دکتر نازیلا شهبازی
رئیس هیأت مدیره انجمن دندان‌پزشکی ایران شعبه فارس

موضوع تبدیل وضعیت کاردان بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و دندان، به استناد نامه شماره ۴۶۲۹/۳۱۶ مورخ ۱۸/۲/۱۳۹۵ مقام محترم مشاور معاون بهداشت وزارتخانه و رییس اداره دهان و دندان جناب آقای دکتر حمید صمد‌زاده، اخیرا به عنوان چالشی بزرگ در نظام سلامت دندان‌پزشکی مطرح شده است و به گواه شبکه‌های مجازی، نگرانی‌ها و اعتراضات کاملا مستند و بحقی را از سوی صاحبنظران حوزه سلامت دهان و اساتید با سابقه دانشکده‌های دندان‌پزشکی کشور و فعالین صنفی به دنبال داشت.

به طور خلاصه ایرادات و سوالات مرتبط با طرح فوق الذکر از این قرارند:

کاردان بهداشت دهان که به عنوان نیروی حد واسط، به مفهوم نیروی غیر درمانگر و در کنار دندان‌پزشک با محوریت ارتقاء بهداشت و سلامت دهان و دندان تعریف می‌شود را چگونه می‌توان بدون سپری نمودن آموزش‌های لازم و کسب دانش و مهارت‌های عملی و صرفا بر اساس ویژگی‌های پنج گانه مندرج در نامه فوق الذکر که هیچ سنخیتی با مفاهیم پیشگفت ندارد، به نیروی بهداشتکار درمانگر تبدیل وضعیت نمود؟

آیا موضوع شعارگونه «عدالت در سلامت» با اجرای چنین طرحی و تبدیل شهروندان به درجه ۱ و ۲ و دریافت خدمات درمانی توسط نیروهایی با توانمندی کمتر از دندان‌پزشک در مناطق محروم به راستی محقق می‌­گردد؟ آن هم در شرایطی که با افزایشی چشمگیر در تعداد دندان‌پزشک و نیز دانشجویان برخوردار از طرح تعهد خاص در مناطق محروم مواجه هستیم؛ بنابراین ناتوانی وزارت بهداشت و سیستم اجرایی کشور در توزیع عادلانه آن‌ها نمی‌بایست محملی برای تصویب طرح‌های خلق الساعه بدون کار‌شناسی و خارج از روند قانونی تاسیس رشته‌های دانشگاهی مصوب شورای گسترش دانشگاه‌ها باشد.

چگونه است که مسئولین محترم وزارت بهداشت، دخالت افراد با صلاحیت‌های ناکافی در محدوده دهان و دندان و دندان‌پزشکی را مجاز می‌دانند (بهداشتکار دهان و دندان) ولی برای موضوع پزشکی، انواع طرح‌های پزشک خانواده روستایی و … را تعریف و اجرا کرده و قائل بر به کارگیری نیروهایی نظیر بهورزان درمانگر، به عنوان جایگزین پزشکان عمومی نیستند؟ از بزرگان حوزه دندان پزشکی انتظار می‌رود که با ارتباطات بیشتر با وزیر محترم بهداشت، ایشان را از اهمیت حیاتی محدوده دهان و دندان و بیماری‌های مرتبط با آن آگاه ساخته و به ایشان توصیه شود برای تصمیم گیری‌هایی از این دست حداقل از شورای سلامت دهان ساختار یافته توسط خودشان استفاده کنند و نه صرفا با پیشنهاد یکی دو نفر از دندان‌پزشکانی که با شخص خودشان ارتباط ویژه دارند!

از موضوع تبدیل وضعیت کاردان بهداشت دهان به بهداشتکار دهان و دندان، بیم آن می‌رود که پس از چندی، با استناد به قانون سال ۶۶، بهداشتکاران جدید نیز شرایط ورود به دوره دکترای دندان‌پزشکی را کسب نموده و عملا مناطق محروم مورد نظر مسئولین وزارت بهداشت، مجددا هم چون ۲ دهه گذشته، خالی از نیروهای بهداشتکار گردد و این دور و تسلسل باطل تکرار شود.

در انتها پیشنهاد می‌­شود به جای صرف هزینه‌های گزاف و کم بازده برای اجرای طرح‌های خلق الساعه این چنینی، از طرح‌های تشویقی هم چون لحاظ سهمیه برای ورود به دوره تخصصی، اختصاص تسهیلات مناسب زندگی، امکان فعالیت در مراکز درمانی در خارج از ساعات اداری به صورت نیمه خصوصی و … همراه با پیش بینی ساز و کارهای نظارتی برای پایش دقیق و علمی آن‌ها استفاده کرد که مطمئنا نتایج به مراتب بهتر و روند عملیاتی‌تری را داشته و شرایط برخورداری تمامی شهروندان این سرزمین اعم از شهری و روستایی را از خدماتی نسبتا یکسان فراهم می‌سازد.

منبع:دندانه