگان کنکور تجربی را تشکیل می‌دهند و از طرفی ظرفیت پذیرش این رشته‌ها محدود و بخش خصوصی هم متقاضی سرمایه‌گذاری در تأسیس دانشکده‌های مربوطه است، وزارت بهداشت بر آن شده تا از مشارکت این بخش در آموزش عالی بهره بگیرد.»
وی تصریح کرد: «این موضوع در ۱ سال گذشته، بدون توجه به رشته خاصی مورد بررسی قرار گرفته و کلیات آن حدود ۳ هفته قبل در شورای گسترش دانشگاه‌های علوم‌پزشکی، تصویب دستورالعمل و شیوه‌نامه آن هم بدون اینکه عدد و رقم خاصی برای میزان سرمایه مورد نیاز ذکر شود، تقریباً نوشته شده و آماده ابلاغ است.»

سرمایه بخش خصوصی صرف تقویت کیفی دانشکده‌های دندان‌پزشکی می‌شود
قائم‌مقام دکتر باقر لاریجانی، در بخش دیگری از سخنان خود گفت: «اگرچه جذب سرمایه بخش خصوصی در آموزش عالی مد نظر وزارت بهداشت است، اما چگونگی صرف آن، موضوعی است که باید مورد بررسی قرار بگیرد.»
وی خاطرنشان کرد: «در مورد تربیت و توزیع دندان‌پزشک در کشور، ۲ دیدگاه وجود دارد و تعدادی از کارشناسان، با شواهد و مصداق، می‌گویند در مناطقی از کشور، تعداد دندان‌پزشکان بسیار کم است و دیدگاه دیگر هم این است که سرانه دندان‌پزشکان نسبت به جمعیت کشور متناسب است، اما براساس نیازسنجی تربیت نیروی انسانی که کارگروه‌های مختلف، در رشته‌های متفاوت گروه علوم‌پزشکی، به‌خصوص پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی انجام داده‌اند، مجموعاً به نظر می‌رسد کشور ما به دانشکده دندان‌پزشکی جدید نیاز ندارد و قطع به یقین، ما می‌توانیم با همین دانشکده‌های موجود، نیروهای دندان‌پزشک مورد نیاز کشور را تأمین کنیم.»

وی تأکید کرد: «دندان‌پزشکانی که تا این حد نگران تربیت نیروی مازاد هستند، بدانند که عدم تأسیس دانشکده دندان‌پزشکی جدید در دولت فعلی، یک نظر قطعی است و تصمیم بر این است کیفیت دانشکده‌های موجود از نظر نیروی انسانی و امکانات آموزشی ارتقاء پیدا کند. کارشناسانی هم که از کمبود دندان‌پزشک گله دارند، می‌توانند مطمئن باشند که اگر دانشکده‌های موجود تقویت شوند و همچنین تربیت نیروی انسانی براساس نیازسنجی صورت بگیرد، ظرفیت تربیت تعداد دندان‌پزشکان مورد نیاز، کاملاً در کشور وجود دارد.»

کاهش مدت تعهدات دندان‌پزشکان متخصص، از ابتدای تصویب اجرایی شده است
دکتر حمید اکبری، در بخش دیگری از این گفتگو، اظهار کرد:«کاهش مدت تعهدات دندان‌پزشکان متخصص، بلافاصله بعد از تصویب اجرایی شد و افرادی که امسال برای گذراندن این دوره معرفی شدند، تعهدات خود را بر اساس جداول جدید می‌گذرانند و افرادی هم که مشغول انجام تعهدات خود بودند، براساس همین جداول، پس از اتمام مدت تعهدشان آزاد شدند.»
وی افزود: «در این زمینه، اعتراضاتی وجود دارد و برای مثال، عده‌ای معترض هستند که چرا مدت تعهدات آن‌ها در حکمشان ذکر نشده است. در اجرا کردن این خواسته‌ها شکی نیست، اما دندان‌پزشکان باید توجه داشته باشند مرکز امور هیات علمی وزارت بهداشت، با تعداد نیروی محدود، به کار توزیع متخصصین بالینی، متخصصین داروسازی و پی‌اچ‌دی دوره‌های مختلف علوم‌پایه هم مشغول است و امور مربوط به ۱۸ هزار عضو هیات علمی را در دست دارد، بنابراین نمی‌توان انتظار داشت به محض اعلام رسانه‌ای یک تصمیم، مراحل اجرایی شدن آن به اتمام برسد.»

تصمیمی برای ادامه تحصیل تکنسین‌های بهداشت دهان گرفته نشده است
قائم‌مقام معاون آموزشی وزارت بهداشت، در ادامه، در پاسخ به این سؤال که آیا امکان ادامه تحصیل تکنسین‌های سلامت دهان از سوی دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی به این معاونت ابلاغ شده است، گفت: «برای ادامه تحصیل این نیروها تمهیداتی اندیشیده نشده است، چرا که جایگاه شغلی آن‌ها مشخص است و اگر قرار باشد تکنسین‌های سلامت دهان بلافاصله پس از اخذ مدرک کاردانی، وارد مقطع کارشناسی و مقاطع بالاتر شوند، این جایگاه شغلی خالی می‌ماند.»
دکتر حمید اکبری در پایان تأکید کرد: «تکنسین‌های سلامت دهان، برای کار کردن در همین مقطع تحصیلی و در خانه‌ها و مراکز بهداشت و ارائه خدمات بهداشتی اولیه دهان و دندان تربیت شده‌اند و مانند بهداشتکاران، کار ترمیمی، دندان‌پزشکی و دندان‌سازی انجام نمی‌دهند و مسیر تحصیلی آن‌ها هم ارتقاء به دندان‌پزشکی نخواهد بود.»

منبع:دندانه