آقای دکتر سندوزی!
در یک گروه صد نفره در نرم افزار وایبر، متشکل از اساتید، پزشکان و دندان‌پزشکان، بحثی پیرامون ضرورت یا عدم ضرورت آموزش مدیریت مطب در جریان است. می‌دانم جنابعالی سابقه راه اندازی و تدریس این مقوله را در دانشکده دندان پزشکی مشهد –که خود موسس دانشکده بوده اید- دارید و پس از خدمت در دانشگاه مشهد و بازگشت به تهران، در «موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و آموزشی وابسته به وزارت علوم و آموزش عالی» کار‌شناس و مدیر بوده‌اید. همچنین، در آمریکا در رشته «بنیان اجتماعی فلسفی آموزش و پرورش» تحصیل نموده و علاوه بر همه این‌ها، یکی از دندان پزشکان بسیار موفق در حوزه مطب داری هستید که حدود بیست سال پیش محل «گالری-مطب» خود در تهران را برای برپایی موزه دکتر سندوزی به شهرداری تهران اهدا کردید. بدین وسیله از شما تقاضا دارم در خلال یک پیام کوتاه وایبری به این گروه از همکاران، به طور مختصر دیدگاه خود را در زمینه «مباحث مدیریت مطب» مطرح بفرمایید.
با احترام – شکفته راد

درس فراموش شده
اشاره‌ای فشرده به دو نکته مهجور در نظام آموزش دانش دندان‌پزشکی
در محضر همکاران و اساتید درسی را اندکی وسیع‌تر و به عمد کامل‌تر، پس می‌دهم، امید است مثمر ثمر باشد، نه تکرار مکرر. در چنین فرصت محدود و فشرده‌ای نمی‌باید مطلب مستدل و کاملی در این باره عرضه کرد، گرچه کتابی در این زمینه می‌توان نوشت.

در رابطه با دانش کنونی دندان پزشکی، اخلاق پزشکی،‌‌ همان وجدان حرفه‌ای گم شده است. این وجدان حرفه‌ای، در دندان پزشکی شرق اندکی کمتر، ولی در غرب، به گونه گسترده‌ای جای خود را به قانون و راه‌های گذر و گریز از قانون داده و خود مهجور مانده است.

به نظر می‌رسد، بازگرداندن وجدان حرفه‌ای در ردای فاخر درس اخلاق پزشکی نوین و منطبق با نیاز کنونی جوامع متمدن، می‌تواند این گریز قانونی از قانون را، به نفع بیماران، به گونه موثری مانع شود. بدیهی است که این درس در کنار دانش جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی و روان‌شناسی فرهنگی امروز، باید دگرگون و متحول شود. به گونه‌ای که نسل فن آوری نوآورد جوان برحسب نیازهای روز و دگرگونگی‎های حیرت آور تکنولوژی نوین، قادر باشد این وجدان انسانی را به گونه‌ای از فضیلت و مزیت حرفه‌ای به صورتی تدوین و عرضه کند که دانشجو، با رغبت بیاموزد و بپذیرد که در رقابت شدید اجتماعی‌اش نقش سازنده و پیش برنده‌ای خواهد داشت.

مدیریت، که در گذشته آن را «آیین مطب داری» می‌نامیدند، در غرب به یاری تکنولوژی نوآورد و اینترنت، گسترش شایسته یافته و به بهره دهی بایسته‌ای رسیده است. این دانش را تبلیغ و تجارت غرب اکنون در اختیار دارد. شاید بتوان گفت که در ایران و نظام آموزشی پزشکی ایران این هر دو مقوله (اخلاق و مدیریت پزشکی) نیازمند برنامه ریزی ویژه‌ای منطبق با نیازهای اجتماعی جامعه دگرگون شده ایران است. بنابراین نکته‌ای نیست که بتوان تنها به اشاره‌ای اکتفا کرد، نوشت و گذشت. تنها می‌توان نوشت که لازم و درخور توجه و نیازمند تدوین برنامه‌ای است.

نگارنده که دانشجوی سال‌های ۱۳۲۸ تا ۳۲ دانشکده دندان‌پزشکی تهران است، به یاد ندارد که چنین درسی را در دانشکده مادر- دانشگاه تهران- که خاستگاه جامعه دندان‌پزشکی ایران و همچنین دانشکده‌های دندان‌پزشکی کنونی کشور است، گذرانده یا آموخته باشد.

انسان، در مسیر تکاملی ناگزیر و ناگریز انسانی‌اش، پای بر شانه دیگری و دیگران بسیار می‌نهد و رشد می‌کند. به همین دلیل و دلایل دیگر، که جای سخن‌اش اینجا هست ولی فرصتش فراهم نیست، انسان پیش از این‌که حیوان ناطقی باشد، یک موجود اجتماعی بوده و هست. فشرده نوشته شود: موجود اجتماعی برای زیست خود به رابطه و روابط اجتماعی پیچیده‌ای نیاز دارد. برای حفظ این روابط، رفع این پیچیدگی و ایجاد رابطه مفید‌تر، یک نظام مستدل و منطقی را به صحنه آموزش و دانش بشری می‌‎آورد که شامل تمام این قوانین و مقررات اخلاقی و اجتماعی تمدن بشری است. این تلاش، برای این هدف است که، ناهنجاری‌های دوران توحش انسانی را به هنجارهای آموختنی اخلاق انسانی- اجتماعی بَدَل کند.

مبنای برقراری درسی به نام نامانوس «علم الاخلاق پزشکی و آیین مطب داری» ابتدا در دانشکده پزشکی و سپس در دانشکده دندان‌پزشکی مشهد نتیجه همین ضرورت بود، که پذیرفته و اجرا شد. بعد‌ها آقایان دکتر اشراقی در دانشکده پزشکی و دکتر رحیم شرمین و دکتر صحافیان – که هر دو از موفق ترین‌ها در مطب‌داری بوده و هستند- عهده دار تدریس این درس در دانشکده دندان پزشکی شدند. برقراری این درس یک ضرورت و نیاز اجتماعی بوده و هست. نیاز اجتماعی نوعی جبر و اجبار است که می‌جوشد و می‌خروشد و خودی می‌نمایاند. چه کسی چنین کند، مهم نیست. نوعی پای بر شانه دیگران نهادن و گامی فرا‌تر برداشتن است. دیگران کاشتند، ما خوردیم و ما امروز اگر نکاریم دیگران در راه آمدن نمی‌خورند است.

نتیجه فشرده و ساده اینکه:
نیاز جامعه امروزین هنوز هم یادگیری و به کارگیری وجدان انسانی تعلیم دیده بشری و آشنایی با فضایل انسانی و تجربیات دیگران است. این امری آموختنی است. در غوغای تمدن و تکنولوژی پیشرفته که با فشار بر یک تکمه می‌توان هواپیمایی را به کوه زد و جان انسان‌های بی‌شماری را گرفت و یا شهری را با میلیون‌ها انسان دود کرد و به نیستی فرستاد، تنها وجدان و اخلاق در معیت یک راهنما و مدیریت محاسبه شده است که می‌تواند مانع آن فشار بر تکمه شد.

آیا من اشتباه می‌کنم؟

سهم گندم آرد نشده پا برجا و توان آرد کردن، بیختن و نانی بر تنور گرم دانش بشری چسبانیدن هم فراهم است. صاحب این نوشته الکش را به میخ زمان نیاویخته از شما به یک اشاره…

امیر اسماعیل سندوزی
کالیفرنیای جنوبی، بهار۱۳۹۴

منبع:دندانه

 

دکتر گیتی شهیدی

آنچه پیش روی شماست بخش دیگری از گفتگوی دکتر گیتی شهیدی با استاد فرزانه، دکتر امیر اسماعیل سندوزی، است. بهانه این گفتگو همان‌طور که در ابتدای متن بدان اشاره شده است، یادداشت کوتاهی از دکتر سندوزی است با عنوان درس فراموش شده که در آن به دو نکته مهجور در نظام آموزش دندان‌پزشکی کشور اشاره شده است. محتوای این گفتگو به اعتقاد مصاحبه‌گر نگاهی تازه از منظری نو به مبحث علم اخلاق پزشکی و آیین مطب‌داری است و می‌تواند برای دست اندرکاران آموزش پزشکی و دندان‌پزشکی نیز ضروری باشد.

آقای دکتر سندوزی عزیز، در ایردن مطلبی خواندم تحت عنوان درس فراموَش شده. ما در آموزش دانش پزشکی اروپا چنین درسی نداریم، عنوانی عربی داشت.
عنوان‌اش «علم الخلاق پزشکی و آیین مطب داری بود؟».

– بله به همین نام بود، ما به این نام درسی یاد ندارم، که داشته باشیم.
– شما هم، اگر در دیرینه زمان چنین درسی نداشته‌اید ولی در این سال‌ها در مراکز آموزش دانش پزشکی غرب، درسی به عنوان مدیریت در پزشکی دارید، که به زبان ساده، بر این مبنا استوار است که مدیرانی که روابط انسانی خوبی در محیط کار برقرار می‌کنند می‌توانند به بهر‌ه وری بهتر دست یابند در آن بر روابط اجتماعی، روان‌شناختی، اقتصاد و کار بُرد تکنولژی نوین بین پزشکان با مراجعه کنندگان و چگونگی اداره مطب یا کلینیک توجه ویژه‎ای می‌شود. هم زمان، در آموزش بهداشت و حقوق فردی اجتماعی به عامه مردم، که شامل مراجعه کنندگان به کلینیک‌های پزشکی و بیماران می‌شوند، هم حقوقشان تعلیم داده می‌‎شود، هم به روشنی تفهیم می‌‎گردد. به این گونه که هم به پزشکان از راه آموزش مدیریت و هم به مراجعین به پزشکان از راه فرهنگ آموزی و حقوق اجتماعی عمومی، این آموزش عرضه می‌شود، تا هر دو سوی یک رابطه از دانش کافی برای تعامل و تفاهم با یکدیگر برخوردار و به گونه هم آهنگ نظم روابط اجتماعی بین افراد برقرار گردد

– بله این درس انتخابی و…
– و پر طرفدار است. زیرا در غرب مدیریت در همه زمینه‌ها به دقت درس داده می‌شود. مدیریت صنعتی، نظامی، آموزشی و… به گونه کلی دانش مدیریت رشته مستقل و دانشکده مستقلی است. حتا در مراحل تکاملی به رشته (Leadership) توانایی رهبری کردن هم می‌رسد که باید شخص ضرورت آموختنش را داشته باشد.

– در ایران این رشته مدیریت تدریس نمی‌شود؟
– نمی‌‎توانم به صراحت راجع به این نکته اظهار نظر امروزین کنم. چون برنامه‌های تدریس علوم رشته‌های گوناگون دانشکده‌های گوناگون در ایران کنونی را ندارم. از این اطلاعات دو دهه به دور بوده و مراکز رسمی نظام هم از دادن اطلاعات آماری اندکی ابا دارند!

– به گفته و تکیه کلام خودتان «به گونه کلی» هم نمی‌توانید اظهار نظر کنید؟
– می‌توان، ولی برایم دردناک است. به این نکته دل بسته‌ام که شاید این نباشد که می‌اندیشم. امید دارم که نظامی که دل ذره را می‌خواهد بشکافد، به اخلاق و مدیریت توجه و نگاهی پویا، سازنده و نو آورنده داشته باشد. درگذشته نزدیک، دو دهه پیش، به این موضوع توجه‌ای نمی‌‎شد. حد اقل در دانش علوم پزشکی باید به این گونه مسایل توجهی علمی و عملی می‌داشتند که گویا نداشتند. هنوز هم پرسش بسیاری از جوانان به ویژه دانش آموختگان دبیرستانی دلالت به ندانستن و نیاموختن این دانسته‌های ضروری دارد.

اتیک و مدیریت در دندانپزشکی در گفتگو با دکتر امیراسماعیل سندوزی
اتیک و مدیریت در دندانپزشکی در گفتگو با دکتر امیراسماعیل سندوزی

امیر اسماعیل سندوزی/عکس از ایردن

– مصداق مشخص‌اش؟
– ساده و ملموس ترین‌اش رشته‌های درسی در دبیرستان‌های ایران است که به سه رشته اصلی؛ ادبی، ریاضی و علوم طبیعی تقسیم می‌شدند. این رشته‌های تحصیلی کاملا بر مبانی دروس نظری استوار و تدریس می‌شدند. تا جایی که من شاهد و ناظر بودم آموزش عملی در دبیرستان‌ها به دلایل زیادی مانند کمبود زیر بناهای آموزشی مناسب، نبود امکانات و تجهیزات فنی برقرار نبود. باید هنوز هم چنین امکانات آزمایشگاهی فراهم نباشد، زیرا وقتی، ساده‌ترین امکانات، وسایل گرم کننده مدارس، هنوز ایمن سازی نشده انفجار و آتش سوزی بخاری‌های نفتی در اخبار مدارسی که در خانه‌های مسکونی بزرگ دایر شده داریم، به یقین هنوز امکانات آزمایشگاهی هم فراهم نیست. بدیهی است که بخشی ازاین دانش آموزان دبیرستانی پس از ورود به دانشگاه از انجام امور آزمایشگاهی نه تنها ناتوانند بلکه با چنین امکاناتی کاملن بیگانه‌اند. حال، فرض کنید که دانش آموز دبیرستانی با زمینهٔ دانش زیست‌شناسی اندک و صرفن شفاهی دبیرستانی خود، بخواهد پزشکی بخواند. او پیش زمینه ذهنی از دانش پزشکی را از رشتهٔ تحصیلی دبیرستانی خود هرگز نگرفته است. آنچه می‌داند آموخته‌های شفاهی و نقل قول‌هایی است که از باور و فهم اطرافیان و اجتماع گرفته است. او هیچ‌گاه با سیستم بهداشتی-درمانی کشورش در دبیرستان آشنا نشده و نمی‌داند که حتی آیندهٔ استخدامی این شغل چگونه است. او نمی‌داند که پزشک کیست و پزشکی فقط درس خواندن در دوران دانشجویی و در آمد هنگفت در دوران مطب داری نیست. پزشکی یک مقام مقدس پول ساز هم نیست، بلکه پزشکی به عنوان یک شغل عادی مشکلات خاص خود را دارد. دردناک‌تر اینکه این دانش آموز دانشجو شده در دانشگاه هم در‌‌ همان فضای آموزش مدرسه مانند درس می‌خواند.

در دانشگاه علوم پزشکی تهران، بهترین اساتید در علوم پایه مشغول تدریسند، اما هیچ واحدی درسی‌ای تا زمانی که به یاد دارم، نبود که به دانشجویی که می‌خواهد پزشک شود مفهوم پزشک بودن در جامعه دگرگون شده ایران را توضیح بدهد. از تاریخ پزشکی در جهان و ایران، جایگاه و منزلت پزشکان و حکیمان در ایران را برای او بگوید. اقتصاد دارویی و نحوهٔ تولید دارو و نقش شرکتهای معظم دارویی و نیرنگ‌های شرکت‌های دارویی را برای او روشن کند. از تعامل با بیماران و همکارانش به روشنی بگوید. او در تمام سالهای تحصیل دانشگاهی‎اش نقش اخلاق و آداب اجتماعی به روز شده کشورش را فرا نگرفته. نمی‌داند نحوه چرخاندن اقتصاد شغلی‎اش بر چه اصولی استوار و در این راستا چه اموری برایش اخلاقی و چه کارهایی منافی اخلاق هستند.

– یک دانشجوی پزشک شده از این امور هیچ نمی‌داند؟
– اگر به او نیاموزانند از کجا بداند؟ سخن در آن نوشته فشرده‌ای، که در آغاز سخن اشاره فرمودید، نیاز به چنین برنامه جامع و کامل و شاملی بود که کوشیده شد با همکاران دل سوز در پی چاره در میان گذاشته شود.

– برای من باور کردنی نیست که این اصول و قواعد اخلاقی و مدیریتی در آموزش دانش پزشکی که در ارتباط مستقیم با مردم است در دانشگاه تدریس نشود.
– در این سه دهه انقلاب در ایران نظام اخلاقی مورد نظر، نظام دینی و بسیار مورد توجه نظام بوده است. من نمی‌‎خواهم و نمی‌‎توانم این نظام مذهبی را که بر اساس اصول؛ مدارا، ملایمت، همراهی، همدلی، عدل، مساوات، انصاف و مهر ورزی است در آموزش رشته پزشکی اکنون ایران ارزیابی کنم. به ظاهر گشایشی در این مورد مشاهده نمی‌‎شود. به ویژه مدیریت مدرن و اخلاق پزشکی اگر تدریس بشود در دروس اختیاری گنجانده خواهد شد نه اجباری! درس‌های سنگین، فراوان و مشکل اجباری دانش پزشکی فرصتی برای دروس اختیاری باقی نمی‌گذارد. این دو به روابط اجتماعی و نظم آن مرتبط و از دروس ضروری و نباید در گروه درس‌های اختیار قرار گیرد.

– در رابطه با دانش دندان پزشکی، در نوشته شده آمده بود که در دانشگاه فردوسی تدریس می‌شده اکنون هم تدریس می‌شود؟
– نمی‌‎دانم، تصور می‌کنم تدریس نمی‌‎شود. بر فرض تدریس هم شود، نیاز کنونی تکنولوژی پیشرفته نظام آموزشی «سمعی- دیداری- تکنولوژی دیژیتالی» کنونی را بر آورد نمی‌‎کند. شاید، در برخی از دانشکده‌ها دانشجو در مدت چند جلسه با آیین مطب داری آشنا شود ولی این آیین مطب داری عاری از محتوای نیازهای جامعه کنونی ایران است و خواهد بود. شاید به ساده اندیشی بیاموزد که سلامت یک کالا و پزشک هم فروشندهٔ ماهری است که باید با لبخند و ترفند کالای در دسترس خودش را به متقاضی، که دیده‌ام مراجعه کننده جویای سلامتی را مشتری خوانده بودند، بفروشد و بیشترین سود اقتصادی را نیز نصیب خود کند. در این دروس هیچگاه از: همراهی، تعاون، تعامل، تامل، تحمل، مهر، مروت، همکاری، گذشت، وجدان حرفه‌ای، عدل، انصاف، ارتباط گرفتن با بیماران، درک فرهنگی-اجتماعی آنان و لحاظ کردن تفاوتهای بیماران با یکدیگر را یاد نمی‌‎دهند. نمی‌آموزانند که سلامت کالا نیست و در مسیری به جز دارو و جراحی نیز می‌تواند به دست بیاید. یاد نمی‌‎دهند که با تغییر رفتار، تلقین اتکا به نفس، توجه به روان و فرهنگ فرد و الگوهای تغذیه‌ای کاری و حرکتی می‌توان سلامتی جسمی و روانی بیمار را فراهم کرد. مانند داستان مولانا نبض بیمار را به مهر و همدلی گرفت و از عشقش پی به دردش و از کمبود‌های عاطفی روانی او فهم کرد که آستانه تحمل بیمار در حال فرو پاشی است. طب غربی اکنون بنام «طب آفت* زا و طبابت ماشینی» دارد خودش را دگرگون می‌کند و به مسایل احساسی، روانی،

اجتماعی و گروه درمانی و نوعی از خود و شادی درمانی می‌رسد. در این باره به مقاله‌ام با عنوان: «بدن مغز** و شفا در دندان‌پزشکی» مراجعه فرمایید.

– همه این نکته‌های مهم در درس مورد نظر شما آموخته می‌شود؟
– نه، این نکاتی است که به عنوان نمونه و نیاز به تدریس برجسته و ذکر می‌‎شود. در درس مورد نظر مانند دروس دیگر هدف ذکر و آموزش جزییات مورد نیاز نیست، بلکه آموزش توانمندی ایست به دانشجو که بتواند بیاندیشد و توان تمیز و تشخیصی بیابد. توانی که خودش بتواند راه یابی و چاره جویی کند. این گونه از آموزش است که توان مدیریت کردنی را به دانشجوی در حال تحصیل و پس از تحصیل زمانی که وارد بازار کار می‌شود می‌دهد، که می‌تواند راه را از چاه و راه درست را از کژ راهه زینت شده و فریبنده تبلیغاتی، تشخیص و چاره اندیشی و انتخاب شایسته کند. اینجا است که نقش مدیریت در دندان پزشکی روشن و اشکار می‌گردد.

– می‌‎توان گفت که مدیریت همین توان تشخیص و انتخاب شایسته مورد نظر شما است؟
– از دید و نگاهی پویا و چند وجهی، اگر به موضوع نگاه کنیم، مقوله «مدیریت در دندان پزشکی»، با «مدیریت در پزشکی» و هر دو با دانش گسترده اصول مدیریت به گونه کلی مجزا و متفاوت‌اند. در نقش مدیریت، در آموزش دندان پزشکی و پزشکی، خوی‎گان، منش ونظام اخلاقی یا اتیک (Ethic) نقش پررنگ تری را بازی می‌کند. بیشتر آنچه که در مدیریت کلی به آن توجه می‌شود. اگر تعریف مدیریت را فرایند به کارگیری کارآمد سازمان، تشکیلات و سرمایه در برنامه ریزی و سازماندهی کار آمد و پویای منابع و امکانات هدایت و کنترل شونده برای دستیابی به اهدافی سازمانی و بر اساس نظام ارزشی مورد قبول جامعه بدانیم باید خوی گان یا اتیک را به آن افزود و خلاقیت و ابتکار- به معنای به کارگیری توانایی‌های ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید- را چاشنی آموزش این درس نمود. این درس را دیگر نمی‌توان «اخلاق پزشکی و آیین مطب داری» نامید. باید واژه و مفهوم کلی تری را که؛ هنر معماری، زیبایی تزیین داخلی، ظرافت روان‌شناسی، مردم‌شناسی و جامعه‌شناسی را هم در بر می‌‎گیرد آفرید و در تدریس به کاربرد.

– واژه مورد نظر شما چیست؟
– این انتخاب و نام گذاری را شاید بتوان بنابر پیشنهاد آقای دکتر علی شکفته راد با تعریف مفهوم واژه پر بار اتیک به فارسی نوین به نام فشرده «اتیک و مدیریت در دندان‌پزشکی» نامید ولی اکنون انتخاب عنوان مورد بحث، گفت و شنید شما و من، نیست. به هر نام، آیین مطب داری (یکی از واحدهای اختیاری) که در برخی از دانشکده‌ها با درخواست دانشجویان، به صورت پانل و نشست‌هایی، کنترل و ارزیابی نشده، با همت و دل بخواه اساتید برگزار می‌شود که در آن مباحثی را در مورد چیدمان تجهیزات دندان‌پزشکی، وظایف پرستار یا رفتار با مراجعه کنندگان به طور خلاصه و پراکنده، بیان می‌شود. ولی در آن هیچ بخشی در رابطه با توجیه رابطه پزشک و مراجعه کنده یا نیازمند به درمان‌های پیچیده و گران دندانپزشکی و بحث درباره حفظ اسرار بیماران، حد و مرزهای آن، موارد اخلاقی و ملاحظات قضایی و امنیتی از جمله مسایل و نکات گفته شده در آغاز گفت و شنید شما و من وجود ندارد.

– به باور و نگاه شما باید از تجربه غرب در این زمینه بهرمند شد؟
– به یقین از تجربیات تدوین و به زیبایی گروه بندی شده دانش مدرن مدیریت غرب، در آموزش و مدیریت دانش دندان پزشکی، باید بی‌‌‌نهایت بهرمند شد. در آن نوشته فشرده مورد نظر شما هم گفته شد که انسان پای بر شانه پدران و دیگران می‌نهد تا گامی فرا‌تر نهد. در این بین نباید تجربه‎های ارزشمند جهان مدرن و پیش رونده غرب را نادیده گرفت زیرا آنان با نگاه وسیع و آینده نگر خود این مسایل را پی‎گیری کرده و حتی رشته‌های متناسب با آن را نیز در دانشکده‌های دندان‎پزشکی خود تاسیس کرده‌اند. این تجربه‌ها و پیشرفت‌ها را نمی‌‎توان و نباید نادیده گرفت و گذشت. به ویژه مسایل علمی چنان پیچیده و تخصصی شده است که نگاه مسدود و تک بعدی، متخصص یک رشته، قادر به حل و فصل مشکلات نخواهد بود. در بسیاری از راه یابی‌ها و برنامه ریزی‌های آموزشی نیاز داریم که از چند رشته تخصصی پیوسته و متخصصین وابسته مانند برنامه ریز نرم افزاری، روان‌شناس و جامعه‌شناس و دیگران یاری و کمک خواهی شود. دانش آموزشی غرب با نگاه آینده نگر خود این مسایل را پیگیری کرده و حتی رشته‌های متناسب با آن را نیز در دانشکده‌های دندانپزشکی خود تاسیس کرده‌اند. برای نمونه وجود رشته تخصصی دندانپزشکی سال داران در برابر دندانپزشکی کودکان شاخص‌ترین مثال این دگرگونی است. دو دندان پزشکی که که از یک دانشکده بیرون آمده‌اند در برخورد با این دو گروه نیازمند درمان به دو زبان، دو روش، و مفاهیم مرتبط برآن و دو گونه تجهیزات‌اند. باید دو گونه گفتگو و کار کنند. بگذاریم و بگذریم.

– درمورد اخلاق یا اتیک هم ناگزیر از بهره گیری دانش و تجربه غرب هستیم؟
– درست است که خاستگاه اخلاق و فرهنگ در شرق و خاوردور و میانه ونزدیک است، ولی هر دو دوشا دوش یک دیگر رشد و گسترش یافته و می‌یابند. ما در شرق، اخلاقی‌تر، احساسی‌تر و انسانی‌تر از غرب رفتار می‌کنیم و ازنظرتاریخی غنی‌تر هم هستیم ولی باور کنیم که علوم و دانش فراوانی در باره کنش و واکنش‌های اخلاقی- و‌‌ همان واژه اتیک- خاستگاهش اگر در شرق بوده در بستر تجربه و دانش غرب فرم گرفته و منضبط و به گونه حقوق انسانی و قانون حقوق بشری در آمده است. می‌بینید که ما هنوز در شرق داریم به ناحق و بسیار ظالمانه سر می‌بُریم! و بزرگان و متفکرین ما هم تماشاگرند!

– و راه و کار چاره چیست؟
– می‌گویم «کار فرهنگی بیشتر و سنجیده‌تر» ولی شما من را از ورود به این موضوع معاف بدارید که جایش اینجا نیست.

– ممنونم.
– من هم.

*-پزشکی آفت زا، قتل عام پزشکی ایلیچ، ایوان ترجمه شیخاوندی
**-. در دهه پایانی قرن بیستم میلادی گروه تحقیقاتی «Bill Moyers and Affairs Television» دراین زمینه فعالیت چشم گیری داشته‌اند و نتایج کار خود را در سریال‌های رسانه‌ها به نمایش و کتابی با عنوان «Healing and Mind» منتشر کرده‌اند (Doubleday ۱۹۹۳) همپنین مؤسسه علوم معرفت‌بخشانه (The Institute of Noetic Sciences) که موسسه تحقیقاتی در شمال کالیفرنیا است (موسس این سازمان پژوهشی ادگار می‌چل، فضانورد آپولو ۱۴ است). این موسسه بر روی موضوعات خودآگاهی (consciousness)، حس (perception)، اعتقادات (beliefs)، حواس (attention)، نیت (intention) و ادراک (intuition) تحقیقات فرا-علمی انجام می‌دهد. که در این نوشتار بسیار آز آن بهره برده شده است.

منبع:دندانه

 

لیلا شاهی/ روزنامه سپید

هر چند طرح تحول سلامت با موفقیت‌های بسیاری همراه بود ولی جامعه پزشکی به خصوص دندانپزشکان معتقدند که نه تنها در این طرح به جایگاه واقعی خود دست نیافته‌اند بلکه نقش آنان روز به روز در حال کمرنگ شدن است. هزینه‌های گزاف مواد اولیه و تجهیزات دندانپزشکی و از همه مهم‌تر عدم پوشش مناسب بیمه این رشته را به غول درمان‌های هزینه‌بر تبدیل کرده که تصمیم‌گیری در این حوزه را دچار مشکل کرده است.

محمدحسین قربانی، دندانپزشکی که به عنوان عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس مشغول فعالیت است عقیده دارد که در طرح تحول سلامت به دندانپزشکی خیلی کم توجه شد. وی می‌گوید که رشته دندانپزشکی باید جایگاه بهتری در طرح تحول سلامت و منابع بهداشت و درمان داشته باشد چرا که محوریت سلامت، بهداشت دهان و دندان است.

هدف دندانپزشکان صرفا کشیدن دندان نیست
عبدالجواد رحیم‌پور، عضوهیئت مدیره و رئیس کمیته روابط بین‌الملل انجمن داندانپزشکی ایران از ابتدای شروع به کار یک دندانپزشک بعد از فارغ‌التحصیلی می‌گوید. اینکه مشکلات این گروه در شرایط اجتماعی و اقتصادی موجود بسیار زیاد است و عقیده دارد که اگر چنانچه فردی با وجود هزینه‌ها و شرایط سنگین تحصیلات عالیه، این رشته را انتخاب می‌کند باید مقدمات ارائه خدمات نیز برای او فراهم شود.

استفاده صحیح از فارغ‌التحصیلان این رشته در مراکز درمانی از دیگر نکاتی بود که رحیم‌پور بر آن تاکید کرد و توضیح داد: «در حال حاضر بیش از ۹۷درصد خدمات دندانپزشکی در بخش خصوصی انجام می‌شود ولی در بخش‌های دولتی که بخشی از طرح تحول سلامت دهان و دندان است این خدمات ناقص بوده و آنطور که باید عملیاتی نشده است.»

وی همچنین این نکته را متذکر شد که هدف دندانپزشکان صرفا کشیدن دندان نیست و اگر صحبت از حفظ سلامت می‌کنیم باید در جهت حفظ دندان و سلامت دهان کوشا باشیم که بیمار نیازی به درمان نداشته باشد و می‌گوید: «بالطبع دندانپزشکی که ارائه خدمات می‌دهد باید امکانات فضای مناسب در بخش خصوصی یا دولتی برای او ایجاد شود. همکاران ما در بخش دولتی ارائه خدمت می‌کنند اما در بخش خصوصی تهیه مطب، خرید و تهیه وسایل که نیاز به یک مطب و مرکز درمانی استاندارد است، در این شرایط بسیار سخت است. مسلما کسی که از توانایی مالی برخوردار باشد این کار را انجام می‌دهد ولی کسی که توانایی ندارد در حیطه تحت پوشش درمانگاه‌ها یا کلینیک‌ها به کار گرفته می‌شود و ضمن اینکه ارائه کار صحیحی نمی‌تواند داشته باشد، خدمات صحیحی ارائه نمی‌دهد و دلسرد می‌شود. یک دندانپزشک باید از هر نظر تامین باشد تا بتواند با فکر راحت و خیال راحت ارائه خدمت کند.»

کیفیت درمان در معرض خطر است
رئیس کمیته روابط بین‌الملل انجمن داندانپزشکی ایران همچنین معتقد است که تعرفه‌های در نظر گرفته شده برای این گروه علاوه بر اینکه ناعادلانه بوده بلکه قابل اجرا نیست و در این زمینه توضیح داد: «ما باید با بیمار خود صادق باشیم. اگرصحبت از درمان استاندارد می‌کنیم باید براساس مسائل علمی و مواد مطمئن و فرصت مناسب این کار برای بیمار انجام شود. زمانی که تعرفه‌ها کافی نیست مسلما مجبور هستیم که بیمار بیشتری را بپذیریم تا بتوانیم هزینه‌ها را پوشش دهیم. این موضوع هم بر کیفیت درمان تاثیرگذار است و هم اینکه آن کار دلخواهی که می‌خواستیم را انجام ندادیم. بار دیگر تاکید می‌کنم که اول آرامش یک پزشک مهم است و اینکه تعرفه‌ها متناسب با تورم و شرایط اقتصادی موجود باشد.»

وی می‌گوید: «اگر آموزش ما در دانشکده‌ها درست باشد باید اخلاقا کار صحیحی ارائه دهیم. تعرفه‌ای که در نظر می‌گیریم بستگی به ارزش کاری، پزشکی وهنری دندانپزشکی دارد و نمی‌توان بر آن قیمت گذاشت. این موضوع بستگی به تشخیص پزشک دارد تا اینکه بیمار را درک کرده و در جهت حفظ سلامتی اقدامات را انجام دهد. بنابراین تعرفه‌ها حتما باید با کار‌شناسی و مشاوره انجمن‌های دندانپزشکی که بیشترین نیروهای تخصصی و کار‌شناسی را در بین اعضای خود دارند، بازنگری شود. باید عرضه و تقاضا در ارتباط با نرخ رشد دندانپزشکی حساب شده باشد.»

رحیم‌پور معتقد است: «تاسیس دانشکده و تربیت دندانپزشک هزینه بسیار زیادی برای دولت و مردم دارد. بنابراین اینکه شخص بعد از فارغ‌التحصیلی چه میزان کارایی دارد و در حال حاضر به چه تعداد دندانپزشک نیازداریم و با توجه به رشد جمعیت در سال‌های آینده به چه تعداد دندانپزشک نیاز خواهیم داشت از نکاتی است که باید به آن توجه شود. دندانپزشکی که مناسب با رشد جمعیت و نیاز جامعه تربیت شود همیشه سرکار خواهد بود و این موضوع باعث می‌شود که در سلامت جامعه تاثیرگذار باشد. در غیر این صورت تربیت بیش از حد دندانپزشک در کشور باعث می‌شود که اشتغال برای این گروه به سختی صورت گیرد و در ‌‌نهایت دلسردی آنان را در پی خواهد داشت.»

رئیس کمیته روابط بین‌الملل انجمن داندانپزشکی ایران ضمن مثبت ارزیابی کردن طرح تحول سلامت بر این باور است که این طرح تداوم یابد و اجرایی شود چرا که این طرح بسیار گسترده بوده و دولت‌های قبل آن را انجام نداده بودند. وی می‌گوید: «البته این اقدام زمان‌براست. با توجه به اینکه وزارت بهداشت شروع خوبی در این طرح داشته انتظار داریم که وعده‌های داده شده تحقق یابد تا تعرفه دندانپزشکی، بیمه‌ دندانپزشکی واختصاص مراکز خاص تحت عنوان کلینیک‌های دندانپزشکی در سطح کشور بتواند خدمات دندانپزشکی را برای افراد کم بضاعت فراهم کند.»

کیفیت را فدای کمیت کرده‌ا‌یم
همچنین بهنام عباسیان، عضو شورای عالی سازمان نظام‌پزشکی ضمن انتقاد از اینکه هنوز بسیاری از پزشکان به خصوص در شهرستان‌ها حقوق خود را دریافت نکرده‌اند، معتقد است که در زمینه دندانپزشکی اگر قرار است اقدامی انجام شود اول باید پایه‌های اجتماعی آن را مشخص کنیم تا نحوه پرداخت و منابع درآمد را آماده کنیم. در کارهای اولیه که در دندانپزشکی باید انجام شود اول باید تعرفه‌ها سامان یابد و بیمه‌ها را وارد این عرصه کنیم تا خدمات را به درستی پوشش دهند.

وی در ادامه به افزایش افسار گسیخته دندانپزشکان در کشور اشاره کرد و در این زمینه توضیح داد: «حالا فارغ‌التحصیلان ۶۶ دانشکده دندانپزشکی وارد عرصه کار خواهند شد. حال سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا ساختار سلامت برای این تعداد فارغ‌التحصیل آماده است؟ در واقع باید گفت که متاسفانه ما کیفیت را فدای کمیت کرده‌ا‌یم و برای این تعداد دندانپزشک شغلی وجود ندارد. از طرفی ما با سونامی دندانپزشک نیز مواجه هستیم که در کشورهای همسایه مشغول تحصیل و مسلما این تعداد از افراد نیز به دنبال شغل مناسب هستند. در واقع ما دندانپزشک را شبیه پزشکی کرده‌ایم و تعداد آن‌ها افزایش یافته و نمی‌توانیم آن را ساماندهی کنیم.»

عضو شورای عالی سازمان نظام‌پزشکی معتقد است: «اشتباه بزرگی که صورت گرفت این بود تعیین تعرفه‌ها را از سازمان نظام پزشکی گرفتند. مشکل اینجاست که ما بخش خصوصی را دور می‌زنیم و به بخش دولتی توجه می‌کنیم. بخش دولتی چقدر پتانسیل این اقدام را دارد؟ تمام دولت‌ها بخش خصوصی را بزرگ و بخش دولتی را کوچک می‌کنند ولی در کشور ما این موضوع برعکس است. آیا با تعرفه‌هایی که در بخش دولتی وجود دارد و از طرفی بیمه‌ها نیز کمک نمی‌کنند می‌توان موفق بود؟»

مشخص نبودن ساعات کاری دندانپزشکان
عباسیان مشخص نبودن ساعت کاری دندانپزشکان را از دیگر معضلات دانسته و می‌گوید: «در اکثر کشور‌ها ساعت کار بخش دولتی و درآمد کاملا مشخص است ولی در حال حاضر هیچ کاری انجام نشده است. یک دندانپزشک که در بخش دولتی کار می‌کند به دلیل اینکه مبلغ دریافتی کفاف زندگیش را نمی‌دهد مسلما در بخش خصوصی فعالیت خواهد کرد. فردی که در بخش دولتی فعالیت می‌کند با این تعداد ساعت باید مشخص شود که چه میزان درآمد داشته باشد. کسانی که در بخش دولتی هستند نباید در بخش خصوصی فعالیت داشته باشند و این موضوع حتما باید تفکیک شود.»

منبع:دندانه

 

از زمان تصمیم دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی وزارت بهداشت برای تدوین کتب مرجع ملی اساتید دانشگاهی و کارشناسان حوزه دندان‌پزشکی در موافقت یا مخالفت با این تصمیم سخن گفتند که برخی از آنها در سایت دندانه نیز منتشر شده است.
آنچه می‌خوانید روایت کوتاهی است از چرایی تدوین کتب ملی مرجع دندان‌پزشکی است، به قلم یکی از اساتید باسابقه هیات‌علمی و دست‌اندرکار تدوین کتاب‌های ملی مرجع که تمایلی به انتشار نامشان نداشتند.

پرده اول:
بیماری از یکی از کشورهای آسیای میانه دارم. از لقی دندان‌ها و بوی دهان شکایت دارد. معاینه‌اش که می‌کنم، شش دانگ بیماری پریودنتال دارد. اما یک چیز عجیب دیگر هم هست! تمام عمق وستیبول در دهان این زن بیچاره پر است از زخم‌هایی عجیب! علت را که می‌پرسم می‌گوید جای آمپول است! بعد از کلی پرس و جو از بیمار و جوانی که همراه وی است می‌فهمم که برخی از دندانپزشکانِ آن ولایت برای درمان بیماری‌های پریودنتال از تزریق مخلوطی از جنتامایسین و ویتامین ث در عمق وستیبول و بعضاً بافتهای لثه‌ای استفاده می‌کنند! چند سال بعد وقتی گذرم به آن ولایت می‌افتد و شرح این قصه را به دانشگاهیان آنجا می‌گویم، چنین پاسخ می‌شنوم که تعدادی از مدرسین و متخصصین آنجا بر این عقیده هستند و شاگردان آن‌ها نیز چنین می‌کنند. می‌پرسم، آیا این روش درمانی براساس شواهد و یا گایدلاین ملی یا بین المللی و شناخته شدهٔ خاصی می‌باشد؟ نگاه استفهام آمیزش حاکی از این است که حرفم را متوجه نیست و من باید دنبال کار خودم بروم.

پرده دوم:
صبح روز شنبه است از اوایل ماهِ مهر. در این بیست هفت سالی که وارد خدمت دانشگاهی شده‌ام همیشه شنبه‌ها برایم شلوغ‌ترین و بهترین روز بوده است. وارد بخش که می‌شوم، بعد از احوالپرسی با مسئول پذیرش بیماران متوجه جوانی درشت هیکل و قد بلند می‌شوم که سلام می‌دهد. پیداست که تازه وارد است، اما مؤدب. می‌پرسم قبلاً ندیده‌ام تورا! می‌فهمم که دانشجوى تکمیلی از یکی از کشورهای همجوار است.

«گفته‌اند باید تعدادی واحد در اینجا بگذرانم تا مدرکم مورد تایید قرار بگیرد. الان هم در این بخش براى گذراندن واحد هستم»، این را گفت و دور شد.

باز هم صبح شنبه است، از اوایل آذر ماه. وارد بخش می‌شوم، دوباره‌‌ همان دانشجوی تکمیلی است. می‌گوید: می‌شود اینجا را امضا کنید؟ برگ تسویه حساب است!

وقتی نگاه متعجب مرا می‌بیند، خودش به زبان می‌اید: اینجا در این دانشگاه خیلی سخت است. باید بیاییم بخش، باید بیاییم سرکلاس، باید مریض ببینیم، اصلاً باید اینجا خانه اجاره کنیم و هزار کار دیگر… اما فلان دانشگاه اصلاً اینجوری نیست. اصلاً هنوز بخش و بیمار ندارد… آنجا بهتر است. از درمانگاه‌های شهر گواهی می‌بریم و تمام می‌شود.

پرده سوم:
در جلسه‌ای با یکی از اساتید دانشگاه تورنتو نشسته‌ام. می‌پرسد: شما چند دانشکده دندانپزشکی دارید؟ جواب می‌دهم: اگر اشتباه نکنم، شصت وشش تا! فکر می‌کند سوالش را متوجه نشده‌ام، دوباره می‌پرسد: منظورم دانشکده دندانپزشکی است، نه دانشجو. وقتی متوجه می‌شود که عدد ۶۶ برای تعداد دانشکده‌های دندانپزشکی است با تعجب مضاعفی می‌پرسد چرا اینکار را با خودتان کرده‌اید؟ مقوله سلامت چیزی نیست که بتوان ار آن بسادگی گذشت و دندانپزشکی یکی از رشته‌هایی است که مستقیماً با آن سروکار دارد. می‌گوید ما در اینجا با اینکه هشت برابر شما وسعت داریم اما فقط ٨ دانشگاه مجاز به گرفتن دانشجوی دندانپزشکی هستند. تازه از بین این ٨ دانشگاه و دانشکده دندانپزشکی فقط یکی از آن‌ها مجوز تربیت رزیدنت در تمام رشته‌ها را دارد. بقیه فقط در تعدادی از رشته‌ها «اعتبار بخشی» شده‌اند و بعضی هم فقط دوره عمومی دارند. راستی تعداد مقالات و برون دادهای علمی دندانپزشکی شما باید زیاد باشد، اینطور نیست؟ من مانده‌ام که چه جوابی برای کسی که روبروی من نشسته است و اچ ایندکسَش بالای ۳۰ است باید بدهم؟ (اهل فن می‌دانند که منظورم از گفتن این عدد، اشاره به چه ناگفتنی‌هایی است)

و سخن آخر اینکه
بیست و هفت سال پیش به خدمت جامعه دانشگاهی دندانپزشکی درآمدم. در آن روزگار تعداد دانشکده‌های دندانپزشکی کشور از عدد انگشتان یک دست فرا‌تر نمی‌رفت. در آن روزگار مقوله‌ای بنام «اعتبار بخشی» و رعایت حداقل‌های آموزشی چندان دشوار نبود. اما امروز که نظام آموزش دندانپزشکی کشور میراث دارِ «کمیت زدگی» بیمارگونهٔ فعلی می‌باشد، رعایت حداقل‌های آموزشی در گستره فعلی مستلزم سیاستگذاری هوشمندانه ایست. در این میان تدوین حداقل‌های «محتوا»ی آموزشی (content) یکی از چالش‌برانگیز‌ترین موضوعات است. موضوعی که با ورود هوشیارانه دبیرخانه شورای آموزشی و تخصصی دندانپزشکی کشور برای تدوین محتوای یکسان برای تمام دانشکده‌های کشور، به بهترین نحو در حال اجرا می‌باشد. یقیناْ تدوین کتابهای مرجع ملی در چهارده جلد و در تمام رشته‌های تخصصی؛ آن هم با مشارکت بیش از ۵۰۰نفر از اعضای هیات علمی دانشگاه‌های کشور؛ کاری سُترگ و «حماسه‌گون» در عرصه آموزش دندان پزشکی کشور محسوب می‌شود. حماسه‌ای که تلؤلوی آن برچشم‌های برخی زر اندوزان این عرصه بس آزار دهنده است.

منبع:دندانه

 

مینا دارابی/ روزنامه سپید

درحالی‌که واحد درسی ارتودنسی در برنامه تحصیلی دندان‌پزشکی عمومی وجود دارد، دانشجویان این رشته می‌گویند کسی به ما ارتودنسی آموزش نمی‌دهد. برخی از دانشجویان دلیل این امر را حفظ انحصار خدمات ارتودنسی از سوی متخصصان این حوزه می‌دانند. این درحالی‌که ‌است ‌که ارتودنسی فرایند درمانی طولانی دارد و امکانات موردنیاز برای این اقدام نیز در دانشگاه‌ها وجود ندارد.

فرامرز مجتهدزاده استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران که فارغ‌التحصیل کار‌شناسی ارشد آموزش پزشکی هم هست؛ بر این باور است که وجود برخی اشکالات در حوزه برنامه‌ریزی باعث شده نتوانیم ارتودنسی را به دانشجویان آموزش دهیم. بنابراین صحبت کردن در این مورد که آیا باید ارتودنسی به دانشجویان دندان‌پزشکی آموزش داده شود یا نه را باید به بعد از رفع این اشکالات در برنامه‌ریزی موکول کرد.

آموزش جامعه‌نگر نقشه‌ای برای برنامه‌ریزی در رشته‌های بهداشتی و درمانی
این متخصص ارتودنسی و ناهنجاری‌های فکی می‌گوید: «برنامه‌ریزی آموزشی هر رشته باید بر مبنای یک رویکرد یا فلسفه کلی باشد و سیاست‌گذاران باید با نگاه به اهدافی که مدنظر دارند برنامه‌ریزی کنند. زمانی که تصمیم به طراحی یک برنامه می‌گیریم باید از خود بپرسیم با چه هدفی دانشجو تربیت می‌کنیم. وقتی هدف مشخص باشد می‌توان بر‌‌ همان اساس برنامه‌ نوشت. دانشجو را برای چه تربیت می‌کنیم؛ برای اینکه یک درمانگر شود یا اینکه تنها به تربیت یک فرد زبده که می‌تواند به موقعیت‌ شغلی خوب دست یابد فکر می‌کنیم.» وی در همین زمینه تصریح می‌کند: «ازمیان دیدگاه‌های نظری گوناگون نظریه جامع‌نگر می‌گوید برنامه‌های آموزشی باید بر نیازهای جامعه طراحی ‌شود. اغلب همین دیدگاه برای برنامه‌ریزی مورداستفاده قرارمی گیرد. ما نیز با استفاده از این روش می‌توانیم بررسی کنیم که نیاز به درمان ارتودنسی در کشور ما چقدر است و بعد از پاسخ به این سوال درمورد روش آموزش ارتودنسی یا حذف آن از برنامه درسی دندان‌پزشکی عمومی تصمیم‌گیری کنیم.»

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران دروسی نظیر دندان‌پزشکی جامعه‌نگر، دندان‌پزشکی اجتماعی را ازجمله مواد درسی می‌داند که مولود رویکرد جامعه‌نگر آموزشی هستند و می‌گوید: «برنامه‌ رشته‌های بهداشتی و درمانی باید براساس همین نیازسنجی‌ها انجام شود. برای تحقق این امر می‌توان از مطالعات آماری و اجتماعی استفاده کرد و برای آموزش درمان بیماری‌هایی که در ایران شایع نیست وقت دانشجویان تلف نشود.»

آموزش ارتودنسی زمان‌بر است
به گفته وی دانشجویان تا حدی حق‌دارند گله کنند که چرا ارتودنسی به آن‌ها آموزش داده نمی‌شود، ضمن اینکه هر دانشجو به رشته‌ای که در آن تحصیل می‌کند نگاه اقتصادی و کسب منفعت نیز دارد و این دیدگاه درستی است، اما بخشی از قضاوت آن‌ها درمورد دلایل عدم ارائه آموزش موثر ارتودنسی از سوی اساتید هم ناشی از ناآگاهی آنهاست.

بازرس هیئت‌مدیره انجمن ارتودنتیست‌های ایران در شرح یکی از موانع آموزش ارتودنسی تصریح می‌کند: «پر کردن یا کشیدن یک‌ دندان اقدامی است که در یک جلسه انجام می‌شود و تمام می‌شود درحالی‌که ارتودنسی فرایندی زمان‌بر است و به‌طور متوسط نزدیک دو سال زمان می‌برد و اگر بنا باشد به دانشجویان فرایند ارتودنسی را درست آموزش دهیم؛ دوران تحصیل دندان‌پزشکی عمومی باید از ۵ سال به ۷ سال افزایش یابد که این موضوع باعث افزایش هزینه‌های آموزشی شده و فرایندی پیچیده و غیرممکن می‌شود.» وی اضافه می‌کند: «راه‌حل بعدی این است که از ترم ۶ یا ۷ که دانشجو تازه علوم پایه را تمام کرده و هنوز وارد علوم بالینی نشده، ارتودنسی را آموزش دهیم و بعد از ارائه مقدماتی او را وارد دوره عملیاتی یا فرایند ارتودنسی کنیم درحالی‌که به نظر نمی‌رسد این اقدام چندان عملیاتی باشد.»

آموزش اقدامات پیشگیرانه حداقل انتظار ماست
دانشجویان دندان‌پزشکی اما عقیده دیگری دارند. آن‌ها طولانی بودن آموزش ارتودنسی را تایید می‌کنند اما انتظار دارند که به‌جای آموزش ارتودنسی ثابت، ارتودنسی متحرک و یا نحوه ساخت پلاک و شرایطی که این نوع درمان تجویز می‌شود به آن‌ها آموزش داده شود.

یکی از این دانشجویان می‌گوید: «حتی می‌توان آن بخش از اقدامات درمانی که برای جلوگیری از ارتودنسی ثابت در سنین پایین‌تر نظیر ۸ سالگی انجام می‌شود، را به دندان‌پزشکان عمومی ارائه کرد. اگر دندان‌پزشکان عمومی اقدامات پیشگیرانه و ساده‌تر را در سنین پایین‌تر ارائه کنند؛ از هزینه‌هایی که خانواده‌ها و افراد در سنین بالا‌تر برای انجام ارتودنسی با آن مواجه می‌شوند جلوگیری می‌کند و در این صورت بیمار هم کمتر اذیت می‌شود.»

این دانشجو تاکید می‌کند که دانشجویان دندان‌پزشکان عمومی هیچ‌شناختی نسبت به حوزه ارتودنسی ندارند و تمام فرایند تشخیص و درمان از سوی اساتید انجام می‌شود و آن‌ها هیچ توضیحی درمورد دلیل انتخاب طرح‌های درمانی به ما نمی‌دهند.

وی می‌گوید: «به نظر می‌رسد برای اساتید چندان مهم نیست که دانشجویان در این زمینه به‌خوبی تربیت نمی‌شوند و چیزی یاد نمی‌گیرند. شاید دلیل این امر که دندان‌پزشکان عمومی هم به آن اشاره می‌کنند؛ حفظ انحصار این بخش از خدمات درمانی باشد تا فقط متخصصان ارتودنسی بتوانند متقاضیان ارتودنسی را درمان کنند.»

این دانشجو برای اثبات بیشتر ادعای خود می‌گوید: «درحالی‌که ارتودنسی در کوریکولوم آموزشی دندان‌پزشکان عمومی وجود دارد اگر در فرایند خدمات ارتودنسی بیماری با مشکل مواجه شود و بیمار از دندان‌پزشک عمومی شکایت کند؛ متخصصان این حوزه که باید در فرایند قضاوت نظر بدهند، بسیار سخت‌گیرانه عمل می‌کنند. درحالی‌که خیلی از خطا‌ها و مشکلات این‌چنینی برای پزشکان و متخصصان دیگر حوزه‌ها هم پیش می‌آید.»

منبع:دندانه

 

دکتر سید حسن هاشمی در هفدهمین همایش کشوری علوم پزشکی و جشنواره آموزشی شهید مطهری در سالن همایش‌های رازی، ضمن انتقاد از تحصیل برخی از دانشجویان در برخی از دانشگاه‌های بی‌کیفیت در کشورهایی نظیر مالزی، فیلیپین، بلاروس و ارمنستان، افزود: متاسفانه بسیاری از خانواده فرزندان خود را به این کشور‌ها می‌فرستند و درآنجا نیز مهارت کافی را کسب نمی‌کنند بنابراین باید واحدهای خود گران را توسعه دهیم و ورود بخش خصوصی را تسهیل کنیم.

دکتر هاشمی ضمن تاکید بر لزوم گسترش و تقویت دانشگاه‌های خودگردان اظهار داشت: به جز افراد نیازمند و کم درآمد، افرادی که تمکن مالی دارند باید بخشی از هزینه تحصیل خود را پرداخت کنند شاید بگویید که این مسئله با اسناد بالا دستی مغایرت دارد اما این حالت در آموزش و پرورش و مدارس غیرانتقاعی در کنار مدارس دولتی وجود داشت و موثر بود چراکه بسیاری از نخبگان علاوه بر مدارس دولتی از مدارس غیرانتفاعی رشد کرده‌اند و اگر این مدارس نبود، دولت در تامین هزینه‌های آموزش و پرورش مشکل داشت.

دکتر هاشمی دلیل سفر برخی از افراد به کشورهایی مانند امارات عربی برای تحصیل در رشته‌هایی مانند پزشکی یا دندانپزشکی را تنگ‌نظری برخی از مسئولان در استفاده از ظرفیت بخش خصوصی دانست و گفت: اگر بخش خصوصی به حوزه آموزش پزشکی وارد شده بود وضعیت بهتر بود در حالی که پس از بازگشت دانشجویان از این کشور‌ها به آن‌ها می‌گوییم که صلاحیت کافی را ندارند.

وزیر بهداشت بر لزوم تامین بخشی از اعتبارات حوزه آموزش از مسیر واحدهای خودگردان تاکید کرد و افزود: بعید می‌دانم که دولت تا چند سال آینده قادر به تامین اعتبارات این حوزه به طور کامل باشد اما گرچه واحدهای خودگردان در ظاهر مردم پسند نیستند اما در صورت توسعه این دانشگاه‌ها فضا برای تحصیل افراد کم بضاعت در دانشگاه‌های دولتی بیش از گذشته ایجاد می‌شود.

دکتر هاشمی افزایش ظرفیت دانشگاه‌ها را موجب تحت فشار قرار گرفتن دانشگاه‌ها و اساتید آن‌ها عنوان کرد و گفت: از ابتدای انقلاب تا کنون روند پذیرش‌ها و ظرفیت‌ها صعودی بوده اما در جایی باید متوقف شود به عنوان نمونه در برخی از رشته‌ها مانند مامایی و بعضی رشته‌های بهداشت، تعداد فارغ التحصیلان زیاد است که برای همه بازار کار وجود ندارد از طرف دیگر برای اجرای طرح پزشک خانواده در کشور به ۶۵۰ متخصص پزشک خانواده نیاز داریم که ظرفیت آن حداکثر باید ۸۰۰ نفر باشد بنابر این باید ظرفیت را در جاهایی که نیاز داریم گسترش دهیم.

دکتر هاشمی ضمن تاکید بر گسترش فضاهای آموزشی در کشور، خاطرنشان کرد: تلاش دولت بر این است که از فرصت پسابرجام برای جذب سرمایه گذاران داخلی و خارجی برای توسعه فضاهای آموزشی و درمانی استفاده کند.

وزیر بهداشت مهم‌ترین اقدام هر مسئولی را انتخاب افراد عالم دانست و اظهار داشت: در آموزش، معلم پرور نبوده‌ایم ضمن اینکه انتخاب‌های ما به ویژه مسئولان آموزش در دانشگاه‌ها و بیمارستان‌ها ممکن است صحیح نبوده باشد زیرا با انتخاب اعضای هیات علمی توانا می‌توانیم به سمتی حرکت کنیم که خروجی بهتری داشته باشیم و متناسب با نیازهای کشور، نیروی مورد نیاز را تربیت کنیم.

دکتر هاشمی از استعدادهای درخشان به عنوان سرمایه‌های اصلی و مهم کشور یاد کرد و گفت: مشکلات آن‌ها به تدریج برطرف می‌شود و آن‌ها هم باید قدر این توفیق الهی را بدانند. پزشک شدن تنها به داشتن دانش و مهارت نیست بلکه یک پزشک قبل از پزشک شدن باید علاوه بر انسانیت، درهای جامعه را بداند و به آن احترام بگذارد.

وزیر بهداشت خطاب به مسئولان و کار‌شناسان آموزش پزشکی، گفت: تا جایی که امکان دارد کار مردم را تسهیل کنید و از امکانات و بسترهای الکترونیکی نیز استفاده کنید و مناسب نیست که ۵۰ درصد از مراجعات به وزارت بهداشت مربوط به حوزه آموزش باشد در حالیکه می‌توان از مراجعات غیرضرورر در بستر خدمات الکترونیکی جلوگیری کرد.

دکتر هاشمی در ادامه، خاطرنشان کرد: اگر فردی آموزش، دانش و مهارت کافی برای فارغ التحصیلی ندارد کاری انجام شود، بزرگ‌ترین خیانت به کشور و مردم و بزرگ‌ترین ظلم را انجام داده‌اید بنابر این باید با افراد زیاده خواه و ناکارامدبرخورد مناسب انجام شود.

وزیر بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه آموزش اساس کار ما را تشکیل می‌دهد، تصریح کرد: کاستی‌ها و کمبود‌ها ناشی از کم توانی در آموزش و همچنین کم تو جهی و کم تدبیری مسئولان است که آن هم از عدم آموزش صحیح آن‌ها سرچشمه می‌گیرد.

دکتر هاشمی اظهار داشت: همه کمک کنند تا تغییر و تحول در حوزه آموزش به خوبی صورت گیرد اما در مقایسه با تحول در درمان مانند کاهش هزینه‌های مردم، ارتقای کیفیت هتلینگ در بیمارستان‌ها و افزایش دسترسی مردم که نیازمند زمان نیست، تغییرات در حوزه آموزش نیازمند زمان و صبوری است که نیاز به استمرار دارد و پس از دو تا سه دولت آینده می‌توانیم شاهد تغییرات گسترده در آموزش پزشکی باشیم.

وزیر بهداشت از ادغام آموزش در خدمات پزشکی به عنوان فرصتی مغتنم یاد کرد و گفت: دیگر نمی‌توان در مورد درستی و یا نادرستی آن تصمیم گرفت اما در ملاقات‌هایی که با وزرای بهداشت بسیاری از کشور‌ها داشتم، بزرگ‌ترین مشکل آن‌ها، تربیت نیروی انسانی در یک وزارتخانه دیگر است و ادغام آموزش در خدمات پزشکی را به عنوان یک دستاورد بزرگ برای کشور ما می‌دانند.

دکتر هاشمی تصریح کرد: حتما باید آموزش در محیط ارائه خدمات استفاده شود و شبکه بهداشت نیز می‌تواند نقش مهمی در گذراندن بخش از آموزش‌های گروه‌های مختلف پزشکی در فیلد ایفا کند چرا که در حال حاضر خانه‌ها و مراکز بهداشت و بیمارستان‌ها به ویژه بیمارستانهای آموزشی محیط مناسبی برای آموزش دانشجویان هستند.

وزیر بهداشت از مهارت به عنوان بخش مهمی از آموزش یاد کرد و اظهار داشت: در زمان تحصیل ما در دهه‌های گذشته امکانات ارتباطی و آموزش مانند امروز گسترده نبود اما دانشجویان در حال حاضر با در اختیار داشتن امکانات ارتباطی می‌توانند به خوبی آموزش ببینند اما مهارت اهمیت ویژه‌ای دارد و نقص در تشخیص، اداره بیمار و انجام خدمت مهم‌ترین مشکلات ما هستند.

دکتر هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود بر لزوم بازنگری دوره آموزشی پزشک عمومی اشاره کرد و افزود: برخی از مواد درسی باید حذف شوند و برخی از نیاز‌ها و احتیاجات باید اضافه شوند به عنوان نمونه طب سنتی کشور ما که سابقه‌ای تاریخی درخشان دارد و پرآوازه‌ترین افراد در دنیا در طب سنتی ایرانی بوده‌اند، باید به عنوان واحد‌های درسی در دانشگاه‌ها تدریس شود.

وزیر بهداشت با بیان اینکه مهارت باید در استفاده از بستر بهداشت باشد، اظهار داشت: متاسفانه در سالهای گذشته علاوه بر افزایش هزینه‌های تحصیل برای کشور، دوره‌ها را نیز طولانی کرده‌ایم و اختیار و تصمیم را به خود صنف و گروه داده‌ایم.

دکتر هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود عنوان کرد: جشنواره شهید مطهری به نام شهیدی برگزار می‌شود که در کنار امام یکی از بنیانگذاران انقلاب بود و شهادت این عالم بزرگوار ضایعه بسیار بزرگی بود اما باید از چنین حوادثی عبرت گرفت که توسط چه افرادی و با چه افکاری به شهادت رسید و مراقب بود تا بار دیگر مطهری‌ها به شهادت نرسند.

وزیر بهداشت با اشاره به شهادت استاد مطهری به دست گروهک فرقان، خاطرنشان کرد: آن‌ها در دل انقلاب متولد شده بودند و بین خودی و غیرخودی و نیز حق و ناحق تفاوت قائل بودند و شعار آن‌ها بسیار اسلامی و انقلابی بود اما در آن شب استاد مطهری را به شهادت رساندند که نشان از جهل این گروه در درک مفاهیم واقعی و مترقی اسلام بود و این حوادث نیز در طول تاریخ تکرار می‌شود و امیدواریم ما عامل آن نباشیم.

 

منبع:دندانه

 

سودای پزشک شدن با پرداخت ۸۰ میلیون تومان
بررسی‌ها از هزینه تحصیل در رشته پزشکی در کشورهای دیگر نشان می دهد این هزینه ها حداقل۱۳ میلیون در سال برای خانواده ها آب می خورد و پس از طی ۶ سال آنها پرشک هم نمی‌شوند.
وزیر بهداشت با مطرح‌کردن بی‌فایده‌بودن تحصیل علوم پزشکی در کشورهایی مثل فیلیپین و امارات متحده عربی، خواستار پولی شدن تحصیل پزشکی برای افراد غیر نیازمند شد.

بررسی‌ها از هزینه تحصیل در کشورهای دیگر نشان می دهد این هزینه ها حداقل۱۳ میلیون در سال برای خانواده ها آب می خورد و پس از طی ۶ سال آنها پرشک هم نمی‌شوند.

وزیر بهداشت: تحصیل علوم‌پزشکی در کشورهایی مثل فیلیپین و امارات بی‌فایده است!
وزیر بهداشت: تحصیل علوم‌پزشکی در کشورهایی مثل فیلیپین و امارات بی‌فایده است!

وزیر بهداشت در اختتامیه جشنواره شهید مطهری، ضمن انتقاد از تحصیل برخی از دانشجویان در برخی از دانشگاه‌های بی‌کیفیت در کشورهایی نظیر مالزی، فیلیپین، بلاروس و ارمنستان، گفت: متاسفانه بسیاری از خانواده فرزندان خود را به این کشورها می‌فرستند و در آنجا نیز مهارت کافی را کسب نمی‌کنند.

دکتر سید حسن هاشمی در ادامه نتیجه گرفت که باید واحدهای خودگردان را توسعه دهیم و ورود بخش خصوصی را تسهیل کنیم.

هاشمی دلیل سفر برخی از افراد به کشورهایی مانند امارات متحده عربی برای تحصیل در رشته‌هایی مانند پزشکی یا دندانپزشکی را تنگ‌نظری برخی از مسئولان در استفاده از ظرفیت بخش خصوصی دانست.

وی گفت: اگر بخش خصوصی به حوزه آموزش پزشکی وارد شده بود وضعیت بهتر بود در حالی که پس از بازگشت دانشجویان از این کشورها به آنها می گوییم که صلاحیت کافی را ندارند.

دانشگاه های خارجی مورد تایید وزارت بهداشت
در همین ارتباط سری به پرتال وزارت بهداشت زدیم تا ببینیم تحصیل پزشکی در چه کشورهایی از نظر وزارت بهداشت مانعی نداشته و مدرک حاصل از تحصیل در دانشگاه های آن کشورها مورد تایید وزارت بهداشت است.

بررسی این لیست ما را به نتایج جالبی می رساند. تحصیل در بسیاری از دانشگاه های کشورهای پیشرفته ای مثل آلمان، آمریکا، انگلستان، اسپانیا، استرالیا، ایتالیا، بلژیک، سوئد، سوئیس، فرانسه، کانادا، هلند و امثال آن مورد تایید وزارت بهداشت هستند.

در مورد فرانسه نکته شایان توجه این است که وزارت بهداشت اعلام کرده که هر دانشگاه فرانسوی که مورد تایید وزارت علوم این کشور باشد، مورد تایید ایران نیز هست.

اما مطالعه این لیست نشان می دهد دانشگاه کشورهایی مثل امارات متحده عربی و امثال آنها اصلا جایی در این لیست ندارد.

یک دانشگاه از اردن، دو دانشگاه اسلواکی به صورت مشروط، دو دانشگاه از کشورهای ایرلند شمالی و جنوبی، دانشگاه داکای بنگلادش، شش دانشگاه از پاکستان، ۱۷ دانشگاه ترکیه، سه دانشگاه کشور چک به صورت مشروط، پنج دانشگاه کشور روسیه به صورت مشروط، دو دانشگاه کشور بلاروس به صورت مشروط، دانشگاه ملی سنگاپور، سه دانشگاه کشور سوریه، دانشگاه های دولتی و سنت توماس فیلیپین، رشته داروسازی در دانشگاه مدیترانه شرقی قبرس، دو دانشگاه لبنان، دانشگاه ورشو لهستان به صورت مشروط، دانشگاه الفاتح لیبی، سه دانشگاه از مالزی، چهار دانشگاه مجارستان به صورت مشروط، دو دانشگاه از مراکش و دانشگاه بلگراد صربستان به صورت مشروط مورد تایید وزارت بهداشت کشورمان هستند.

قوانین وزارت بهداشت برای تحصیل در خارج از کشور
وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران قوانین خاصی را برای تحصیل و طبابت در خارج از کشور مقرر کرده است.

بر اساس نظر این وزارتخانه، حداقل طول دوره تحصیلی در مقطع دکترای پزشکی عمومی، شش سال شامل دو سال علوم پایه و چهار سال بالینی است.

متقاضی که مدرکش مورد تایید کارشناسان اداره کل دانش‌آموختگان قرار می گیرد، باید در امتحان پیش‌کارورزی (پره‌انترنی) شرکت کنند.

متقاضیانی که طول دوره تحصیلی آنان (علوم پایه و بالینی ) کمتر از شش سال باشد برای شرکت در امتحان پیش‌کارورزی ملزم به طی کسر دوره تحصیلی محاسبه شده هستند.

تعیین بخش‌های آموزشی دوره تحصیلی به عهده کمیسیون ارزشیابی پزشکی است. دانش آموختگان رشته پزشکی عمومی دانشگاه‌های خارج از کشور که دارای گواهی قبولی در امتحانات ECFMG یا USMLE آمریکا و کانادا بوده یا تمام مراحل امتحان PLAB رشته پزشکی انگلستان را گذرانده باشند یا در کنکور انترنی فرانسه قبول شده باشند یا در امتحان نهایی سایر دانشگاه‌های خارج از کشور مورد تایید وزارت بهداشت قبول شده باشند، از شرکت در امتحان پیش کارورزی معاف‌اند.

در این امتحان مشخص می شودت که فرد چه مقدار زمان را باید صرف حضور در دوره طرح بکند. حداقل طول دوره کارورزی لازم در مقطع پزشکی عمومی ۱۸ ماه است.

دانش آموختگان رشته پزشکی دانشگاه‌های خارج از کشور با داشتن بعضی شروط از گذراندن دوره کارورزی مدت ۱۸ ماه معاف بوده و صرفاً برای آشنائی با نظام آموزشی بهداشتی درمانی کشور ایران ملزم به طی سه ماه دوره کارورزی در یکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران هستند.

دارندگان گواهینامه پزشکی عمومی آمریکا و کانادا، کسانی که دوره یک‌ساله HOUSE JOB و دوره دو ساله Senior House Officer و یک سال کار عملی بعنوان REGISTRAR را در مراکز آموزش پزشکی انگلستان انجام داده باشند، افرادی که دوره ۱۸ ماهه (ARZT IN PRAKTIKUM) AIP را در بیمارستان‌های رسمی دانشگاهی آلمان طی کرده باشند، دارندگان گواهینامهDoctorat En Medicine فرانسه نیازی به گذراندن دوره ۱۸ ماهه موسوم به «طرح پزشکی» ندارند.

اما نکته ای که برای دانشجویان پزشکی در کشورهای شرق اروپا و آسیای مرکزی اهمیت دارد این است که دانش آموختگان کشورهای بلوک شرق سابق به غیر از مجارستان (ورودی‌های بعد از سپتامبر ۱۹۹۳) و رومانی و کشورهای مشترک‌المنافع (ورودی های بعد از اول فروردین ۱۳۷۰) پس از اتمام سال دوم یا سوم تحصیل ملزم به شرکت در امتحان جامع علوم پایه هستند و کسانی که در امتحان جامع علوم پایه شرکت نکرده باشند و بعد از دانش‌آموختگی برای ارزشیابی مراجعه کنند ملزم به شرکت در این امتحان هستند و پس از قبولی می‌توانند در امتحانات بعدی شرکت کرده و دوره های تکمیلی لازمه را طی کنند. کسانی که در امتحان جامع علوم پایه شرکت نکرده و یا قبول نشوند نمی‌توانند پرونده دانشجویی برای استفاده از تسهیلات قانونی یا انتقال را تشکیل دهند.

هزینه های تحصیل دندان‌پزشکی در کشورهای دیگر
هزینه تحصیل در رشته های مختلف پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی در کشورهای مختلف فرق می‌کند.

اما نکته مشترک در همه آنها این است که هزینه ها فوق العاده بالاست. مثلا تحصیل رشته پزشکی در کشور اوکراین به زبان انگلیسی ترمی ۱۹۰۰ دلار، تحصیل در رشته دندان پزشکی به زبان انگلیسی ترمی ۲۲۰۰ دلار، تحصیل در رشته داروسازی به زبان انگلیسی ترمی ۱۹۰۰ دلار و تحصیل در رشته پرستاری به زبان انگلیسی ترمی ۱۵۰۰ دلار خرج بر می‌دارد.

هزینه های تحصیل در کشور با احتساب دلار آزاد برای دانشجویان علوم پزشکی، سالانه حدود ۱۳ میلیون تومان می شود.
هزینه سالانه تحصیل در رشته پزشکی دانشگاه سملوایز مجارستان ۱۸ هزار دلار برابر حدود ۶۰ میلیون تومان است.

هزینه سالانه تحصیل دندان‌پزشکی در بلاروس حدود ۵۳۰۰ دلار برابر ۱۸ میلیون تومان می شود. در آمریکا هزینه ها فوق العاده بیشتر است.

مثلا هزینه تحصیل دامپزشکی در این کشور حدود ۲۵ تا ۵۰ هزار دلار است. به این ترتیب هزینه شما چیزی حدود ۸۵ تا ۱۶۰ میلیون تومان در سال می شود. با مشاهده این اعداد و ارقام شاید دغدغه وزیر بهداشت برای پولی کردن تحصیل در رشته های علوم پزشکی بیشتر قابل قبول باشد.

وزیر بهداشت گفته است:به جز افراد نیازمند و کم درآمد، افرادی که تمکن مالی دارند باید بخشی از هزینه تحصیل خود را پرداخت کنند.
منبع:دندانه

 

«مشکلات صنفی دندان‌پزشکان؟!» احتمالا مردم جامعه وقتی از بیرون به شغل دندان‌پزشکی نگاه می‌کنند از دانستن این نکته که دندان‌پزشکی به عنوان حرفه‌ای که این روز‌ها در صدر آمال بسیاری از جوانان و نوجوانان ایرانی قرار دارد نیز با مشکلات زیادی همراه است، تعجب‌برانگیز باشد. اما دندان‌پزشکان نیز مانند هر صنف دیگری با مشکلات کوچک و بزرگ زیادی دست‌به‌گریبانند.

با دکتر مصطفی فاطمی، یکی از فعالان صنفی دندان‌پزشکی در این زمینه به گفتگو نشستیم. دکتر فاطمی دارای PhD مواد دندانی است، از بنیان‌گذاران خبرگزاری ایسنا است و ریاست جهاد دانشگاهی شهید بهشتی و عضویت در هیات‌مدیره انجمن دندان‌پزشکی ایران را در کارنامه دارد و طی سال‌های اخیر حضور فعالی در زمینه برگزاری کنگره‌های علمی صنفی دندان‌پزشکی داشته است.

دکتر مصطفی فاطمی در گفتگو با نگین دندان‌پزشکی درباره مهم‌ترین دغدغه‌های صنفی دندان‌پزشکان طی سال‌های اخیر اینگونه می‌گوید:

می‌توان گفت مهم‌ترین دغدغه دندان‌پزشکان، آینده‌ای است که در برابر مسیر کنونی مدیریت کلان حوزه سلامت وجود دارد. متولی مدیریت سلامت دهان و دندان، وزارت بهداشت و تمام نهادهای حاکمیتی هستند که در حوزه سلامت نقش دارند و متاسفانه می‌بینیم که رویکرد آن‌ها در این زمینه، تربیت نیروهای درمانی بیشتر است، اما به رغم افزایش تعداد دندان‌پزشکان، پیش‌گیری از بیماری‌های دهان و دندان در کشور بهبود پیدا نکرده است؛ زیرا اگرچه دندان‌های پوسیده با ترمیم حفظ شده‌اند، پوسیدگی دندان کمتر نشده است. به عبارت دیگر بیماری کم نشده بلکه تلاش شده تا درمان شود. این در حالی است که تامین سلامت دهان، بیشتر پیشگیرانه است تا درمانگرانه و علیرغم رونق شعار کاهش بیماری‌های دهان و دندان، می‌بینیم که در زمینه پیش‌گیری بازده زیادی نداشته‌ایم.

در این مسیر گسترش بی‌رویه دانشکده‌های دندان‌پزشکی، مورد اعتراض بسیاری از همکاران دندان‌پزشک بوده و هست، اما پاسخی که آن‌ها در برابر این اعتراض می‌شوند، این است که نگران از بین رفتن بازار کار خود هستند.
تعداد این دانشکده‌ها از دهه ۷۰ تا به حال، از ۱۰ دانشکده به بیش از ۶۰ دانشکده افزایش پیدا کرده است که توجیه آن، علاوه بر تامین نیروی درمانگر، جذب هزینه‌های تحصیل افراد در دانشکده‌های دندان‌پزشکی خارج از کشور به داخل است.
حال یکی از موضوعاتی که در این بین مطرح می‌شود، کیفیت آموزش است. برای مثال آموزش در پردیس بین‌الملل یک دانشکده دندان‌پزشکی که خودش هم امکانات و تجهیزات و اعضای هیات علمی مناسب برای تربیت دندان‌پزشک ندارد، مورد سوال است و همین مسئولین باید در مقابل سپردن سرنوشت درمان مردم به این دانشکده‌ها پاسخگو باشند.

موضوع دیگر، تاثیرات اقتصادی گسترش دانشگاه‌ها است. در حال حاضر، یک دندان‌پزشک عمومی برای تجهیز مطب و تهیه امکانات لازم، به جز هزینه هنگفت مکان مطب، به سرمایه زیادی نیاز دارد در حالی که بازگشت این سرمایه از طریق کار بالینی و در سال‌های نخست، گاهی به سختی با سود بانکی این سرمایه‌گذاری برابر می‌شود. نتیجه این وضعیت هم افزایش احتمال انجام درمان‌ها و تجویز داروهای غیرضروری، ورود بدون مهارت به درمان‌های پچییده، استفاده از مواد مصرفی بی‌کیفیت و گاهی هم درمان‌های خطا است و این تجربه‌ای است که رشته پزشکی، هزینه آن را پرداخت کرده و عجیب است که اصرار بر این است که در دندان‌پزشکی هم تکرار شود.

دغدغه بعدی حمایت‌های بیمه‌ای است که مشکل همیشگی دندان‌پزشکان بوده است. چرا که طرف حساب آنان، همیشه مردمی بوده‌اند که هزینه‌ها را از جیبشان می‌پرداختند. در حال حاضر تعداد اندکی از سازمان‌هایی که پشتوانه مالی قوی دارند، برای کارمندان خود تسهیلاتی را برای پرداختن هزینه‌های دندان‌پزشکی فراهم می‌کنند و دولت و سازمان تامین اجتماعی هم تا حدودی به درمان‌های اولیه و رایگان می‌پردازند. تا جایی که در ‌‌نهایت، ۱۰ درصد گردش مالی دندان‌پزشکی در دست بیمه‌ها و دولت است. حال فشار آوردن دولت به دندان‌پزشکان برای پایین آوردن تعرفه‌ها، به این معنا است که دولت می‌خواهد کاستی‌های سرمایه‌گذاری خود را از جیب مردم و دندان‌پزشکان هزینه کند و با شعارهای پوپولیستی این رفتار را توجیه کند.

جدا از این، دغدغه دیگر، برخی سخنان عجیب است که در خصوص تعرفه‌ها می‌شنویم و وزارت بهداشت، بدون در نظر گرفتن کیفیت درمان، مهارت، سابقه، تجهیزات و امکانات به دنبال وضع تعرفه ثابت است که در هیچ بازاری وجود ندارد و موجب بهبود شرایط هم نمی‌شود.

دغدغه سوم که از زمان دولت قبلی شروع شده است، افزایش مالیات‌ها از اقشاری مانند پزشکان است که به راحتی نشان‌دار می‌شوند. دولت که می‌تواند با یک کد ملی مانع از بسیاری از سوءاستفاده‌های مالی بشود و در صورت نیاز گردش مالی افراد را کنترل کند، به نظر می‌رسد می‌خواهد خلاء این سوء‌مدیریت ناشی از عدم شفافیت خود و مشکلاتی مانند تحریم را با پول گرفتن از افرادی که درآمد شفاف دارند پر کند. البته قطعا اشکالی ندارد که دولت به سمت درآمد ناشی از مالیات برود، اما از سوی دیگر هم کسی نسبت به میزان مالیاتی که تغییرات نجومی می‌کند پاسخ‌گو نیست. در ‌‌نهایت هم دندان‌پزشک باید این پول را از جایی دربیاورد و آن هم جیب مردم است.

نکته دیگر اینکه دندان‌پزشکان قشر ثروتمندی نیستند که تحولات اقتصادی برایشان بی‌معنا باشد. دندان‌پزشکان قشر نخبه فرهنگی و متوسط اقتصادی هستند که می‌توانند برخی از فشارهای اقتصادی را تحمل کنند و در انتخابات نهادهای مدنی و دولت، سوگیری تاثیرگذاری داشته باشند. از سوی دیگر، از آنجا که ماهیت شغل آن‌ها فردی است، در برخوردشان با موضوعات اجتماعی و صنفی نوعی آزادگی به چشم می‌خورد. این‌ها باید از سوی دولت مثبت تلقی بشود، نه اینکه دندان‌پزشکان را به این شکل تحت فشار قرار بدهد و در رسانه‌هایی مانند تلویزیون جایگاه‌شان را تنزل دهد.

تقویت نهادهای مدنی دندان‌پزشکی و تقویت دغدغه‌های صنفی از سمت دندان‌پزشکان و از سوی دیگر، پاسخگویی دولت نسبت به تصمیماتش، باب مذاکرات را باز می‌کند و سبب می‌شود دندان‌پزشکان هم در اجرای این قانون‌ها سهیم باشند، چرا که فشار آوردن بیش از اندازه از سوی دولت، قطعا منجر به اجرای قانون نمی‌شود و فقط زد و بند و فساد را بالا می‌برد.

آنچه در دولت قبل و حتی دولت فعلی شاهد آن بوده‌ایم، این است که دولت‌ها در فرایند حرکت خود به سمت مدرن شدن، به جای اینکه کارهای خود را به نهاهای صنفی واگذار کنند، آن‌ها را دروظایف و اختیارات خودشان هم محدود می‌کنند. در حالی که بزرگ شدن حجم حاکمیت دولتی در همه کشور‌ها، به جز افرایش هزینه‌ها، ناکارآمدی، فساد و طولانی شدن فرایند انجام کار‌ها نتیجه‌ای ندارد. برعکس باید کار‌ها را به تشکل‌های مردم نهاد واگذار کرد و حتی نقش‌های نظارتی را نیز به همین تشکل‌ها واگذار کرد.

منبع:دندانه

 

وزیر بهداشت با بیان اینکه سلامت دهان در کشور غریب است، تاکید کرد که در دندانپزشکی نیازمند تحول بنیادین هستیم.

دکتر سعید نمکی در مراسم گردهمایی دانشجویان استعداد درخشان دانشگاه علوم پزشکی، گفت: ما در دندانپزشکی بیشتر از پزشکی مشکل داریم. آموزش دندانپزشکی چندان جامعه محور نیست و بیشتر office base است. تا وقتی دندانپزشک از مطب جدا نشود و به بطن مردم نرود این دندانپزشکی خاصیتی ندارد. سلامت دهان در این کشور غریب است. ما برای بهداشت دهان و دندان کشور دندانپزشک تربیت می‌کنیم. در دندانپزشکی نیازمند تحول بنیادین هستیم.

منبع:دندانه

 

یادگرفتن ارتودنسی نه غیرممکن است و نه آسان!
آموزش و یادگیرى ارتودنسى نه آن‌قدر سخت است که می‌گویند و نه آن‌قدر راحت که برخی از همکاران فکر می‌کنند! در این مقاله سعی خواهم کرد دو جبهه و دو مکتب متضاد فکری در این مورد را با موشکافی مورد بررسی قرار دهم:

به‌عنوان یک دانشجوی دندان‌پزشکی همیشه به یاد دارم که بخش ارتودنسی از حیاتی‌ترین بخش‌های دانشکده به‌حساب می‌آمد؛ خصوصاً زیرمجموعه تخصصی این بخش با رزیدنت‌های آن ‌که هیچ‌وقت یادم نمی‌آید جرئت کرده باشم به آن نزدیک شوم. زیرا اگر رزیدنت هم اجازه می‌داد و استادی هم نبود که چشم‌غره برود، سنگینی نگاه‌ها (مثلاً منشی بخش) این جرات را از من دانشجو می‌گرفت. عملاً جز برخی دانشجویان نورچشمی، دانشجوی دیگری را در محوطه عملی تخصصی نمی‌شد دید. این تابو «ارتودنسی ثابت مخصوص متخصصین است» باعث شده بود چنان هاله تقدس و ابهام غلیظی ارتودنسی ثابت را احاطه کند که دامنه آن حتی ارتودنسی متحرک و پیشگیری را درگیر کرده بود.
اغلب خاطرات ما از بخش‌های عملی ارتودنسی، کلاس‌های تئوری بی‌سر و ته، بازی با اعداد سفالومتری، گچ‌بازی و تریم کست بود. در نهایت در بهترین حالت تجربه عملی ما از این کورس‌ها حداکثر ارائه یک پلاک متحرک یا در صورت خوش‌شانسی یک دستگاه فانکشنال بود.

سال‌ها بعد که خود به‌عنوان رزیدنت وارد بخش تخصصی شدم، هنوز این دید از بالا به پایین و سلسله‌ مراتب امنیتی را احساس می‌کردم. فراموش نمی‌کنم روزی را که از رزیدنت سال بالا (که هم‌اکنون عضو هیات‌علمی است) سؤالی در مورد نحوه و میزان فعال‌سازی الاستومریک چین پرسیدم و این جواب را شنیدم که: «بستگی داره!»
کاش آن روز کسی بود که عکسی از صورت من می‌گرفت وقتی در دلم می‌گفتم: «خوب، من هم میدونم بستگی داره! من همین بستگی‌اش رو دارم می‌پرسم، که توضیح بدی به چى بستگی داره!» گویی خست در آموزش دادن شامل حال آموزش به رزیدنت‌های سال پایین‌تر هم می‌شد.
در آن دوران شرایط من به‌گونه‌ای بود که مجبور بودم به‌اندازه ٢ یا ٣ نفر کتب مختلف را مطالعه کنم و سمینارهای داخل و بین‌بخشی آماده کنم. در این شرایط جواب بسیاری از سوالات را باید خود با مطالعه رفرنس‌های مختلف (بورد و خارج از بورد)، تمرین و تکرار متمادی در لابراتوار تخصصی و روی مدل ارتودنسی، ساخت دستگاه‌های متعدد و بیش از ریکوارمنت رسمی بخش و در نهایت تمرین علمی زیر نظر اساتید محترم داخل بخش تخصصی به دست بیاورم و طی این مسیر باعث شد به این نتیجه برسم که:
«ارتودنسی آن‌قدرها هم که به ما می‌گفتند سخت و دست‌نیافتنی نیست!»

از همان زمان تصمیم گرفتم که تا می‌توانم دانسته‌هایم را به اطرافیانم منتقل کنم: چه رزیدنت‌های سال پایین‌تر و چه همکاران جنرال که سؤالی دارند. اما در همان دوران و اندکی قبل از سال‌های دستیاری‌ام، موجی هم راه افتاده بود برای شکستن تابو ارتودنسی؛ همکارانی که اقدام به یادگیری خودجوش یا… کرده بودند نه‌تنها به‌وضوح انحصار ارتودنسی به متخصصین را شکستند، بلکه اقدام به آموزش ارتودنسی به دیگران نمودند!
شکستن این انحصار اتفاق بدی نبود، اتفاقی بود که باید زودتر رخ می‌داد و در بسیاری از کشورها زودتر هم رخ‌داده بود؛ اما در این‌ بین اتفاق نامیمونی هم رخ داد: این پیام به همکاران منتقل شد که «ارتودنسی خیلی راحت است، طرح درمان می‌گیری بعد مهم براکت چسبوندنه و بقیه‌اش راحته! مشکلی هم پیش اومد من هستم!»

این ساده‌انگاری به‌جایی رسید که برخلاف تمام رفرنس‌های علمی، طرح درمان‌ها با ارائه عکس و کست و گاه حتی بدون آنالیز سفالومتری ریخته می‌شد و اجرا می‌شد و مشکلات تلفنی و آنلاین طرح و حل (!؟) می‌شد!

البته باید در این‌ بین عملکرد متخصصین ارتودنسی را در دو مورد هم مؤثر دانست:
١- نحوه ارائه خدمات
بسیاری از ارتودنتیست‌های مشهور عملا در اغلب مراحل درمان خود دست به بیمار نمی‌زدند و این شائبه را ایجاد کرده بودند که: «وقتی فلانی اصلاً خودش دست به مریض تمی‌زنه و دستیارش همه کارها رو می‌کنه، مگه من دندان‌پزشک چی کم دارم از دستیار دیپلمه دکتر فلانی!؟»
این روش هنوز در بین ارتودنتیست‌ها وجود دارد و متاسفانه به طریقی نشانه‌ای از «رستیژ» شده است؛ در حدی که حتى برخى ارتودنتیست‌های تازه‌کار هم سعی می‌کنند همین روش را تکرار کنند!

٢-کیفیت پایین درصد بالایی از درمان‌های ارائه‌شده توسط ارتودنتیست‌های بنام
این اتفاق باعث شد سطح انتظار جامعه عادی و حتی علمی از نتیجه درمان ارتودنسی کاهش یابد و این طرز فکر ایجاد شود که: «اگه ارتودنسی اینه که من هم می‌تونم همین کار انجام بدم! براکت رو بذار، سیم رو بنداز، دندون‌ها صاف می‌شن خوب! کی اکلوژن می‌گیره؟ دندون‌ها هم خودشون بعدا جامیوفتن!»

این‌گونه شد که در برابر مکتب قدیمی «ارتودنسی سخته و کار هر کسی نیست» مکتب جدیدی قد علم کرد: «ارتودنسی که کاری نداره!»
برای اینکه تقابل این دو مکتب بیشتر روشن شود مثلی را نقل می‌کنم:
مسگری بود که شاگردی جدید استخدام کرده بود. شاگردی که بعد از چند روزی کار کردن ناپدید شد. استاد بعد از چند روز با نگرانی به منزل شاگرد رفت تا سراغی از او بگیرد و از سلامتش خبری کسب کند. وقتی درب را به صدا درآورد مادر شاگرد (سابق) درب را باز کرد و در جواب استاد گفت که پسرش نه‌تنها حالش خوب است بلکه کارگاه مسگری زده و به کار مشغول است!
استاد با تعجب پرسید که آیا واقعا این پسر با چند روز شاگردی توانسته مسگر شود؟
مادر جواب داد: «بله، کاری نداره که: مس رو می‌ذاری تو آتیش داغ می‌شه، بعد می‌کوبیش تخت میشه، بعد گوشه‌هاش رو خم می‌کنی می‌شه ظرف مسی!»
استاد بعد از شنیدن این سخن گفت: «من نمی‌دانستم مسگری این‌قدر سهل و ساده است که این پسر تو چند روز هم خودش یاد گرفته و هم به مادرش یاد داده!»

داستان بالا به زیبایی وضع کنونی ارتودنسی در بخشی از جامعه را نشان می‌دهد. همکاران عزیز متخصص آن‌قدر در انحصار زیاده‌روی کردند و «زورکی» بر همکاران «فشار» آوردند که به قول «رضا مارمولک»: «از اونورش زد بیرون!»

امروز درمان ارتودنسی در کشور شرایط خاصی را می‌گذارند. ادامه انحصارطلبی نه‌تنها اوضاع را بهتر نکرده، بلکه وضعیت بدتر شده است. هرچه بیشتر همکاران منع شده‌اند و مدرسین غیر آکادمیک ارتودنسی تحت فشار و حتی پیگردهای قانونی بی‌سرانجام و بی‌معنی قرارگرفته‌اند، طبق قاعده «الانسان حریص ٌ علی ما مُنِع»
آتش اشتیاق بیشتر شده است. هرچه انحصارطلبان تلاش کرده‌اند محفل‌های آموزشی داخل کشور را تحت فشار قراردهند، محفل‌ها به کشور‌های اطراف کوچ کرده‌اند و نه‌تنها آموزش متوقف نشده، بلکه با خروج ارز از کشور و افزایش هزینه‌های تمام شده برای علاقه‌مندان همراه شده اشت!

اما آنچه در این میان فدا شده یادگیری صحیح و اصولی و مبتنی بر علم و تمرین علمی است. «تجربه» ملاک خوبی برای یادگیری نیست! تجربه برای بسیاری از ما نامی است که روی اشتباهات می‌گذاریم. بسیاری از ما به تجربه خود می‌بالیم ولی درواقع سال‌ها است که همان اشتباهات قدیمی را تکرار می‌کنیم!
یادگیری هر تکنیکی در محیط‌های علمی (از جمله دانشگاه) نه از طریق آزمون‌ و خطا، که از طریق آموزش کنترل‌ شده و زیر نظر اساتید مختلف انجام می‌شود. علم تئوری مطالعه و بارها تکرار می‌شود و بعد از تمرین روی مدل بی‌جان، دستیار اجازه می‌یابد زیر نظر استاد اقدام به درمان بیماران کند؛ اما در آموزش «ارتودنسی تجربی» مانند هر «درمان تجربی» دیگری به درمانگر القاء می‌شود که می‌تواند شروع کند و بعد در طی دوره درمان کم‌کم یاد بگیرد و درمان را به پایان برساند!
با مراجعه به سایت‌های وابسته به این جریانات می‌توانید نمونه‌هایی را ببینید که مثلاً بعد از گذر ٣ سال هنوز فضای اکسترکشن بسته نشده است و هنوز یادگیری ادامه دارد!

فراموش نکنیم که این متد از نظر «اخلاق پزشکی» هم مشکلاتی دارد! توجه کنید که وقتی فردی جهت درمان به دانشگاه مراجعه می‌کند، خود می‌داند که تحت آموزش درمان خواهد شد، اما آیا بیماری که در مطب به دکتر اعتماد می‌کند هم می‌داند که ابزار آموزشی برای دکترش خواهد بود؟
با گسترش کاربرد محیط‌های مجازی این طرح درمان گرفتن‌ها به شرایط خاصی رسیده است: کیس‌ها مطرح می‌شوند و درخواست طرح درمان و اظهارنظر می‌شود. اما مگر می‌توان به کسی هشدار داد؟ بارها شده که سعی کرده‌ام به پیچیدگی خاص یک کیس اشاره‌ کنم یا درخواست توجه بیشتر به تشخیص و آنالیز داده‌ها نمایم ولی به‌سرعت با مقاومت روبرو شده‌ام! در بسیاری از موارد وقتی سعی کنید هشداری به این عزیزان بدهید، به این شکل تفسیر به سوء می‌شود که:
«این هم می‌خواد بگه کار تونیست» یا «ارتودنتیست‌ها که یاد نمیدن!»

به نظر می‌رسد بهتر است هرچه زودتر کاری که قبلاً باید انجام می‌شد را عملی کرد یعنی ایجاد محیط‌هایی با بازسازی شرایط آکادمیک برای:
– آموزش کلیات ارتودنسی همراه با تقویت روحیه مطالعه در مشتاقان آموزش ارتودنسی
– تأکید ویژه بر کیس‌سلکشن دقیق و درست به شکلی که مشکلات درست تشخیص داده شوند و تریاژ درست انجام شود
– ایجاد امکان تمرین علمی روی مدل‌های لابراتواری
– نظارت دقیق در مورد درمان‌های در حال انجام توسط افراد خبره به شکل مستمر تا روندهای نادرست زودتر کنترل و اصلاح شوند
– تبادل‌نظر مرتب بین مشتاقان در محیطی علمی (ولو مجازی) زیر نظر افراد خبره
-…

به‌این‌ ترتیب جامعه دندان‌پزشکی از آفت «ساده‌انگاری» در ارتودنسی نجات پیدا خواهد کرد و دندان‌پزشکان علاقه‌مند ارتودنسی خواهند توانست کیس‌های مناسب را انتخاب کرده و با درمانشان در مطب خود هم به بیمار خدمت کنند و هم به پرستیژ و اقتصاد مطب. در این‌ بین متخصصین ارتودنسی هم نه‌تنها صدمه‌ای نمی‌بینند بلکه با افزایش آگاهی جمعی نسبت به ارتودنسی و افراد نیازمند ارتودنسی، از افزایش ارجاع‌ها هم بهره خواهند برد!
به این شکل امید است که هرکسی درمانی را که واقعاً می‌تواند انجام دهد، به بهترین شکل انجام دهد: کیس‌های ساده‌تر توسط همکاران علاقه‌مند جنرال و کیس‌های پیچیده‌تر توسط متخصصین ارتودنسی.

اما آنچه در این میان توجه بسیار را می‌طلبد آموزش توان تشخیص میزان پیچیدگی کیس‌ها و در کنار آن آموزش چگونگی درمان کیس‌های راحت‌تر به بهترین شکل ممکن است. تنظیم فضا برای درمان‌های زیبایی در قدام، انجام درمان‌های محدود، درمان کرودینگ‌های فاقد پیچیدگی و… هیچ‌کدام آن قدر پییچیده نیستند که نتوان آن را آموزش داد. می‌توان با طراحی و اجرای کورس‌های مناسب و با زمان کافی آموزشی را که در دانشکده‌ها به خاطر کمبود وقت ممکن نبوده، در محیط‌های شبیه دانشگاه و با در نظر گرفتن مطالب پایه‌ای عملی کرد.
امید هست هرچه زودتر توجه نهادهای علمی و برنامه‌ریزی کشور به این مهم جلب شده و موانع قانونی و گاه فراقانونی موجود در این راه به شکل صحیح اصلاح و بازتعریف شوند!

منبع:دندانه

 

در این مقطع زمانی که تابوهایی چون انتقاد به گروه پزشکی (در بعضی مواقع با فحاشی) شکسته شده است، اثرات منفی شعارزدگی بیش از هر زمان دیگری خود را نمایان میکند. شاید دیگر در جامعه پزشکی کسی نتواند و نخواهد یکی از معیار های اصلی انتخاب خود و این میزان زحمت در هریک از رشته های پزشکی یعنی “کسب درآمد مکفی و بدست آوردن آسایش مالی” را پنهان کند. دیگر حتی خود ما جامعه پزشکی هم از شعارهایی چون “کار جهت خدمت به مردم” یا “کار جهت کسب رضایت خدا” خسته شده ایم و دیگر پنهان نمیکنیم که بحث کسب درآمد برای همه ما بحثی مهم است. چرا این شعارها باید در صنف ما پررنگتر باشد؟ مگر بقیه افراد و بقیه صنوف کار را جهت ضرر رساندن به مردم انجام میدهند؟ مگر مابقی مشاغل صبح در محل کار خود جهت دوری از خدا و ناراضی کردن خدا حاضر میشوند؟ پس با خودمان روراست میشویم تا دلایل و آسیب شناسی موج انتقادات به جامعه پزشکی و متقابلا دلیل رنجیدن ما از انتقادات مردم را بررسی کنیم. بررسی از روی وجدان و بررسی از روی عدالت…

در شروع این بررسی از خودمان میپرسم آیا کیفیت درمان در کشورمان پایین آمده است؟

شاید در مجموع و برآیند روز به روز استانداردهای درمان در ایران بالاتر و نزدیکتر به استانداردهای کشورهای پیشرفته میشود اما در بخشی از گروه پزشکی خدمات پزشکی و اخلاق پزشکی (که البته مبحث مهم و مورد توجهی در قشر ماست) به سرعت در حال سقوط است. این بخش دقیقا همان بخشی است که عامه مردم به عنوان دریافت کننده خدمات از آن شاکی هستند…
جامعه پزشکی و متولیان آن بپذیرند که سیستم درمان و سیستم آموزش در ایران به روز شده نیست. از این بابت که با بالا رفتن سطح سلامت جامعه و متعاقبا متوسط عمر افراد از یکسو و از سویی دیگر افزایش سطح اطلاعات جامعه نسبت به خدمات پزشک و بهداشتی، سطح توقع مردم از سطح خدمات پزشکی دریافتی را بالا برده است. از این رو طبیعی است که بیماران درمان با کیفیت پایین چه در خدمات سرپایی و چه در خدمات بیمارستانی و هتلینگ را دیگر نمیپذیرند. بنابراین درمان بیمار با دید پدرسالارانه و نگاه از بالا به پایین امکانپذیر نیست. بیمار میبایست جهت انتخاب درمان و گزینه های پیش رو حتما توجیه شود. و این آن موضوعی است که هنوز سیستم درمانی کشور لزوم آن را نپذیرفته است.

اشتباهات سیاستگزاری در بخش آموزش پزشکی در ۳ دهه گذشته:
آنچه که تحصیل در رشته‌های گروه پزشکی را از مابقی رشته ها متمایز میکند مدت زمان طولانی تحصیل است. در رشته‌هایی که مقطع به مقطع جلو میروند در صورتی که دانشجو نیاز به استراحت داشته باشد بین مقطع فعلی و شروع مقطع بعدی (البته اگر اصلا تمایلی به ادامه تحصیل در مقطع بعد را داشته باشد) میتواند فاصله زمانی حداقل یکساله ایجاد کند اما در گروه پزشکی این امکان وجود ندارد و دانشجو حداقل تا مقطع اول خود یعنی دکترای حرفه ای میبایست ماراتن تحصیلی را بدون وقفه تا انتها طی کند. شاید این موضوع مهمترین عاملی باشد که تحصیل کنندگان در گروه پزشکی را از مابقی رشته ها متمایز میکند: “توانایی شرکت در ماراتن تحصیلی به طور پیوسته بین شش و نیم تا هفت و نیم سال”!
آنچه که از سال ۱۳۴۹ تا کنون به عنوان معیار سنجش صلاحیت برای شرکت در این ماراتن پذیرفته شده است آزمون “کنکور سراسری” میباشد. اما آیا در سه دهه گذشته همه متقاضیان شرکت در این ماراتن تحصیلی از سد کنکور با شرایط یکسان گذشته و ارزیابی شده اند؟
جواب قطعا منفی است. تعیین ترازهای متفاوت برای شرکت کننده هایی با توانایی های متفاوت تحت عنوان انواع سهمیه ها اولین سنگ بنای ورود دانشجویان با توانایی پایینتر و ناآماده جهت شرکت در ماراتن تحصیلی پزشکی بوده است. در بررسی افرادی که این سهمیه ها برایشان در نظر گرفته شده بود لزوم دادن امکاناتی به عنوان قدرشناسی و تشکر از زحماتی که در بخشهای دیگر جامعه کشیده بودند، قطعی مینمود ولی سهمیه دانشگاه علوم پزشکی به دلیل حساسیت بخش درمان شاید جایزه و تشویق مناسبی نبود که البته از دیدی دیگر حتی ظلمی نیز به ایشان محسوب میشد.

اشتباه بعدی در سیاستگزار‌ی‌های وزارت بهداشت به نمایندگی از خط مشی کلی دولت بخصوص در دو دوره دولتهای نهم و دهم، افزایش دانشکده های پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی بدون کار کارشناسی و فراهم سازی بستر لازم یعنی محیط فیزیکی، امکانات آموزشی و هیئت علمی خبره و کاردان بود. سیاستی که بعضا در دولت دهم حتی به درخواست نمایندگان مجلسی که برای حوزه انتخابی خود درخواست تاسیس دانشکده میکردند، عملی میشد.
تلاقی دو عامل فوق یعنی حضور پزشکان با توانایی کم در بخش هیئت های علمی دانشکده های علوم پزشکی عاملی برای تشدید افت سطح کیفیت آموزشی شد که به این چرخه معیوب سرعت بیشتری بخشید.
و در نهایت عامل مهم دیگر در افت کیفیت درمان، هجوم متقاضیان تحصیل در رشته های پزشکی به کشورهایی از لحاظ آموزشی بی کیفیت که در راس آن فیلیپین و اوکراین قرار داشتند، میباشد. این فوج که در بازگشت به کشور در دو دوره دولتهای نهم و دهم با کمترین فیلتر صلاحیت سنجی مواجه شدند. دانش آموختگان کم استعدادی که نه تنها در دانشگاههای بی کیفیت و در مدت زمان بسیار کمتر از سطح استاندارد تحصیل کرده بودند بلکه حتی برای یادگیری همان دانش کم کیفیت نیز تسلط کافی به زبان کشور مقصد را نداشتند.

کمرنگ شدن عامل اخلاق:
در کنار عوامل فوق کمرنگ شدن اخلاقیات که بیشتر از عوارض شعارزدگی بود در کنار اتفاقات اقتصادی بدی که در ده سال گذشته در کشور رخ داد یعنی پولدار شدنهای یک شبه، پول ساختن به هر قیمت، بی ارزش شدن پول رسمی ایران و کاهش قدرت خرید، صدمه زیادی به بدنه درمانی کشور به مانند مابقی نهادهای خدماتی و تولیدی کشور وارد کرد. اگر بگوییم جامعه پزشکی مبرا از این آسیبهاست یا اینکه میبایست مبرا از این آسیبها باشد باز هم پا در مسیر شعار و شعارزدگی نهاده ایم. تاکید میکنم که پزشک هم یک انسان است و مثل مابقی انسانها حقوق و انتظاراتی دارد. البته در شرایطی که همگی نیاز به پولدار شدن سریع را در خود احساس میکردند به اطمینان میتوان گفت که پزشکان آخرین گروهی بودند که در این ورطه افتادند.

از طرفی باید بپذیریم که تعاریف اخلاق پزشکی در جامعه ایران به روز شده نیست. دیگر نمیتوان نگرفتن ویزیت از بیماران و خدمات رایگان به او و حتی گذاشتن پول دارو در جیب بیمار نیازمند را به حساب اخلاق مداری پزشک نوشت. در دنیای امروز با مختصات فعلی آن، پزشک با اخلاق، پزشکی است که در ازای دریافت تعرفه متعارف، خدمات درمانی مناسبی را به بیمارش بدهد. سوال من از شما این است: مگر یک خانم ایرانی در مراجعه به آرایشگاه زنانه در ازای خدمات گرانقیمت دریافتی درخواست رایگان شدن خدمات یا نگرفتن تعرفه آن را میکند؟ آیا جواب نه شنیدن دربرابر خواسته های غیرمعقول مالی را به نشانه بی اخلاقی و دور شدن از انسانیت وی حساب میکند؟ پس بپذیریم تعریف ما از پزشک با اخلاق باید به سمت انتظار دریافت خدمات حداکثری در ازای تعرفه معقول، تغییر کند.
آنچه مسلم است تقید به اخلاق مداری با شعار و یا قوه قهریه امکانپذیر نیست. این امر حتی دیگر با الگو و اسطوره سازی هم شدنی نمیباشد آنهم در زمانی که مدیران و مسئولین، خود مدتهاست که از ورطه اخلاق خارج شده اند… پس باید چاره ای دیگر اندیشید.

پس چه باید کرد؟
شکی نیست که بخشی از انتقاد به جامعه پزشکی از چهارچوب اصول و ادب و قواعد نقد خارج شده است اما انتقادها در بخش منطقی آن تا حدی حقیقی است و باید به آن توجه کرد. بنابراین بپذیریم که کاستیهایی هست، بپذیریم که نیاز به اصلاح میباشد، و بپذیریم هیچکس و هیچ صنف و جامعه ای نمیتواند خود را انقدر مقدس بداند که نقد به آن گذر از خط قرمز محسوب شود. از طرفی اصلاح در بخش درمان و برطرف کردن نواقص آن به هیچ عنوان منفک از اصلاحات کلان در تصمیم گیریهای وزارت بهداشت، اصلاحات اساسی در بخش اقتصاد کشور، و تصحیح رفتار مسئولین به عنوان الگوی جامعه نمیباشد و استفاده از قوه قهریه در این راه نه تنها مرهمی بر این زخم نمیباشد بلکه استخوانی است که لای این زخم گذاشته میشود و به زعم همه همکاران جامعه پزشکی صرفا جنبه تبلیغات پوپولیستی داشته و راهی برای منحرف کردن افکار عمومی از منشا اصلی این مشکلات میباشد.

منبع:دندانه

 

نتایج تحقیقات نیازسنجی مناطق به دندان‌پزشک پایان امسال اعلام می‌شود
مینا دارابی/ روزنامه سپید

درحالی‌که دندان‌پزشکان نسبت به وجود مازاد نیروی انسانی در این حوزه ابراز نگرانی می‌کنند، قائم‌مقام معاون آموزشی وزارت بهداشت نه‌تنها این نگرانی را منتفی می‌داند بلکه براین باور است که حتی اگر تعداد دانشکده‌های دندان‌پزشکی زیاد باشد اما بازهم دلیلی بر تربیت مازاد بر ظرفیت واقعی نیست.

مشکلات آموزشی دندان‌پزشکان کم نیست. نگرانی از مازاد پذیرش دانشجو و نیروی انسانی، کاهش سطح کیفی آموزش و به دنبال آن کاهش کیفیت آموزش، تاسیس تعداد زیادی دانشکده و طرح تعهد طولانی اعضای هیئت‌علمی جوان ازجمله موضوعاتی است که دندان‌پزشکان آنها را مطرح کرده و برای حل آن به دنبال راهکار هستند.

پذیرش بیش‌از حد و آموزش بی‌کیفیت دندان‌پزشکی
رئیس هیئت‌مدیره انجمن پریودنتولوژی می‌گوید: «تعداد زیاد دانشکده‌های دندان‌پزشکی به‌نوعی سطح آموزش در این حوزه را با مشکلاتی روبه‌رو کرده است.»

دکتر بهزاد هوشمند، براین باور است که شیوه آموزش دندان‌پزشکی با پزشکی فرق دارد. هوشمند خطرات ناشی از کاهش سطح کیفی آموزش را جدی می‌داند و می‌گوید: «زمانی که پرونده‌های شکایت علیه دندان‌پزشکان را در نظام پزشکی می‌بینیم، به کاهش سطح سواد آنها پی می‌بریم. این موضوع نشان‌دهنده کاهش کیفیت آموزش است که درنتیجه تعداد بی‌رویه دانشکده‌های دندان‌پزشکی رخ‌داده است.»

او این مرز معضل آموزشی را تا دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسری و تهران هم پیش برده و عنوان می‌کند: «نگاه مسئولان وزارت بهداشت به آموزش دندان‌پزشکی هیچ تفاوتی با آموزش پزشکی قائل نمی‌شود درحالی‌که آموزش دندان‌پزشکی تا حد زیادی مهارت محور است. همچنین دانشکده‌های تازه تاسیس‌شده براساس نتایج تحقیقات علمی صورت نمی‌گیرد.»

نگران مازاد نیرو نیستیم
این در حالی است که قائم‌مقام معاون آموزشی وزارت بهداشت تاکید می‌کند که اگر «وزارت بهداشت به این جمع‌بندی برسد که در آینده با مازاد نیرو مواجه می‌شوند قطعا از تعداد پذیرش دانشجو خواهد کاست.»

دکتر حمید اکبری می‌گوید: «یکی از انتقاداتی که به ما وارد می‌شود این است که تعداد دانشکده‌های دندان‌پزشکی زیاد شده است. اما این استدلال عامیانه‌ای است. با احتساب واحدهای بین‌الملل ما حدود ۵۰ دانشکده دندان‌پزشکی داریم. اما باید توجه کرد که تعداد پذیرش دانشجو ارتباطی به تعداد دانشکده ندارد. یعنی هر دانشکده می‌تواند تعداد متفاوتی دانشجو بپذیرد و این تعداد بر اساس نیاز هر منطقه تعیین می‌شود.»

به گفته او «کارگروه مطالعاتی نیروی انسانی که در معاونت آموزشی تشکیل‌شده فعلا در حال نیازسنجی مناطق مختلف است اما قول داده که تا پایان سال نتایج نهایی تحقیقات خود را اعلام کند. بناست بعد از نتیجه‌گیری ظرفیت مجاز پذیرش دانشجو براساس نیاز هر منطقه اعلام شود.»

دکتر اکبری تصریح می‌کند: «در این تحقیقات تعداد دندان‌پزشک موردنیاز به ازای هر هزار نفر و با توجه به رشد جمعیت و تعداد فارغ‌التحصیلان سنجیده می‌شود. نتایج اولیه نشان داده با این میزان پذیرش چندان نباید نگران افزایش بیکاری درمیان فارغ‌التحصیلان دندان‌پزشکی باشیم. ما یا باید پذیرش را کم کنیم و یا باید روی همین عدد بمانیم.»

موضوع دیگری که شاید دانشکده‌ها در آینده‌ای نزدیک با آن مواجه شوند، خالی ماندن از دانشجو است. اکبری این امکان را که با کاهش ظرفیت پذیرش دانشجو، دانشکده‌ها خالی بمانند و تعطیل شوند،‌ مردود می‌داند و می‌گوید: «با توجه به اینکه دانشکده‌ها مسئولیت‌های متفاوتی نظیر تربیت دانشجو در مقاطع مختلف پژوهش‌ در این حوزه را به عهده‌دارند از دانشکده‌ها در موارد متفاوتی استفاده می‌کنیم.»

اکبری اما در توضیح نگاه وزارت بهداشت به پذیرش دانشجو توضیح می‌دهد: «ما تمام کشور را می‌بینیم. وقتی با کمبود فارغ‌التحصیلان برخی رشته‌ها در مناطق محروم روبه‌رو هستیم، نمی‌توانیم دستور توقف میزان پذیرش را صادر کنیم و پذیرش دانشجوی بومی هم به همین دلیل اتفاق افتاده است.»

طرح تعهد طولانی‌مدت برای نیروهای فارغ‌التحصیل که به‌عنوان عضو هیئت‌علمی در دانشکده‌های دندان‌پزشکی مشغول به کار هستند، یکی دیگر از مشکلاتی بود که اعضای هیئت‌علمی جوان دندان‌پزشکی با آن مواجه بودند. اعتراض عمده آنها به این بود که مدت‌زمان طرح تعهد بسیار بیشتر از پزشکان عمومی و با محدودیت‌های بیشتری مواجه بود اما با امضا و موافقت وزیر بهداشت کمی تغییر کرد. این تغییرات در حالی رخ داد که عده‌ای از کاهش امضای هیئت‌علمی در دانشکده‌های دندان‌پزشکی نگران بودند، نگرانی که از سوی قائم‌مقام معاون آموزشی وزارت بهداشت رد شد.

دکتر حمید اکبری در پاسخ به این سوال که بعد از اجرایی شدن کاهش تعهدات اعضای هیئت‌علمی با کمبود اعضای هیئت‌علمی مواجه نخواهید شد، این‌گونه پاسخ می‌دهد: «وضعیت فعلی چندان نگران‌کننده نیست و با مشکلات جدی مواجه نمی‌شویم.»

او در پاسخ به این سوال که تعدادی از اعضای هیئت‌علمی متعهد دندان‌پزشکی در مورد حکم تمام جغرافیایی بودن معترض هستند و استدلالشان این است که چون دندان‌پزشکان کشیک شبانه ندارند، سقف ساعت کاری نیروی تمام‌وقت جغرافیایی هیچ‌گاه پر نمی‌شود، نیز می‌گوید: «بنا شد بعد از مدتی به اعضای هیئت‌علمی متعهد دندان‌پزشکی اجازه کار در مراکز درمانی در بخش‌های غیر از دانشگاه داده شود. براساس میزان برخورداری و محرومیت منطقه به دانشگاه‌ها این امکان داده شد که به نیروهای متعهد خود اجازه دهند که بعد از ۲ یا ۳ سال در ساعاتی که به حضورشان نیازی نیست، در مراکز درمانی دیگری کار کنند.»

منبع:دندانه

 

گفتگو با دکتر محمدجعفر اقبال، رئیس دانشکده دندان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درباره نقاط ضعف اجرای طرح تدوین کتب مرجع ملی

دکتر محمدجعفر اقبال، رئیس دانشکده دندان‌پزشکی شهید بهشتی و عضو شورای سلامت دهان است. بنابراین، او را شخص مناسبی برای پرسیدن سؤالات و انتقادات رایج پیرامون طرح تدوین کتب مرجع ملی یافتیم و در این زمینه با او گفتگویی داشتیم که در ادامه می‌خوانید.

– آقای دکتر اقبال! حال که منبع قرار گرفتن کتب مرجع ملی برای آزمون دستیاری قطعی شده است، چگونه می‌توان نواقص اجرایی و محتوایی موجود در آن‌ها را برطرف کرد و این کتب را ارتقاء داد؟
در پاسخ به این سؤال، لازم می‌دانم چند نکته را برای روشن شدن ابعاد این موضوع توضیح بدهم. مرجع و مسئول تعیین کتاب‌های منبع آزمون‌های دستیاری و دانشنامه، کمیته‌های قانونی و علمی هستند که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی آن‌ها را در آیین‌نامه‌ها و مقررات خود معین کرده است و دبیرخانه و دبیر شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی، اعلام کننده و مجری مصوبات این کمیته‌ها هستند. معمولاً شورا که شامل روسای دانشکده‌های دندان‌پزشکی، چند نماینده وزیر و تعدادی از دندان‌پزشکان متخصص است و همچنین کمیته‌های راه بردی هر رشته و هیات‌های ممتحنه بورد در این موارد بحث و تصمیم‌گیری می‌کنند و این روال معمول است که تاکنون در آن تغییری ایجاد نشده است.

مطلب قابل ذکر دیگر این است که تغییر منابع آزمون اتفاق جدیدی نیست و بسته به کتاب‌ها و مجلات جدیدی که منتشر می‌شوند یا حتی به دنبال تغییر ترکیب هیات‌ها و شوراها، هر چند سال یک بار در تمام رشته‌ها تاکنون اتفاق افتاده و حتماً خواهد افتاد، چرا که هیچ کتاب و منبعی نمی‌تواند به صورت دائم مورد استناد قرار گیرد.
در مورد مشکلات اجرایی هم باید گفت هر تغییر، عوارض و مشکلات و از طرف دیگر منافع و مصالحی دارد. به هر حال این تصمیم را اساتید و بیشتر مدرسین و ممتحنین دانشکده‌ها گرفته‌اند و قطعاً به مزایا و معایب و مشکلاتش هم فکر کرده‌اند. بالطبع طرح و حل بیشتر مشکلات در یک فضای آرام و عقلانی شدنی است و امیدوارم در این مورد هم درست و خوب اقدام و عمل شود.
در مورد انتقاداتی که به تعجیل در منبع قرار دادن کتب مرجع ملی وارد می‌شود هم باید بگویم از قبل معمول بوده است که کتاب‌هایی که به‌عنوان منبع آزمون معین می‌شدند در دانشگاه‌ها تدریس شوند و به فاصله بیش از ۱ سال از کتاب چاپ جدید، از آن سؤال طرح می‌شده، بنابراین در مورد اخیر هم از روش قبل که سال‌ها اجرا شده تخطی نشده است.

– یکی از نگرانی‌هایی که در مورد کتب مرجع ملی وجود دارد، به تعویق افتادن بازبینی آن‌ها یا متوقف شدن این طرح با تغییر مدیران و تفویض اختیارات است. به نظر شما آیا اساساً چنین دغدغه‌ای در این مورد مطرح است و در این صورت برای حل آن چه راهکاری باید در نظر گرفت؟
من از شما می‌پرسم که چرا این سؤال را در مورد منابع قبلی نپرسیدید؟ آیا در سال‌های قبل چنین سؤالات و شکیاتی در مورد کتب منبع مطرح شده است یا در مورد بازبینی سایر منابع اطمینان مطلق وجود دارد؟
ضمن اینکه می‌پذیرم تلاطم و تغییر در سطوح مدیریت ما از بسیاری از کشورها بیشتر است، توجه همکاران دندان‌پزشک را به این نکته جلب می‌کنم که این نقطه ضعف نباید دلیل سکون و عدم توجه به توانایی‌ها و تلاش‌های محققین و مؤلفین ایرانی باشد. به‌تازگی مقاله‌ای از دکتر کاکویی که در دانشکده کرمان مشغول تحصیل در مقطع پی‌اچ‌دی هستند دیدم که میزان استفاده از مقالات محققین ایرانی در کتاب‌های مرجع را بررسی و رشد بسیار خوبی را گزارش کرده بودند. طبیعی است که در چنین شرایطی اساتید و گروه‌های آموزشی ما بیشتر مقاله و کتاب بنویسند و این هم طبیعی است که همه دانشگاهیان و مدیران و مسئولان از این کار حمایت و پشتیبانی کنند.
من معتقد به تشویق و پشتیبانی معقول و به دور از افراط همه کارهای خوب هستم و تحقیر و رد کار خوب، ولو این که دارای عیب باشد را منطقی تلقی نمی‌کنم. البته تأسفم را از این موضوع اعلام می‌کنم که در مواردی به علت سطحی‌نگری و غلبه احساسات، فضای غالب بر جامعه به سمت واکنش‌های غیرطبیعی می‌رود و آن وقت است که افراد در یک تناقض و بن‌بست گیر می‌کنند و نمی‌‌دانند باید چه کنند. برای بیان بهتر منظورم، مثالی واقعی را بیان می‌کنم.

من به‌واسطه سمت اداری و همچنین دوستی دیرینه و پایدار با دکتر عسگری، محل رجوع و شنونده مطالبی هستم که به نحوی با ایشان و کارهایشان مربوط است. هفته گذشته در یک روز، پذیرای دو گروه بودم. گروه اول به من مراجعه کردند و گفتند: شنیده‌ایم که دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی، ظرفیت پذیرش دستیاری را کاهش داده و این کار بسیار غلطی است که حق داوطلبین تخصص را پایمال می‌کند. من در پاسخ گفتم تا آنجا که مطلع هستم روال تعیین ظرفیت و پذیرش تعداد دانشجویان دوره تخصصی تغییری نکرده و بر اساس نظر گروه‌های آموزشی و دانشکده‌ها تعیین می‌شود و دبیرخانه در این موضوع مداخله‌ای نداشته و ندارد.
گروه دوم چند نفر از همکاران جوان متخصص بودند که می‌گفتند: لازم است ظرفیت پذیرش در رشته‌های مختلف تخصصی دندان‌پزشکی کم شود. استدلال این گروه هم این بود که اولاً بعضی از دانشکده‌هایی که اکنون رزیدنت می‌گیرند، معلم کافی و مناسب ندارند و ثانیاً این تعداد متخصص موردنیاز کشور نیست و حتی برای آنان کار وجود ندارد.
بنابراین ملاحظه می‌کنید که در مورد یک موضوع دو نگاه متفاوت و حتی متضاد وجود دارد و هر دو دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی را هدف قرار می‌دهند.
به نظر من در بسیاری از موارد، گرفتاری در اولی و ارجح ندانستن خیر و نفع عمومی بر منافع شخصی است، لذا نمی‌توان به خاطر وجود تعدادی از افراد مخالف، کار کردن را کنار گذاشت. البته مخالفت معقول قطعاً نه‌تنها بد نیست بلکه بسیار پسندیده است و صدالبته که باید گوش شنوا و فکر بازهم برای دریافت و فهم مشکلات در همه مسئولین وجود داشته باشد، اما نمی‌توان به‌صرف مخالفت یک یا چند نفر ذی‌نفع، کارها را متوقف کرد و چرخه تصمیمات را به دست آنان داد. این درست مثل این است که از دانشجویان و محصلین بخواهند که منابع را آن‌ها تعیین کنند یا از مؤسسات خصوصی ذی‌نفع کسب اجازه گردد. وجود مخالف یا موافق دلیل نادرست یا درست بودن کار نیست و در همه امور، علی‌الخصوص امور علمی که نفع عموم مردم و جامعه در آن مطرح است، باید مصالح عموم در محور تصمیم‌گیری باشد و از روش صحیح علمی و رایج در دنیا پیروی گردد.
بنابراین به خاطر وجود احتمال بازبینی نشدن یک کتاب نمی‌توان نویسنده یا ناشر را سرزنش و محکوم و از او سؤال طلبکارانه کرد. مگر مطبوعات در مورد هر کتاب یا هر مرجع علمی دانشگاهی این‌چنین پرسش می‌کنند و مگر این تضمین تاکنون در مورد سایر منابع علمی وجود داشته است که شما در این مورد این‌قدر نگران شده‌اید؟ من نگرانی شما و سایرین را موجه نمی‌دانم. البته امیدوارم از این سخن من مخالفت یا نقد برداشت نشود. چرا که نقد علمی هر نوشته و کتاب آداب و روشی دارد که به‌صورت معمول در کشور ما و در دنیا انجام می‌شود.
بد نیست نکته‌ای را در پایان عرض کنم و آن این است که من به‌عنوان معلم تعصب خاص به شخص یا کتاب خاصی ندارم، اما معتقدم نباید در حق اساتید و کسانی که صاحب صلاحیت علمی و اداری می‌باشند و مسئول تصمیم سازی و تصمیم‌گیری هستند جفا کرد. چرا که این فقط جفا به آنان نیست بلکه جفا به جامعه و حتی جفا به خود است.

– چرا بخش خصوصی در طرح کتب مرجع ملی اصلاً به بازی گرفته نشد؟
من در مورد این سؤال شخص مناسب و صاحب صلاحیتی برای پاسخ‌گویی نیستم و باید کسانی که این تصمیم را گرفته‌اند به آن پاسخ بدهند، اما به نظر من این موضوع مهمی نیست و هر موسسه‌ای برای انجام کارهایش روش‌ها وسیاست‌هایی دارد که مطابق آن عمل می‌کند. حقیقتاً و به‌صراحت عرض می‌کنم که این موضوع به من ارتباطی ندارد و من در جایگاهی نیستم که تصمیم گیران در این مورد را مواخذه کنم.

منبع:دندانه

 

معاون آموزشی وزارت بهداشت با تاکید بر اینکه دانشجویان رشته‌های پزشکی که برای ادامه تحصیل به دانشگاه‌های خارج از کشور می‌روند، باید در انتخاب دانشگاه خود دقت داشته‌ باشند، گفت: «براساس تصمیماتی که در وزارت بهداشت گرفته شد، تنها مدارک دانشگاه‌های علوم پزشکی که در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی جزو ۵۰۰دانشگاه برتر باشند،در این وزارتخانه تایید می‌شود.»

به گزارش ایسنا، باقر لاریجانی در نشست مطبوعاتی که به مناسبت هفته دولت در وزارت بهداشت برگزار شد، گزارشی از دستاوردها و عملکرد معاونت آموزشی این وزارتخانه ارائه داد و افزود: «یکی از مهم‌ترین فعالیت‌هایی که برای گسترش فعالیت‌های بین‌المللی دانشگاه‌ها در وزارت بهداشت برگزار شد، راه‌اندازی سایت education iran است. به طوری که ۶۰۰ برنامه آموزشی و ۱۰۰۰صفحه پیج در این سایت قرار داده شده است، ۴۰۰برنامه آن مربوط به دانشگاه‌های علوم پزشکی است. تاکنون نیز ۱۶۰هزار بار از سوی دانشجویان خارجی بازدید شده است. در واقع یکی از اهداف راه‌اندازی این سایت، شناساندن توانایی‌های آموزشی دانشگاه‌های پزشکی داخل کشور است.»

وی در ادامه با تاکید بر اینکه بیش‌از ۱۰۶۰دانشجوی خارجی مشغول تحصیل هستند، تصریح کرد: «امیدوارم با تمهیداتی که وزارت بهداشت در زمینه ایجاد برنامه مشترک با برخی دانشگاه‌های خارجی به کار گرفته و همچنین فعالیت‌های مفیدی که در داخل دانشگاه‌های کشور وجود دارد تعداد جذب دانشجویان خارجی در داخل کشور افزایش یابد. اگرچه این امر مستلزم گسترش ارتباطات بین‌المللی دانشگاه‌ها و افزایش تعداد مقالات پژوهشی و علمی در عرصه‌های بین‌المللی است.»

معاون آموزشی وزارت بهداشت با بیان اینکه درحال حاضر تمامی آزمون‌های وزارت بهداشت به‌صورت بین‌المللی برگزار می‌شود، گفت: «تقریبا تمام امتحانات گروه پزشکی در داخل کشور به‌صورت بین‌المللی برگزار می‌شود و براساس توافقات کلی که ایجاد شده، دیگر نیاز نیست دانشجو برای کسب یک مدرک بین‌المللی در گروه پزشکی به خارج از کشور مسافرت کند.»
لاریجانی اضافه کرد: «معاونت آموزش وزارت بهداشت تلاش دارد آزمون‌های تخصصی و برد این وزارتخانه بتواند به‌صورت بین‌المللی برگزار شود و درحال حاضر نیز توافقات کلی در این زمینه انجام شده است که امیدواریم به‌زودی نتیجه‌بخش شود.»
وی با تاکید بر اینکه تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی که جزو ۵۰۰ دانشگاه برتر دنیا باشند، مدارک آنها در کشور قابل قبول است، افزود: «دانشجویانی که در دانشگاه‌های خارج از کشور تحصیل کنند باید دقت داشته باشند که دانشگاه محل تحصیل آنها جزو ۵۰۰دانشگاه برتر دنیا باشد و دانشگاه‌هایی که در این رتبه‌بندی قرار نگیرند، ارزیابی مدرک آنها در وزارت بهداشت مورد تردید قرار می‌گیرد، بنابراین دانشجویان پزشکی در انتخاب دانشگاه محل تحصیل خود دقت داشته باشند.»

معاون آموزشی وزارت بهداشت درخصوص آزمون‌های برگزار شده در این وزارتخانه گفت: «آزمون‌های زیادی در سطح وزارت بهداشت برگزار می‌شود که یکی از آزمون‌ها کارشناسی ارشد است که حدود ۷۲هزار دانشجو در این آزمون شرکت می‌کنند که از بین این تعداد ۶ تا ۷هزار نفر پذیرفته می‌شوند. بنابراین بروز چالش و یا اعتراض در آزمون‌هایی با این سطح شرکت کننده امری کاملا طبیعی است.»
معاون آموزشی وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: «اعتراضاتی که به آزمون کارشناسی ارشد امسال وارد شد، تمام بررسی و در نهایت اصلاحات لازم در این آزمون انجام شد. در واقع ظرفیت پذیرش در آزمون کارشناسی ارشد براساس مصوبه مجلس۳۰درصد باید به‌صورت بومی انجام بگیرد. بنابراین وزارت بهداشت چندین برابر ظرفیت به منظور انجام مصاحبه به مناطق آمایشی معرفی خواهد کرد.»

لاریجانی یادآور شد: «۳۰درصد نمره داوطلبان کارشناسی ارشد به‌صورت مصاحبه و ۷۰درصد آن نیز براساس نمره کتبی محاسبه خواهد شد.» وی درخصوص آزمون دستیاری پزشکی نیز اظهار کرد: «در آزمون دستیاری امسال۱۴هزار نفر شرکت کردند که در نهایت حدود۳۰۰۰نفر پذیرش می‌شوند. در واقع این آزمون امسال با چالش‌هایی مواجه شد که در نهایت تصمیم براین شد که سوابق تحصیلی در نمره نهایی آزمون تاثیری نداشته باشد.»
معاون آموزشی وزارت بهداشت درخصوص ازمون تخصصی رشته دندانپزشکی نیز گفت: «حدود۲۰۰۰نفر در این آزمون شرکت کردند که در نهایت ۳۰۰ تا ۴۰۰نفر پذیرفته خواهند شد. نتیجه نهایی این آزمون نیز شهریورماه اعلام می‌شود.»

منبع:دندانه

 

اشکالات آزمون هر سال کمتر می‌شود

در حالی که در هفته اول اردیبهشت ماه، دامنه اعتراض داوطلبان آزمون دستیاری دندان‌پزشکی سال۹۵ به نتایج اولیه و کلید پاسخ‌نامه این آزمون از فضای مجازی به تجمع اعتراضی جلوی ساختمان وزارت بهداشت کشیده بود، نشست مشترک کارگروه تعالی دندان‌پزشکی و علوم مرتبط در منطقه ۹ آمایش سرزمین به میزبانی دانشکده دندان‌پزشکی مشهد برگزار شد. رابطین دانشکده‌های دندان‌پزشکی سراسر کشور و دبیران کمیسیون راهبری تخصصی و دبیر و قائم‌مقام دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی وزارت بهداشت از جمله میهمانان این نشست بودند.
در حاشیه این نشست جلسه پرسش و پاسخی با حضور دکتر سعید عسگری، دبیر شورای آموزش دندان‌پزشکی برگزار شد تا نمایندگان شرکت‌کنندگان در آزمون دستیاری۹۵ پرسش‌ها و دغدغه‌های خود را با او مطرح کنند.
آنچه در ادامه می‌خوانید چکیده گفت و شنودها در این جلسه است:

نماینده داوطلبان آزمون: موضوعاتی داوطلبین آزمون دستیاری سال ۹۵ را نگران کرده است که دانشجویان سال‌های بالاتر، به ما اطمینان داده‌اند شما و کمیته ۷ نفره منتخب وزیر، به آن‌ها رسیدگی می‌کنید. یکی از مشکلاتی که در آزمون دوره قبل وجود داشت، بی‌نظمی در اطلاعیه‌هایی بود که سازمان سنجش در سایت خود می‌گذاشت. برای مثال، اطلاعیه‌هایی مانند اطلاعیه شماره ۱۳ که آیتم‌های کارنامه علمی و نحوه محاسبه نمره را اعلام کرده بود، مرتب در سایت درج و برداشته می‌شدند و این سزاوار نیست که عده‌ای داوطلب که نگران آینده خود هستند، در مقابل کامپیوتر بنشینند و مدام سایت را رفرش کنند و در سردرگمی باقی بمانند.
دکتر عسگری: من از این موضوع خیلی متأسفم، اما به دلیل فشارهای بسیار زیادی که تقارن امتحانات کارشناسی ارشد و phd با آزمون دستیاری به سازمان سنجش وارد کرده است، این مشکلات ناگزیر پیش می‌آید و باید بپذیریم که این سازمان بیش از ظرفیت خودش کار می‌کند. این اشکالات به من بازنمی‌گردد؛ بنابراین نه از سازمان سنجش حمایت می‌کنم و نه قدرتی برای حل این مشکلات دارم. از آنجایی که در جریان نبودم اطلاعیه‌های سایت سازمان سنجش مکرر تغییر کرده است، قطعاً این موضوع را با آن‌ها در میان می‌گذارم.

نماینده داوطلبان آزمون: در زمان ثبت نام آزمون دستیاری، اطلاعیه‌ای در سایت سازمان سنجش درج شده بود که می‌گفت دانشجویانی در آزمون قبول می‌شوند که ۵۰ درصد نمره تراز را کسب کنند و حالا مبنای قبولی ۵۰ درصد نمره خام قرار گرفته است.
دکتر عسگری: آیا این اطلاعیه مربوط به این هفته است و این موضوع الآن به شما اعلام شده است؟

نماینده داوطلبان آزمون: خیر. موضوع ربطی به این هفته ندارد.
دکتر عسگری: این اشکال مربوط به اسفندماه سال گذشته است که سازمان سنجش بر خلاف مصوباتی که دبیرخانه به آن‌ اعلام کرده بود، در اطلاعیه خود ذکر کرده بود که افراد مجاز به انتخاب رشته، باید ۵۰ درصد نمره تراز را کسب کنند و این در حالی بود که بنا بر مصوبه دبیرخانه، افرادی مجاز به انتخاب رشته هستند که ۵۰ درصد نمره خام را کسب کرده باشند. این اشتباه هم به این دلیل صورت گرفته که سازمان سنجش، گمان کرده بود بخش‌‌نامه جدید که می‌گوید دانشجو باید براساس نمره تراز خود انتخاب رشته نماید، باید در همه موارد عمل شود و کلمه نمره خام را در بخش‌نامه سازمان سنجش به نمره تراز تغییر داده بود، اما زمانی که دبیرخانه این اشتباه را به آن‌ها گزارش داد، اطلاعیه غلط خود را تصحیح کردند. بنابراین این یک اشتباه بوده که چندین ماه پیش رخ داده و ظرف یک هفته اصلاح شده است. پس نمی‌توان گفت برای داوطلبین اضطراب ایجاد کرده است.

نماینده داوطلبان آزمون: من از جمله داوطلبینی هستم که در مشهد امتحان دستیاری دادم، اما صبح آزمون که به دانشکده دندان‌پزشکی رفتیم، بدون اطلاع قبلی، به ما گفتند حوزه امتحان به دانشکده داروسازی تغییر کرده و این یعنی ما مجبور بودیم پیش از آزمون، مسیر طولانی که کسی حق طی کردن آن را با ماشین ندارد، زیر آفتاب مرداد پیاده راه برویم.
دکتر عسگری: واقعاً خیلی غصه دارد، اما این دیگر از آن مسائلی است که به حوزه کار من هیچ ارتباطی ندارد. این مسائل مربوطه به سازمان سنجش است که هر سال هم اتفاق می‌افتد و اگر با دقت آن را روی کاغذ بیاورید، من منتقل می‌کنم.

نماینده داوطلبان آزمون: بحث اصلی ما، اعتراض به بعضی سؤال‌های آزمون است که داوطلبین در زمان مقرر، اعتراضات خود نسبت به آن‌ها را در سایت سازمان سنجش اعلام کرده‌اند، اما ظاهراً به این اعتراضات به نحو مقتضی ترتیب اثر داده نشده است. تعدادی از سؤالات آزمون چند جواب داشتند، تعدادی به گونه‌ای طراحی شده‌ بودند که نمی‌توان جوابی برای آن‌ها پیدا کرد و تعدادی هم داخل منابع نبوده‌اند. شمار این اعتراضات زیاد است و من می‌دانم که همه آن‌ها هم وارد نیستند، اما بعضی از سؤالات آزمون دستیاری ۹۵ هم بر اساس منابعی که وزارت‌خانه اعلام کرده است، از هر جنبه‌ای بررسی بشوند غلط هستند.
دکتر عسگری: ما برای مکانیسم پاسخ به اعتراضات یک روش کاملاً تعیین شده داریم و آن این است که معترضین، اعتراضات خود را با دلیل در سایت سنجش می‌گذارند، بعد هم سازمان سنجش آن‌ها را بررسی می‌کند و به دست ما می‌رساند. وظیفه من این است که هیات‌هایی تشکیل بدهم و سؤالاتی که افراد به آن‌ها اشکال دارند را برای بررسی به آن‌ها بدهم. این هیات‌ها هم با دقت منابع را به همراه اعتراضات بررسی می‌کنند و در مورد صحیح یا غلط بودن آن‌ها رأی صادر می‌کنند که این کار در مورد اعتراضات داوطلبین انجام شده است.

نماینده داوطلبان آزمون: آیا این هیات‌ها، همان کسانی نیستند که سؤالات آزمون را طرح می‌کنند؟
دکتر عسگری: قطعاً همان‌ها هستند.

نماینده داوطلبان آزمون: اما این غیر منطقی نیست؟
دکتر عسگری: اصلاً غیر منطقی نیست. آیا وقتی شما سر کلاس امتحان می‌دهید و اعتراض می‌کنید، اعتراضتان را شخص دیگری به غیر از معلمتان بررسی می‌کند؟

نماینده داوطلبان آزمون: اما در مقایسه با سال‌های قبل، تعداد سؤالات کمتری تصحیح شده‌اند.
دکتر عسگری: امسال ۵ سؤال تصحیح شده است و اگر سؤالات کمتری تصحیح شده‌اند، به این دلیل نیست که با دقت کمتری به آن‌ها رسیدگی شده است، بلکه به این دلیل است که سؤالات با دقت بسیار بیشتری طرح شد‌ه‌اند. چرا که در ۳ سال گذشته، به‌نوعی عمل کرده‌ایم که اشکال سؤالات کمتر باشد و هیات ۷ نفره وزیر هم تک‌ تک آن‌ها را با دقت مطالعه می‌کنند. در ۳ سال گذشته مشکلات سؤالات بسیار کم شده و انرژی که صرف نظارت بر آن‌ها می‌شود واقعاً مضاعف شده است.

نماینده داوطلبان آزمون: اما در آزمون دستیاری در مواردی موضوعی مورد سؤال قرار گرفته که رفرنس آن را یک بار تائید و یک بار نفی کرده یا برای مثال در درس تشخیص سؤال خارج از محدوده‌ای که دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی به عنوان منبع امتحان اعلام کرده، طرح شده است.
یکی از اعضای کمیته ۷ نفره وزیر: دوستانتان مواردی را به ما گزارش دادند و شک نداشته باشید که به تمام آن‌ها رسیدگی می‌شود.
دکتر عسگری: پیش از این هم دوستان شما اعتراض خود نسبت به سؤالات را در دفتر من مطرح کردند. من به آن‌ها گفتم که فقط مسئول اجرایی هستم و دیگر حتی در رشته خودم یک سؤال را هم بررسی نمی‌کنم و نباید هم بررسی کنم، چراکه مسئول اجرایی هستم. اما وقتی معترضین رفتند، یکی از سؤالات رشته اندو که درباره میکروارگانیسم‌ها بود را به شکل تصادفی انتخاب و دوباره بررسی کردم و رأی من این است که سؤال درست است. این کار را هم تنها به این دلیل انجام دادم که ببینم سؤالی که معلم من طرح کرده است، بایاس دارد یا خیر و دیدم که مطلقاً اعتراض دانشجویان وارد نیست.

نماینده داوطلبان آزمون: آیا در ضرایب تغییری به وجود آمده است؟
دکتر عسگری: خیر هیچ تغییری در ضرایب به وجود نیامده و در این مورد همان‌طور که اعلام شده عمل می‌شود.

نماینده داوطلبان آزمون: آیا اعتراضات نسبت به سؤالات را دوباره بررسی می‌کنید؟
یکی از اعضای کمیته ۷ نفره وزیر: بررسی دوباره سؤالات، یعنی در هر یک از ۱۲ رشته تخصصی، ۵ نفراز اساتید باید در دبیرخانه به این کار مشغول بشوند و برای آن وقت بگذارند.
دکتر عسگری در حال خروج از محل: من در این لحظه این موضوع را تائید نمی‌کنم‌، نفی هم نمی‌کنم، اما سعی خودم را می‌کنم تا خدا چه بخواهد!

منبع:دندانه

 

گفتگو با دکتر سمیه جهانشیری
دکتری مدیریت آموزش عالی و معاون پژوهشی و آموزشی جهاد دانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی

– خانم دکتر جهانشیری! نظر شما درباره ورود وزارت بهداشت به حوزه تالیف کتاب‌های درسی حوزه دندان‌پزشکی چیست؟
از آنجایی که وزارت بهداشت به اجرای برنامه‌هایی چون گسترش کمی تعداد رشته‌های تحصیلی، سطح‌بندی خدمات آموزشی با تقسیم وظایف آموزشی در نظام آموزش علوم پزشکی، اعتبار بخشی و استاندارد سازی برنامه‌های آموزشی تخصصی، تدوین استانداردهای برنامه‌های آموزش پزشکی عمومی، بازنگری برنامه‌های درسی و… پرداخته است، می‌تواند به عنوان یک دستگاه حاکمیتی و مرجع در برگزاری آزمون دستیاری دندان‌پزشکی اثر مفید و مثبتی در تألیف کتاب‌های درسی حوزه دندان‌پزشکی ایفا کند.

– با توجه به سابقه حضور بخش خصوصی در حوزه انتشار و تدریس دندان‌پزشکی، حذف و در نظر نگرفتن بخش خصوصی از حوزه انتشار منابع آزمون دستیاری و جزوات کمک درسی با چه سیاستی انجام شده است و چه تاثیری در فضای آزمون دستیاری در سال‌های آتی خواهد داشت؟
تهیه، تولید و تدوین محتوای آموزشی توسط تیم تخصصی که در وزارت بهداشت هستند صورت گرفته و منابع آموزشی دستیاری دندان‌پزشکی از سوی جهاد دانشگاهی انتشار و چاپ شده است. ولیکن سیاست اصلی در راستای تدوین کتب ملی یکپارچه‌سازی تعلیمات این رشته تحصیلی است. با توجه به رشد افزون تعداد دانشکد‌ه‌های دندان‌پزشکی در سراسر ایران و نیاز به کنترل و نظارت بر آموزش دانش‌آموختگان این رشته تحصیلی و همچنین حفظ جایگاه علمی دندان‌پزشکان ایرانی و مهارت افزایی یکسان آنها نیاز به یکپارچه سازی منابع آموزشی را ایجاب می‌کند و محدود کردن دامنه اختیارات موسسات آموزشی در حوزه ارائه جزوات آموزشی نیز حاکی از این امر است.

– قرار گرفتن کتاب‌های مرجع (ملی) در فهرست منابع آزمون دستیاری سال ۹۶ چه تاثیری بر فضای رقابتی آزمون می‌گذارد؟
کتب مرجع ملی که توسط اعضای هیات علمی و اساتید دانشگاه‌هایی که به دانشجویان آموزش می‌دهند تألیف شده است و این مطالب دور از محتوای آموزشی که در طی تحصیل مطالعه کرده‌اند نیست. بلکه این محتوا تجمیع و یکپارچه شده است که برای متقاضیان می‌توانند به عنوان یک رفرنس مناسب و کامل باشد و فضای رقابتی را سالم و منطقی می‌کند.

– با توجه به افزایش حجم منابع درسی و در دسترس نبودن کتاب‌های تکمیلی و خلاصه درس، بهترین راهکار برای آمادگی در آزمون دستیاری چیست؟
از آنجایی‌که گروه آمادگی آزمون دستیاری دندان‌پزشکی جهاد دانشگاهی علوم پزشکی شهید بهشتی از سال ۱۳۸۰ تاکنون، اقدام به برنامه ریزی، مشاوره، برگزاری کلاسهای حضوری و مکاتبهای نموده است توانسته توانایی متقاضیان شرکت در این آزمون را تقویت و بهبود بخشد و در طی هفده دوره جامع آمادگی آزمون برگزار شده توانسته به محتوای جامع و کاملی دست یابد و یکی از راهکارهای پیشنهادی علاوه بر کتاب مرجع، کتاب‌ها و فیلم های آموزشی تولید شده می باشد که بر اساس آخرین تغییرات و رفرنس های آزمون می باشد.

منبع:دندانه

 

بسیاری از همدوره های ما شاید به یاد بیاورند که برخی واحدهای درسی که سالها توسط یک استاد تدریس می‌شد یک جزوه رنگ و رو رفته داشت که از فرط کپی شدن به سختی قابل خواندن بود و از آن جذاب‌تر این‌که برای گذراندن آن واحد درسی نیازی هم به خواندن آن جزوه نبود؛ زیرا سئوالات امتحان هم همان‌قدر تکراری بود. البته همان زمان هم استادان و دانشجویانی وجود داشتند که با امکانات اندک آن زمان، بدون اینترنت و دسترسی به منابع الکترونیک، در کتابخانه‌ها و نمایشگا‌ه‌های کتاب به دنبال منابع علمی جدید بودند.

با وجود روشن بودن سیلابس درسی و انتظارات مشخص از دانشجوی دندان‌پزشکی عمومی، مسئله دیگری هم وجود داشته و دارد و آن اعمال سلیقه در میزان و سطح مطالب آموزشی نظری تدریس شده است. این تنوع و تفاوت نه تنها در بین دانشکده‌های مختلف بلکه حتی در تدریس یک واحد مشخص توسط دو استاد از یک گروه هم قابل مشاهده است.
به نظر می رسد جریان شروع تالیف درسنامه‌های استاندارد شده و یکسان برای دانشجویان دندان‌پزشکی در دوره عمومی با رویکرد ایجاد وحدت رویه در آموزش و یک‌دست سازی منابع آموزش نظری و حذف سردرگمی در منابع آزمون‌های دستیاری و ملی باشد.

نیت خیر در این کار بر کسی پوشیده نیست و اختصاص یک منبع آموزش نظری مشخص و فراگیر در جای خود و با رعایت ضوابط درست بسیاری از مشکلاتی را که بر شمردیم مرتفع می‌کند.
اما در این مسیر و با توجه به تجربه کارهای ملی(!) گذشته نباید از آسیب‌شناسی این کار هم غافل بود؛ مثلا بدیهی است که این منبع‌سازی ابدا قابل گسترش به دوره های تخصصی نمی‌باشد زیرا این دوره‌ها علاوه بر کتا‌ب‌های مرجع بر مطالعه مقالات روزآمد هم تاکید وجود دارد. چندان که تولید علم و مقالات و محتوای بعدی کتا‌ب‌ها نیز بر عهده دانشجویان و دانش‌آموختگان دوره‌های تخصصی است.
تولید علم و نیاز دندان‌پزشک به دانستن فناوری‌های روز به قدری سریع پیش می‌رود که بسیاری از کتب مرجع بین‌المللی در فواصل سه تا پنج سال ویرایش می‌شوند و در بسیاری موارد این ویرایش‌ها دستخوش تغییرات جدی شکلی و محتوایی می‌گردند.

همراهی با این شتاب کاروان علم حتی اگر در حد ترجمه و گردآوری و تدوین نیز باشد، مستلزم ایجاد دبیرخانه دائمی تدوین کتب ملی دندان‌پزشکی است؛ زیرا گرد هم آمدن گروه مولفین آن هم افرادی در رده‌های بالای دانشگاهی و مشغله‌های فراوان خود داستان دیگری دارد. جدا از آن‌که نام بسیاری از استادان مشهور و توانمند دانشکده‌های قدیمی نیز در زمره مولفین کتب کنونی دیده نمی‌شود و رقابت بعدی در مورد حضور نام افراد در تالیف این کتاب‌ها خود حکایتی جداگانه خواهد بود.

اگر نگاهی به کتب مرجع هر یک از رشته‌ها در همان حدی که برای آزمون دستیاری معرفی می‌شوند، بیندازیم می‌بینیم که به جای مداخلات دولتی، گروه مولفین به صورت شخصی، خود به تالیف کتاب مبادرت کرده‌اند و ویرایش‌های جدید هم معمولا زیر نظر ادیتورهای صاحب‌نظر و با تغییرات نه‌چندان زیادی در همان تیم صورت می‌گیرد و تیم مورد نظر برای حفظ جایگاه علمی خود به انتشار ویرایش‌های جدید مبادرت می ورزد.
از سوی دیگر زمانی بود که حتی آموزش‌های مداوم و مدون نیز فقط در دانشگاه‌ها برگزار می‌شد. ولی این کار بعد از مدتها به انجمن‌های علمی واگذار شد. وقتی قرار است مولفین کتب ملی از افراد صاحب‌نظر هر رشته باشند به جای درگیر کردن توان و انرژی بخش دولتی به سادگی می‌توانست این کار را به انجمن‌های علمی واگذار کند و روزآمدی این مراجع را نیز از این انجمن‌ها مطالبه نماید.

در نهایت می‌توان گفت که استانداردسازی محتوای آموزش نظری دندان‌پزشکی هدف بالادستی درست و قابل تاملی است که در مسیر آن تالیف کتا‌ب‌های ملی به‌عنوان یک تاکتیک مد نظر قرار گرفته است ولی به نظر می‌رسد این تاکتیک با توجه به شرایط بومی ما را به سختی به سرمنزل مقصود خواهد رساند.

منبع:دندانه

 

رئیس دانشکده دندان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، از صدور ابلاغیه‌ای مبنی بر امکان بازنگری کوریکولوم آموزشی رشته دندان‌پزشکی خبر داد.
دکتر محمد جعفر اقبال گفت: در حال حاضر دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی، به خانم دکتر قدوسی، ناظر تدوین کتب مرجع ملی، اجازه داده است تا کوریکولوم آموزشی فعلی را بررسی و برای بهبود آن تغییرات جزئی را پیشنهاد دهند.
وی خاطرنشان کرد: از آنجا که امکان تغییر کوریکولوم آموزشی، پیش از آنکه چند گروه از دانشجویان تحت آن فارغ‌التحصیل شوند وجود ندارد، اصلاحاتی که در کوریکولوم فعلی به وجود می‌آید، تنها در حد تغییر بعضی عناوین و سرفصل‌ها خواهد بود و در حال حاضر کوریکولوم جدیدی در رشته دندان‌پزشکی تدوین نمی‌شود.

کوریکولوم آموزشی فعلی، قابلیت اجرا ندارد
دکتر اقبال در بخش دیگری از سخنان خود تصریح کرد: کوریکولوم آموزشی فعلی رشته دندان‌پزشکی، علی‌رغم اینکه ویژگی‌های خوبی را دارا است، اما با توجه به امکانات فعلی دانشگاه‌ها، قابلیت اجرا ندارد. چرا که برای مثال، بسیاری از واحدهای عملی کوریکولوم قبلی در آن به واحد کارگاهی تبدیل شده یا واحدی به نام درمان جامع به برنامه آموزشی سال آخر دوره عمومی اضافه شده است که هیچ یک از دانشگا‌ه‌ها نمی‌توانند این واحدها را به طور قابل قبول اجرا کنند.
وی خاطرنشان کرد: طول مدت یک واحد عملی دندان‌پزشکی، ۳۴ ساعت است، در حالی که این میزان برای واحدهای کارگاهی، به بیش از ۵۰ ساعت می‌رسد و در ضمن دانشگاه‌ها برای برگزار کردن کارگاه، به امکانات خاصی نیاز دارند، اما کسی برای آموزش اساتید، فضا و کلاس مناسب این واحدها فکری نکرده است.
محمد جعفر اقبال در پایان گفت: کوریکولوم آموزشی فعلی، سال ۹۰ به دانشگاه‌ها ابلاغ شده و از آنجا که مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی است، دانشگاه‌ها علی‌رغم تمام اعتراضاتی که نسبت به آن وجود دارد، چاره‌ای جز ادامه همین روال ندارند و به ناچار با مشکلات آن می‌سازند.

منبع:دندانه

 

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با یادآوری اینکه کشور در حوزه آموزش و پیشگیری مرتبط با بیماری‌های دهان و دندان عقب مانده، به تشریح دلایل نبود ارائه خدمات حمایتی بیمه‌ها به این بخش پرداخت.

به گزارش پایگاه خبری پزشکان و قانون (پالنا)، دکتر محمد حسین قربانی در مورد دلیل گرانی هزینه‌های دندانپزشکی و نبود پوشش بیمه‌ای برای این حوزه، گفت: هزینه تجهیزات دندانپزشکی در تمام دنیا گران بوده و کالای لوکس محسوب می‌شود و این در حالی است که تامین متریال آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است و انواع فراوانی هم دارد که در هزینه‌های این بخش اثرگذار است و ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست.

وی افزود: بیمه‌ها تاکنون نتوانسته‌اند خدمات حمایتی خوبی را برای دندانپزشکی تعریف کنند و این یکی از ضعف‌های حاکمیتی تحت عنوان کمبود منابع است.

دکتر قربانی گفت: ما در نشستی که هفته گذشته با وزیر آموزش و پرورش داشتیم که منجر به سوال از وی شد، به وضعیت بیمه‌های تکمیلی اشاره کردیم که در آن بخش‌های مختلف درمان اعم از چشم پزشکی، بستری در بیمارستان، جراحی‌ها و …. مورد توجه قرار گرفت، اما بیمه‌ها به هیچ‌وجه زیر بار ارائه خدمات در حوزه دندانپزشکی نرفتند، چرا که گستردگی و هزینه بسیار بالایی دارد.

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ادامه داد: البته با وجود زیرساخت‌های حوزه دندانپزشکی و مشکلات موجود در منابع دولتی، بعید به نظر می‌رسد که بعد از این نیز بیمه‌ها بتوانند خدمات این بخش را تحت پوشش قرار دهند.

وی صریح کرد: آنچه مسلم است در بخش حاکمیتی باید بیشتر به حوزه آموزش و پیشگیری در زمینه بیماری‌های دهان و دندان توجه شود، چرا که ۹۰ درصد پوسیدگی‌های دندانی ناشی از نبود رعایت بهداشت به ویژه در سنین کمتر از دوازده سال است.

قربانی اضافه کرد: اگر ما توجه به آموزش و پیشگیری را که از هزینه پایینی نیز برخوردار است، مورد توجه قرار دهیم، می‌توانیم از تحمیل هزینه سنگین بر دوش مردم جلوگیری کنیم.

به گزارش خبرگزاری خانه ملت این نماینده مردم در مجلس دهم گفت: ما پیش از این در مراکز بهداشتی روستاها بهداشت‌کاران دهان و دندان داشتیم، چرا که دندانپزشکان به این مناطق نمی‌رفتند، بنابراین بهداشت‌کاران هم به ارائه آموزش و خدمات اولیه در این حوزه برای گروه‌های هدف اعم از سنین پنج تا دوازده سال و مادران باردار و شیرده می‌پرداختند که بعد به آنها این فرصت نیز داده شد تا به شرط اینکه در همان مناطق فعالیت کنند، دندانپزشک شوند، اما این افراد به این موضوع توجه نکردند و بی‌توجهی به این برنامه‌ریزی صورت گرفته، عاملی شد که در حوزه پیشگیری و آموزش عقب بمانیم.

منبع:دندانه

 

چهارم مرداد پس از چالش‌های پیرامون تربیت نیروهای حد واسط و احیاء دوباره طرح بهداشتکار دهان و دندان، جلسه هم‌اندیشی روسای هیات‌مدیره انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی ایران با دکتر حسن هاشمی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار شد. در این جلسه ۱۲ انجمن دندان‌پزشکی ایران حضور داشتند.
در این جلسه قرار بر این شد که انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی ایران، پیش از پایان مردادماه نقشه راهی که اهداف مورد نظر وزارت بهداشت درباره تامین نیرو برای اعزام به مناطق محروم را تامین می‌کند، ارائه دهند تا پس از بحث و بررسی و ارائه پیشنهاد‌ها در وزارت بهداشت و شورای سلامت دهان و دندان در مسیر اجرایی شدن قرار گیرد.
طی دو هفته جلسات کار‌شناسی فشرده در انجمن دندان‌پزشکی ایران با حضور کار‌شناسان و صاحب‌نظران برگزار شد. این جلسات را می‌توان اولین گام در تعامل میان انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی و وزارت بهداشت در مورد سیاست‌های کلان این رشته دانست.

ماحصل این نشست‌ها نامه‌ای با امضاء پانزده انجمن علمی دندان‌پزشکی خطاب به وزیر بهداشت بود که متن آن پیرامون شماست.
این نامه از طرف دفتر وزیر بهداشت به دکتر سیاری، معاون بهداشت این وزارتخانه ارسال شده است تا در جلسه‌ای با حضور معاون درمان، دبیر شورای سلامت دهان و دکتر علی تاجرنیا، تصمیماتی در چارچوب تصمیمات کوتاه مدت و بلند مدت جهت ارایه به وزیر بهداشت اتخاذ شود.

جناب آقای دکتر سید حسن قاضی‌زاده هاشمی
وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
با سلام و آرزوی توفیق
احتراماً پیرو جلسه مورخ ۰۳/۰۵/۹۵ جنابعالی با روسا و نمایندگان انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی و بر حسب تکلیف جنابعالی مبنی بر ارائه راهکارهای کاربردی برای تأمین خدمات سلامت دهان برای آحاد جامعه و دسترسی آسان و عادلانه خدمات دندان‌پزشکی به مردم با اولویت مناطق محروم، ۴ نشست شورای هماهنگی و ۴ جلسه کمیته کار‌شناسی این شورا برگزار گردید.
انجمن‌های علمی دندان‌پزشکی در راستای اهداف و برنامه‌های دولت تدبیر و امید راهبرد کلی و نقشه راه را به صورت اجمالی پیشنهاد می‌نمایند. در صورت استقبال از مسیر این راهبرد، هر بند آن تبدیل به الگوریتم عملیاتی شده و چگونگی اجرای آن به صورت شفاف مکتوب خواهد گردید:

۱- با توجه به محدود و غیر قابل اتکا بودن اطلاعات موجود از شبکه بهداشتی کشور و در ابتدا باید اطلاعات سیستمیک و جامعی از وضع موجود شبکه شامل، چگونگی توزیع مراکز و شاکله نیروی انسانی به تفکیک استان تهیه و نقاط ضعف و قوت آن بررسی شود تا در جهت رفع کمیود‌ها اقدام گردد در صورت عدم شفاف بودن این شاخص‌ها هر برنامه‌ای برای ارتقای خدمات سلامت دهان در مناطق محروم قدمی در تاریکی است.

۲- بایستی با انتقال بخش قابل توجهی از بودجهٔ دولتی بخش سلامت دهان به آموزش‌های عمومی و تبیین و ترویج سلامت از طریق وسایل ارتباط جمعی، آموزش و پرورش و همچنین تداوم تربیت و جذب تکنسین بهداشت دهان در شبکه بهداشتی و اعزام آن‌ها به مدارس و مراکزتجمعات عمومی و ترویج بهداشت دهان، اقدام به ارتقای سلامت دهان و پیشگیری از بیماری‌های دهان نمود.

۳- برای ایجاد انگیزه در بین پرستاران دندان‌پزشکی و تکنسین‌های بهداشت دهان و با هدف ارتقای دانش علمی و جایگاه اجتماعی ایشان، بایستی بن بست به مسیر تعالی حرفه‌ای توانمندان این رشته‌ها، با ایجاد مقاطع کار‌شناسی و کار‌شناس ارشد بهداشت دهان با هدف ارتقای سواد سلامت دهان در ساختار آموزشی گشوده شود. همچنین ردیف شغلی مناسبی در ساختار کلی نظام سلامت دهان شامل شبکه بهداشت، مدارس، ادارات و کارخانجات و… تعریف و ایجاد گردد.

۴- از مجموع مراکز شبکه بهداشتی – درمانی کشور که دارای واحد بهداشت دهان می‌باشند، اداره سلامت دهان دولت تدبیر و امید با حمایت جنابعالی و شورای سلامت دهان بازسازی ۱۲۰۰ مراکز و به روزرسانی ۱۷۰۰ مرکز را با موفقیت به پایان رساند. و موفق به جذب ۷۰۰ دندان‌پزشک برای مراکز نافذ دندان‌پزشک شده است.
با توجه به تعداد قابل توجه متعهدین خدمت سهیمه استانی، با هماهنگی دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی، اداره سلامت دهان و دندان، سازمان نظام پزشکی و با پشتیبانی انجمن‌های علمی مبنی بر فرهنگ سازی و بهینه کردن گرایش این بخش از همکاران به مشارکت داوطلبانه، کامل کردن این مراکز با نیروی انسانی کارآمد یعنی دندان‌پزشکان کاملاً اجرایی است. با وجود تعداد کافی دندان‌پزشک، ارایه خدمت بی‌کیفیت دندان‌پزشکی توسط کاردان بهداشت دهان بی‌عدالتی در حق مناطق محروم محسوب شده و توجیهی برای ادامه و یا تبدیل وضعیت کاردان بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و (درمانی) وجود ندارد.

۵- با توجه به راهبرد کلان نظام در امر خصوصی سازی در برنامه‌های سوم، چهارم و پنجم توسعه و نظر به راهبردهای علمی امروزی بهنیه سازی مدیریت منابع مالی و انسانی در سطح دنیا و با علم بر اینکه ورود دولت در تولید و ارائه خدمات مقرون به صرفه نیست، و همچنین پرداخت هزینه خدمات درمانی سطح دو و سه دندان‌پزشکی از بودجه عمومی منابع دولتی را واماندگی می‌کشاند، ارائه خدمات درمانی در مناطق محروم (بخصوص خدمات سطح دو) با حفظ نقش نظارتی دولت در تعامل با انجمن‌های دندان‌پزشکی در تعیین نرخ خدمات و کنترل کیفیت درمان‌ها، به تدریح به بخش غیر دولتی (خصوصی) واگذار گردد. هدف از این کار کوچک سازی و قابل مدیریت نمودن ادارت دولتی مسئول خدمات سلامت دهان و دندان‌پزشکی در سطح کشور در بازه زمانی مشخص و خروج دولت از ارائه خدمت، و ورود در نظارت بر درمان به منظور بهبود سلامت دهان در جامعه است.

۶- در این راستا از طریق تشویق بخش غیر دولتی (خصوصی) به تجهیز مراکزی در مناطق محروم و یا ایجاد کلینیک سیار مجهز به تجهیزات اولیه دندان‌پزشکی و دندان‌پزشک به موازات شبکه بهداشتی کشور خدمات درمانی ساده، محدود و اضطراری دندان‌پزشکی به اقشار محروم بصورت یارانه‌ای و در مواردی رایگان توسط شبکه‌های بهداشتی آن هم بصورت خرید خدمات توسط بخش غیر دولتی ارائه شود.

۷- بیمه‌های پایه و مکمل با تمهیدات تشویقی دولت ترغیب به ورود و مشارکت در پرداخت هزینه خدمات سطح ۱ و ۲ و ۳ سلامت دهان و دندان‌پزشکی شده و با توسعه تدریجی خدمات بیمه، آحاد جامعه در امر خرید خدمات مورد نیازشان حمایت شوند.

۸- در برنامه جدید آموزش دندان‌پزشکی، که با حمایت دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی و اخذ مجوز از شورای گسترش تدوین شده، دو واحد کارورزی اختیاری در نظام سلامت دیده شده که افزایش آن به چهار واحد درسی امکان پذیر گشته است. با اجرایی کردن این واحدهای کارورزی که با احتساب تعداد دانشجویان دندان‌پزشکی بالغ بر ۰۰۰/۴۰۰ ساعت کار نیروی درمانی است. می‌توان برای خدمات درمانی اولیه در مناطق محروم استفاده نمود. این رقم معادل پوشش کامل ۵۰۰ مرکز بهداشتی در طول سال می‌باشد.

بطور خلاصه یادآور می‌شویم:
با توجه به اهمیت رعایت عدالت سلامت در بین مردم روستا و شهر و با آگاهی از اینکه جهت درمان قطعی و کامل بیماری‌های دهان و دندان‌پزشک تنها نیروی آموزش دیده بوده و تجربیات حاصل از پزشک خانواده دلالت بر ارایه خدمات فراگیر و عمومی به ویژه در حوزه‌های بازتوانی و نوتوانی را جهت بهبود سبک زندگی مردم و جلوگیری از اشاعه ریسک فاکتورهای مشترک سلامت را می‌نماید. اکیداً توصیه می‌نماییم در راستای طرح مترقی و رو به جلوی تحول سلامت در کشور، با بهره گیری از حقوق حقه مردم از استفاده از نیروی پایدار در نظام سلامت چه در روستا و چه در شهر برمبنای اجرایی شده سهمیه ۳۰ درصدی نیروهای مناطق محروم و همچنین منابع پایدار بیمه روستایی و عشایری و فقط با تقویت ساختار نظام توزیع منابع انسانی و تعمیق و افزایش نفوذ نظارت بر حوزه‌های اجرایی، ضمن صیانت از حق دولت و احترام به قوانین مصوب مجلس، امکان بهره گیری از نیروهای حد واسط تعریف شده قانونمند که توسط شورای گسترش آموزش وزارت متبوع به تصویب رسیده است را ممکن سازیم. لازم به ذکر است در این دوران که رشد سرطانی و روزافزون نیروهای فاقد صلاحیت در عرضه خدمات علوم پزشکی سلامت مردم را به مخاطره انداخته است، تحمیل ورود هرگونه نیروی انسانی به این حوزه نه تنها باعث افزایش مطالبات صنفی و پیچیده جدیدخواهد شد، بلکه با عنایت به ضعف بنیادین نظام نظارتی کشور سبب به خطر افتادن ساختارهای اجرایی و نهایتا سلامت مردم می‌گردد. چنانچه تاکنون مردم مشکل کمبود دسترسی را داشتند من بعد علاوه بر این کمبود، دغدغه رفع مداخلات ناقص غیر اصولی و گاهاً سودجایانه، را نیز خواهند داشت.
همانگونه که ذکر شد برای اجتناب از اطاله کلام و اتلاف وقت مقام محترم وزارت مراتب فوق در حد امکان خلاصه نویسی گردیده است. در صورت اقبال شما از اصول راهبردی این نظرات، تبیین چگونگی اجرایی شدن آن به حضورتان ارسال خواهد شد.

انجمن دندان‌پزشکی ایران
انجمن آسیب‌شناسی دهان، فک وصورت ایران
انجمن ارتودونتیست‌های ایران
انجمن اندودانتیست‌های ایران انجمن بیماری‌های دهان و تشخیص
انجمن ایمپلنتولوژی ایران
انجمن زیست مواد دندانی
انجمن پریودونتولوژی ایران
انجمن پروستودونتیست‌های ایران
انجمن متخصصین ترمیمی ایران
انجمن جراحان دهان، فک وصورت ایران
انجمن دندان‌پزشکی کودکان ایران
انجمن رادیولوژی دهان، فک وصورت ایران
انجمن سلامت دهان ودندان‌پزشکی اجتماعی ایران
انجمن آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت

پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت
پیشنهادهایی در خصوص نیروهای حدواسط: نامه ۱۵انجمن دندانپزشکی به وزیر بهداشت

منبع:دندانه