اگرهمین امروز دندانتان را پر کرده‌اید و می‌خواهید بدانید چه نکته‌هایی را باید رعایت کنید این مطلب به درد شما می‌خورد.

ا- تا چند ساعت بعد از ترمیم دندان با مواد سیاه (آمالگام) از خوردن خوراکی‌های جویدنی خود داری کنید. در این مدت، ترمیم انجام شده نسبت به فشار و شکستگی ناشی از آن بسیار حساس است. نوشیدن مایعات ایرادی ندارد. همچنین تا یک شبانه روز، برای جویدن غذا، بیشتر از سمت دیگر دهان که در آن ترمیمی انجام نشده استفاده کنید.

۲- بعد از ترمیم دندان با مواد همرنگ (کامپوزیت) خوردن خوراکی‌های جویدنی ایرادی ندارد؛ ولی مصرف مواد رنگی مثل چای و قهوه را باید به حداقل ممکن رساند. درصورت استفاده از این مواد، بخصوص در بیست و چهارساعت اول، باید هرچه سریع‌تر دهان را شست. این ترمیم‌ها تا مدتی به جذب مواد رنگی حساس هستند.

۳- ترمیم دندان مانع رعایت بهداشت دهان نمی‌شود. ولی باید توجه داشت که برای زدن مسواک وکشیدن نخ دندان بخصوص در ترمیم‌های آمالگام، حداقل چند ساعت از زمان انجام ترمیم بگذرد. اگر نخ کشیدن روی دندان ترمیم شده مقدور نیست باید به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.

۴- وجود درد وحساسیت خفیف به آب سرد وگرم بعد از ترمیم دندان، طبیعی است. این درد پس از گذشت چند روز برطرف می‌شود؛ البته ممکن است گاهی تا یکی دو ماه طول بکشد. با این حال، اگرپس از گذشت چند روز از شدت درد کاسته نشد ویا درد بصورت شبانه یا نبض دار بروز کرد حتما به دندان‌پزشک خود مراجعه نمایید.

۵- احساس بلندی در دندان ترمیم شده می‌تواند ناشی ازبی حسی ناحیه مورد عمل باشد. متفاوت بودن شکل ترمیم نسبت به حفره پوسیدگی وتازگی آن برای حفره دهان، باعث توجه بیش از حد به ترمیم واحساس بلندی کاذب می‌شود.

Happy Patient in Treatment 2 Ranford Road Dental Centre Canning Vale

۶- در صورتی که درمنزل و بعد از برطرف شدن بی‌حسی در محل ترمیم احساس بلندی یا تیزی و زبری کردید، پس از گذشت حداقل یک شبانه روز به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید تا نسبت به برطرف کردن آن اقدام نماید.

۷- بی حسی ناحیه مورد ترمیم برحسب نوع بی‌حسی ممکن است یکساعت تا چند ساعت طول بکشد. نکته‌ای که در این مدت لازم است رعایت شود، این است که مراقب باشید لب و گونه را ناخواسته گاز نگیرید و زخمی نکنید.

۸- به طورمعمول ترمیم‌های همرنگ یا‌‌ همان کامپوزیتی بعد از چندین ماه سرویس دهی، دچار درجاتی از تغییر رنگ نامطلوب می‌شوند. همچنین ممکن است ترمیم‌های آمالگام بعد از مدتی جلای سطحی خود را از دست بدهند ویک ظاهر ناخوشایند و ناصاف پیدا کنند. در صورت بروز این مساله به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.

۹- در برخی بیماران ممکن است، برخورد قاشق‌های استیل به ترمیم آمالگام، باعث ایجاد حالتی مانند برق گرفتگی خفیف شود. گاز گرفتن ورقه‌های آلومینیومی مثل پوست شکلات هم منجر به بروز این حالت می‌شود. اگر این حالت زیاد پیش می‌آید و شما را آزار می‌دهد باید به دندان‌پزشک مراجعه کنید تا نوع ترمیم را عوض کند.

۱۰- وقتی یک دندان ترمیم می‌شود این به معنای آن نیست که دیگر نیاز به هیچ کاری نیست و این دندان‌ پرونده‌اش در قبال پوسیدگی بسته شده است. ممکن است دندان در محل انجام ترمیم دچار پوسیدگی ثانویه شود ویا از محلی غیر از محل انجام ترمیم مورد پوسیدگی جدید قرار بگیرد. در واقع ترمیم دندان، نیاز آن را به رعایت بهداشت بیشتر می‌کند. پس حتی اگر تمام پوسیدگی‌های دندانیتان را با ترمیم برطرف کرده‌اید لازم است به طور مرتب از مسواک و نخ دندان استفاده کنید و هرشش ماه یکبار به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

۱۱-هر ترمیمی ممکن است بعد از گذشت چند مدت از سرویس‌دهی دچار اشکالاتی شود، مثلا ممکن است بخشی از ترمیم بشکند و…، در این موارد لازم است به دندان‌پزشک مراجعه کنید تا نسبت به تعمیر ترمیم ویا تعویض آن اقدام کند.

۱۲- پس از ترمیم دندان، نیازی به استفاده از چرک خشک کن (آنتی بیوتیک) نیست. فقط در صورت بروز درد با مشورت دندان‌پزشک می‌توانید از مسکن استفاده کنید.

منبع:دندانه

 

مناقشه بر سر سمیت آمالگام از وقتی که آمالگام ابداع شد شروع شد اما در قرن بیستم قوت تازه‌ای گرفت. بسیاری از مردم از وجود جیوه در آمالگام بی‌خبرند و این موضوع مهم‌ترین موضوعی است که اخیراً در تابلوی خبری FDA منتشر شده‌است.
نگرانی‌هایی درباره این عدم اطلاع وجود دارد و استفاده از آمالگام در سطح فدرال در مکانی مثل ایالات متحده نامنظم است. سازمان بهداشت جهانی گزارش کرده است که جیوه حاصل از آمالگام، ۵% کل انتشار جیوه را تشکیل می‌دهد که وقتی با جیوه زائد حاصل از آزمایشگاه‌ها و دستگاه‌های پزشکی جمع شود به ۵۳% می‌رسد.
تفکیک کننده‌ها می‌توانند ر‌هایش جیوه به فاضلاب عمومی را به طور چشمگیری کاهش دهند که آمالگام‌های دندانی یک سوم از جیوه این فاضلاب‌ها را تشکیل می‌دهد. ولی به آن‌ها در ایالات متحده نیازی نیست.

از سال ۲۰۰۸ استفاده آمالگام در سوئد و نروژ و فنلاند محدود شد و کمیته اداره غذا و داروی آمریکا (Food and Drug Administration) (FDA) درباره ایمنی آن، اظهار نظر مثبتی نکرد.
شورای انجمن دندانپزشکی آمریکا (American Dental Association) در یک سری از کارهای علمی نتیجه گرفته‌است که آمالگام و کامپوزیت برای دندان ضرر نداشته و برای ترمیم آن موثرند. این مطالعه نشان داد که پر کردن دندان با آمالگام هیچ ضرری برای فرد در پی نداشته و پر کردن دندان با موادی غیر از آمالگام دلیلی ندارد.
آزمایش‌های تصادفی بالینی اخیر هیچ مدرکی برای ضررهای عصب‌شناختی یا کلیوی مرتبط با آمالگام در کودکان ۵ تا ۷ سال نشان نداد.

در دو دهه اخیر مشخص شده که ترمیم‌های آمالگام به طور پیوسته جیوه را در حفره دهانی متصاعد می‌کند. این رهاسازی در فعالیت‌هایی از قبیل مسواک زدن، جویدن، نوشیدن مایعات داغ و تنفس افزایش پیدا می‌کند. همچنین آزاد شدن جیوه می‌تواند تحت تاثیر pH، پوسیدگی بیولوژیکی باکتریایی و پوسیدگی الکتروشیمیایی افزایش پیدا کند.

جیوه جذب شده توسط ریه وارد خون می‌شود و در اندام‌های مختلف مثل کلیه، مغز و کبد توزیع می‌شود. جیوه اثراتی نیز بر قلب دارد و با افزایش پراکسید هیدروژن باعث از بین رفتن گلوتاتیون می‌شود و با اثر بر روی پراکسیون لیپید باعث عوارض قلبی می‌شود. جیوه می‌تواند نوزادان را هنگامی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند تحت تاثیر قرار دهد.

اما اصلاً نگران نباشید چون مطالعات انجام شده نشان می‌دهد مقدار جیوه‌ای که روزانه از آمالگام آزاد می‌شود بسیار کمتر از سطح مجاز تعیین شده توسط سازمان بهداشت جهانی است.

منبع این نوشتار سایت ویکی‌پدیای فارسی است.

منبع:دندانه

 

آمالگام دندانی ماده‌ای غیر همرنگ (نقره‌ای یا سیاه) است که برای پر کردن دندان از آن استفاده می‌شود و مرکب از ۵۰ درصد جیوه ۳۴. ۵ درصد نقره، ۹% قلع، ۶% مس و ۰. ۵% روی است.
آمالگام به مدت بیش از صد سال است که در سراسر دنیا برای ترمیم دندان استفاده می‌شود. این ماده در سال ۱۸۱۲ توسط یک شیمیدان انگلیسی شناخته و در سال ۱۸۳۳ به دنیا معرفی شد.

آمالگام یک ماده ترمیمی فوق العاده و انعطاف پذیر است و در دندانپزشکی‌ها به چند دلیل استفاده می‌شود؛ ارزان است و نسبتاً استفاده آسانی دارد و در طول جاگذاری در دندان، به راحتی شکل می‌پذیرد. برای مدت کوتاهی نرم می‌ماند لذا می‌تواند حجم‌های نامنظم دندان راپر کند و سپس سفت می‌شود. آمالگام نسبت به مواد ترمیم کننده دیگر مانند کامپوزیت‌ها دارای طول عمر زیادی است. طبق مطالعه‌ای در سال ۱۹۸۹ بیشتر آمالگام‌ها ۱۰ تا ۱۲ سال دوام می‌آورند در حالی که کامپوزیت‌های دندانی نصف این مدت دوام می‌آورند. به هر حال این اختلاف با کار کردن پیوسته روی خصوصیات فیزیکی کامپوزیت‌ها، کاهش یافته‌است.

قدیمی‌ترین نمونه استفاده از آمالگام به عنوان ماده پر کننده دندان دقیقاً شناخته شده نیست ولی گزارش شده‌است که خمیر نقره‌ای در سال ۶۵۹ بعد از میلاد در چین برای این امر به کار می‌رفت. قبل از آمالگام، دندان پزشکان برای پر کردن دندان از موادی چون تراشه‌های سنگ و صمغ و چوب پنبه و تربانتین و سرب و طلا و… استفاده می‌کردند.

Ambroise Paré فیزیکدان مشهور، (۱۵۹۰-۱۵۱۰) برای پر کردن دندان از سرب و چوب پنبه استفاده می‌کرد.
در سال ۱۶۰۳ Tobias Dorn Kreilius برای تولید آمالگام فرایندی را معرفی کرد که شامل حل کردن سولفید مس با اسید قوی و افزودن جیوه و جوشاندن آن و ریختن آن در دندان می‌شد.
در فرانسه ماده معدنی پر کننده‌ای که D’Arcet ساخت بسیار مردم پسند بود ولی برای استفاده قبل از ریختن در دندان باید جوشانده و ذوب می‌شد.
Louis Regnart به این ترکیب، جیوه افزود و دمایی را که نیاز داشت به مقدار قابل توجهی پایین آورد و به همین خاطر، «پدر آمالگام» لقب گرفت.
آمالگام در سال ۱۸۲۶ توسط Auguste Taveau در فرانسه جا افتاد. ولی قبلاً در سال ۱۸۱۶ ایجاد شده بود.
در حوالی دهه ۱۸۴۰ طلا و پلاتین و نقره و قلع و سرب و آلیاژ آن‌ها بر آمالگام ترجیح داشت.

آمالگام موضوع جنجال برانگیزی بود. یکی از رساله‌های اولیه دندانپزشکی که توسط یکی از محققان بر‌تر دندانپزشکی ایالات متحده در آن زمان نوشته شده بود آمالگام را «مضر‌ترین ماده‌ای که تا به حال برای پر کردن دندان به کار رفته است» توصیف کرد. با این وجود، آن رساله این را پذیرفت که آمالگام مزایای ویژه‌ای دارد. آن رساله استفاده از آمالگام را با این منطق که «جیوه، ترکیبی مضر است» تقبیح کرد.

دو مرد فرانسوی به نام برادران Crawcour آمالگام را در سال ۱۸۳۳ به ایالات متحده آوردند و در سال ۱۸۴۴ گزارش شد که ۵۰% از تعمیرات دندان که در شمال نیویورک اتفاق می‌افتد با آمالگام است.
قبل از اینکه آمالگام به وسیله آن‌ها معرفی شود دو گزینه عمده پیش رو داشتیم: کشیدن دندان یا کوبیدن طلای داغ به داخل دندان در یک ملاقات طولانی.
برادران Crawcour از اینکه مردم را از جیوه موجود در روش «پر کردن با نقره» که به کار می‌بردند و آن را «جایگزین معدنی» (mineral succedaneum) یا «جایگزین معدنی سلطنتی» (royal mineral succedaneum) می‌نامیدند و مردم آن را با طلا مرتبط می‌دانستند، آگاه کنند سرباز می‌زدند.
در سال ۱۸۴۳ جامعه جراحان دندانپزشکی آمریکا (American Society of Dental Surgeons) (ASDS)، تنها انجمن دندانپزشکی آمریکا در آن زمان، استفاده از آمالگام دندانی را سوء معالجه اعلام داشته و تمام اعضای خود را به امضای گرونامه‌ای درباره عدم استفاده از آن مجبور کرد. این ابتدای واقعه‌ای بود که به جنگ آمالگام مشهور شد. ASDS برادران Crawcour را از کشور بیرون راند.

موضع گیری در برابر آمالگام منجر به فروافتادن ASDS شد. زیرا آمالگام از طلا ارزان‌تر بود و ریختن آن در دندان آسان‌تر و کم‌درد‌تر بود و نیاز به جوشاندن نداشت. در ۱۸۵۰، ASDS مصوبه و نظریه ضد آمالگام خود را فسخ کرد و در ۱۸۵۶ منحل شد.
انجمن دندانپزشکی آمریکا (American Dental Association) چند سال بعد درسال ۱۸۵۹ پایه گذاری شد و کارهای مرکزی خود را روی جنبه‌های مکانیکی دندانپزشکی متمرکز کرد. تا سال ۱۹۱۷ یک دیپلمه دبیرستان نیازی به ورود به مدرسه دندانپزشکی نداشت.

در طول ۵۰ سال بعد از آن بسیاری از ترکیبات فلزی دیگر آزمایش شد از جمله پلاتین، کادمیوم، آنتیموان و بیسموت. در سال ۱۸۹۵ جی وی بلک (G. V. Black) فرمولی از آمالگام منتشر کرد که بیشتر معیارهای قابل قبول کارایی‌های بالینی را دارا بود و دستور العمل او عملاً تا هفتاد سال دست نخورده باقی‌ماند. [۹]
در ۱۹۵۹ دکتر mercury-to-amalgam جرح و تعدیلی را در نسبت جیوه به کل آمالگام پیشنهاد کرد که این نسبت از ۸ به ۵ به نسبت ۱ به ۱ تغییر یابد.
فرمول استاندارد آمالگام دوباره در سال ۱۹۶۳ وقتی یک آمالگام بسیار مرغوب با ترکیبی که دارای مس زیادی بود معرفی شد تغییر کرد. اگرچه در بدایت امر این طور تصور می‌شد این مرغوبیت حاصل از پراکنده شدن بیشتر مواد در آمالگام است ولی بعداً کشف شد که استحکام بیشتر آمالگام ناشی از افزایش پیوند مس-قلع است که نسبت به پیوند قلع-جیوه در برابر خوردگی، حساسیت کمتری دارد.
این اتصال قلع-جیوه که امروزه به فاز گاما-۲ مشهور است به عدم استحکام کمک می‌کند و برای رشد عدم استحکام در طول انقباض و گرفتگی آمالگام بعد از قرارگیری در دندان مورد استفاده قرار می‌گیرد که در نتیجهٔ آن، مقادیر اضافی آمالگام در حین تراشیدن به راحتی برداشته شوند.

منبع:دندانه

 

نیوزیلند استفاده از آمالگام در دندان کودکان را ممنوع کرد

یکی از مهم‌ترین موادی که برای پرکردن دندان از گذشته تاکنون مورداستفاده قرارگرفته آمالگام است، اما بر اساس نتایج تحقیقات جدید استفاده از آمالگام حاوی جیوه از سال ۱۹۹۸ تاکنون بیش از ۵۰ درصد کاهش‌یافته و در سال ۲۰۱۷ به ۷ درصد رسیده است

یکی از علل کاهش استفاده از آمالگام، افزایش متناظر استفاده از مواد پرکننده رنگ دندان است.

نتایج این تحقیق شامل اطلاعات نظرسنجی ملی دندان‌پزشکان است که نشان می‌دهد ۶۴ درصد افراد ترجیح می‌دهند از رزین کامپوزیت برای پر کردن دندان استفاده کنند و فقط ۱۳ درصد آمالگام را ترجیح می‌دهند.

دانشیار جاناتان برادبنت، محقق ارشد این تحقیق گفت: «جیوه یکی از عوامل تأثیرگذار بر محیط ‌زیست است، بنابراین با گسترش استفاده از آمالگام در دندان این خطر افزایش می‌یابد.»

وی گفت: «شورای دندانپزشکی نیوزیلند، دندان‌های دارای آمالگام را به‌عنوان زباله‌های خطرناک طبقه‌بندی می‌کنند و در صورت دور ریختن نادرست آن خطری در آلودگی محیط‌زیست محسوب می‌شوند.»

در حال حاضر، دانشکده دندانپزشکی دانشگاه اوتاگو استفاده از آمالگام در دندان کودکان را ممنوع کرد.

برادبنت معتقد است این پیشگیری باید برای تمام گروه‌های سنی اجرا شود.

وی در ادامه افزود: «زمانی، آمالگام به افراد این امکان را می‌داد که دندان‌های خود را حفظ کنند و بهترین گزینه برای نجات دندان‌ها بود اما در حال حاضر، مواد پرکننده بهتری وجود دارند که عملکرد بهتری داشته و مهم‌ترین ویژگی آن فاقد جیوه بودن آنهاست.»

وی اظهار کرد: «پایان استفاده از آمالگام در دندان دیر یا زود امکان‌پذیر است.»

برادبنت خاطرنشان کرد: «این بدان معنا نیست که مردم باید وسایل قدیمی را با جدید جایگزین کنند.»

نتایج این تحقیق در نشریه Operative Dentistry منتشرشده است./ایسنا

منبع:دندانه

 

در اینجا به ذکر برخی اتفاقات جالب که برای خودم پیش آمده پرداخته‌ام:
– روی دندان مولربیمار یک ترمیم آمالگام بیلداپ انجام داده‌ام. آینه کثیف شده؛ می‌گم خانم یک گاز بیار؛ یکباره بیماره محترمه یک گاز محکم می‌زنه و زحمت یک ساعته من رو برباد می‌ده! موندم چی بگم؟

– خانم دستیار رو صدا می‌زنم و می‌گم برام دایکال بیار. بعد از چند لحظه در حالی که جعبه فایل تو دستشه می‌گه چه شماره‌ای می‌خواین؟ چی باید بگم؟

– تو این کلینیک هر نوع ترمیم، وسایل مخصوص خودش رو داره. از دستیار محترم می‌خوام ست آمالگام رو برام بیاره. چند لحظه بعد کریر به دست و در حالی که سه واحد آمالگام زده بالا سرم وایستاده! چی باید بگم؟

– دختر خانم جوانی بود. دیاستم بین دندان‌های بالاش رو با کامپوزیت براش اصلاح کردم و انصافا هم ترمیم‌های خوشکلی شد. چند روز بعد دختر جوان با مادرش تشریف آوردند. مادر گفت که وقتی دخترم با دندانهای بی‌فاصله برگشته خونه، چند باری گریه کرده‌ام. آخه با فاصله خوشکل‌تر بود. می‌شه مثل اولش بشه! نگام به دندونای مادر افتاد، دیاستم داشت در حد تیم ملی. چی باید بگم؟

– لابراتوار فریم دندان لترال بالا رو برای امتحان فرستاده. لبه انسیزالی فریم سه میلیم‌تر از لبه انسیزالی سانترال‌های تراش نخورده بلندتره! چی باید بگم؟

– دندان بیمار رو با توافق خودش تحت پالپ کپ قرار دادم. بعد از یک هفته بیمار می‌اد پیشم. اولش کلی ناراحت که دکتر از دندون درد بیچاره شدم. لحظه‌ای بعد تغییر حالت می‌ده و با یک خوشحالی نهفته می‌گه البته دکتر دستت درد نکنه توی این هفته سه کیلو کم کردم! چی باید بگم؟

– می‌خوام تزریق بی‌حسی بیمار رو انجام بدم. ازش می‌پرسم آقا بیماری خاصی نداری؟ می‌گه چرا بیمه کوثر و بیمه نیروهای مسلح دارم! چی باید بگم؟

– دو تا ترمیم سرویکالی برای بیمار انجام می‌دم. تو دلم کلی خوشحالم که به‌به، چه ترمیم‌های قشنگی. دکمه رست رو می‌زنم. بیمار داره دهانش رو باز و بسته می‌کنه، با ناراحتی می‌گه دکتر دندونام بلنده! چی باید بگم؟

– فریم پرسلن گذاری شده را دارم امتحان می‌کنم. به نظر یک میلیم‌تر کوتاه کار شده. کار رو تو دهان بیمار می‌ذارم. آره کوتاه کار شده. بیمار دهانش رو باز و بسته می‌کنه و بعد می‌گه دکتر خیلی بلنده! چی باید بگم؟

– بیمارم دو تا ترمیم کلاس دو آمالگام داره. ماتریس هولدر رو می‌بندم، انگار ایراد داره. یک هولدر دیگه می‌خوام، اونم خرابه. سومی رو می‌بندم. یک کم ایراد داره ولی به زحمت می‌بندمش. بیمار موقع رفتن می‌اد پیشم و می‌گه دکتر من حتما یک هولدر برای شما می‌خرم و اسم شما رو روش حک می‌کنم! چی باید بگم؟ تمسخر بود؟ تشکربود؟

– دندان عقل پایین بیمار را همکار اندودنتیست اندو کرده ولی همکار پروتزیست از روکش کردنش طفره رفته. با کلی مکافات و بدبختی یک بیلداپ آمالگام خوشکل روش انجام می‌دم. منتظر بودم بیمار که از روی یونیت پا می‌شه یک عالمه ازم تشکر کنه. ولی بعد از اینکه دهنش رو می‌شوره با اخم و تخم رو می‌کنه به من و می‌گه دکتر دهنم رو جر دادی؛ بهت پیشنهاد می‌کنم آخر وقت دیگه مریض نبینی! چی باید بگم؟

– دو تا دندان سانترال بالای بیمار براثر تراما به شدت بد رنگ شده‌اند. دندان‌ها اندو شدند و برای ترمیم اومده پیش من. با کامپوزیت حفره رو پر می‌کنم و بدرنگی‌ها رو می‌پوشونم. ده درجه رنگ دندون روشن‌تر می‌شه. قربون صدقه رفتن حداقل تصور ذهنی من از بیمار بود. اما… دیدم بیمار ناراحت که دکتر پشت دندونام یک کم زبره!! چی باید بگم؟

– بالا سر بیمار مثل همیشه دارم تو دستگاه شور آواز می‌خونم. بعد از پایان کار، بیمار می‌گه آقای دکتر یک چیزی رو دوستانه بهت بگم؟ با خودم می‌گم چی می‌خواد بگه. می‌گم بفرمایید. می‌گه واقعا صداتون بده دیگه نخونین! چی باید بگم؟

– کوادرانت چپ پایین بیمار رو ترمیم کرده‌ام. چند هفته‌ای بعد می‌اد پیشم. من اصلا چیزی یادم نیست. می‌گه دکتر دندونی که برام پر کردی ریخته. به دندونش نگاه می‌کنم. هفت بالاشه!! نگاه به پرونده می‌کنم؛ چی باید بگم؟

– هر چی زور می‌زنم کاتالیست مربوط به واش قالبگیری از تیوبش خارج نمی‌شه. انگار دستیار محترم جلسه قبل در تیوب‌های کاتالیست و بیس رو جابجا بسته؛ چی باید بگم؟

منبع:دندانه

 

۱- نیکو مناجاتی کرده آن بنده سراپا تقصیر به‌درگاه حضرت حق آن زمان که سر بر سجده نهاده و از سوز دل نالیده: «خداوندا! گناهان ما را به ریال و کارهای نیکمان را به دلار محاسبه فرما».
خدایی وقتی قضیه ریال و دلار و اختلاف پتانسیل زائدالوصفشان مرزهای عالم ملکوت را هم درنوردیده و معنویات را هم درگیر کرده ، کسی انتظار دارد که دامن مشاغل سخت و زیان آور (با زیان ده اشتباه نشود) از جمله دندان‌پزشکی به این غبار آلوده نشود؟ خوب اگر چنین باشد انتظار نامعقولی است دیگر. اصلا مگر چیزهایی که در حوزه استحفاظی ما ارتباط تنگاتنگ با این دلار لاکردار دارد یک قلم و دو قلم است؟ دست روی هرچه بگذاری مستقیما یا با اندکی پیچ و پلاس به کرشمه‌های این دلار عزیز بند است. از روکش پوار وطنی بگیر تا ایمپلنتی که از مصنوعات بیگانگان است.
حالا در این گیرودار افزایش نجومی قیمت مواد مصرفی، عده ای قدر نشناس توقع دارند دندان‌پزشک بی‌چاره هی توی خودش بریزد و دم نزند؟ هی گران بخرد و ریالی به دستمزدش اضافه نکند؟

۲- اصلا خوش به حال شما که سوناتا و سانتافه و لکسوس سوار می‌شوید و با آن هم فقط می‌روید مطب و برمی‌گردید. ما ۲۰۶ ناچیزی بیشتر نداریم که آن را هم از ترس بنزین هفتصد تومانی و فقدان جای پارک در اطراف درمانگاه، بیرون نمی‌آوریم. فلذا زیاد سوار تاکسی می‌شویم و به همین دلیل شگردهای معروف رانندگان زحمتکش و محترم را خوب بلدیم. یکی از معروف‌ترین این ترفندها، نالیدن از قیمت لنت و دیسک و صفحه کلاچ است، درست موقعی که این عزیزان قصد دارند کرایه تپلی از شما طلب کنند و برای همین می‌خواهند به توصیه بزرگان علاج واقعه قبل از وقوع نمایند و پیشاپیش مانع اعتراض شما شوند. انصافا شما دلتان راضی می‌شود او این‌همه پول بابت لوارم ماشینش هزینه کند ولی از شما کرایه کمی بگیرد؟

۳- آن بیمار حق‌به‌جانب و ساده‌اندیشی که از سر نداری شکایت می‌کند «بابت فقط پر کردن یک دندان فسقلی که نیم ساعت هم نکشیده، هشتاد هزار تومان از من گرفت!»، چه می‌داند در دل آن کمتر از نیم ساعت چه رازهایی نهفته است؟ اقلا ۱۷سال درس خواندن با همه مرارت‌ها و محرومیت‌ها، صرف‌نظر کردن از لذایذ زندگی، رنج شب بیداری و حسرت خواب نوشین صبحگاهی، دوری از خانه و خانواده و خدمت در مناطق محروم، به هزار در زدن و قرض و وام گرفتن برای جور کردن سرمایه شروع کار، بیگاری دادن در درمانگاه‌ها و کشیک‌های شب و روزهای تعطیل، همزیستی با انواع و اقسام میکروب‌ها و پذیرفتن ریسک ابتلا به هزار جور بیماری، انواع آسیب‌های شغلی از جمله مشکلات دیسک کمر و گردن و بالاخره پس دادن تاوان دکتر بودن بین فامیل و هنگام خرید و البته در اداره دارایی، حالا چه واقعا داشته باشی یا نداشته باشی…
و در میان این همه رازهای شگفت انگیز و مقدس که هرکدامش برای توجیه استحقاق دریافت چنین حق العلاجی کافی است، متوسل شدن به افزایش تاسف بار، افسار گسیخته و غیرمنطقی مواد و کالاهای مصرفی چه محلی از اعراب دارد؟ در ادامه عرض می کنم.

۴- در برخی مشاغل که به‌طور عام آنها را مشاغل خدماتی می‌نامند مفهوم آشنایی وجود دارد که ناظر است بر توانایی‌های خاص فرد ارائه کننده آن خدمت، به کسانی که به او رجوع کرده اند و فاقد چنین مهارتی بوده اند. این مفهوم را با واژگانی چون دستمزد یا اجرت بیان می‌کنند که به معنی مبلغی است که خلق الله صرف نظر از هزینه‌های پنهان و آشکاری که ارائه دهنده خدمت متحمل شده است، بابت وقت، دانش، تجربه و مهارت او پرداخت می‌کنند. هرچند کاربرد این لغات در طبابت مرسوم نیست و حتی شاید برخورنده نیز به‌نظر برسد، اما اصل این مفهوم یقینا در این حوزه نیز وجود دارد و زشت و توهین‌آمیز هم نیست.

۵- و اما امان از دنیای مرموز این مفهوم عجیب، واژه ای که هرکس از ظن خود یار او می‌شود. مفهومی که اگرچه می‌تواند به عنوان نشانه‌ای از دانش و توانایی ما تلقی شود و قدر و منزلت ما را بالا ببرد، همزمان قادر است از جنبه بیزینسی نقش پاشنه آشیل را در امورات ما ایفا کند. چرا؟ چون هیچ آدم منصفی از دندان‌پزشک محترمش توقع ندارد از هزینه‌هایی که متحمل شده چشم‌پوشی کند اما احتمالا انتظار دارد که از دستمزدش به او تخفیف دهد. دستمزدی که قبلا در بند۳، اشک مردم را درآوردیم تا ثابت کنیم مثل برخی امور مهم دیگر علیرغم انکار منکران حق مسلم ماست.
محض اطلاع کسانی که فقط مو می‌بینند یادآور می‌شوم که اینجا دقیقا همان محل پیچش موست. جایی که نقش افزایش قیمت مواد در بالا بردن تعرفه خدمات آنقدر پر رنگ می‌شود که بتواند دژی نفوذ ناپذیر در برابر تقاضای همیشگی بیماران برای «راه آمدن» با آنان باشد. و چه باک اگر این دستاورد مهم و حیاتی، شان ما را تا حد فروختن مواد مصرفی به بیماران پایین آورد.

۶- سال‌ها پیش دوست پزشکی داشتم که خانم ایشان آرایشگر بودند. تعریف می‌کرد که روزی خانمی برای رنگ کردن موهایش به عیال ایشان مراجعه کرده و قیمت این کار را پرسیده است. خانم دوست ما در جواب فرضا گفته است پنجاه هزار تومان. مشتری اعتراض کرده که چه خبر است؟ قیمت رنگ مو که مثلا ده هزار تومان بیشتر نیست. خانم آرایشگر هم در نهایت خونسردی و البته اعتماد به نفس و در راستای حفظ شان و اعتبار حرفه و اهمیت دادن به دانش و هنر خود پاسخ داده ند: «مشکلی نیست، می‌توانید بروید آن را از فروشگاه بخرید و خودتان استفاده کنید…»

۷- و اما نکته آخر این مقال استمداد برای کشف این نکته باریک‌تر ز موست که آیا آمالگام دوست‌داشتنی ما که به‌خاطر کسوتش آن را نماد مواد دندان‌پزشکی فرض کرده‌ایم، بیشتر شبیه لنت ترمز است یا رنگ مو؟

منبع:دندانه

 

گاه، سال‌ها با مواد و دستگاه‌ها کار می‌کنیم اما نکته‌های ریزی که می‌تواند در فرایند درمان تاثیرگذار باشند، از چشممان می‌افتند. آنچه در ادامه می‌خوانید ریز نکته‌های به ظاهر بدیهی است که ممکن است برخی از همکاران دندان‌پزشک تا امروز به آن‌ها توجه نکرده یا از آنها غافل مانده‌اند.

بخش دوم این نوشتار را با عنوان «ریز نکته‌هایی درباره مواد و دستگاه‌های دندان‌پزشکی» بخوانید

۱- این طور نیست که حجم و وزن آمالگام کپسولی دو واحدی دو برابر آمالگام یک واحدی باشد. به طور معمول آمالگام‌های یک واحدی ۴۰۰میلی گرم پودر آلیاژدارند، آمالگام‌های دو واحدی ۶۰۰میلی گرم وآمالگام‌های سه واحدی ۸۰۰ میلی‌گرم.

۲- از آن‌جا که سرعت کروژن و خوردگی در آمالگام‌های پر مس، نصف آمالگام‌های کم مس است؛ سیل لبه‌ای در این آمالگام‌ها دیر‌تر برقرار می‌شود و استفاده از وارنیش یا سیلر در این آمالگام‌ها ضروری‌تر است.

۳- معمولا با دیدن آمالگام تازه همخوردهٔ خشک و شکننده، چنین استنباط می‌شود که مقدار جیوه آمالگام کم بوده است؛ ولی با توجه به نسبت مشخص جیوه، مخصوصا در آمالگام‌های کپسولی، باید کم بودن زمان و سرعت چرخش آمالگاماتور را به‌عنوان یکی از دلایل اصلی بروز این مشکل به حساب آورد.

۴- به‌ وسیله انتقال آمالگام به حفره ترمیمی، آمالگام‌کریر گفته می‌شود. از آنجا که کاربرد این وسیله منحصر به آمالگام نیست و می‌توان با آن انواع خمیر‌ها و مواد ترمیمی را منتقل کرد، استفاده از واژه (paste carrier) درست‌تر است.

۵- به نوارهای پرداخت فلزی به غلط نوار پرداخت آمالگام و به نوارهای پرداخت پلاستیکی به غلط نوار پرداخت کامپوزیت گفته می‌شود. این نوار‌ها اختصاص به آمالگام یا کامپوزیت ندارند و برای پرداخت همه مواد ترمیمی کاربرد دارند.

۶- یک‌دسته از نوارهای تافل مایر، بالچه دارند (winged) که برای حفرات پرگزیمالی عمیق مناسب هستند. کلیه نوارهای تافل‌مایر، لوپ‌دار (loop) هستند.

۷- لزومی در قراردادن ماتریس هولدر در سمت باکال نیست و بسته به شرایط کاری، می‌توان آن را در سمت لینگوال هم قرار داد.

۸- ضخامت بعضی از نوار ماتریس‌های فلزی، کمتر ازنوارهای سلولزی شفاف است.

۹- به فرزهای الماسی استوانه‌ای شکل به غلط فرز فیشور (fissure) گفته می‌شود. فرزهای فیشور فرزهای کاربایدی و از نوع تیغه‌ای هستند.

۱۰- رابرپالیشر‌ها یا به شکل pointed هستند یا به شکل cup. توجه شود که cap تلفظ نشوند.

۱۱- به طور معمول به هندپیس‌های رایج تراش دندان، توربین و آنگل می‌گوییم، ولی باید بدانیم که هردو این‌ها به دلیل زاویه دار بودن سرشان angled هستند (مستقیم نیستند) و چون driven air- هستند، توربین محسوب می‌شوند. در واقع باید به آنگل، هندپیس زاویه‌دارlow speed بگوییم و به توربین، هندپیس زاویه دارhigh speed.

۱۲- خیلی مواقع بدون توجه به اینکه گلاس‌یونومر از چه تایپی است، از آن برای هر کاری استفاده می‌کنیم. غافل از اینکه گلاس‌یونومر شش تایپ مختلف دارد؛ از luting گرفته تا restorative.

۱۳- به گلاس‌یونومر تعدیل شده با رزین، به غلط گلاس‌یونومر نوری گفته می‌شود. در حقیقت این مواد، دوال‌کیور هستند: هم واکنش سلف دارند و هم واکنش نوری.

۱۴- اطلاق نادرست «پین داخل کانال» به پست‌های پیش‌ساخته فلزی باعث عدم توجه دندان‌پزشک به قوانین مربوط به پست‌ها می‌شود. لذا کاربرد واژه پست‌های پیش ساخته درست‌تر است.

۱۵- دستگاه‌های متداول کیور کامپوزیت‌های لایت‌کیور، نه لیزر هستند و نه اشعه ماوراء بنفش (UV)؛ بلکه نور مرئی آبی رنگ هستند.

۱۶- وقتی می‌گوییم رنگ یک دندان یا کامپوزیت A، B، C یا D است، به یکی از چهار خانواده متداول رنگ دندان در سیستم ویتا اشاره می‌کنیم. خانواده A قرمزقهوه‌ای، B قرمز زرد، Cخاکستری، D قرمز خاکستری هستند.

۱۷- این درست نیست که بگوییم رنگ D، از رنگ A تیره‌تر است، چرا که تیرگی و روشنی رنگ، ربطی به خانواده رنگ ندارد و از آن مستقل است. یعنی ممکن است یک کامپوزیت به رنگ D از کامپوزیت به رنگ A روشن‌تر باشد.

۱۸- در سیستم انتخاب رنگ ویتا تفاوت رنگ A۱ با A۴ در میزان اشباعیت رنگ (کرما) است. یعنی A۴ از A۱ پررنگ‌تر است.

۱۹- در استفاده از باندینگ باید به نوع باندینگ توجه کرد. مثلاً باندینگ با نام تجاری Margin Bond یک Enamel Bonding است و برای کار روی عاج نا‌مناسب.

۲۰- ریختن باندینگ در ظرف و‌‌ رها کردن آن به حال خود تا تکمیل مراحل اچ و شستشوی حفره، اقدامی نادرست است. حلال موجود در باندینگ در معرض هوا (علی الخصوص زیر نسیم خنک کولر و پنکه) تبخیر می‌شودکه این، باعث کاهش سیلان و کاهش نفوذ رزین به سطوح اچ شده می‌شود.

۲۱- منظور از توتال اچ بودن باندینگ، اعمال همزمان آن بر روی مینا و عاج است. لذا هم باندینگ‌های Etch and Rinse (نسل۴و۵) و هم باندینگ‌های Self Etch (نسل۶و۷) را می‌توان به صورت توتال اچ به کار برد.

۲۲- یک تفکر نادرست این است که بعضی اقدامات درمانی مثل فلوراید تراپی و فیشورسیلانت، مختص کودکان شمرده می‌شوند و گفته می‌شود در بزرگ‌سالان کاربردی ندارد. لذا اگر این اقدامات در بزرگ‌سالان انجام گیرد باعث تعجب بعضی همکاران می‌شود. در حالی که این درمان‌ها کوچک و بزرگ نمی‌شناسند و برای پیش‌گیری از پوسیدگی به کار می‌روند. به علاوه فیشورسیلانت به همراه ترمیم‌های کامپوزیتی و آمالگامی محافظه کارانه، توصیه شده است.

۲۳- همان‌طور که اکثر مردم به پودر لباس شویی، تاید می‌گویند (که یک نام تجاری است) اکثر دندان‌پزشکان هم به لاینرکلسیم هیدروکساید، دایکال و به ZOE تقویت شده با پلیمر، IRM می‌گویند.

۲۴- عبارات «این دندان باید اندو شود» و «این دندان باید عصب کشی شود» عبارات نادرستی هستند که بهتر است با عبارت «این دندان باید درمان ریشه شود» جای‌گزین شوند.

۲۵- استفاده از عبارت re–endo برای بیان درمان مجدد ریشه نادرست است، چرا که پیشوند re باید برسرفعل بیاید تا نشانگر تکرار یک کار باشد. لذا عبارت retreat مناسب‌تر است.

۲۶- «پوتی و واش» نام یک ماده قالب‌گیری یا یک برند تجاری خاص نیست بل‌که نشان‌گر ویسکوزیتی‌های مختلف مواد قالب‌گیری الاستومری است.

۲۷- «این دندان باید بیلداپ (Build up) شود». این جمله به طورمعمول برای دندان‌هایی به کار می‌رود که نیاز به پوشش کاسپ دارند، درحالی که باید توجه داشت که انجام هر ترمیمی یک بیلداپ (بازسازی) محسوب می‌شود.

منبع:دندانه

 

دندان‌های با پوسیدگی جزئی، نیازی به روکش ندارند.

دکتر ایمان پریسایی در خصوص مواد پرکننده دندان، اظهار کرد: مواد پرکننده دندان مانند هر چیز دیگری دارای کیفیت‌ها و قیمت‌های متفاوتی است که بر روی ماندگاری آن‌ها در دهان تاثیر می‌گذارد.
وی در خصوص قرار دادن روکش برای دندان‌های پر شده، اظهار کرد: قرار دادن روکش به میزان تخریب و پوسیدگی دندان‌ها ارتباط دارد، در صورتی که پوسیدگی بسیار زیاد بوده و احتمال ریختن مواد پرشده وجود داشته باشد، باید از روکش دندان استفاده کرد.

دکتر پریسایی ادامه داد: کامپوزیت‌های دندانی مانند دیگر مواد پرکننده دندان به نام «آمالگام دندانی» که حاوی جیوه، نقره، قلع و روی است، تداوم و استحکام مشابه دارد اما به دلیل اینکه کار با مواد کامپوزیتی هم‌رنگ دندان بسیار دشوار است و شرایط سختی از جمله نداشتن بزاق دهان، رطوبت و مهارت دندانپزشک را می‌طلبد، به همین دلیل اگر شرایط لازم محیا نشود، تداوم آن کمتر می‌شود.

وی با بیان اینکه مواد هم‌رنگ دندان یا کامپوزیت‌ها برای پر کردن دندان مناسب نیستند، افزود: در صورتی که پوسیدگی دندان بسیار زیاد باشد بهتر است از کامپوزیت‌ها استفاده نشود؛ کامپوزیت‌ها یا‌‌ همان مواد هم‌رنگ دندان به دلیل داشتن خاصیت انعطاف‌پذیری بالا، درزهای زیادی داشته و در اثر بهداشت ضعیف و پوسیدگی زیاد، میکروب‌ها بیشتر نفوذ کرده و در نتیجه دندان سریع‌تر خراب می‌شود.
پریسایی ادامه داد: اخیرا مواد باندینگ (در این روش از یک صمغ هم‌رنگ دندان استفاده می‌شود و با نور خاصی، این صمغ سفت شده و در ‌‌نهایت به دندان می‌چسبد) تولید شده که میزان جمع‌شدگی در مواد کامپوزیت را بالا برده و موجب کاهش نفوذپذیری می‌شود.

این دندانپزشک در خصوص آمالگام یا ماده پرکننده نقره‌ای رنگ دندان، تصریح کرد: در بعضی از کشور‌ها به دلیل فقدان رعایت اصول دفع پسماند‌ها، مصرف این نوع مواد ممنوع شده است اما در ایران به دلیل اینکه این اصول رعایت می‌شوند، مصرف آن هیچ مشکلی ندارد.

منبع:دندانه

 

آیا تاکنون فکر کرده‌اید برای دندانی که توسط دندان‌پزشکتان کشیده می‌شود چه اتفاقی می‌افتد؟ آیا تمام دندان پزشکان دندان‌های کشیده شده را دور می‌اندازند؟

واقعیت این است که برای دندانی که کشیده می‌شود جای به‌خصوصی وجود ندارد. از میان روش‌های دفع دندان برخی روش‌های برای دندان‌پزشک هزینه‌بر هستند، برخی از روش‌ها منفعت اندکی برای دندان‌پزشک دارند و برخی دیگر از آن‌ها کمی عجیب و غریبند.
برای پی‌بردن به اتفاقات احتمالی که برای دندان کشیده شده شما می‌افتد پیشنهاد می‌کنیم مطلب زیر را بخوانید…

بعد از آنکه دندان کشیده می‌شود، دندان‌پزشک معمولاً آن را در سینی کنار صندلی دندان‌پزشکی قرار می‌دهد، بسیاری از مردم فکر می‌کنند که دندان به پایان راه رسیده در حالی که تازه در آغاز سفرش قرار گرفته است.

هشت سفر متفاوتی که دندان شما بعد از خارج شدن از دهانتان ممکن است طی کند:

۱- سوازنده شدن همراه با زباله‌های زیستی
بر طبق استاندارد پاتوژن‌های حامل در خون (اداره اطلاعات و ایمنی شغلی OSHA)، دندان کشیده شده باید در پوشش زباله پرخطر قرار بگیرد.
بعد از آنکه دندان‌ها توسط شرکت مدیریت زباله‌های پزشکی جمع‌آوری شد، به همراه دیگر زباله‌های پزشکی سوزانده می‌شوند. در این فرایند دندان‌هایی که شامل هیچ ضایعات فلزی دندان‌پزشکی نباشند در کوره سوزانده شده و در صورتی که شامل ضایعات فلزی باشند احتمالاً یکی از دو مسیر بعدی دفع زباله را که در ادامه بیان خواهیم کرد طی می‌کنند.

۲- رفتن به مرکز زباله‌های فلزی (ضایعات فلزی)
اگر دندان کشیده شده شما با آمالگام پر شده باشد، سوزاندن آن در کوره موجب انتشار جیوه در اتمسفر می‌شود، از این‌رو سوزاندن دندان‌های کشیده شده داری ترمیم آمالگام (که از جمله ضایعات فلزی دندان‌پزشکی است) مجاز نیست پس چنین دندان‌هایی ابتدا جهت جداسازی آمالگام می‌بایست به مرکز زباله‌های مخصوص فرستاده بشوند.

۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند
۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند

۳- افتادن به دست فروشنده‌های ضایعات فلزی دندان‌پزشکی (دلال فلز قراضه‌های دندان‌پزشکی)
صنعت ضایعات فلزی دندان‌پزشکی زیاد مشهور نیست. اگر دندان شما ترمیم شده باشد (ترمیمی که قسمتی از آن توسط لابراتوار ساخته شده است) ممکن است دندان‌پزشکتان آن را برای دلال ضایعات فلزی دندان‌پزشکی بفرستد. با یک جستجوی ساده برای عبارت «پالایش ضایعات فلزی دندان‌پزشکی» یا یک جستجوی سریع در گوگل در مورد مجله‌های تخصصی دندان‌پزشکی آگهی‌های تبلیغاتی بسیاری از شرکت‌هایی که از خرید فلزات به کار برده شده در دهان افراد پول درمی‌آورند را پیدا خواهید کرد.

۴- نگهداری توسط بیمار
اگرچه برخی از دندان‌پزشکان نظری مخالف دارند ولی منع قانونی برای دندان‌پزشک برای بازگرداندن دندان کشیده شده به بیمار وجود ندارد و بسیاری از بیماران نیز تمایل به نگهداری دندان کشیده شده خود دارند. البته تعداد زیادی از دندان‌پزشکان هم هستند که دندان کشیده شده را به بیمار برنمی‌گردانند و موضوع را بحث‌برانگیز کرده و به چالش می‌کشانند.

۵- استفاده برای اهداف آموزشی
بعضی از دندان‌ها به دانشگاه‌ها اهدا می‌شود. بسیاری از دندان‌پزشکان دندان‌هایی را که می‌کشند جمع‌اوری کرده و به منظور استفاده آموزشی دانشجویان دندان‌پزشکی به دانشگاه‌ها اهدا می‌کنند. البته دندان‌های کشیده شده فقط برای آموزش دانشجویان استفاده نمی‌شود بلکه برای آموزش‌های مداومی که یک دندان‌پزشک لازم دارد تا برخی اعمال مثل درمان ریشه را روی دندان کشیده شده انجام بدهد نیز به‌کار می‌رود.

۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند
۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند

۶- استفاده برای اهداف تحقیقاتی
شرکت‌های تولیدکننده لوازم و تجهیزات دندان‌پزشکی همیشه به تحقیقاتی وابسته هستند که آن‌ها را به بهترین راه برای تصمیم‌گیری درباره مواد پر کردن دندان و ساخت تاج دندان برساند.
اینکه چطور دندان‌هایی با بیشترین پایداری در برابر کرم‌خوردگی ساخته بشود و نیز بررسی واکنش‌های مختلفی که دندان‌ها در مقابل فشار‌ها و آسیب‌های احتمالی نشان می‌دهند و خیلی از موارد دیگر… در نتیجه این تحقیقات وقتی پی‌بردند که چطور بهترین تولیدات مرتبط با دندان را بسازند، دندان‌های واقعی‌ نیز به بهترین وجه کار می‌کنند.

۷- به مزایده گذاشتن (فروش به بالا‌ترین پیشنهاد)
البته این حالتی است که کمتر دندانی برایش پیش‌ می‌آید آن را تجربه کند و اغلب مستلزم آن است که صاحب دندان فردی مشهور باشد تا دندان طی نمایشی منحصر به فرد به بالا‌ترین پیشنهاد فروخته بشود.

۸- یادگاری شدن برای دندان‌پزشک
گاهی اوقات هم دندان کشیده شده شما به یادگاری‌ای برای دندان‌پزشک تبدیل می‌شود، همچون آقای دکتر پارکر، معروف به پارکر بدون درد (painless parker)، پارکر دندان‌پزشکی بود که حدود صد سال قبل کار می‌کرد او در یک روز ۳۵۷ دندان را کشید و سپس آن‌ها را به صورت گردنبندی درست کرد و دور گردنش انداخت، او همچنین سطلی شامل هزاران دندان کشیده شده را در طی سال‌های کاری‌اش جمع کرده بود که در حال حاضر در موزه نگهداری می‌شود.

درباره چند سازه هنری عجیب از دندان‌های کشیده شده اینجا را بخوانید

۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند
۸سرنوشت متفاوت برای دندان‌هایی که کشیده می‌شوند

همان‌طور که می‌بینید زندگی پس از مرگ برای مرواریدهای سفید شما نیز وجود دارد و مسیرهای بسیاری وجود دارد که دندان شما پس از خارج شدن از مطب دندان‌پزشکی می‌تواند طی کند.
البته در بعضی از کشور‌ها همچون هند، چین، کشورهای آفریقایی همانند موروکو (morocco)، دندان‌های کشیده شده مسیرهای دیگری نیز می‌پیمایند که در نتیجه آن شاید سفر خود را در دهان فرد دیگری ادامه دهند! در این مسیر دندان‌های کشیده شده و نیز دست‌دندان‌های ساخته شده از آن‌ها، توسط دندان‌پزشکان خیابانی در معرض دید قرار داده می‌شوند تا صاحب جدید خود را پیدا کنند…

منبع:دندانه

 

پژوهشگران کشف کرده‌اند که کاربرد یک نوع دستگاه ام‌آر‌آی بسیار نیرومند که در تعدادی از بیمارستان‌های تحقیقاتی بریتانیا نصب شده گاه باعث نشت جیوه از دندان‌های پر شده با ماده فلزی پرکردن دندان (آمالگام) می‌شود و در مورد خطرات آن هشدار دادند.

مطالعه‌ای که نتایج آن در ژورنال رادیولوژی انگلستان منتشر شده اثبات کرده است قرار گرفتن در معرض این نوع دستگاه‌ها به مدت بیست دقیقه کافی است تا از دندان‌های پر شده با آمالگام نقره‌ای رنگ ماده سمی خارج شود. نویسندگان مقاله در عین حال تاکید دارند که برای گرفتن نتیجه قطعی در مورد خطرات این فرآیند به بررسی‌های بیشتری نیاز است.

خطر نشت جیوه از دندان‌ بیمارانی که ام‌آرآی می‌شوند
خطر نشت جیوه از دندان‌ بیمارانی که ام‌آرآی می‌شوند

با وجود هشدار کارشناسان رادیولوژی، انجمن دندانپزشکان بریتانیا گفته است که آمالگام فلزی کاملا بی‌خطر است و برای حدود ١۵٠ سال به عنوان ماده‌ای برای ترمیم دندان به کار رفته است. به گفته این نهاد، ایمنی و استحکام این ماده به اثبات رسیده و هنوز هم بهترین ماده برای بسیاری از مشکلات دندان است. این انجمن تاکید کرده است که هنوز دلیل موجهی برای کنار گذاشتن این ماده در دست نیست مگر در مورد بیمارانی که قطعا نسبت به آن حساسیت دارند که البته وضعیتی بسیار نادر است.

در عین حال، انجمن دندانپزشکان بریتانیا پذیرفته است که در صورتی که احتمال بروز خطراتی در این مورد وجود داشته باشد، باید به تحقیقات ادامه داد. در سال‌های اخیر استفاده از مواد کامپوزیتی و سرامیکی برای پرکردن دندان گسترش یافته، اما هنوز هم آمالگام فلزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نتیجه آزمایش
دکتر سلیم ییلماز، از دانشگاه آکدنیز ترکیه، شصت دندان پر شده با آمالگام فلزی را که کشیده شده بود آزمایش کرد. برای این منظور او تعدادی از این دندان‌ها را در معرض اسکنر ام‌آر‌ای معمولی که کم قدرت و تعدادی را در معرض اسکنر ام‌آر‌آی تسلا، که به مراتب قوی‌تر است قرار داد. نتیجه آزمایش نشان داد که میزان جیوه آزاد شده در دسته دوم دندان‌ها به مراتب بالاتر از دسته اول بود. در عین حال، مشخص نیست که آیا مقدار جیوه خارج شده که حدود ٠.٧ واحد در یک میلیون است برای سلامت فرد زیان دارد یا نه.

اگر جیوه به مقدار معینی وارد بدن انسان شود می‌تواند باعث مسمومیت شود و به همین دلیل هم پارلمان اروپا تصویب کرده است که استفاده از آمالگام حاوی جیوه باید به تدریج کنار گذشته شود. البته انگیزه پارلمان اروپا حفاظت از محیط زیست بوده است.

با وجود هشدار در مورد خطرات احتمالی دندان‌های حاوی آمالگام فلزی، پژوهشگران تاکید دارند که ام‌آر‌آی معمولی باعث آزاد کردن جیوه نمی‌شود و هیچ خطری ندارد و نگرانی فقط به احتمال خطر ناشی از آزاد شدن جیوه در صورت استفاده از دستگاه جدید ام‌آر‌آی مربوط می‌شود.

منبع:دندانه

 

کامپوزیتانه و آمالگامانه!

دکتر محمد باقری/ متخصص دندانپزشکی ترمیمی

عکسی که می‌بینید سلفی «شینزو آبه» و «دونالد ترامپ» در زمین گلف در توکیو است. بگذارید از روی این قاب لبخند تفاوت فرهنگ و منش ژاپنی و آمریکایی را برایتان بگویم. نخست وزیر ژاپن حتما دندانپزشکانی حرفه‌ای و در رده دندانپزشکان رییس‌جمهور آمریکا در اختیار دارد؛ حتما تکنولوژی و مواد لازمش را اگر بیشتر نداشته باشد، کم‌تر ندارد. پس چه چیز باعث شده که این دو لبخند در یک قاب تا این حد متفاوت باشند؟ چرا دندان‌های رییس‌جمهور آمریکا تا این حد یک‌دست و منظم و هم‌رنگ است و دندان‌های نخست‌وزیر ژاپن این‌گونه نامنظم و غیر هم‌رنگ؟
احتمالا نخست‌وزیر ژاپن احتمالا از آن دست بیمارانی‌ست که می‌گوید: آقای دکتر! از هر روشی که سلامت دندانم را حفظ می‌کند استفاده کنید؛ رنگ و ظاهرش در اولویت بعدی ست. اما رییس‌جمهور آمریکا از آن دسته از بیمارانی‌ست که می‌گویند: آقای دکتر! فقط سفید باشد، هر چی می‌خواد باشه! اصلا تمامش رو بکشید، ایمپلنت بگذارید؛ سفید و یک دست.

رییس‌جمهور آمریکا احتمالا اهل لامینیت سرامیکی‌ست و نخست‌وزیر ژاپن طرفدار کلاس دو آمالگام . هر چه این ژاپنی نجیب و آرام و سر به زیر و منطق‌گراست، طرف آمریکایی اش نآرام و هیجان زده و احساسی. به عبارتی هر چه ژاپن «آمالگامانه» رفتار می‌کند، آمریکا «کامپوزیتانه».

منبع:دندانه

 

رییس اداره واردات تجهیزات دندانپزشکی سازمان غذا و داروگفت: وزارت بهداشت مجوزی برای واردات یا تولید آمالگام‌های پودری نداده است.

محمدمهدی گلابگیران رییس اداره واردات تجهیزات دندانپزشکی اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی سازمان غذا و دارو در خصوص غیر قانونی بودن مواد پودری مخصوص پر کردن دندان گفت: آمالگام موجود در بازار به صورت وارداتی و تولید داخل است و حدود هشت سال است وزارت بهداشت هیچ‌گونه مجوزی در خصوص واردات یا تولید آمالگام‌های پودری نداده و چنانچه در بازار وجودداشته باشد بصورت قاچاق و غیر قانونی است.

وی افزود: آمالگام به صورت پودری و کپسولی وجود دارد و نوع پودری آن مورد تایید سازمان غذا و دارو نیست و به دلیل احتمال ایجاد آلودگی‌های محیطی و انسانی جیوه، استفاده از آن توصیه نمی‌شود و واردات آن ممنوع است.

رئیس اداره واردات تجهیزات دندانپزشکی اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی سازمان غذا و دارو در ادامه گفت: طبق کنوانسیون میناماتا(کنوانسیون بین‌المللی مبنی‌بر حذف جیوه از تولیدات و ممنوعیت هر نوع واردات و صادرات آن تا سال ۲۰۲۰) که مورد تائید مجلس نیز قرار گرفته تا سال ٢٠٢٠ همه کالاهای سلامت محوری که به نوعی در ترکیبات آنها از فلز جیوه استفاده شده است، باید حذف یا به حداقل برسد. بنابراین باید دندان‌پزشکان به سمت جایگزینی آن با کالاهای دیگر مثل کامپوزیت باشند یا از آمالگام‌های کپسولی استفاده کنند.

منبع:دندانه

 

این لوله مکنده به چه کار می‌آید؟

شاید لوله رابط ساکشن، مزاحم‌ترین چیزی باشد که حین یک درمان دندان‌پزشکی، مجبور به تحملش هستید و حتماً تا به حال از خود پرسیده‌اید که چه ضرورتی دارد آن را در تمام مدتی که دندان‌پزشک کارش را انجام می‌دهد، در دهانتان نگاه دارید. پس با ما همراه باشید تا بدانید که اگر همین لوله مزاحم نباشد، چه اتفاقی می‌افتد.

انواع ساکشن‌های دندان‌پزشکی
بهتر است اول از همه انواع ساکشن‌های دندان‌پزشکی را بشناسید. به‌طور کلی در دندان‌پزشکی، ۲ نوع ساکشن وجود دارد که به یکی از آن‌ها، ساکشن آبی و به دیگری، ساکشن هوایی گفته می‌شود.
ساکشن آبی یا بزاق‌کش، دقیقاً همان‌ کاری را انجام می‌دهد که از نامش برمی‌آید. این نوع ساکشن، بزاق دهان بیمار را خارج می‌کند و در بسیاری از مواقع، دندان‌پزشک آن را طوری در دهان بیمار می‌گذارد که تمام بزاق دهان او را تخلیه کند.
نوع دوم، ساکشن هوایی یا حجم بالا است که دستیار، آن را نزدیک موضعی که دندان‌پزشک مشغول کار بر روی آن است نگاه می‌دارد تا تمام مواد، مایعات و خرده‌های باقی‌مانده از ترمیم دندان را جمع کند. شکل کار این ساکشن، مانند یک جاروبرقی قوی است که خرده‌‌های موادی که در دهان بیمار باقی مانده را بدون اینکه دندان‌ها را لمس کند به داخل خود می‌کشد.

چرا استفاده از ساکشن ضروری است؟
شاید دوست داشته باشید بدانید که چرا ضروری است در طول مدتی که دندان‌پزشک کار می‌کند، لوله رابط ساکشن را در دهان خود نگاه دارید. اولین دلیل آن، راحتی خود شما است که برای دندان‌پزشک در اولویت اول است.
او پس از تزریق بی‌حسی در دهان شما ساکشن می‌گذارد، زیرا این داروها مزه تلخی دارند و بیشتر بیماران ترجیح می‌دهند دهانشان را بعد از تزریق بشویند و از بزاق‌کش استفاده کنند. علاوه بر این، اگر داروی بی‌حسی برای مدت طولانی بر روی قسمت انتهایی دهان شما باقی بماند، آن را بی‌حس می‌کند و شما احساس تهوع می‌کنید.
یک دلیل دیگر استفاده از ساکشن، این است که دندان‌پزشک مطمئن شود زمانی که کار می‌کند، مایعات زیادی در دهان بیمار جمع نمی‌شود.
گذشته از این، هنگامی که دندان‌پزشک دندان شما را تمیز و پولیش یا آن را با آمالگام پر می‌کند، خرده‌های موادی که استفاده می‌کند در دهانتان باقی می‌ماند و برای پاک کردن آن‌ها باید از ساکشن استفاده کرد.
یکی دیگر از دلایل استفاده از ساکشن، خشک نگاه داشتن سطح دندان است، زیرا در طول تعدادی از درمان‌ها، مهم است که سطح دندان بیمار تمیز و خشک نگه داشته شود و به‌وسیله ساکشن، می‌توان آب، خون و بزاقی را که در اطراف دندان جمع شده است جمع کرد. زیرا زمانی که پوسیدگی دندان به زیر نسج لثه راه پیدا کرده است، حین درمان امکان خون‌ریزی بیشتر می‌شود.
آخرین دلیل ضرورت استفاده از ساکشن هم کمک به دید دندان‌پزشک است. زیرا مته دندان‌پزشکی، برای جلوگیری از داغ شدن دندان و تمیز نگه داشتن سطح آن، مقدار زیادی آب به بیرون اسپری می‌کند که به سرعت داخل دهان را پر می‌کند، به آینه دندان‌پزشک می‌رسد و دید او را مختل می‌کند. بنابراین، ضروری است در حین کار، از ساکشن حجم بالا استفاده شود تا تمام آنچه در دهان بیمار باقی می‌ماند تخلیه شود.

لوله ساکشن، ضایعات را به کجا می‌برد؟
ممکن است این سؤال برای شما هم پیش آمده باشد که بعد از اینکه لوله ساکشن، بزاق دهانتان را به همراه خرده‌های دندان و آمالگام و غیره به درون خود می‌کشد، آن‌ها را به کجا می‌فرستد. مسیر بعدی همه این‌ها، یک جداکننده است که تمام مواد جامد را از مایعات درون ساکشن جدا می‌کند و بعد از آن، مایعات به شبکه فاضلاب می‌روند. البته توصیه می‌شود دندان‌پزشکان برای دستگاه ساکشن خود از یک جدا کننده آمالگام استفاده کنند تا از ورود آن‌ به شبکه فاضلاب جلوگیری شود.
منبع:دندانه

 

درباره دندان‌پزشکی سازگار با محیط زیست و محورهای آن

چراغ سبز دندان‌پزشکی به طبیعت
چراغ سبز دندانپزشکی به طبیعت

مفهوم دندان‌پزشکی سازگار با محیط‌زیست Eco-friendly dentistry که به‌عنوان معادلی برای دندان‌پزشکی سبز مورد استفاده قرار می‌گیرد، برای نخستین بار در مطالعه‌ای که دکتر علی فراهانی و میتل سوچاک، در سال ۲۰۰۷ در دانشگاه واترلو انجام دادند مطرح شد. این دو محقق در تحقیق خود، دندان‌پزشکی سازگار با محیط‌ زیست را دست یافتن به شیوه‌هایی از درمان که با کاهش دادن ضایعات مطب و کاهش هوشمندانه مواد شیمیایی معلق در هوا به سلامت بیمار و محیط‌ زیست کمک می‌کنند، به‌صرفه اقتصادی نزدیک هستند و از طرف دیگر می‌توان آن‌ها را به‌طور پایدار و مداوم مورداستفاده قرار داد، معرفی کردند. دندان‌پزشکی سبز، در اصل انجام خدمات دندان‌پزشکی، با استفاده از تکنولوژی‌های نوین است که با ارائه راهکار به دندان‌پزشکان، کارخانه‌ها و بیماران از سلامت افراد و محیط‌زیست حمایت می‌کند.

انجمن اکودنتیستری (EDA)، سال ۲۰۰۸ به وسیله دکتر فرد پاکراس Fred Pockrass و همسرش اینا پاکراس Ina Pockrass بنیان نهاده شد. این انجمن، تعالیم و استانداردها را برای بیماران و دندان‌پزشکانی که به دندان‌پزشکی سبز رو آورده‌اند تدوین می‌کند. در اصل، انجمن اکودنتیستری به دندان‌پزشکان کمک می‌کند هزینه‌های خود را با استفاده کردن از جایگزین‌های چند بار مصرف و مدرن‌تر پایین بیاورند و آلودگی‌هایی که به محیط‌زیست تحمیل می‌کنند را محدود کنند. دکتر علی فراهانی، هم‌اکنون یکی از مشاورین این انجمن است که محور مطالعات و فعالیت حرفه‌ای خود را دندان‌پزشکی بدون جیوه و زیست تطبیق‌پذیری علمی قرار داده است.

چهار محور اصلی مدلی که انجمن اکودنتیستری برای مطب‌های دندان‌پزشکی ترسیم می‌کند، کنترل آلودگی جیوه، مواد شیمیایی موجود در محلول ثبوت عکس‌های رادیولوژی و زباله‌های عفونی و جلوگیری از هدر رفت آب، به‌عنوان عوامل اصلی تهدیدکننده محیط‌زیست هستند.

چراغ سبز دندان‌پزشکی به طبیعت
چراغ سبز دندانپزشکی به طبیعت

آلودگی با جیوه
یکی از اهداف انجمن دندان‌پزشکی سبز، وادار کردن تمام مطب‌های دندان‌پزشکی به استفاده کردن از جداکننده آمالگام است. بر اساس اصول این انجمن، نصب جداکننده آمالگام، از اصول اولیه راه‌اندازی یک مطب دندان‌پزشکی است، چرا که حدود نیمی از آمالگام را جیوه تشکیل داده است و جیوه موجود در آب آشامیدنی، کشاورزی و ماهیگیری یکی از خطرات جدی برای طبیعت و انسان به شمار می‌رود.

بر اساس محاسبات این انجمن، نیمی از جیوه‌ای که وارد فاضلاب‌ها می‌شود، از مطب‌های دندان‌پزشکی ناشی می‌شود. این در حالی است که در آمریکا، تنها ۱۲ ایالت از جداکننده آمالگام استفاده می‌کنند و ۳۰ هزار کلینیک به این باور رسیده‌اند که استفاده از این تجهیزات ضروری است.

در تحقیقی که انجمن اکودنتیستری انجام داده، پاسخ عمومی دندان‌پزشکان به چرایی عدم استفاده از این تجهیزات، جدا کردن دستی آمالگام از فاضلاب است. این در حالی است که تحقیقات نشان می‌دهند فاضلاب این مطب‌ها، بیشتر به جیوه آلوده می‌شود و این قبیل کلینیک‌ها، در سال ۱ و ۳ دهم کیلوگرم مواد سمی وارد فاضلاب می‌کنند.

خطرات محلول ثبوت اشعه ایکس
محلول‌های قدیمی ثبوت اشعه ایکس، حاوی مواد شیمیایی مانند آمونیاک و انیدرید بوریک هستند. این محلول‌ها پوست، چشم و دستگاه تنفسی را تحریک می‌کنند و بلعیدن و استنشاق آن‌ها، بسیار خطرناک است. آن‌ها همچنین می‌توانند سبب مسمومیت خون، غده تیروئید و کلیه‌ها شوند.

یکی دیگر از موادی که از این محلول‌ها دفع می‌شود، سرب است. وقتی سرب وارد طبیعت می‌شود، روی سطح خاک باقی می‌ماند و تا حدود ۲ هزار سال تجزیه نمی‌شود. بنابراین جذب گیاهان می‌شود و در نهایت به چرخه غذایی ما ورود پیدا می‌کند. سرب یک سم کشنده است که تنها ۲۵ درصد از کلینیک‌ها در آمریکا، با جایگزین کردن تصویربرداری دیجیتال آن را از چرخه کار خود حذف کرده‌اند.

کنترل زباله‌های عفونی

مواد شیمیایی که برای کنترل عفونت در کلینیک‌های دندان‌پزشکی و استریلیزاسیون استفاده می‌شود می‌تواند منشأ آلودگی و تولید زباله باشند. بنابراین در دندان‌پزشکی سبز، استریلیزه کردن با بخار جای این محلول‌های شیمیایی را می‌گیرد و روش‌های استریلیزاسیون سمی در دمای پایین محدود می‌شوند.

چراغ سبز دندان‌پزشکی به طبیعت
چراغ سبز دندانپزشکی به طبیعت

نشان تجاری مطب‌هایی که در آمریکا اکوفرندلی هستند

چراغ سبز دندان‌پزشکی به طبیعت
چراغ سبز دندانپزشکی به طبیعت

گواهینامه یکی از مطب‌هایی که اکوفرندلی است

چراغ سبز دندان‌پزشکی به طبیعت
چراغ سبز دندانپزشکی به طبیعت

لوگوی گواهینامه انجمن EDA

منبع:دندانه

 

درباره گالوانیسم (حس برق‌گرفتگی) در دندانپزشکی

یکی از خوانندگان وبسایت پرسیده‌اند: اخیراً یک دندان آسیای شکسته شده در فک بالا، ترمیم شده است. هنگامی که دوفک روی هم قرار می‌گیرد؛ از محل تماس دندان ترمیم شده با دندان زیرین که آن هم قبلاً پر شده، نوعی تحریک پذیری و تولید الکتریسیته حاصل می‌گردد و مزه فلز هم احساس می‌شود.
لطفاً جهت رفع مشکل مطروحه، اعلام نظر فرمایید.

برق‌گرفتگی در داخل دهان!

پدیده‌ای که این خواننده محترم پرسیده‌اند یک احساس واقعی است و حس برق‌گرفتگی که روی دندان‌خود احساس کرده‌اند یک حس واقعی است. آیا می‌دانید مواردی وجود دارد که ممکن است داخل دهان افرادی که تحت درمان‌های دندانپزشکی قرار گرفته‌اند، پدیده‌ای مانند درست شدن باطری از طریق برقراری مدار الکتریکی ایجاد شود؟ در این حالت حس برق‌گرفتگی روی دندان‌ها احساس می‌شود. برای پر شدن دندان شما از آلیاژهای فلزی مختلفی ممکن است استفاده شود. پرکردگی‌های آمالگام مختلف و روکش‌های فلزی مختلف، ترکیبات فلز متفاوت باهم دارند. بزاق دهان به‌عنوان یک ماده الکترولیت (مانند مایعی که داخل باطری‌های‌تر قرار دارد) عمل می‌کند. به این ترتیب فلزات متفاوت در کنار هم تشکیل یک باطری می‌توانند بدهند و جریان الکتریسیته ایجاد شود و ما آن را در دهان خود احساس کنیم. به این پدیده گالوانیسم می‌گویند. تشکیل باتری به این صورت، ناشی از حرکت یون‌های فلزی و خارج شدن آن‌ها از ترکیب فلز است که منجر به تغییر خواص آلیاژ (مثلاً خوردگی آلیاژ) می‌شود. به علاوه در این حالت ممکن است یون‌های فلزی آزادشده داخل دهان، منجر به احساس طعم فلز، حس مزه نامطبوع یا شوری داخل دهان بشوند و زیان‌هایی را هم برای بدن فرد داشته باشند. از طرف دیگر حرکت یون‌های فلزی ممکن است به سمت توبول‌های عاجی دندان‌های زنده باشد و منجر به احساس درد روی دندان بشود و نواحی اریتماتوز (سرخی ناحیه) ایجاد کند.

شایع‌ترین علت پدیده گالوانیسم داخل دهان، حالتی است که یک ترمیم فلزی آمالگام داخل دهان همزمان باوجود یک روکش یا ترمیم با آلیاژ طلا حضور دارد. در این حالت بزاق بین این دو به‌عنوان الکترولیت عمل می‌کند. درواقع این پدیده،‌‌ همان اکسایش کاهشی است که به‌واسطهٔ خاصیت الکترولیتی بزاق صورت می‌گیرد. در حالت‌های دیگر تماس مستقیم دو فلز باهم (مانند زمانی که دو دندان مقابل پرشده‌اند) ممکن است با ایجاد پدیده گالوانیسم، حس برق‌گرفتگی را ایجاد کند. در حالت دیگر، تماس مستقیم دو فلز باهم حالت برق‌گرفتگی ایجاد می‌کند و حتی سبب درد دندان‌های زنده‌ای که ترمیم‌ها بر روی آن‌ها قرار دارند می‌شوند.

به دنبال آزاد شدن یون‌های فلزی، خاصیت‌های فیزیکی ترمیم هم ممکن است تغییر کند و از استحکام، دوام یا خاصیت حفاظتی آن، کم شود. همچنین ممکن است که حس سوزش روی زبان، افزایش میزان بزاق و حس سوزن سوزن شدن زبان دست بدهد.

برق‌گرفتگی در داخل دهان!

گالوانیسم و دندانپزشکی
یکی از یون‌هایی که از ترکیبات آلیاژهای آمالگام داخل دهان در اثر پدیده گالوانیسم ممکن است آزاد شود، یون‌های جیوه هستند. جیوه ممکن است اثرات منفی بر سلامت داشته باشد. البته گروهی با عنوان دندان‌پزشک بیولوژیک ادعا دارند که برخی بیماری‌های خود ایمنی و حتی سرطان با پرکردگی‌های آمالگام مرتبط هستند که این ادعا تا به الآن ثابت نشده‌است و پایه علمی ندارد. چون جیوه آزادشده از آمالگام، مقدار بسیار اندکی است به‌طوری‌که با خوردن غذای دریایی، میزان بیشتری از جیوه وارد بدن انسان می‌شود.

درمان پدیدهٔ گالوانیسم داخل دهان، با حذف علت ممکن است. پرکردگی خارج‌شده و با ماده دیگری (امروزه ترمیم‌های رزینی کامپوزیت) جایگزین می‌شود. امروزه با ورود نانوتکنولوژی به عرصهٔ دندانپزشکی، نگرانی چندانی از جایگزینی ترمیم‌های قدیمی مشکل‌ساز وجود ندارد.

منبع:دندانه

 

در مورد ترمیم‌های آمالگام مراجعین دندانپزشکی همیشه نگرانی‌های زیادی دارند. مهم‌ترین نگرانی از شنیدن اسم جیوه در ترکیبات این مواد ناشی می‌شود. همهٔ ما در مورد خواص سمی جیوه چیزهایی شنیده‌ایم بنابراین طبیعی است که نگران باشیم در ماده‌ای داخل دهانمان جیوه به کار رفته باشد؛ اما به راستی جیوهٔ به کار رفته در این ماده که برای پرکردن دندان معمول است، چه قدر می‌تواند سلامتی ما را تهدید کند؟ آیا باید به دندانپزشک خود بگوییم که از کاربرد آمالگام در دندان‌های ما خودداری کند؟

ترمیم آمالگام چیست؟
در کشور ما ترمیم آمالگام به نام پرکردگی‌های غیرهمرنگ یا سیاه شناخته شده است و در دنیا بیماران آن را به نام پرکردگی نقره (silver fillings) می‌شناسند. در ترکیب این ماده علاوه بر جیوه، آلیاژهای نقره، قلع و مس و برخی آلیاژهای دیگر احتمالی مانند زینک در درصدهای متفاوت استفاده می‌شود. ترمیم‌های آمالگام بیش از ۱۵۰ سال است که در دهان صدها میلیون نفر استفاده شده‌اند و بنابراین همهٔ عوارض و مشکلات احتمالی ایجاد شده توسط آن‌ها در این مدت طولانی قابل بررسی بوده است!

آیا ترمیم آمالگام برای سلامتی مضر است؟
بخار جیوه برای سلامتی مضر است. بخار جیوه در کلیه‌ها و مغز می‌تواند عوارضی ایجاد کند؛ اما بیماران در معرض این بخارهای جیوه به طوری که اثر کلینیکی داشته باشد نیستند. مطالعات طولانی‌مدت زیادی نشان داده‌اند که جیوه پرکردگی برای بیماران خطری ندارد. به طوری که موسسه غذا و داروی امریکا (FDA) که ارگان بسیار سختگیری در این زمینه‌هاست، استفاده از آمالگام در افراد بالای شش سال را بلامانع دانسته است. در افراد زیر شش سال شواهدی از خطر ترمیم‌های فلزی حاوی جیوه برای سیستم عصبی وجود ندارد ولی از آنجا که شواهد بی‌خطر بودن هم کافی نیست، استفاده از ترمیم آمالگام در کودکان زیر شش سال منع شده است.

جیوه آمالگام و جیوهٔ غذاهای دریایی
خطر جیوهٔ آمالگام از خطر جیوهٔ بسیاری از غذاهای دریایی کمتر است! البته نوع جیوهٔ این پرکردگی (elemental) متفاوت از جیوهٔ غذاهای دریایی (نوع متیل مرکوری) است. ولی مصرف دو وعده غذای دریایی در هفته جیوهٔ بیشتری نسبت به یک ترمیم با این ماده وارد بدن می‌کند که البته هر دو مورد خطری برای سلامتی ندارند.

آیا ترمیم‌های آمالگام را باید عوض کنیم؟
برخی از افراد و حتی دندانپزشکان بیماران را تشویق به تعویض ترمیم‌های فلزی می‌کنند. ولی حقیقت این است که نیازی به این کار وجود ندارد. از قضا خارج کردن ترمیم به ایجاد بخار جیوه بیشتری منجر می‌شود و باعث می‌شود و زیان بیشتری دارد. FDI هم بیماران را از تعویض این ترمیم ها دندان‌های سالمی که ترمیم آن‌ها مشکلی ندارد منع کرده است.

آمالگام در خارج از ایران در چه کشورهایی استفاده می‌شود؟
آمالگام ترمیمی است که ازنظر اقتصادی برای بیماران به صرفه‌تر از ترمیم‌های رزینی کامپوزیتی همرنگ است. گاهی ممکن است این شبهه پیش بیاید که در خارج از ایران از این ماده استفاده نمی‌شود (بیمارانی که از اروپا می‌آیند به این شبهه دامن می‌زنند) درحالی که واقعیت غیر از این است. در بیشتر کشورهای دنیا آمالگام در مقیاس وسیع برای بیماران استفاده می‌شود. کشور امریکا که محل تولد علم دندان‌پزشکی معاصر است پیشگام تداوم استفاده از این ماده با ترکیب جیوه برای بیماران است.ADA(انجمن دندان‌پزشکان امریکا) و FDI هم استفاده از این ماده را تائید کرده‌اند.

در استرالیا، بریتانیا، فرانسه و … هم سازمان‌های متولی رسمی، استفاده از آمالگام را بلامانع دانسته‌اند؛ اما در کشورهای اسکاندیناوی مانند سوئد و نروژ استفاده از این ماده معمول نیست که یک دلیل عمده دارد. چرا که در این کشورها قانونی وجود دارد که استفاده از فرآورده‌های حاوی جیوه را ممنوع می‌کند. این قانون مختص آمالگام نیست و باطری‌های جیوه، دماسنج‌ها و فشارسنج‌ها و … را هم دربرمی‌گیرد. در این کشورها هم به طور موردی در کلینیک‌ها استفاده ازاین ماده منع قانونی ندارد ولی با توجه به خطرات محیط زیستی دفع ضایعات حاوی جیوه ، استفاده از این نوع ترمیم در اسکاندیناوی و اروپا نسبت به قبل بسیار کمتر شده است.

شرکت‌های بیمه هم در سال‌های اخیر، ترمیم‌های آمالگام را در برخی کشورها تحت پوشش قرار نمی‌دهند که این تصمیم البته دلایل اقتصادی دارد تا علمی. از این رو استفاده از این ماده ترمیمی در برخی کشورها محدود شده است.

دندان‌پزشکان بیولوژیک چه می‌گویند؟
شاخهٔ من درآوردی از دندان‌پزشکی به نام دندانپزشکی بیولوژیک یا هولیستیک ادعا کرده است که بسیاری از بیماری‌ها به خاطر این ترمیم‌ها ایجاد شده‌اند! منشأ بیماری‌هایی مانند اوتیسم، آلزایمر، افسردگی، آنمی، آلرژی، آلزایمر و …به آمالگام نسبت داده شده است. البته انجمن آلزایمر امریکا، انجمن دندانپزشکان امریکا، سازمان دارو و غذای امریکا و ده‌ها سازمان رسمی، مجمع علمی و ژورنال‌های معتبر دنیا تمام این ادعاها را از اساس نادرست دانسته‌اند و هیچ گونه ارتباطی را بین این بیماری‌ها و نوع ترمیم وارد ندانسته‌اند؛ اما دندان‌پزشکان بیولوژیک با استفاده از قدرت رسانه‌ای و طبابت مبتنی بر ارعاب سعی در ترساندن مردم کرده‌اند.

آمالگام یا کامپوزیت، کدام یک بهتر است؟
ترمیم‌های رزینی جدید که به کامپوزیت معروف هستند امروزه با استفاده از تکنولوژی نانو به کیفیت استحکامی و زیبایی بالایی رسیده‌اند؛ بنابراین امروزه ترمیم‌های کامپوزیت اگر اصولی استفاده شوند ازنظر استحکام با آمالگام فرقی ندارند. ولی با توجه به حساسیت تکنیکی هنوز هم در همه‌جا نمی‌توان از کامپوزیت با خیال آسوده استفاده کرد. بهتر است انتخاب ماده ترمیمی با مشورت بیمار و دندان‌پزشک، با در نظر گرفتن شرایط خاص دندان و مزایا و معایب اختصاصی برای آن مورد صورت گیرد؛ بنابراین نمی‌توان نسخهٔ واحدی برای انتخاب نوع ماده پرکردگی برای همهٔ موارد پیچید و بهترین انتخاب وابسته به شرایط متفاوت است.

منبع:دندانه

 

[ویژه دندان‌پزشکان] باز بودن و یا سبک بودن تماس بین دندانی بعد از ترمیم دندان‌های خلفی می‌تواند باعث گیر افتادن غذا و نیز فشرده شدن آن از سوی دندان مقابل در ناحیه لثه‌ای شود. کاسپ ضربه زننده فک مقابل باعث آزردگی شدید لثه بخصوص در زمان جویدن لقمه‌های غذایی نسبتا سخت می‌شود.برای رفع این مشکل چه باید کرد؟ مساله مورد بررسی این است که دندانی را ترمیم کرده‌ایم (مستقیم یا غیر مستقیم(اینله- انله- روکش)) ؛ و بعد از این مداخله درمانی صورت گرفته بیمار از گیر غذایی و درد در موقع جویدن شکایت دارد.

در این ترمیم‌های مبتلا به Food Impaction ، که تماس‌های بین دندانی نامناسب دارند ، چند وضعیت مختلف را می توان در نظر گرفت:

الف) ترمیم موجود به طور کلی غیر قابل قبول باشد
اگر دندان ترمیم شده علایم پالپیت یا پوسیدگی ثانویه داشته باشد و نیز کلیات ترمیم انجام شده از نظر کانتور، فرم آناتومیک، اکلوژن و…. قابل قبول نباشد؛ تصمیم‌گیری برای اصلاح گیر غذایی راحت است. باید ترمیم را به کلی تعویض کرد و برای بستن تماس به نکاتی که ذکر آن در ادامه خواهد آمد توجه نمود.

ب) ترمیم به طور کلی قابل قبول باشد و چندان وسیع و عمیق نباشد
در مواردی که ترمیم قابل قبول است و فقط مشکل تماس بین دندانی وجود دارد؛ چنانچه ترمیم وسیع و عمیق نباشد بهتر است آن را به طور کلی تعویض کنیم و با یک ترمیم جدید مشکل تماس را برطرف کنیم. البته تغییرات مختصری روی حفره قبلی باید انجام شود که به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

ج) ترمیم به طور کلی قابل قبول و وسیع و عمیق باشد
در مواردی که ترمیم وسیع و عمیق و نیز کلیات آن قابل قبول باشد و فقط مشکل تماس وجود داشته باشد، تعویض آن ممکن است باعث اعمال استرس غیر ضروری به دندان و درگیری احتمالی پالپ دندان گردد. چنانچه بر اساس شواهد بالینی و رادیوگرافیک مشکل خاصی وجود نداشته باشد، بهترین اقدام این است که ترمیم موجود حفظ شود و فقط ناحیه تماس، مورد تعمیر (Repair) قرار بگردد.این کار ملزومات خاص خود را دارد. یکی این که ترمیم تعمیری باید گیر مستقل و جداگانه خود را داشته باشد و دیگر این که توده ترمیم باقی مانده قبلی نباید دستخوش کاهش گیر و ثبات شود. متداول ترین روش تعمیر ، بهره گیری از یک باکس پرگزیمالی با گیرایی دم چلچله‌ای (Dovetail) درون ساختار ترمیم قبلی است.

با معضل تماس‌های باز و Food Impaction چه باید کرد؟
با معضل تماس‌های باز و Food Impaction چه باید کرد؟

د) ترمیم به طور کلی قابل قبول است ولی دندان مجاور نیازمند اقدامات رستوریتیو باشد
چنانچه دندانی را که ترمیم کرده‌ایم و دچار گیر غذایی شده، تصادفا دندان مجاورش، نیاز به ترمیم داشته باشد ترجیحا به ترمیم های قبلی دست نمی‌زنیم (هم در ترمیم‌های وسیع و هم غیر وسیع) و بستن تماس را با ترمیم دندان مجاور به پیش می بریم. بعد از ترمیم دندان جدید چنانچه مشکل Food Impaction برقرار بود آن وقت به سراغ ترمیم‌های قدیمی می‌رویم که معمولا کار به این جاها نمی کشد.

ه) دندانی ترمیم غیر مستقیم شده(روکش، انله) باشد و با دندان مجاور مشکل گیر غذایی پیدا کرده باشد
یک مورد دیگر که باعث بروز Food Impaction می شود؛ انجام ترمیم های غیر مستقیم مثل روکش و انله روی دندان های مجاور است.گاهی بی دقتی دندانپزشک باعث عدم شکل گیری یک تماس خوب بین روکش و دندان مجاور می شود.در صورتی که روکش سمان دایم نشده باشد باید با اضافه کردن پرسلن به نواحی پرگزیمالی،تماس ها اصلاح شوند.اگر روکش با سمان دایم چسبانده شده باشد و کلیات آن قابل قبول باشد طوری که عمل کننده را از خارج و تعویض کردن روکش منصرف کند بهتر است تماس را با دندان مجاور اصلاح کنیم.اگر دندان مجاور سالم وفاقد ترمیم است مجبوریم برای رفع مشکل Food Impaction و راحتی بیمار نسبت به ترمیم خود خواسته دندان اقدام کنیم.اگر دندان مجاور دارای ترمیم است با توجه به نکته هایی که قبل از این ذکر شد تصمیم گیری می کنیم.

نکته‌هایی که برای بستن تماس پرگزیمالی
– هرچند می‌توان از کامپوزیت برای اصلاح تماس استفاده کرد ولی ماده ارجح برای اصلاح تماس های پرگزیمالی معیوب، حتی روی ترمیم های کامپوزیت قبلی!، آمالگام است چرا که امکان کندانس مناسب و راحت را به عمل کننده می دهد و نگرانی‌های مختص کامپوزیت در ایجاد تماس را ندارد.
– باکس پرگزیمالی که به منظور بستن تماس تراش داده می شود نسبت به یک ترمیم ساده از پهنای باکولینگوالی و عمق اکلوزوژنژیوالی بیشتری باید برخوردار باشد تا امکان فرم دهی مطلوب تر کانتور و تماس پرگزیمالی فراهم شود.هر چه سایز باکس کمتر باشد با محدودیت بیشتری روبرو می شویم و مجبوریم از شیب های دندانی موجود تبعیت کنیم که قدرت مانور را از عمل کننده سلب می کند.
– فرم دادن نوار ماتریس در منطقه تماس به کمک یک قلم دستی مانند اکسکاویتور یا برنیشر یک اقدام ساده ولی به شدت موثر است.بعد از این که نوار روی دندان بسته شد با کمک این قلم نوار ماتریس به سطح پرگزیمالی دندان مجاور کشید می شود.

با معضل تماس‌های باز و Food Impaction چه باید کرد؟
با معضل تماس‌های باز و Food Impaction چه باید کرد؟

– باید اندازه وج قبل از قرار دادن آن در ناحیه پرگزیمالی تنظیم شود.یک وج مثلثی که دارای نوک کشیده و بلند است وارد فضای بین نوار ماتریس و دندان مجاور می شود و با حضور فیزیکی خود در این ناحیه، تماس دندانی را مختل می کند.می توان با کمک تیغ بیستوری در حالی که وج را با پنس نگه داشته ایم ارتفاع وج را کوتاه کنیم.

با معضل تماس‌های باز و Food Impaction چه باید کرد؟
با معضل تماس‌های باز و Food Impaction چه باید کرد؟

– بعد از اعمال اولین لایه های آمالگام و کندانس آن در حفره باز کردن مختصر پیچ بزرگ هولدر تافل مایر ،باعث رها شدن نوار از استرین های کششی احتمالی می شود و اجازه شکل گیری تماس مناسب را می دهد.
– علاوه بر فشار های کندانسینگ عمودی و در راستای محور طولی دندان،اعمال فشار های طرفی و عمود بر محور دندان، نوار ماتریس و ماده ترمیمی را به سمت ناحیه تماس فشرده می کند که همزمانی این امر با باز کردن مختصر پیچ هولدر، به شکل گیری تماس کمک بزرگی خواهد کرد.

با معضل تماس‌های باز و Food Impaction چه باید کرد؟
با معضل تماس‌های باز و Food Impaction چه باید کرد؟

– به منظور احتراز از آسیب زدن احتمالی نخ دندان به آمالگام درحال ست شدن و در نتیجه اختلال در ناحیه تماس،از عبور دادن نخ دندان به مدت بیست و چهارساعت باید اجتناب شود.دندانپزشک هم باید این نکته را رعایت کند.برای رفع نگرانی راجع به شکل گیری اورهنگ احتمالی واین که اگر نخ نکشیم ممکن است اورهنگ شکل بگیرد، یک راهکار توسط نویسنده این مقاله ارائه شده است.
– بعد از بستن نوار ماتریس، یعنی قبل از قراردادن ماده ترمیمی، نخ دندان را از بین نوار ودندان مجاور وارد امبراژور لثه ای می کنیم .برای این که نخ با کار تداخل نکند دو سر آن را بین دندان های قدامی جا سازی می کنیم..ترمیم را انجام می دهیم.پس از خارج کردن نوار ماتریس بدون این که نخ را از سمت اکلوزال خارج کنیم نسبت به حذف اضافات پرگزیمالی اقدام می کنیم. در نهایت نخ را به صورت افقی از طرف لینگوال یا باکال خارج می‌کنیم.

با معضل تماس‌های باز و Food Impaction چه باید کرد؟
با معضل تماس‌های باز و Food Impaction چه باید کرد؟

– به بیمار متذکر می شویم چنانچه در روز بعد با کشیدن نخ دندان مشکل داشت برای اصلاح آن مراجعه کند.بسیار مهم است که نوار پرداخت در مرحله اول به کار نرود چرا که ممکن است با ساییدن آمالگام ،تماس را مختل کند.در اکثر مواقع عبور دادن ساده یک قطعه نوار ماتریس فلزی مشکل کشیدن نخ را کاملا برطرف می کند.

آن چه ذکر شد نکاتی ساده ولی موثر در اصلاح تماس های پرگزیمالی روی ترمیم های قبلی بود. قطعا نکات و مسایل مهم دیگری هم هست که شاید نویسنده این مقاله از آن غفلت کرده باشد. منتظر نظرات سازنده شما هستم.

منبع:دندانه

 

مروری بر چرایی و چگونگی قوانین سخت‌گیرانه سوئد در استعمال جیوه

جیوه تأثیرات منفی قابل‌توجهی بر سلامت انسان‌ها و محیط‌زیست دارد و نکته نگران‌کننده در مورد این عنصر، پایداری بالای آن در اتمسفر و چرخه محیط‌زیست و قابلیت تجمع آن در اکوسیستم‌ها است. جیوه پس‌ازاینکه آزاد می‌شود، می‌تواند مسافت‌های طولانی را از منشأ خود بپیماید و چرخه‌ای را در هوا، آب، رسوبات، خاک و میکروارگانیسم‌ها شروع کند. بنابراین برای کاهش آثار آن بر محیط‌زیست و سلامت انسان‌ها، نیاز به درک و همکاری جهانی وجود دارد و کشورها نمی‌توانند به‌طور انفرادی برای کاهش تأثیر این عنصر بر محیط‌زیست خود کار کنند.
جیوه از محل دفن زباله‌ها به آب‌های زیرزمینی و دریاچه‌ها راه پیدا می‌کند و خوراک میکروارگانیسم‌ها و سپس ماهی‌ها و دست آخر هم حیوانات گوشت‌خوار می‌شود. گیاهانی که از خاک‌ آلوده به جیوه می‌رویند، به این عنصر سمی آلوده می‌شوند و بخارات آن وارد هوا می‌شوند.

سوئد یکی از سخت‌گیر ترین کشورها در استعمال جیوه
سوئد قوانین بسیار سخت‌گیرانه‌ای در برابر مصرف جیوه دارد تا جایی که استفاده از این عنصر را به‌طور کلی ممنوع کرده و با دقت زیادی، از ورود آن به چرخه زیست‌محیطی جلوگیری می‌کند، چرا که میزان جیوه در جنگل‌ها و زمین‌های زراعی این کشور، ۳ تا ۵ برابر حد طبیعی است. ماهی‌هایی که در دریاچه‌های سوئد زندگی می‌کنند، آلوده به مقدار زیادی جیوه هستند و نمی‌توان آن‌ها را بدون ملاحظات غذایی مصرف کرد.
حال این سؤال پیش می‌آید که چرا این کشور پیشرفته به این وضع گرفتارشده است؟ آلودگی با جیوه، یکی از آثار سوء و جدی آلودگی هوا در سوئد است و بنا بر پیش‌بینی‌ها، انتشار جیوه در این کشور باید ۸۰ درصد کاهش یابد تا میزان آن در محیط‌زیست به حد طبیعی برسد.

چرخه انتشار جیوه در سوئد
مرگ ماهی‌ها و پرندگان و ابتلای آن‌ها به بیماری‌های ناشناخته در دهه ۱۹۶۰، هشداری برای بالا بودن سطح جیوه در محیط‌زیست کشور سوئد بود که مقداری از آن به آفت‌کش‌ها نسبت داده می‌شد، اما حتی تعدادی از دریاچه‌ها که به زمین‌های آغشته به آفت‌کش نزدیک نبودند هم در لیست سیاه قرار گرفتند و ماهیگیری از آن‌ها ممنوع شد.
میزان جیوه موجود در طبیعت سوئد در سال ۱۹۹۰ ، ۵ و چهار دهم تن تخمین زده می‌شد که حدود یک‌سوم آن از سایر کشورهای اروپایی نشأت می‌گرفت و حدود دو سوم دیگر از کشورهای خارج از قاره اروپا به این کشور منتقل می‌شد. از آن زمان تا کنون، انتشار جیوه در اروپا کاهش یافته است، چرا که کشورهای عضو اتحادیه اروپا، تعدادی دستورالعمل‌ را پذیرفته‌اند که منجر به کاهش انتشار جیوه می‌شود.
مهم‌ترین قانونی که در سوئد در سال ۱۹۸۷ برای کنترل جیوه تصویب شده است، قانونی است که برای کارخانجات با حجم احتراق بالا و کارخانجاتی که برای کار خود به سوزاندن زغال‌سنگ احتیاج دارند وضع شده است. بنا بر این قانون، این کارخانجات باید از فیلتر مخصوص و تجهیزات گوگردزدا استفاده کنند، اما این کار هم نتوانست منجر به کاهش قابل توجه جیوه در سوئد شود و کاهش انتشار جیوه در این کشور، با افزایش انتشار جهانی این عنصر جبران شد.
هدف استراتژی سوئد در کنترل جیوه، این است که سطح این عنصر را آن‌قدر در طبیعت پایین بیاورد که مردم بتوانند بدون هیچ نگرانی از دریاچه‌ها ماهی بگیرند و مصرف کنند.
تا سال ۱۹۹۰، تلاش بر این بود تا با کنترل کردن سوخت کارخانجات، سطح جیوه در محیط‌زیست سوئد کاهش یابد، اما در نهایت، وقوف به عمل آمد که یک موضوع مهم دیگر، کنترل جیوه در محصولات و فرایندهای تولید است. بنابراین در این کشور یک استراتژی تدوین شد که آن را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: “بار جیوه بر دوش طبیعت بسیار سنگین است و بنابراین باید از استفاده از هر محصولی که حاوی این فلز است خودداری شود.”

توقف استفاده از جیوه در سوئد
در سوئد، فهرستی از جایگزین‌های مناسب برای محصولاتی که حاوی جیوه هستند وجود دارد. از سال ۲۰۰۹، این کشور یک ممنوعیت عمومی را برای استفاده از جیوه اعلام کرده است که این قانون، نقش مهمی در کاهش انتشار جیوه در اتمسفر دارد. چرا که این عنصر حین سوزاندن یا دفن زباله‌، می‌تواند وارد هوا شود. بنابر این قانون، محصولات حاوی جیوه نباید در بازار این کشور وجود داشته باشند یا صادر شوند.

ممنوعیت آمالگام
در سوئد، آمالگام با مواد فاقد جیوه جایگزین شده است که متداول‌ترین آن‌ها کامپوزیت‌ها هستند. علاوه بر این از سرامیک، گلاس آینومرها، و فلزات، به‌خصوص آلیاژ کرومیوم کبالت، طلا و تیتانیوم برای ترمیم دندان‌ها استفاده می‌شود.
در این کشور، بیماران و دندان‌پزشکان، به خوبی نسبت به خطراتی که کار با جیوه برای دندان‌پزشک و دستیاران او دارد و خطراتی که این ماده سمی در نهایت متوجه محیط‌زیست می‌کند آگاه هستند و همین سبب موفقیت و به نتیجه رسیدن این استراتژی شده است.
از سال ۱۹۹۵، استفاده از آمالگام برای کودکان در سوئد ممنوع شده است و از سال ۱۹۹۹، بیمه‌ها پر کردن دندان با آمالگام را از پوشش خود خارج کرده‌اند.
نکته قابل توجه این است که حتی اگر دیگر در این کشور از این ماده استفاده نشود، آمالگام‌های موجود در دندان بزرگسالان، برای ده‌ها سال‌ منبع انتشار جیوه خواهد بود. چرا که تخمین زده می‌شود که ۷۵ درصد بزرگسالان این کشور در دندان خود آمالگام داشته باشند که حاوی ۴۰ تن جیوه است.
بنا بر گزارشی که رویترز در سال ۲۰۰۴ منتشر کرده، سوئد در این سال قانونی وضع کرده است که می‌گوید دندان‌های حاوی آمالگام مردگان باید قبل از دفن آن‌ها بیرون آورده شوند.

عاقبت جیوه در سوئد
پارلمان سوئد در سال ۲۰۰۳، پس از سال‌ها تحقیق و مطالعه تصمیم گرفت زباله‌های حاوی جیوه را انبار کند. چرا که جیوه عنصری است که نمی‌توان آن را نابود کرد و انبار کردن آن در اعماق زمین، بهترین راه جلوگیری از گردش آن در محیط‌زیست به شمار می‌رود و به این طریق، می‌توان از امتزاج شیمیایی این عنصر جلوگیری کرد. بنا بر قوانین اتحادیه اروپا، بستر مناسب دفن جیوه، فضایی سنگی است، اما هم‌اکنون اثبات شده است که معادن نمک موجود در آلمان هم همین قابلیت و سطح از محافظت را دارا هستند.

منبع:دندانه

 

خداحافظی آمالگام با پساب‌ها!

تصویب قانون نصب جداکننده آمالگام در مطب‌های دندانپزشکی آمریکا
تصویب قانون نصب جداکننده آمالگام در مطب‌های دندانپزشکی آمریکا

آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده امریکا (EPA) در تاریخ ۱۵ دسامبر ۲۰۱۶، متعاقب استانداردهای مصوب پیشین مبنی بر الزام پاکسازی پساب واحدهای درمانی، یک قانون نهایی تصویب کرده است که رعایت این ضرورت را اجباری می‌کند. بر اساس این قانون، مطب‌های دندان‌پزشکی، باید برای پاکسازی پساب خود، از جداکننده‌های آمالگام دارای استاندارد ایزو ۱۱۴۳ استفاده کنند.
اگرچه تأثیر این قانون، ۳۰ روز پس از تاریخ تصویب آن در دولت فدرال خواهد بود، اغلب مطب‌های دندان‌پزشکی، مجبور نیستند تا ۳ سال دیگر، یعنی اواخر ۲۰۱۹ آن را اجرا کنند.

جداکننده‌های آمالگام چگونه پساب را تصفیه می‌کنند؟
جداکننده‌های آمالگام که اساساً به آن‌ها جداکننده مواد جامد گفته می‌شود، بر سر راه لوله مکش اصلی نصب می‌شوند و با استفاده از نیروی جاذبه، تمام مواد جامد را پیش از آنکه وارد فاضلاب شوند جمع می‌کنند. البته لوله‌کشی استاندارد یک مطب دندان‌پزشکی، دارای یک فیلتر برای هر یونیت و یک فیلتر برای پمپ مکش مرکزی است که این فیلترها، در مجموع تقریباً ۷۸ درصد تکه‌های آمالگام را جمع می‌کنند.

چرا نصب جداکننده آمالگام در آمریکا اجباری شد؟
هر بار دندان‌پزشک دندان بیمار را با آمالگام پر می‌کند یا پرکردگی آن را بیرون می‌آورد و بیمار دهان خود را می‌شوید، تکه‌های جیوه که از فیلتر لوله مکنده کنار یونیت رد شده‌اند وارد فاضلاب می‌شوند. تا جایی که EPA تخمین زده است که نیمی از جیوه موجود در فاضلاب‌ها، ناشی از آمالگام مورد استفاده در دندان‌پزشکی است. اگرچه گیاهان موجود در تصفیه‌خانه‌ها، قسمت اعظم جیوه را به خود جذب می‌کنند، اما حدود ۱۰ درصد از آن، جذب لجن‌ها شده و سپس سوزانده یا دفن می‌شود یا به عنوان کود مورد استفاده قرار می‌گیرد و از این طریق وارد محیط زیست می‌شود. در نهایت هم باکتری‌های موجود در لجن‌هایی که حاوی جیوه هستند، تبدیل به متیل مرکوری که سمی تاثیرگذار بر سیستم عصبی بدن ماهی‌ها، انسان و پستانداران است می‌شوند.
بنابراین، EPAبرای کنترل جیوه موجود در پساب واحدهای درمانی دندان‌پزشکی، قانون الزام نصب جداکننده آمالگام را تصویب کرده است که بر اساس آن، این دستگاه، باید دارای استاندارد شماره ۱۰۸ جداکننده‌های آمالگام مصوب سال ۲۰۰۹ توسط انجمن دندان‌پزشکی آمریکا و ضمیمه‌های فنی آن که سال ۲۰۱۱ تصویب شده‌اند و همچنین استاندارد ۱۱۱۴۳ سازمان جهانی استانداردسازی مصوب سال ۲۰۰۸ و ورژن‌های بعدی آن‌ باشد. گفتنی است این استانداردها در جهت جداسازی حداقل ۹۵ درصد از آمالگام پساب مطب‌های دندان‌پزشکی تألیف شده‌اند.
چنانچه در قانون EPA ذکر شده است، مطب‌هایی که در حال حاضر از جداکننده آمالگام استفاده می‌کنند، باید ۱۰ سال پس از تاریخ اثربخشی این قانون، دستگاه خود را با دستگاه‌های منطبق با استانداردهای جدید جایگزین کنند. همچنین ضروری است مرکز دندان‌پزشکی که از آمالگام استفاده می‌کند، برای به حداقل رساندن آلودگی‌ ناشی از جیوه، خرده‌های آماگام را جمع‌آوری و بازیافت کند و فیلتر هر یونیت را با پاک‌کننده‌هایی که سفیدکننده یا حاوی کلر نیستند تمیز کند. درضمن EPA اشاره کرده است که این قانون برای مطب‌های دندان‌پزشکی یا یونیت‌هایی که تنها به آسیب‌شناسی دهان، رادیولوژی و جراحی فک و صورت و دهان، ارتودنسی و پریودنتیکس می‌پردازند اعمال نمی‌شود. علاوه بر این، تمهیدات نظارتی این قانون هم پیش‌بینی شده‌اند و مطب‌های دندان‌پزشکی، باید گزارش اجرای آن را به مقامات محلی بدهند.

منبع:دندانه

 

دکتر پرهام پدرام
دانشجوی PhD زیست مواد دندانی

آمالگام گرچه به علت عدم زیبایی امروزه مورد پسند بیماران نیست، اما همچنان به دلیل استحکام خوب، ماندگاری بالا، سیل ثانویه مناسب و سهولت در کاربری در بسیاری از ترمیم‌ها استفاده می‌شود. آمالگام یک آلیاژ فلزی متشکل از جیوه، نقره، قلع، مس و کمی روی است، (البته در آمالگام‌های امروزی روی حذف شده) که مخلوط به‌دست آماده از ترکیب این مواد استحکام مناسبی برای ترمیم دارد.
قبل از رسیدن به نکات کاربردی شاید بد نباشد توضیحاتی به زبان ساده درباره آمالگام بخوانیم.

ابتدا برگردیم به دوران شیرین تحصیل و ساده‌ترین واکنش پودر و مایع آمالگام:
جیوه (مایع) + قلع-نقره (پودر) ———» نقره جیوه (فاز گاما۱) + قلع جیوه (فاز گاما۲) + قلع نقره (همان پودر واکنش نداده) (فازگاما)
همان‌طور که مشاهده می‌کنید جیوه با پودر آمالگام که حاوی قلع و نقره است، مخلوط شده و بخشی هم واکنش نداده باقی می‌ماند. این ترکیبات فازهای آمالگام را تشکیل می‌دهند که برای آنها نام‌گذاری‌هایی به صورت استاندارد انجام شده است.
این فازها با هم مخلوط می‌شوند اما از آنجایی که خواص مختلفی دارند، مقدار آنها می‌تواند خواص نهایی آمالگام را تغییر دهد.
مواد دیگری مانند روی و مس نیز می‌توانند به پودر آمالگام افزوده شوند که اثر آنها در ادامه مرور خواهیم کرد.

و اما نکاتی چند در باب آمالگام:
۱- مستحکم‌ترین فاز در واکنش آمالگام فاز «گاما» است، یعنی همان پودر واکنش نداده! بعد از آن فاز «گاما۱» و در آخر هم فاز «گاما۲» قرار دارد. به همین علت آمالگام‌های دارای جیوه زیادی، واکنش بیشتری می‌دهند و در نهایت استحکام کمتری خواهند داشت.

۲- فشرده‌سازی آمالگام یا همان «Condense» کردن باعث خروج جیوه اضافی از آن می‌شود که نهایتأ موجب افزایش فاز گاما شده و استحکم را افزایش می‌دهد. از آنجایی که جیوه در اثر کندانس کردن به سطح می‌آید بهتر است ترمیم کمی اضافه‌تر از حفره باشد که با کارو کردن مقدار بیشتری از جیوه اضافی حذف شود.

۳- افزودن مس به پودر آمالگام تغییر کمی در واکنش ایجاد می‌کند که به صورت زیر است:
فاز گاما۲ (ضعیف‌ترین فاز آمالگام) یا همان «قلع-جیوه» با «مس-نقره» اضافه شده به پودر ترکیب می‌شوند و مس با قلع، و نقره با جیوه واکنش می‌دهد، به زبان ساده‌تر مس قلع را از فاز گاما۲ بیرون می‌کشد تا جیوه با نقره ترکیب شده و گاما۱ را بسازد.
پس افزودن مس به ترکیب پودر آمالگام باعث تبدیل فاز گاما۲ به گاما۱ افزایش دو الی پنج برابری استحکام آمالگام‌های پر مس می‌شود.

۴- در گذشته روی (Zn) ابتدا به عنوان ماده‌ای که جلوی اکسید شدن آمالگام را می‌گرفت (Scavenger) به ترکیب پودر آمالگام اضافه می‌شد. اما امروزه به دلیل «Delayed Expansion»، روی از ترکیب حذف شده است. البته لازم است همچنان جهت اطمینان از عدم وجود این مورد نیم‌نگاهی به محتویات پودر آمالگام داشته باشیم، چراکه در صورت وجود «روی» در آمالگام و ترمیم در شرایط غیر ایزوله، رطوبت موجود با این ماده واکنش می‌دهد و گاز هیدروژن تولید شده باعث تورم و شکستن آمالگام می گردد. (و بیمار بر می‌گردد!)

۵- کروژن آمالگام یا حرکت اتم‌های فلزی به سمت توبول‌های عاجی اگر به اندازه مناسب باشد می‌تواند بسیار مفید باشد. کروژن آمالگام باعث سیل لبه‌ای ثانویه می‌شود، به بیان دیگر آمالگام تنها ماده ترمیمی است که سیل آن به مرور زمان افزایش میابد!

۶- همین کروژن، در مواردی می‌تواند باعث تغییر رنگ دندان طی زمان شود، توجه به این نکته در درمان دندان‌های پره‌مولری که در لبخند بیمار دیده می‌شوند حائز اهمیت است.

۷- جیوه زیادی می‌تواند کروژن آمالگام را افزایش دهد.

۸- آلیاژهای آمالگام به دو دسته اصلی lathe-cut و Spherical تقسیم می‌شوند، اما این تنوع در کلینیک چه سودی دارد؟
آلیاژهای Spherical یا کروی استحکام فشاری بیشتری (تا سه برابر) نسبت به آلیاژهای lathe-cut در یک ساعت اول دارند.

۹- آلیاژهای lathe-cut نیاز به جیوه و فشار کندانس بیشتری دارند. بهتر است در صورت استفاده از این نوع آلیاژ، از کندانسور با سر ریزتر استفاده شود.

۱۰- در مقاسه با مورد بالا باید بگوییم که آلیاژهای کروی با فشار زیاد روی هم میلغزند، پس بهتر است از کندانسورهای بزرگتر استفاده کنید.

۱۱- اگر می‌خواهید بعد از ترمیم دندان با فاصله زمانی کم روی آن نیرو وارد کنید یا قرار بر تراش و آماده‌سازی دندان برای درمان پروتز دارید بهتر است از آمالگام‌های کروی و پر مس استفاده کنید.

۱۲- اگر امکان پرداخت آمالگام در جلسه بعد نیست و مصمم به پرداخت آمالگام در همان جلسه هستید هم، حتما از نوع کروی استفاده کنید.

۱۳- مخلوط کردن آمالگام زمان مشخصی دارد که معمولا در توصیه‌های کارخانه سازنده موجود است، اما در صورت عدم دسترسی به این توصیه‌ها چگونه زمان مناسب را تشخیص دهیم؟
آمالگامی که با سرعت و زمان مناسب مخلوط شده باشد، ظاهری شفاف دارد و یک تکه از کپسول جدا می شود، در صورتی که آمالگام‌های کم مخلوط شده تکه‌تکه و آمالگام‌های زیاد مخلوط شده به صورت صابونی و چسبیده به کپسول هستند. هر دو مورد زیاد و کم باعث از دست رفتن خواص مناسب آمالگام می‌شوند. گرچه در صورت اشتباه بهتر است به سمت بیشتر مخلوط کردن برویم تا کمتر.

۱۴- باندینگ‌هایی جهت چسباندن آمالگام به دندان وارد بازار شده‌اند، که اکثرأ از ترکیبات ۴META هستند.
باندینگ‌های آمالگام طی آزمایشات انجام شده استحکامی برابر ۱۰MPa داشته‌اند که این عدد نسبت به استفاده از همین مواد در باند کامپوزیت‌ها نصف شده است، در نتیجه می‌توان گفت که تا به امروز هنوز باند مناسبی برای آمالگام تولید نشده که بتواند ما را از اصول تهیه حفره رهایی دهد.

۱۵- شاید بزرگترین مشکل در آمالگام این باشد که ظاهر زیبایی ندارد، و این مورد باعث عدم استفاده آن در ترمیم‌های قدامی می‌شود.

۱۶- از آنجایی که آمالگام یک آلیاژ فلزی است، در محیط دهان که حاوی الکترولیت‌هاست، می‌تواند از طریق بزاق با دیگر آلیاژهای موجود مثل روکش‌های تمام فلزی تماس داشته باشد و شوک گالوانیک ایجاد کند.

۱۷- با توجه به جنس آمالگام انتقال حرارتی در آن بسیار بالاست، لذا توجه به این مورد در ترمیم‌های عمیق بسیار مهم است.

۱۸- از آنجایی که حساسیت و درد پس از ترمیم تجربه بدی برای بیمار است، استفاده از بیس‌های عایق حرارت و الکتریسیته زیر ترمیم حتما توصیه می‌شود.

۱۹- سمیت جیوه از جمله ایراداتیست که در مورد آمالگام بیان می‌شود، اما این مورد با رعایت موارد زیر قابل کنترل است:
تماس مستقیم با جیوه در آمالگاماتورهای قدیمی (غیر کپسولی)، وجود بخار جیوه در فضای مطب (در اثر عدم رعایت بهداشت جیوه در پاکسازی و یا عدم بسته بندی مناسب آن) و تراش مجدد آمالگام‌های قدیمی که باعث تولید بخار جیوه می‌شوند، از جمله خطراتی است که می‌توانند باعث مسمومیت با جیوه شوند.

۲۰- آمالگام یک ماده با استحکام فشاری خیلی بالاست اما استحکام کششی پایینی دارد، پس به مراحل تهیه حفره و جهت نیروی وارده به آن دقت کنیم.

منبع:دندانه